장음표시 사용
141쪽
, TERI ista NOCEAT EXCEPTIo qum iturὶ Decidit
Paulus negative in Sociis, auctoritate non modo acutissimorum ICtorum, NERATII, ATILICINI, PRO CuLI Amri. LABEONIS,sed & ratione usus,qua & SI IN REM & gene-
raliter : totangsummam nonpeti debere,PACTUS SI con- ficit,exceptionem pacti Socio non obstaret quo inimis totum petere possit. Eam vero responsioni ad rationen
dubitandi involvit, haec porro a jure petendi & solvendi desumta est: Nam si alter ex Sociis Titius, solidum potest
petere, ut correus credendi, ipsique etiam solvi potest, ita . ut debitor liberetur, & exceptionem solutionis habeat etiam contra correum, sequi videtur, multo magis eum etiam pacisci posse de non petendo, quum istud pluslesse vi- R. Dιι. deatur, hoc minus. Respondet Paulus consequentiam, inficiando, verum quidem esse antecedens, sed consequens
inde non confici, TANTUM ENIM prius CONSTIT Tu M, actumque a correis credendi intelligi, sic idem Paulus voce Constituti in L 0. kr. de R. Jur. utitur & propria ea est hujus materiae de duobus alii 'de Constitui. Princip. accipiunt,minus commod8,ut videtur. m scit. SOLIDUM ALTER coveorum PETERE POSSIT, etsi Socii sint, non item ut solidum socius remittere possit, invito altero socio. Consequentiam inis fringit duplici Instantia. Nam pari ratione, QUAMVIS alteri socio RECTE S O L V Λ T u R,tamen inde haud se qui eundem NOVARE etiam POSSE. Sic etiam sis, qui . innofrapotestat uno re usolvi, quod ediderint, ticet novarem ossint. Quod Labeonis ratiocinium EST VERUM, & in Foro approbatum. Haec Paulus , & quidem
142쪽
TII. XLI. Ex his apparet,quoniam decisionem Paulus restringit ad Socios correos, eam esse tantum exceptionem, Regulam porro in genere dc Correis credendi hanc esse, ut alter alteri nocere possit, quam satis aperte tradit yenule-Ot. .LdeLII. g. e. Novat. ubi effectum stipulationis duorum Cor-μVat. reorum credendi exponit, remsol &unum peteresis Nosse, & unius acceptilatione, par ratio hodie pacti de non petendo, utrium obligatione tandemque soli ais . dam Iuris Rom. rationem stibnectit : Unumque, corrc- ου um credendi per isthanc ipsbrum constitutione eri G
Abi acqui isse, ac si SOLUSsipulatus esset. Ex hoc demum
principio fluit, correum correo posse nocere, quia cuique non tantum in solidum debetur, sed etiam SOLI,h.e. quoad effectum,ut alter alteri, ut in accipiendo praevenire, ita etiam in remittendo praejudicare possit: accedente vero Societatis contracta tollitur a communicativa ejus natu- rI iste effectus, nee quilibet solus intelligitur stipulatus, sed tantum in solidum, ita undirudi inter eos debeat obligatio, atque Muis panem pecunia sipulati fuissent
municare etiam debeat correo, Societatis judicio. ConfP. Heig. P. I. q.37, D. Brunnem. adi. IL D. de duo. reis. Ex quorum priore vero apparet praxin Fori Hodierni istud principium vix amplius agnoscere,quin potius omnes correos hodie indistincte pro sociis haberi, & ad communicationem imploratione ossicii Iudicis teneri, d. q. II. n. δα II. cons Carpe. a. II. ά . M. Accedit, quod hodie Correis competat beneficium Dimissonis, unde apparet, quod ut
Correi debendi in effectu non singuli solidum soli debent, sic &Correi credendi non singuli soli solidum acquisierint, S 1 sed
143쪽
r o EXERUTATIO THEORICo-PRACTICA sed velut pro indiviso,ita, ut tamen dividi possie ac debeat obligatio, L G.pr. D. adL. Falc. re & si alter co reus credendi reddiderit instrumentum obligationis , hodie non praejudicabit alteri, quo minus hic quod sibi debetur petere possit. Vicissim si alteri correo debendi creditor instrumentum reddiderit, uni remissio facta intelligi
duo. reis. quia hodie ipso jure divisa intelligitur obligatio, etsi pro indivi Q costituta. Diss Salga Labr. Cre IIIy.n.I2. V. Verseg. obs de parit. Ann. Robert. I. IV. R. I. c. VII. TH. XLII. Idem Paulus g. a. d. l. ar. h. t. aliam magisque forte 'perplexana exhibuit dissicultatem Interpretibus, quorum tamen coacervare opiniones,easque fastidiose examinare, moris nostri non est, sed succinctam dabimus resolutronem& ad forum nostrum applicationem.Species Facti haec fuerit: Titius creditor mutuum dedit Cajo Centum,inter quos intercedit pactum de non petendo, postea rebus aliter eonstitutis, iterum aliud de petendo Centum, & haec cum non solverenitar, Creditor Titius Cajum in jus vocat, impetrans a Praetore Condictionem certi ex mutuo,Reus opponit Exceptionem pacti liberatorii de non petendo, eamque sibi dari postulat,ut Iudices orad dati de ea cognoscant: actor Titius negat hanc Exceptionem impetrari posse a Praetore, quum per posterius pactum de petendo . jam tum fuisset elisum, igitur litem potius esse contestan. dam,& ad hanc dandum Iudicem. Hoc nempe intendit Actor, ut lis statim coram Iudice dato contestaretur, nec prius de Exceptione & Replicatione cognosceretur. Quaestio igitur ad Forum & Processum Romanum pertinens,
primario haec est : An Praetor hoc in casu Reo dare possit
144쪽
Exceptionem pacti de non petendo , contra quam Actor Replicationem pacti posterioris de petendo impetrare habeat, antequam ad LCohtestationem procedatur Ratio dubitandi pro Actore haec fuit, quod pactum prius per po-storius elidi dicatur, h. e. extingui, perinas, V. Coras a. Misc. . . TV 3. SICUT TOLLITUR STIPULATIO PER STI- ' PULATIONEM, SI HOC ACTUM EST, contrariania scilicet, tollentem & non minuentem forte solum. Sed decidit tamen ICus pro Reo, ait: si actor PACTUS, NEPETERET, POSTEA CONVENIT, UT PETERET, tunc PRIUS PACTu M PER POSTERIuS ELIDETUR utiq;:atenim NON QUIDEM , ut actor putavit, IPSO JURE,
sed per Replicationem,ob id aPraetore impetrandam.Ratio decidendi consistit in diversa Pacti ratione & stipulationis, de hac quidem verum esse,posteriori tolli priore ipso jure, ' i , inde pacton'nitem , rationem differentiae hanc tradit Paulus. : QUIA IN STIPULATIONIBUS JuS CONTINETUR,IN PACTIS FACTUM VERSATUR, h. e. licet sti-xj.spapulatio, quatenus constituitiir, facti sit,&propterea in Iu-'q t. aeque alleganda, atque pactum, habet tamen a Jure Civi-' .σli non Praetorio hunc effectum, non Facultatem adagen- a ran solum,nam hanc habent &Pacta Iuris Pr,torii,ut hypothecae Sc. quae taran Ius continere dici nequeunt hoc sen su ) ut obligationem ipsam praecedentem tollat, quoad , substantiam, quam efficaciam Pactum Iure Rom. Civili hon habet reguIariter,nisi in quibusdam causis, ut injuriarum, & bonae fidei contractibus, quique solo consensu
ctum Furti & injuriarum nullum agnoscens, quodipso jure tollat actionem. Sed aliud docet d. l. v. h.t. ibi: in
145쪽
praesenti alius,& mutui est contractus, igitur pacti effectus est duntaxat,impedire exercitium obligationis & actioni, , actumque secundum, ut Philosophi loquuntur, sive exactionem, quam impeditionem exactionis FACTUM ap-- pellat Paulus, illudque solum regulariter in Pactis VER- S ARI, velut effectum proprium &-, quemque pacta non a Iure Civit. sed Praetorio acceperunt, unde &PER PRAETORIS TUITIONE M,&PE EXCEPTIONEM synonyma sunt, ex eademque causa minus roboris, haec habent,ut alia Iure Praetorio ad inventa. ET IDEO conficitur, Praetorem dare debere Reo Exceptionem, &Αctorem impetrare Replicationem debere, deque his Iu- . dices datos cognoscere,& sic demum REPLICATIONE EXCEPTIO non in Iure, sed in Iudicio ELIDETUR. Αtque haec decisio utique etiam eci extendenda etsi prius p ctum jurejur. confirmatum,posterius simplex sit,ratio in viae in Merc. III. th. XXXI. Diss Gutierr. P I. de Dram.
ΤΗ. XLIII. Patet hinc,rationem decidendi non adeo esse perplexam,ut videtur initio, sed &, quis prarie effectus sit hujus quaestionis, & quae ratio differentiae inter ea, quae ipso Iure tolli,& quae per Exceptionem demum elidi dicuntur. Corasius postquam Veterum diversas opiniones examinavit& rejecit, in eo ponit differentiam, quod stipulatio etiam non opposita,tollat actionem,pactum non nisi oppositum. Cujus rei non nemo hanc dat rationem,quod stipulatio&quaedam pacta legitima jus continent, Ius autem Iudicem nunquam posse,nunquam debere jgnorare,parte etiam ni
146쪽
- AD PANDECTAS II X. -I hil commonefaciente. Sed finge in nostro casu, vice paeti de non petendo, accepti lationem seu stipulationem intercessisse,an non opponenda fuisset tamen Exceptio indoc5petens,quantumvis ipso jure tolleret actionem λ Nec enim credo Praetor hanc, quatenus & ipsa facti est, divinare poterit. Sed haec est differentia, petenda ex Processu Rom. . .& distinctione Iuris & Judicii,' qua in Exerc. VII. lib. III. nempe utique etiam istae Exceptiones, quae ipso Iure tollebant actiones, opponendae erant, sed in Jure tantum & coram Praetore seu alio Magistratu, non item in Judicio coram Iudice dato, cum hoc effectu. ut, quia actio non competebat ampIius, Actor statim a limine Iudicii repelleretur, nec opus esset Judicibus, Litis Contestatione & sententia, sed ipsius Magistratus denegatione actionis repelleretur Actor. Contra si videret Praetor Exceptione oppositam ejusmodi vim a Lege Civili non accepisse, ut ipsiam substantiam obligationis assiceret, sed vim, quam habet, demum per Praetoris ut alias quoque lo-- quuntur ICti, obtineret, & ita exactionem tantiim impediret, tunc Praetor dabat quidem Actionem, sed addita hac
Exceptione, NI PACTUS SIT, NE PETERET. Et ut in
. nostro casu, vicissim actori Replicationem : NI PACTuS, DENUO, UT PETE 1T. , Quae Exceptiones coram Iudicibus datis propositae, in facto ventilatae,& sententia lata. Et sic demum verum est in effectu,quod alibi idem Paulus , . m. de R. Jur. ait: Μhilinter , ipso jure quis amonem
non habeat,an per excessumens infirmesur. ι TH. XLIV.
Sed quid juris tum in Romano foro,postquam Magia I 'stratus ipsi judicare consuerunt,& actionum exceptionumque impetrationes sublatae,it. . deform.cae impet ulc
147쪽
1 EXERCITATIO TIIEOMCo-PRACTICA tum in hodierno, ubi pacta aequalem vim cum stipulationibus obtinuere λ In priori nihirmutatum censeo, nisi rersonas judicantes, & modum agendi excipiendique peram - petrationem solennem : in posteriore vero praeterea & illud quoque, quod non tam ratio habetur Juris Civilis aut Praetorii in definiendo, an Exceptio actionem isse jureisio aι h. e. litis ingressum crLConte Ilouem veI Recogniti nem impediat utrum Exceptio ex actis su manifesta, seu incontinenti liquidalisZAnecne s' Itaque eadem Exceptio
v. gr. de non petendo,& impedit litis ingressum, quod ipso jure tosiere Romanis dictum,si in continenti liquidari potest, & non impedit, sed requiritur Responsio vel Recognitio,& postea demum locum habet Exceptio ejusmodi, quae
- 'Tu. XLV. P cta de hereditate viventium, an & quatenus valeo ant λ non tam de Iure Civili, quam Hodierno quaeritur.De illo enim vix dubium, ea non valere regulariter; cujus ra- tiones prae aliis exacte eruit & deducit H. Pistoris Loe q. nisi quod L 7. g.pen. v. idemprobat. D. h. t. dissiculistatem movit Interpretibus, dum enim ulpianus cum Marcello probat,si filivis vivo Patre , cum Creditoribus paternis pactissit , Γ MINUS SOLVATUR, doti Exceptionem ipsi profuturam Doctoribus pactum de patris viventis hereditate initum approbasse tanquam utile, & ad pariendam Exceptionem pacti habile. Idem I Ctorum
Saxonicorum Papinianus d. q. ι. n. II. accurate plerasqu Dd. responsiones& conciliationes examinat, nec temere
rejicit: Sed nec ipse sua satis nobis iacit. Posse dici tandem ait,in b. I. r. d. v Uintelligi pactum personale simplieiter
148쪽
. An PANDECTAs IIX. IJs /eiter factum, NE A SE PETATUR, adeoque minimc pro . eo haberi, ac sidere patris pactus fuisset. Sed facile judicari potest, ne quidem tale paettim in personam posse concipi,quid de re aliqua,quae debetur, & de qua non petenda paciscuntur, saltem cogitetur, si minus exprimatur ἱ cuirta vero hic filius proponatur pactus cum creditoribus PA- , TERNIS, non potest non dedebitis Paternis paetus intelligi. Enimvero res facilis solum est, naodo fros, , qua nituntur, & quam ipse Pistoris hactenus incautus admisit, nimirumpactum a Jcio a robari ιanquam validum, & ex eo dari Exceptionem. Si enim validum haberetur ab Marcello, daretur Exceptio Pacti, atqui nonnisi doli Exceptio conceditur, igitur pactum invalidum habetur. Doli vero Exceptio non ex pacto valido oritur, sed ex facto, cui contravenire Creditores non permittuntur, qua de re ῆntea pluribus, V. rόes AIII. σέ
Sed de Iure Hodierno & Moribus Gentium Germ
vnlearum potissimum videndum est. Etsi enim Iuris Ro- a tori aemani auctoritatem magnam sanctamque etiam Germanis hodie esta fassi sumus, Exercit. u.XIL id tamen haud aliter, . - quam salvis moribus contrariis ac ande dependentibus opsi is primis principiis ac fundamentis Juris Germanici,quorum do Draqvum nepe multam discrepantiam observari liceat a prin- Rom.cipiis Iuris Quiritum, non potuit non Ius Patrium offendi non satis cauta Iuris Rom. receptione istis in articulis.. praesenti itaque quaestione, utrum prohibitio Iuris Rom.
pactorum successoriorum,salvis moribus Germanicis horumque ratione, recipi possit ὶ inquirendum in rationenia juris Rom. eaque cum ratione Iuris Germanici conferen-T da, '
149쪽
E RcITATIO Eorico-PRAGICA. da,quam cum ut diximus, omnium optime exposueris Iu Pistoris, ejus ductum sequamur. Summa autem ratio genise. Iuris Rom. est ista, quod hujusmodi pactum sit adversus Boni Mo- bonos mores & Ius Gentium , auctore Papiniano I. υ. rei σμ D. de donat. Cur porro& quatenus a JCtis Romanis con- 'e' σμta trabonos mores &IusGentium esse dicantur,tres adserunt' rationes, quarum prima est, quod haec pacta contineant 'votum captandae mortis,altera,quod moribus ac IureRom. hereditates Lege tantam & Testamentis, non vero pactis deserantur: Tertia,quod haec pacta liberam testandi facul talem impediant. QDrum tamen quaevis cuivis pacto applicari non potest, ut hene advertit Pistoris. Videamus porro, an istae rationes speciales ita in universum contra . bonos mores & contra Jus Gentium universale pacta haec.. ' esse conficiant. . x II. l. 8at.peca.
Et prima quidem ratio de voto captandae mortis,taniatum abest,ut id conficiat, nequὶdem impedire potueri quo mimis ipso Iure Romano Fideicommissa appries arenotur, quantumvis & ipsa votum captandae mortis improbabile continere possint, testibus Impp. l. N. C. de inmus I. &fatente Pistorio d. q. r. n. s. accidi etenim solum his pactis,ut paciscentes votum susciperellassint captandae Horis 'tis alterius, ad eorum ergo naturam non pertinet , quod se etiam inde patet, quia nec in ianiversum cujusvis generis pactis de hereditate viventium, accidere perfacile potest, ut sunt ea, quibus non de Tertii , sed de sua quisquGhereditate paciscentes eonveniunt, fit Psis qui& ipse fatetur n. a . ἀ- . evidens esse, rationem hujus prohibitionis in turpitudine potius, quam in captandae mortis vo
to consister . re durius rae som. Dissi de Pact.
150쪽
te orith. IV D. C. n. loquitur, pacta haec inducendo votum captandae mortis, peccatum lavere. Rectius posteriori cogitatione, th. si . . . hanc delicti & insidiarum praesumtionern, ob quam haec pacta improbentur, esse Juris Positivi, tese Bart. in Isis pro emt. D. de usucap. Unde& per Prinspem tolli eam posse, quam S per Tertii intervenientis consensum aut ratiliabitione 'idem aeD de γαῖ cus M. VII. M. αὼ tolli, & tale pactum confirmari possi Quare manifestissimum est,ob hancJuris Rom.suspicionem haec pacta adversus Ius 3e bonos mores omhium gentium haud esse, i rimis vero non adversus mores Gentium Germanicarum, quibus istiusmodi insidiae non ita frequentes, atque Romanis, quippe apud quos boni mores plus semper valuere,quam'apud hos bonae leges. Et quenquam ex agnatis necare, flagitium habitum, quantoque plus propinquorum, quo major assinium numerus , tanto gratiosior securiorque illis senectus, nec ulla orbita. tis pretia, Tacit de M. G. cinae. XX. testis haud magis domesticus, ac Mognetin dicens, inter Germanos propter ' eorum interitaram quum plerique boni sint, posse Princi- pem in totum tollere dispositionem ae L . no CΘυα ira,
personas demtesti in pacta de succedendo furermessen metam. ubi vox: Sontersi Iexprimens ca
H. XLVIII. - Alim specialis ratio quod itidem non Iuris Genti- Res .