장음표시 사용
101쪽
3or nunquam sit particularis , minor numquam negativa excepto Disese Prima Minorem negat unquam si clauditur apte Nec partem major affert nisi Frissim
Regulae pro quatuor modis secundae fisgum. Prima quod major nunquam sic particularis. Secunda qubd praemissae nocisint ambae assirmativae , alias non distribu retur medium, quia signa assirmativa licet universalia tantiam distribuunt subjectum. Regula pro sex modis tertiae figurae, ut minor nunquam sit negativa &hae regulae ex Prioribus colliguntur. Regulae u niversales pro omni bono DLIogismo Ermando & dignoscendo sunt sequentes potissimae , reliquae abundant. Ima. ut Syllogismus sit in uno ex istis no- Vendecim modis & in una ex his tribus fuguris. ada, ut non componatur ex meris
particularibus. 3ia. ut ambae praemissae non sint negativae. Ata, ut si una eX prae missis sit particularis etiam conclusio sit particularis, & si una est negativa etiam conclusio sit negativa iuxta illud et conelusio sequitur parrem aebiliorem. sta , ut medium nunquam in conclusione ponatur, juxtatu: medium conclusio nescis.
102쪽
Partibus ex puris sequitur nil, sive
Si quae praeit partis, sequitur conci sio partis Si quae negata praeit, conclusio sitque
negata Lex generalis erit medium conclusio nescit. Has omnes regulas erudite comprehendes his tribus t in S uisenis debent esse tantum tres termini. si quo sequitur non debere variari aliquam si positionem vel aliam proprietatem terminorum. quod mediaum debeat di ibui. id est qubd terminus medius saltem semel debeat universaliter a ripi , ex quo diversae ex praedictis regulis sie- uuntur. st quod non debea raredi a non dia buto d aistibulum. id est ut nulla extremitas in conclusiono ponatur univers liter quae in praemissis non fuerit universalis. Sed ne quis confusionem patiatur modos omnes cum figuris memoriae mandet , sic habet vivam lucernam: reliqua principia in sequentibus loco apto propo
Dico duplex datur modus reducendi
103쪽
1s Syllogisimos imperfectos ad persectos. n, mirum per ostension em,& per impossibile, ita summulistae passim. Pro ulceriori intelligentia. Suppono quod communiter Philo phidocent scilicet inter omnes novemdecim modos primos quatuor in prima figura tantum perfectos esse adeoque omnes alios si ve directe sive indirecte concludant ad illos reducendos esse, hoc ippolito duplex assignatur modus reducendi Syllogismos imperfectos ad perfectos , per Osensionem ;
va vel quomodo reducantur per ostensio.
nem Syllogismi imperfecti ad periectos. Respondeo hoc fieri dum aliqua praemissarum mutatur per transpositionem v. g si minor fiat maior Vel quando aliqua ex praemissis convertitur sive simpliciter sive per accidens sive aliter relege quae sunt sub littera O. Observa I. primos quatuor modos Ba bara, Celarent, Darij, Ferio incipere ab his quatuor litteris B. C. D. F. & reliquos omnes modos, ut ergo sciatur ad qualem possit reduci per ostensionem sempe; attende ad praedictas consonantes & omnes modos qui incipiunt a R reduces ad Barbara, V. g.
Baralipto& qui incipiunt a Cad Celarent oc. sic de
104쪽
flede reliquis excepto Brocares & Bameo quae non possimi reduci via υurima sed perimpossibile. Observa II. ad hoc ut bene intelligatur hic modus reducendi in modis imperiectis esse alias quatuor consonantes in medici vel in fine S. P. M. & hae litterae signita cant qualitatem propositionis reducendae ita ut ubi invenitur S. fiat emicir- plieitre ubi P per accidens , ubi M. fiat tantum transpositio , ubi Q ut reducatur per impossibile iuxti hos verPs: S. vult simpliciter verti, P. Veia per acci M. vult transponi, si per impossibile
duci. Exemplum sit in Celantes: mirum bruintum est rationale, omnis equus es Brutum ero nullum rationale es equus quia incipit a C. deuhet reduci ad Celarent & in fine littera L significat conclusionem esse vertendam simpliciter id est immutandam esse manente eadem quantitate & qualitate reliqua manent quia non est littera M. ut deberet aliquid transponi & hinc fiet talis : Nullum Hurum es rationale , omnis equus es brutum ergo nultas equus es rationalis , & sic per modos quoscunque exemplifica, excepto ut monui BroCardo & BaroCo. c. enim vult
105쪽
redueantur per impossibile. Respondeo hoc modo fieri quando accipitur contradiactorium conclusionis negatae sit i cum ab tera praemissa quae fuit concessa , ipsa manente omninb immutata, & insertur contradictorium alterius praemita: ut autem scias ad qualem modum perfectum debeat reduci impersectus hic enim non est a tendenda initialis littera lege versum s
PhoraIita ΑxIs ObIt tErins a DiinmquE quot AnnIS. Ubi vides esse quindecim VocaleS notaistas , & tot sunt etiam modi impersecti, deinde primi quinque imperfecti modi correis stondent his litteris , PhoEbΙaer AxIs desunt reducendi ad illum perfectum qui desinit in tali littera v. g. Baralip debet reserrivia correspondet phoH ad Celarent, Celantes qui correspondet bI reducatur ad DariΙ & sic de reliquis ut autem talis reductio bene fiat simi tres regulae: Regula I pro quinq; modis impersectis primae figurae sumenda est contradictoria conclusionis pro ma ori, pro minori autem major concessa & deinde pro conclusione infertur contradictorium: sit
106쪽
BA omne animal est vivens RA omnis homo est animal Llp: ergo quoddam vivens est homo Debet reduci propter PhoΕ adCelarent. CE Nullum videns est homo LA omne animal est vivens Rtat Nullum animal est homo Regula secunda pro quatuor modis imis perfectis secudae figurae sare, Camestres,
Festino, Baroco, Masor manet contradictorium conclusionis pro minori, & conis tradictorium minoris pro conclusione. sigexemplum.
CA omnis homo est animal ME nulla planta est animal ergo Stres: nulla planta est homo Debet reduci ad Darii propter ObIt. cui
. DA omnis homo est animal M aliqua planta est homo ergo J aliqua planta est animal. Regula tertia pro sex modis impersectis teditiae figurae , Darapti, Felapion , Diiamis, Datis , Brocardo , Feri2n. Minorem strvat & locb maioris ponitur contradiis choria conclusionis, sumaturque pro conclusione, contradictorium ma oris concesiis vel contrarium in Darapti & Felamon. sit exemplum
107쪽
omne animal est vivens D aliquod animal est si stantia ergo SI aliqua substantia est vivens. Debet reduci ad Ferio quia correspondet
FE nulla substantia est vivens R I aliquod animal est substantia ergo O aliquod animal non est vivens Et hoc totum excepto quod Celantes c ius Minor ponenda est pro majori & contradictorium conclusionis pro minori) est finiversale exprimiturque his versibus: Quae fuerat major primae, minor esse requirit, Excipe Celantes in quo minorante locanda est: i servat maiorem variatque secunda
Tertia majorem Variat, serVatque minorem . Fructus autem harum reductionum esteasia quo quis negaret consequentiam in illis Syllogismis qui dicuntur imperfecti uesic confundatur & aliquid contra se admittere teneatur vel quod concessit neget vel quod negavit concedat, sed quia parum in usu est& tyrones facile terrere posset , haec sufficiant. Adverte quosdam locb dictionum PhoEbifer Axis Sc. poneres istas particu
108쪽
De Arte inveniendi mediam vel Amte Logicorum.
DΙco ars inveniendi medium termianum est facilitas quaedam vel promptitudo inquirendi vel applicandi
causiam in ordine ad probandam propos, xionem in disiputatione negatam. ita PhilosophuS I. Prior. c. 29. Videtur velle & est comunis opinio sic declaranda: inter argumentandu ut praxi constat consuevit semis per una propositio negari sive directe sive sub distinctione,quam proinde propositione negata tenetur arguens pro eonclusione inferre V.g.' quis defendat non deripiares terminos inpropositione qua duos & alter hanc thesin oppugnet sic: tot sunt termini quot sunt nominained sunt subinde plura nomina quam duo ergo S plures termini, defiendens distinguet vel negabit Minorem. sic arguens tenetur excogitare medium terminum per quem inierat, ergb sunt subinde plura nomina quam duo v. g. haec est bona propositio Petrus doctus non est isnarus ted hic sunt plura nomina ergo. ubi vides
109쪽
quod pro medio termino assiamat Exemplum istud per quod ostendit veritatem propositionis negatae: hoc autem neo-lo gicis difficile accidit & potest exinde colligi quisnam sit sagacis vel sagacioris ingenii vel quis non habeat capacitatem aliquam, unde Elet ab aliis voCari. Pons Asinorum Solitus certo Emblemate demonstrari Hoc est quia multi advertunt imbecili, talem suam scilicet: quod jam dialectica quae est parva logica vel compendium logicae sit sere finita & ipsi parum quod pro nihilo reputatur sciant, hinc multi de pomte cadunt & studiis valedicunt eligendo unum ex tribus M. M. M. id est vel statum monasticum vel mulierem ducunt vel militiae nomen inserunt, praesertim tales qui melius stiunt quot sint sella chartarum quam quotuplex sit terminus, item ciui li-hentius frequentant Bacchi quam Μinervae Palaestras, item qui ale is, nstulis, nummisimatibus, tubis ac alijs solennibus inis mentis Operam naVant, quemadmodum in praedicto sthemate solet exprimi.Linde si quaeras Quid Logicus de ponte cadens asinus.. ne Vocandus ΘSi sic, sunt plures asini quam sidere stellae.
110쪽
Ufautem illa ars vel facilitas inveniendi
medium terminum addistatur solent praescribi certae regulae quas quidem non Vitin pero , sed optima haec ut quis quotidiano exercitio mentem excolat & siolerter st deat, sunt autem sequentes:
Regula prima est ad probandam vel in
ferendam universalem affirmativam ut assumatur terminus superior alictuis seu consequens ad subjectum conclusionis & ins rior seu antecedens ad praedicatum ejusdem conclusionis V. g. siqvis Velit probare quod omnis homo sit vivens assumat test minum siuperiorem V. g. animal &C. BAr omne animal est vivens bA omnis homo est animal ergo 'rA omnis homo est vivens Regula secunda valet ad concludendam universalem negativam & contingit quando imitur pro medio terminus superior subjecto conclusionis inserendae V. g. ergo nullus homo est lapis sic inseratur cum reis pugnanti praedicato xCE nullus lapis est animal . .sA omnis homo est animal ergore nullus homo est lapis. s. . . t Regula tertia servit pro concludenda par ticulari affirmativa quando, accipitur pro medio termino consequens vel superius