M. Tullii Ciceronis Opera, cum delectu commentariorum, in usum serenissimi Delphini. Tomus primus nonus .. Tomus quintus, qui Orationum secundus. 5

발행: 1753년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

591쪽

sis Ono videtuν ' Pilto quaedam d esse , ex quibus issus quod iam inseri ,

consequebariir. Fortasse autem hoc deest , Reeita senariaseonlutiam , quod quia notis

leti puim erat, effluxit. Hotin anus.

Boetus Me vis, M. Se rus J Quidam Iibri veteres habent, in bonis ille υir. Linciis suspectus . Legendum sorte , magnuῖ ille vir. L M. Al. Draifus in I adtis fuispiremque, bonus movis M. Scasotis, O L. Crantis GnDI ris nouatinueriMJExaminetqi io tritica natio scripturam hanc . Pal. pr. de seta Ttiis pIerisque in bonis illo vis. II naum . . L. Crasso eon Hibas , non ebtinuerit. Sensus sane inde resultat egregius , resormato tuis in suis , rejectoque tuo υἰν. Ut bina faciat legum genera Drus; bona, & nrita. Ne in bonis quidem, inquit , obtinuit qliae voluit , anno quo

consul erat M urus , anno quo Crassus .

Inspexi obiter Fastos; sed nihil statim ul.

tro occurrit. Sedere ad calculos non libuit, neque adeo licuit; flagitatus nimium ab eis, qui iamdudum prodire Ciceronem debuisse, clamitant. Et verum dum in mitis mari naviculor; naufragium vitae secerunt Bongarsiliis , Rittershusus , Casait nus, Vel serus, Freherus , Petavius, Vill- ei: iiis , amici lsima illa mihi capita. Ita. que eiusdem sere eum plerisque aetatis, ad itum adspirem oportet, nisi amem item exanimis ejiei ad littus. Grtiter. Franc. I.& Dres1 aeque ut multi alii , in honis iue vir. Sed ed. prim. honis ille vir. Mox

Franci & ed. prim sitinuerit. Grae v. Omnium facinorum in stuprorum omnium JSuspicor de mendo, nam pro alter desiderari videtur principem , aut tale quid.

metimis . Cisaiis J Sidnificat istos te. gem Clodiam suasisse. Idem .

- να erer J Ne quis me tecto reciperet: si quis recepisset, is poenam subiret.

Idem .

QMd no-inis inscriptio, ιιsi nnis alisae videtur esse , ae meorum bonorum direptio JIta Pantagathus interpungit , & pro dis piis legit ereptis. F. Ursin.

Pre Iegem Uriniam J Ne ei qui legem

de euratione potestateve aliqua tulerit, ejus

eoi legis, cognatis, adfinibus ea potestas l

curatiove mandaretur. Hotomas.

- Ο idem Didetur esse atquν id IFranc. Dre M. ed. prim. Unum idem ratiare videtαν esse. Latine quidem dieitur

ratione facere, ratione pereare . Sed videm esse νatione idem, nunquam placebit palato Latino; cui mauis arrideret , videtur una eademque esse ratio. Nolui itaque recederea vulstatis . Graevius.

Ex ira fetantium t Byzantini eiura rorum capitalium a suis condemnati , per Pisoni legatos reducti simi. Holoman. Fidem , inquit , utraque de re negotium d di J M. Catonis, mitis nominis audi ritate facinus istini te:ebat. Idem .

O in Asia ei phorum J Cistophoriis .

nummus Assiaticus. Patet haec omnia de Gabinio diei , non quod Clodius istis de rebus legem tulerit : sed ostendit quam a surdum sit diei una de re populum rogari , quia uno de homine multae res rogen, tur. Idem . in is Asia tapothorum sagit ret J Ant. Augustiniis interponit militer inter verba tapophorrum & flagitaret , quod

saeit ad elegantiam , non ad intellige tiam ; quando enim unquam populus Romanus aut senatus , euiquam magistratui sive urbano, sive provinciali negotium deindit flagitandi quicquam Quare si voluerimus sanare hunc locum, alio prorsus immedio opus est: aliud enim nobis verbum

erit recipiendum , dc pro sagisaret , vel fallitaret , vel aliud simile r nendum . Paulo post, Cum Romae decessisset , rectissime Roma legit Ant. Augustinus. Sed Panis taghatus totum hune locum ita legebat , in in Asia ristophorum exaequaret. Io e iret in Hstaniam, eum Roma decessisset , elae. F. Ursin. in ristophorum flagitaret , hoc est . ut iuberet in vectigali,n & tributis pendendis non alia pecunia, uti Asiaticos, quam cistophoris . Sie hunc locum intelli. go. Cistopnoros dictos esse nummos, quode ista mystica fiterint insigniti , docet amplissimus Cuperiis, observat. Iri' 6. Ψ-quat sere pretio ei stophorus victoriatum Romanorum, seii denarii semissem, ut viridom praeceperunt. G v. De isa tra ultur egre J Sie lege dum esse indieant scripturae veteris vest, gia: & paulo ante , eum iηis A ressisset, ubi libri vulgati habent, erum Rσma decessisset. Paulo post . ubi vulgari habent, Me retibus B Onιιis , in antiquis scriptum

592쪽

po AUCTARIUM

est, Bνtani/nis . Nihil nullo tamen , B - ζαν ira en: in dicitur a Graecis, qui By.2antri natus est. Lambin Et non omnia per δενυοι J Copulam non aenoscit pNin. Fiane. & prima editio nas. Dreia. Λ nuria pere fervos. Potest abesse quod insultum sitit ab iis, qui putabant sine hac particula non constare sententiam : aut legendum est audita unicalitera ex Dresae nee -nia per fer s. Grae v.

CAPUT XXI

Grassi s Castoris I Quos ligneos & exem- titios fuisse multis ex locis intelligitur.

Pt iu πυ'ntre vi Ortina bonorum J Manuscripti,dc edd. veti. quas vidi, qui comventu viror tim , hoe est cum eonvenissent . Amant veteres nomina huius inflexionisse adhibere, omissis praeponendi particulis. C:cero I. de Orat. I. Cons latra deisuimMIair meditam roum omniam certam n , pro in consulatu. Sileton. Omv. 44. Motus D in voa senatoris , quem miretis per ceIebeννimos 4-ον confestim freσuenti nemo receperat. VI.

de plura huius locutionis exempla , qtiae notavi ad Sileton. Octav. cap. Ir. G . . Versa de saluto m a fecerant J Vetus liber facerent. F. Ursin. Advocationem J Amicos, a quibus comitati eo venerant. Holomam

Tibi sperator centia, ιη'r J Sic est scri. in libris manuleti piis . Neque veto dubium est , quin ita sit legendum . Ste

gil. lib. xi. Fneid. Agrestesque nranux αν-mat sparωs. Mendose autem bat,ent libri tilg. μοι pararas, e. Deinceps au tem iidem libri vetetes habent, tu ι pecuniam, tibi familiam. Lamb. Tibi Iseos fidirator centuriones , J Est a Gemblacem s. s. Victor. & Pal. nono, sateriarque e dem modo seriptum in sitis Lambimis , qua ridicule inde faeit Daratos. Eos enim Imruit quos se in Syriam eductiiriam spera. bat, aves eoncolores scilicet Grtiteri Nihil ineptius D ratis renturionibus . An illi

GRE VIANUM

snt sperati tribuni, quos consul legit , Scseeum abducere in provinciam eoustititit ἐSi sperati possiuit dici centuriones , illi sunt , quos quis sel iurum & paraturum sperat: sed ii ,s nondum lectos non poterant praestare Clodio constites. Non interis potanda est vulgata scriptura , qtram tum tur uterque manvse. & editio prima . Viotium, qutid obsidet libros, in quibus legitur θεμιον , videtur natiam esse ex eo , quod librarii ultimam literam in suos iterarint, qliae adhaesit parator , pro quo in mis nonnullis legitur Pator quia tam perator, quam paratos notat. Gν - . Amplissinium ordinem J Similem iterati nem nul quam me anima ivertisse me uruit . Itaque s quis vetus codex reperiretur, in quo se tereretur, Astissimiam ordinem Us

me non modo, O e. eam scripturam luben. ter cum hac commutarem .' ut vox Senaisitis ex glossa astita videatur. Hutoman.

CAPUT XXII.

Quid igitur ego gus JCsi Pantagathus, a quo accepit Mamitatis. F. V. A. Vt id m ei equites Romani J Haud aliter quoque S. victor. oc Pall. primores. Recepta lectio , quid λ illi equi . illi equites Romani , ridicule , & praeter edd. vet .

in ea ipsa non modo se , sed etiam me absentem proba ut J Forie et in ea ito ondiu modo praes ore me , sed etiam assente , ρον se traiit I ambin. Sed etiam me absentem frosariν J Vulgo amplitis, isset irim per se Irobarit . Quas voculis abieci suasu NUxll. noni. Alia h:e molitur Lxmbimis , sed sine in s. miser. G.ur. Cur unius eodι-l e: uasu duas has vocula , quarum tament hie masti a vis est & , εe suavitaqetiam Gruterus expunxerit, nulla iusta est causa. Retinent eas omnes ms . quos vidi,& vetiistiores editiones. Pulchre dieitur &ellieaeiter . eausa non modo se ipsa , sed etiam me abientem per se ipsa probavit.

Pre se ipso est ipsa sola , sne alius rei , aut pationi adminiculo & subsidio . Sue

593쪽

& meliores omnes praeter veteres edd. An. dino, an ii . Quam particulam Glute- tum & nonnullos alios repudiasse nollem, eum sententia illam exigat. Qui enim sunt illi ordines , qui ex Italia convol tuntὶ Qui ex Italia convolarunt, si in t eives Romani , qui habitabant in muniei-piis, eoloniis, praefecturis, qui per se non ordines constituebant, sed Romae aut equestri ordini , aut tertio erant adsicripti . Merito an U. Cl. Iacobus Gronovius etiam reposuit. Idem. Ad meam pristinam dignitatem rip satum atqtie revocatum J Non pino Tullianam manum esse, ad prisinam d/euitatem exprimitim esse. Aliud est, expetiatum veniνe , redire . Veram scripturam , quam recepi , servavit nobis Francii primus et ad prasti.

fueratur. Eam qiloque post deprehendi in sola Manutii editione anni 138I, sed quam liausit ex Fulvio Ursino, ut deinde cognivi. Sie enim is ad hunc lotiim notavit :Pantagathus legit expetitum pro expella.

tiam. Idem .

An υριο in 1udicis terienti nihil Dis r priυAegium tertimui J Sensis loci clamat particulam laic excidisse, qii e sensum turis tui. Legendum exastimo : An υ νο si in iudieio pret Ii nihil fuit , privilegium perii l. Iam ostenderat iudicium sibi non fuisse pertimeseendum. Si ergo id non fuit timemum , privilegium tamen , inquit, mihi metum sorte incit Ist : quod etiam

refellit. Dem. Nema intercederet Magistratibus multam irrogantibus alius intercedere potuisse,patet ex aliis Ciceronis locis. Horoman. Nola vis sceleratis sertim GHuiam J N va vis eo utam, quid sit, non intellixere me sateor. LI na vis hominum saepe legi. tur , ut apud Flor. I : c, statim mira vis hominum. Mis. hic recedunt ab editis. Dreia. & ed. prima I novatos nas sce- Inarissimoriam eonsulum . Hic quoque primo Francii debemus verae scripturae conservationem, in quo legitur: nova manus scelerasissimoriam consulum . Vestigia hiiliis

lectionis sunt in Dreldensi & editione pri .ma, ut vides. Nova mantis constium novae

sunt copiae iacinorosorum , quos collegerant eonsules ad vim faciendam cum veteribus copiis eoniuratorum. Flor. II. IO:

Iam diebus, iam nocti s nova aristia in Ies , nova machina , nova perditρνω- ια-inum manus . Ge. mola bar. Graevius. Crem eorum omnium erudelitati ferire quae sp em J Seeterique puto primum a Vati

rio in editiones prosinum esse. Nam haee vox nee in nass. quos evolvi, nee in edit. prim. Mediol. nee in ulla ante Victorianam eonspicitur. Equidem hule loco no a satis apposita vadetur.

CAPUT XXIII. Ex tr incla J Citieia , in qua proprae

tor triennium sierat. Horom. Male non

in Cilicia, ted in Asa fuerat pro praetore. ii parietibus , qui reditis, e . J S. VNGiris praetermittit , hir qui paeletibus . Videndum an sub aspectum oratoris cadere poterat aliquid suorum, eo loci ubi pe

Horriferum quodaeim edi n μνtam J Libri manuscr. habent, hosti eum: unde si ilate legendum , hos' cum . Lambin. Horrificum quoddam J S. Victor. Pal. nonus ad oram primi, bostscum. Quod nolim mutare cum Lambino in aliud quid , si praecedere debet vulgatam. Gruler T.

Campaxum ilium eo tilem J Invidiose pro duumiseram. Q ix de re dixi in Pison & in ea post redit. in senatu. H πomam C ment ιι se resit tellarum morum J V tus editio habebat tectis, itaque recepi ra sis : quod erat in Pal. nono , in Etsies. In S. vie oris. Recentius elisi substitu rimi t gulae , quod in nullo est Pall. qui mediam Gentant lectionem . G ut. In primo Francii scribitur tectis , sed illa ipta manus apposuerat al. tignis , quod ει in aliis libris reperisse viros dinos Manutii editio, ut taeteras taceam, ostendit. Quod sane non contemnendum . Tignis sustinetur tectum ae lacunaria. Gavius. Acerbum bellum intestinumque J Dies numque bellum dici notandum eli , non tantum domesticum, verum etiam insinim& penitus in animis infixum . intom. D.

resinumque suscepimus J Quidam legi v

lunt , internecintimque . Quibus allentior . Lamb. Qib eum aeerbum bellum intest numque I Vox inlesinumque non agnoscitidem nonus, habetqtie Pocum. Utrumque

placet. GDter.

Solemur excipere t Reposui quod erat in

594쪽

AUCTARIUM GRAE VIA NUM

oann. Pall. & edd. vett. Uulgata excidere: Lambinus exfeindere. Grilter.

fuere aliouis belium semper videtur JDeest, nisi fallor, κατα διris quae respondeat id est , priori parti similitudinis e qitae talem quandam sententiam eomnlectatur. Sie vos vestrum in me erudele re immane odium in meam domum profudistis. LMMA. Residere uautio oritum semper videtur J Unde printectum est istud iniquando in Urii terianam Quomodo possint in eadem re eodem tempore morari Hiquando Be semper . Atqui

omnes libri strieti & editi Hiquod scribunt recte. Gravitis.

citarias. Afueram I sic distinguendum ae legendum ex s. victoris, in quo Meram ; quod ab aliis male mutatum invisueram , quomodo edd. vett. de mss. plerique: recentiores enim , non citatus fudiram. Griit. Altera ad alte m eo utim transferetritur J Hune locum sive culpa , sive errore librarii lacerum & mutilum redintegravi ex oratione habita in senatu post reditum:

ubi haec posta sunt, uno eodemque tempore ldomus mea diripiebatur , ardebat . Bona ad viciniam eonsulem de palatio: de Tos,lanoM item vicinum alterum Uulem deferebanis ris . Nam in libris vulgatis sic legitur , villa ia Tusculano Hiera ad alterum confu- em transferebatur'. sen. Licet etiam sic re. sitirere, eum domus in palatio ad alterum , vilia in riseulano ad alterum consulem transferebatων. Lambin.

emm: nescio quam vere : certe soceri hujus supra meminit cap. o. Grut. Quaemvis omnes libri tueantur vulgatam , recte tamen P. Manlitius emendavit, unde hausit Lambinus, ad socrum, quem vide. Grminus.

Non instrumentum avit ornamenta J Ita ad unum omnes Pall. S. Victori edd. antiq. Nam musteae s non modo instrumentum . Gniter. Domus arisbat 4 Ilaee ipsa totidem verbis in Sextiana. Hot manus.

Catilinae ritietas J Gabinium significat.

Cresui eos risum I Pisonem. Idem.

Iam erumpebat , nam tam audaeest ameer J Hune loeum sic restituit Muretus ex libris veteribus, cum ita legatur in vulg. iam erumpebat in amm, Plane mendose . Lamia Nacta tam ati duras duees J Emen. datio manavit a Mureto libro v I. Varilere c. I p. nec recedit Pal. nonus, quam quod is, nactam audaeis ducis . Vulgata ,

in actum tam audae s dueer. Gruter. Cum magna antem cisne banorum J Frane. Cum magna interemptione bonorum . sic &in mss. In orati pro Sylla cap. II , iure. νemtis legitur , pro quo in vulgatis aeque ut hie interneeio , ut & in Orati pro leg. Manil. Griem Clarissimos . I Utrumque Deeium . H

Dubitarem hse meliare conditisne esse quam Deciiὶ Distinctio a me est. Lambinus non se expediit sine mutatione vocis . Gruto. Distiisionem Gruteri non probo , sed illam, quam Francii liber & veteres editi nes retinent. Dubitarem Me metiare eunditione , quam Decii , aut, ut Dreta. M. prima , & caeterae omnes ante Victorianam e msisiarem hoe meliore conditisne quam Decius , quod illo ne auditor quidem suae gloriae , et' etiam spectator mea lauris esse poetuissem. Spero Victorianae scripturae auctores esse vetustiores librM , praesertim eum nihil de Palatinorum varietate m neat Gruterus et itaque nihil muto , nisi quod pristinam distinctionem restituerim , ta τὰ esse deleverim , quod in nullo est vetustiore;& sententia, cum Aest, venustior est meo iudicio. Gravius.

CAPUT XXV.

Itaque infractus furor tuus inanes faeie-baa impetus J Sie Pall. omn. sententia non incommoda . sed eum in veterrima ext rei ed. Furor tuus immanis , faeiebat irae impetus; mutabat id Gillielmius in , Di suis ipse impetus. Gruteri Cato fuerat mox sis J Adhaesimus mirnostris Pall. quibus paria sere faciebant vetustius euia exemplaria. Lambinus multa admiscuit, quorum nihil extat in nostris . Sed & Henti Stephani mc mihi hic nimium quam suspectus est. Idem . Ut qui modus mσνibus fuerat , idem esset i ,ri. J vetus liber et o id ageres , uouerat: nisi ut qui mihi dvix in omnibus meis

rebus

595쪽

IN ORAT. PRO DOMO.

νie. AIta non deerit. Hic modo amandatus sit. Hor. Quod ageres, non erat, qui mihi dux smo bur tu resur fAerat , Liam esset iniuriae Deius , se. J Errici Stephani Iidem secutus; qui hune locum ita seriptum esse in veteri codice testatur, sic

edendum curavi. Ego autem , antequam hanc emendationem vidissem , limac eundem locum sic purgare conabar: Cato mi. si in es initiis capienais , rebuAue gerendis fuerat proximus. Quid ageres non erat ut, qui modus omniam mπrbus fuerat , idem sibi esses adiutor iniuriae . Mu erat , ut,

id est , non poterat fieri, iit . sed quid

coniecti s commemorare, aut proterre attinet, ubi extat librorum antiquorum au.

Aoritas ὶ Lambin. Si in meis ecidicibus , aut Gluterus & Gulielmius in suis reperissent, quae in anti mo eodiee legi testantur Hotoinanus, & bt ephamis, nullus dubitatem illa recipere. Sed nune omnes res agantur. Quamvis vero vulgata snt men- dola, non ausim sine melioris libri subsi. illo quicquam retinaere. Graeυ.

Sie M Cato λυfur J Fortxsse legendum est, inυittis . Nam hoc, inυifus, nisi addatur, perditis hominibus , aut aliquid sit anile, non placet. Lambiurar. Quasi per beneficium CFprum relegatur JVetus est mos sub specie honoris & be. vesicii relegare suspectos & invisos. Vide Gruteri differtationes politicaes libro II. Distant,ν duo' Cato & Cicero. H. tom. o auctoreo J bic multis locis, & praeis

sertim in Sextiana et omnibus in coneton μι ilia furia clamabat, se, quin faceret contra salutem meam ,facere auctore Cn. Pompeio. Idem .

farere. Gluterus. Cn. Pompeium , quem omnium iudieis . veniam daturum non arbitrabatur JNon male Francii,& ed. prima Cn. Pom- pejus , quem omnium iudicio, me. veniam daturum non arbitrabatur. Consentit DreM.

nisi quod in illo legatur eum editis datu.

Domumque eoniseerit indisis J Delissus Edimi tamdiu suis , quamdiu inimicus meus

in stribunatu. In Sexti Diomam

Ex quo iudicare potestis. J Videtur me. lius esse in antiquo, . Ursin. Quod omnino firmat prim. Franci & editio princeps , quibus eum Ursino subscribo.

suanta vis ilia Deris oriens G eo reis ginta J Editio primχ: quanta vis illa fω rit ortiens . . Quod eum sine dubio ex codice, unde illa est expressa , sit prosectum, non est contemnendum. Nam pro hoc minus trito sipposuerunt alii sive librarii sive setoli pervulgatum eon e- fata. Est autem conrimcta. Eic. . Catii. Si feram δενος eduxerit, eodemque eaeteras undique comis naufragos aggregaveris. Alibi Cicero quoque trae voce utitur. Non tamen aliorum codicum scripturam damno . Idem .

CAPUT XXVI.

Dicenda Kal. Ianuariis J Pal. nonus &

Nihil esse inferiptum Hoe quid sit, non intelligo : nisi sorte 'ure feriptum potius terendum sit. Ut in Sextiana, ubi hae ipsa de re loquens: Ita de me, inquit, feri-ysio iuum quae feri erat , iis vrrbis, rebus, sententiis: ut etiam si iure esset roga-ttim , tamen vim habere non possset . Hor.

gxthus. Intra dixit , itire actum . Ursin. Nihil esse inferipitim. se. J Potior forsan seriptura Pal. noni & Et surd. Nam Lambini iure Ieriptum , non est a libris . Grtit. Nec referre M senatum I Nam quoddam legis caput Clodius in ei triae poste fixerat, ne referri neve diei liceret. Ad Attie. III. ep. dc in ea post redit. in

senatu Holom.

Non vidistis tuam esse nullam J Pto ita iam legebat Pantagathus. legem. Ursin. Interdictum feeleris J puto interdictumhoe loco usirpari antique pro severo Aeimperioso edictor ut in comment. ad In stit. diximus . Hotam. Vos utique vidistis illam legem, non esse legem, sed tantum inania verba iniquo tempore ad concita

dum incendium dissensionis civilis facti, quo periret respubliea Ac libertas; sed interdictum scelestum, quo mihi patriae se F s s s --

596쪽

ρε AUCTARIUM

vatori aqua & ignis interdicebatur, sed

rabiosi hominis voces. Graeυius.

stem , ut dixi, fixerat. Hato v. sententiam dicere υetasatur J si e recte Gnit erus, aliaeque nonnullae meliores editiones. Vulgatae vid buntur , perperam . Pejus Gothostediis iubebantrar, Plane contra Tullii mentem. Vide superius orationem post reditum in senatum . Gro .

CAPUT XXVII. De nucedonia J Id est, provinciis, quas

pro praemio acceperant. Hotoman.

ιbtinis plebit J Post 4. Id. Deeembr. quibus T. Annius, P. Sextius, 3c alii iti.

bunatum inierunt. Idem . Hunc tu etiam , perniciosa J Libri veteres habent, po temo a testis. Lambin Nunc tu etiam, perniciosa pestis J Liber manuscriptus habet tortentuosa , pro perni. caesa. Urlin. Pram. Franc. porte nitio a. sed Dies d. & ed. prim. t uent a. Ctim tantis sceleνιθus ester ω factis no .

ruitii J Quid hie fasia post sceleras Merito ista verba factis ignorant Frane. Die M. editio prima: quorum subsidio illa

minime hue apta delevi. G ius. Iesum ter se non eo eatamitatis , non turis piluuinis J Vade Senecae Consolationem ad Helviam matrem, cap. 6. Sc seoq. Idem. FeIicem Cat/linam J Qui, quod Catilina non potuit, Ciceronem eiecerit. Hotom. Necyrae quisquam eorum qui solebant J s.

Vict. Ac noster nonus, quι ei. Grui.

CAPUT XXVIII.

Stimmum est fomli Romani populorti Mec γ g nrtam omnium ae restum est Pium se . notus J Emendata interpunctione hunc imcum antea perturbatum expedivi, facilem. que reddidi . Sic enim viij eo interpungitur , SMmmum est populi Romani popul

dose. Lieet vel se testere , ut est in hoc eontextu. sine verbo substantivo, adhibita tali distinctione, qualem apponen. dam curavi: vel se, ut est in ora libri, siue verbo substant. est, ea distinctione servata, quam praescripsi . Lamhin. Sun

GRE VIANUM

ter quoque S. Victor. aut Pal. nonus, M.terique . Gruter. In Dreia. δc ed. prima legitur sine eopula: Populi Romavi, populorum or gentιum omnium. Sed in Franeii firmatur vulgata, de interpunctio Lambi. ni & Gruteri . Graeυ.

Deremis I De hoc decreto in ea post

reditum in ienati . Hotoma s.

Si ego non fiassem restitutus a Uox, restitiatus , abest a labris manuscriptis . Et vero, si ovis attente leget, intestiget, eanr esse ab aliquo semidocto adiectam . Lambire. Si ego non fuissem, nec, ct e. J Vulgata interiecit, fuissem restitutus , nec, C . Sed ea non est in S. Victori aut Pal. nono Grtit. Pal. 8c s. Victoris liber hie est corruptus . Sententia hujus loci non pati. tur remttite ιι abesse. Num non stetisset res. publiea, si Cicero non fuisset, hoe est siritillet mortuus, aut pro mortuo habitus Nequaquam . Si non revocatus suisset ab exilio , non potuisset respublica stare propter impunitatem tanti sceleris, cum contervatorem reipublicae, hoc ipso nomine, quod rempublicam servasset, in exilium expulissent homines scelerati, quae ad maiora audenda , dc ad evertendam totam rempublieam illos invitasset. Hi ne idem dixit aliis verbis in iis, quae statim sequun-tiir, nee futuram esse uuam, si non redι is fem , Ec id toties in hae orat. 8c duabus praeredentibus dixit. Gram Omnet omnium publicanorum societato IQui omnes equestris erant ordinis . Hor. onmes omnium publiereum societaso J Recepta lectio publieanorum, sed praeter Pa. latinos omnes exemplarque S. Victoris. Sic Plautus Truculento . Metuit publieas, id est, qui redemerunt opera publica. Gm . Publicanos die os esse Imblisos non puto ullo posse deel Arari exemplo et diectanturii publicum eon dixisse , hoe est vectigal. Locus Plauti, quem awert Gruterus, no i muttur de publieanis , sed de Mid: splebis , ut olim docti viri observarunt .resdensis liber stat pro vulgatis. In ediistione prima eorrupte scribitur, populorum focietates . In Frane. pruno 2 publicorum Deiotares, sed s non em, aeque tamen vetusta manus minoribus literis adscripserat. Alias pubIieanorum . Quod reducendum duxi. Nam quamvis puMisa pro v ctigalibus ponantur, ut apud Senecam emiol. Gi ad pHocri quoque, nulium retim.

quens

597쪽

-na Aexpotum Vnux acresserat; hoe est, qui publicanus fuerat , & apud Ciceronem alio in loco, tamen quis serat vectigalium, aut, quod idem est, public νum Deistates, pro publieanorum Perinde esset ae si quis diceret vini aut ιιbr rum collegium, pro vinariorum aut biblii Iolarii in collegium. Jam vero infinitis in is Cicero commemorat Leietates iustiis canoriam: eur hic vocet puditi rum socium Est librarii hallucinatio, quam non debebat Gruterus arripere. Seribae J De scribis vide sigon. de an tiqiio jure eivium Romanorum II. p. quem ordinem tamen cum minus honestum esse putat, ex hoe loco revineitur, ubi statim equestri ordini si ibiiciunt tir. Gωυius.

ptam pruni J Plebs urbana in pagos

est a Ser. Tullio, teste Dionysio, tributa. Unde & Q. Frater in libello de petiti

ne: Deinde habes oratores urbιι totius, μιι gium omnium pagoram, vicinitarum. Ex iis prioripes aes amicitiam tuam si adjunxe. νιν , per eos reriquam multitudinem facit x nebis. C. Sigon. II. de jure antiquo eiuvium cap. 7.

1 montani J Qui illi ex plebe Roma.na montani, distincti a paganis y Romae

in montibus habitabant plerumque prinpter aeris salubritatem ei ves beatiores, un. de dicebantur deicendere, cum prodirent, iit al:bi notavimus. Populus veto degebat in plano & vxilibus, qui inter illos erant montes . Cogitabam viliores cives sorte habitasse in lanieulo , Vaticano , aut in Aventino, qui tum erat extra pomoerimn urbis . eosque dictov esse montxnos e sed qui illorum meminerit praeter Tulluim hoc in loco. non invenio, nec satis causae video , eur illi praecipue commemorentur . Ampliandum itaque censeo. G tu .

Cυnventicula J A Numa rege inlii tuta, ut Plutarehus, Plinius. & Floriis tellantur. Hotom. Vide de his collegiis & eon. venticulis opificum & artiticum Sigon. de antiq. jure civium Roman. lib. II. cap. I a. Legem de ins ferentem J Vide in Indire nostro , lex Cornelia de reditu Cienonis.

Illo vero dies οἱ siti l eum te P. Len-1M. I gem da me serente , postuluν Romanus ipse δε vidit , sensit Me quantus quantad fluitate esset J Ita hune locum eurrexit Faeraus, Partim conjectur. dactus, partim

veteres libros secutus. F. in . PopuItie Romanus ipse visit, sensitque, esset. IArridet Faerni conjectura , ipse se υidit , IJ Utque , ωα es r. Sed ita nulli scripti ;qui sere destituuntur praeterea illo ipse,

Praeseriintque essem . Gruter. Ipse nec Franci nec pres d. nec prima editio , multaeque vetustiores agnoseunt. In Dieldensi etiam Romanus non legitur . In sequentibus eueenim deleverunt, quod est in vetustis tam mamiseriptis, quam editis libris Grui. edidit , & qui eum secuti sunt : musae

A porta in Capitolium I Haec pluribusseribit ad Attic. 4. epist. I. HotomAE . Sua celebritate laetitiaque eomitatum h ns is i Frane. Sua celebritate Iaetitiaque ae Omitatu honestavit. Quod vulgatis praetulerim. Graevius.

CAPUT XXIX.

Io diserimen adducerem J Frane. in EA

ferime. -υocarem . Sic in iuυidiam, ιn .dium vocari apud nostrum. Gramiur.

Ita Iege inter M. it J Interrogare legibus quid sit, exposui in Comment. Ferta

tur. Hotomanus.

Nisi cum pro 'pulo secisti J In areanum

Boiiae deae muliebri habitu instreisiis es .

Hotoman. Nisi eum pro populo fecisti J Si

sequimiir scripta exemplaria, tollendisyllaba pro . In nullo enim nostrorum visi. tur. In antecedenti proxime quaedam ad .didi , qtiaedam delevi; sed membranis ii Gdem auctoribus. Gruterus.

Seutere foe iuris a maioribus proditum H J Hune locum , absit verbo invidia, valde emendavi , a sententia ipsa ad hanc coniecturam quasi manu ductus. Sic enim lego : Pors desinere eiυis esse . eum hoe iuris a maioνibus , me. Inductus autem suit librarius in fraudem a similitiidine vocum, totos dicere . potest deserre. Deinde ex, ei Dis se, salium postea est, scilicet . Ira totus locus miserabilem in

modum depravatus, nobis per manus traditus est . Reserenda autem sunt hec ad

598쪽

AUCTARIUM

illa sit periora: Potest ieitur poenam

fiastiuere tu emnatus Lain, Hanc audacem coniecturam in contextum recepit Lambinus.

μὴ ipse auctor factus si J Locum hune

in Comment. orat. pro Caecina interpretati sumus. I silcm et s.

Ut in suo J Uti patri endo filis est . ut in sormula quam Agellitis prodit lib. s.

cap. Ist. Idem . Potestatem hab ret , ne i

filium J Hoe totum , ut in fiatim , alienti m e. e pico . non Ciceronis. xxx. Curia J Curiata lex quemadmodum ferretur vide in Indice, curiata. Hot. In prim. Franc. seribitur xxx. cives. Quod non improbem. Nam loro xxx. Cu.riarum, tum xxx. littores serebant te remotriatam, ut nemo ignorat. Graeυ. Si decemυiri saeram nium in libertatem

p: id quos satramento eertabatur de eertiscatisiis , & in his de causis liberalibus . Quod iudicium tribus semper action:bus constitisse patet ex l. a. Q de adlert. toll de adsertiori s fecunda apud Fab. lib. s. cap. 2. lib. a. eap. t. quod hoc loco Cicero si nificat, eum ait, hoe in genere δε-to rem iudieatam referri totu: e . Hotom. Nihil aliud haee verba sibi volunt, quam etsi decemviri pronuntiarint illum , qui sacramento contenderet, ni liber esset, pe-euniam perdid.sse. Gro ut . In hoe gen re fora rem tua eatam rese ri Retractari . Sie jeferri minoia dixit in qib. de orat. 2. pro iterari. Hotom. R ferre posse Libri vulgati omnes, a quibus non discrepant manuscr. se habet ni, referre, inquam: quae scriptura cum me offenderet, scripseram olim e regione hii us loci hane meam eoniectiiram, refeι--dere posse voluerunι: quam Operarii, meo iniusti, olim secuti sunt. Restituatur igitur lesio recepta, quamvis sit obstitia,&pene inaudita, potius , ouam nostro iure quidqi iam immutemm . Verum tamen, ne hie nihil dieamus, arbitror, referre rem iudicatam , esse rem iam iudicatam, qliasi nondum iudicatam , & adhuc controversam, iridicum sententiis, & potestati permittere, ut rursiim de ea, quas nunquam antea in iudicium adducta , atque anco gnita , eognoscant , ac sententias serant.1--in. Tamen quotiescumque vestra quis

hoe in genero solo rem iudieatam refriαἱ posse mluerunt j Ita Faernus hune lociam correxit, veterum librorum auctoritatein secutus, in quibus est pro fore rem, βω- rem . Ant. Augustinus cc Pantagathus, ex vulgata lectione delent se . Sed Faerni eorrectio magis placet . F. insiet. Genrrefoto rem iudieatam referri posse voluerunt IEst a conjectitra Faerni, quam admisit P. Manutius. Nam Rom. liber, item S. Uictor. & Pal. nomis , genere fororem iuri vulgo , genere se rem iud. oeci Gruter. In Francii primo libro integre seriptum est, ut eonfecit Faernus, & docti receperunt , in Me genere suo rem iudicatam ν ferre.

CAPUT XXX.

re, & in orat. pro Coin. quam nos ex. posuimus. Appianus quo'ue Civ. a. scribi I , eum , posteaquam in singulis hominibus crudelitarem exercursset, oppida adortum, ea aut moenibus midasse, aut tributis adflixisse, ain civitλtem paulo antea senatu datam eripuisse. Hinc illiid Sal. lustii in Catilinat: ta: Εtνuriam usuarum re-νtim Opiciam eon Ie Cicerone fis ire , quia Duae dominatioue agras bona e Omma amiserat. Holnman. Hane vero Isiditerranis 4 Cum in libi is

vulgatis sepe me ossendisset hie loeus, liti in eis ita legitur, hane vero , o c. levi immutatione tacta. pro hane, an reposui. Quo facto totum locum , facilem ac planum reddidi . Est autem argumentum a majori. Sylla non potuit Volaterranis eivitatem adimere , dcc. Clodius Cieeroni consulari potuit Admonendus autem Id.ctor est, ubi libri vulgati hinent , Ie illa die eonfirmaυit Romae non fuisse ; manuscriptos habere, Ie ius die eonfirmat Romae non fitii sese. Et infra, ubi illi, pernoctans: hos habere pernoctasse. Lamb. Coaeiaio Miscato J Canelliam solius plebis esse, sepe a nouis dictum est. Itaqrie

eenturiata comitia concilio advocato nune opponit. Hotomanus.

Sedulio princite qui se tuo die eonfirmavit J Gembl. oc Turing. Fidulia priseia pe , suestoris filio, qui δε- Ex quo fingit Gillielmius , Q. F. sed No putavi illudfris , natum ex se illa : lane Pal. nomas tantum habet, Fiduli principe filo itis

599쪽

d om eonfirmat, & vero Fidistius iste post. ea recipitur ab omnibus Pall. & S. Viel. iit exelii dei ilus hinc non videatur . Gut. Nostri libri & edit. prim. Si tio princie, non Fistatis. Et sc quoque paulo post. adem cum aliis coqrmar , quos sequor.

Gravius.

Qtii in eius nomen incideris J Utrum hoe significat, qui eum im nriidens & incautuς Dominaris: an fortasse ne tegendum: in

Teas sanificet, in quibus suam legem Clo. dius auctore laudato inciderat λ HM. Quid re audacius , qxi in ejus nomen inelueris: Ant. Augustinus , qtiι in aes eiur nomminrideris: Pantagathiis eandem retinet lectionem, sed eius in aes commutato. Uterque autem actitissime emendarunt , qui scirent praeronativae auctorem in aes incidiante legem solere. F. Ursin. Vtii in aes e. 1us nomen iMideris J Ei riirsus a coniectura P. Manutii aut Faemi ; nam editi , Mi in ρ1us nomen incideris. Pal. nonus ha. et , qtiis ei nomen incideris. Reliqui, Hur nomen inciueris , quod ultimum pla.cere evi posset, ut subaudiretur in aes, an tabulas aerarii, aut simile quid . Gruteius.

Aligustinus in gradibur legit: quam lectionem retinerem , si Sedulius affirmaret se Romae fuisse & primum scivisse: sed eum negaree se Romae fuisse , essetque fortasse

oriundus Gadibus, acute contulit Cicero Interamnam Gadibtur. Praeter hane neces.sariam rationem , est mihi suspectum ij radubias: nam si haec eomitia Clodiatri habita si int in foro, puto potius in comitio, quam in alia sori parte . gradus vero Aurelii, qui erant ad aedem Castoris, di. stabant a comitio tota fori longitudine . F. Ursis. Prim. Franc. & ed. prim. Caernon juret Ganimus fisisse . Dreld. Cum non

iuret se Gradimur fuisse. In praecedentibii non male DreMensis: Si aurem in primis μυit , pro vulgato , si autem is primasseisit. Graevius. Interamnae J Nam P. Clodius de incestu accusatim juravit se illo die Interamnae suis.

Velitis itiberi De J sic pleriqtie etiam

mss. Pal. Gembl. S. Via tori non ve . Gru- ter. Nec potentia meipratuum J Adnota. tum Gulielm sorte legendum impotentia. iIdem

me res itim iudieata Pantagathus de. lebat um: de paulo post, pro tamen F l

Munie pluetis Auagninis ornatissimis J Vocornatissimis, abest a codicibus antiquis: Zc

Vero si non sit, viris, aut hominUM, O nati imis, non videatur esse e consuetudine Ciceronis posita. Admonendus praeterea lector est , ubielinque lib. vulg. habent , antiquos habere, FιΔιtur. Lamb.

CAPUT XXXI. Quod F ne seriptum quidem unquam est IEliam pag. ins lienti negaei poenam ininterdi lionis in ipsa rogatione perscriptam fuisse. FDiom. Ne scriptum quidem Mnquam

ess J Fartean , inquit Gulielm. Qquam, hoc est , ulla parte privilegii Clodiani .

Hominis dignitate bouestes J Sic rescripsi ex Franc. Dresdensi de editione prima. Vulgati αεοπses. Gravius. Non, ut esset interdictum, quis fieri non cirrat, tuleruntJ Frane. Dre ld. ed. prim. Non , ut esset interdictum , quia ferre nonyoterant, tulerunt. Hoc nemo sani iudicii non probet prae vulgato. Idem. ω de omnibur . etiam quibus damo. tis interdictum estJ Placuit mihi Petri Fabri Tolosani coniectitra, arbitrantis, hic esse legendum, quibus damnatis , pro quibusdam damnatis , deleta unx syllaba su-Perv Manea dum. Quin aliquanto post tempore , quam ille mihi suam eonae Liram exposuisset , ita impre sum reperi in uno' iCdam exemplo, Lugduni excuso. L-b: nus . Guis do o-nibus , etiam quibusdam dam uatis interdit iam sJ Pantagathus pro quibusdam emendabat Oυιbus iam, &recte, ut videtur. F. Ursio. Etiam quibUdam damnatis J Et Fabri & Pantagathi conjecturam reli inint libri nostri . Grui. Verx tamen est P. Fabri emendatio, quam& M nutius retepit , licet repugnent libri . Syllaba dum ex sequentis votis δε- mmatis perperam est repetita librariorum

oscitantia. Gro.

Quaere hoe ex Cliaio J Legendum puto,

e Sinis: seu e Sexto Ciadis . Immo veros ne dubio ita legi debet, e Sexto C isto. Nxm lceodices omnes lianc lectionem a iuvant,

600쪽

sys AUCTARIUM

iuvant, & ratio flagitat. Fuit autem Dei. sis & proclivis lapius ab hae recta seriptura ad vitiosam illam, si literas spectes. iambiu. Nostri tamen omneς libri, & mnes editiones ante Lambinianam ex CI

Eique imperium os abrotatum J sie edi.

riones posteriores . sed prima cum Dres. densi & Franeii. O quo imperium est as- rogatum. Copulae que hie nil lum este i cum faeile ouivis, qui animum attendat, intelliget . Comiptum esse locum uar:etas scripturae indicat. Seripsit, eredo, Tullius, ei inique imseritim es abrogatum . Ut in. serius cap. Illis , cui ext Misi funt Asue . Mox Franc. Dreid. ed. prima, a-iae vetustiores: eui dies dicta non es, pro vulgato nunquam est. Gravius.

CAPUT XXXI I.

Ne in ipsa ιρ, dem rogatione reincripta est Libri veteres habent, maesν ita es ' Lamo. Sie & quos ego inspexi nil ει ed. prima. Legendum , ne i a quid m ione proscripta es ut supra. Addidi notam

anterrogandi, qtiae male in Cruteriana, &aliis suit omissa. Graevis .

Iudicem subdidit J Etant iudicum decit.

viae perseriptae ex senatorum numero . In demortui autem locum alter se uiciebxtur.

D Icessu meo J Notanda locutio pro, me μHeute. Idem . De hujus generis locutionibus, vide quae supra notavi ad cap. 21.

hujus orationis. Groius.

ω in si adess)m a Consentii int , sa teor, omnes libri. Sed vide num senten. tia serat haee verba : dc an non Titilius scripserit: ouam si assem, aut a tiis in . Si tamen Tulliana manus est, quae in libris extat, ex praecedeimbos se est intelliste da & supplenda. mihi tribue ent, fi adessem.-Ciceronis facilitati illi perspicue videtur id nou satis convenire. L

Caeso ille pimius J Sic legendum, non, ut vulgo, Censor im Gininius. Significatur enim Caeso Quintius, L. Quintii Cin-einnati filius, qui, populo clamoribus tribunitiis concitato, nivenis optime de re. piiblica meritus ad Tuscos exulatum abiit. T. Livius libro III. Annalium . Lamb.

Cossor illa Quintius I Ita scriptum est in

omnibus vulgatis codicibus. Anti Auv stinus, pro Ce me legit GD , dc optime quidem et quod praeter Dionysium & Livium, sequentia etiam praenomina osten. dimi. F. Uis . Caeso illo cuiuiius J Haud aliter Et surd. atque Pal. nonus . P. Manutius maluit Κ D. Vulgata, ille,

inepte. Grule .

tello dietum est in extremo orationis post reditum in senatu. Idem .

CAPUT LXXIII.

Absui simul etim reptibilea , revit cum maxima dignitare te viυο J Ita hune licum olim emendavit Pantagathus, a quo accepit Manutius. Postea vivo , mutavit in io to . F. Ursin. Dicam maxima eam

dignitato J Visitur palsim hodie in libris

ii maxima , Oe. Sed est a conjectura Pantagathi . Scripti editique onuari llanta nostra . Grur. Fratre. Absui simυι eu, γεν publica , cum maxima dignitatr . Dieia.& ed. prima : Agitii sim I edim νσΛblica dicam maxima dignitate . Sic & ed. prim. nisi quod pro republiea scribat rei puOLCorrupte assui pro afui , ut semper antr-quiores e dices . Sed Eleum quid hiet ei est & loci Mihi certissima videtur emendatio Pantagathi, quam merito probavit P. Mamituis , quae ex vestigiis veterum codicum est nata . Quid enim athid innuit Francit primus , in quo est: Afui simul eum re pubi. cum ma xima dignitate f Alii interponunt isteam . Nimirum re p. absorpsit primam syllabam' sequentis vocis ' earundem literam, rediι, i dem sequens eum , elim remansisset dιi mutatum est in eam, unde ortum dicam , quos hoc sine sensu legitur , το cum Rutem, quod exigebat syntaxeos ratio , p

situm ivit ab editoribus post maxima comtra veterum librorum ndem . Nos eum Man. veram scripturam reposui uriis. Gram Altero praeiare tetente J Aldus Nepos et didit tot ente. Habebat Pal. nonus . dicer h. te, Genabl. ducente , quod ultimum excutiendum est. Gruterus.

Quid est , quare quisquam mihi se in Ama populari ratione anteponatur J Ita tete-vat Pantagathus. F. Ursin. Dele se ex se

SEARCH

MENU NAVIGATION