Ioh. Gottlieb Heineccii, ... Operum ad vniuersam iuris prudentiam, philosophiam et litteras humaniores pertinentium, tomus primus °octavus Tomus primus, qui continet 1. Fundamenta stili cultioris, 2. Historiam philosophicam, elementa philosophiae rat

발행: 1744년

분량: 919페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

PARTIS

Tamen diipiciendum candidatis eloquentiae, quid de unaquaque re in tramque partem dici possit, vel ad hoci plum, ut refutare diiCamus contraria.

G. in Nee magis capere videntur, II. qui res vituperandas laudando, vel laude

BVRMANNus tigri iam laudauit, nec scibri, asinoque sui encomtastae demerunt. Πliare sunt, & ingenio ostentando idonea, sed tamen puerilia, α viro graui parum digna. Excusandus quidem ERAfraus , cui dulce fuit despere in loco, & Iuculenta ista fit ira certorum hominum stultitiam perlitingere. Sed sicut non omnes sunt ERAs-Mi, ita non omnes sulcepta eiusmodi opera eamdem reportant laudem. Nimirum multum interest, osteritandae doctrinae & eloquentiae causa huiusmodi res laudentur, an satiricum quid inuolutum velimus huiusmodi laudibus. Hinc merito mireris ERAS NI & v. C. PETRI tvRMANNI acumen, qui huiuς- modi orationibus hominum stultitiam acriore fale perfricuerunt. At nihil huius modi reperias in aliis eius generis oratiunculis, sed mera σ.φίσι - , sine quibus res minus laudandae laudari nequeunt. Pierumque aliquid spectasseau tores talium declamationum, quod vitam iuuaret, multa certe inspersisse, quae cognouisse, quae cogitasse, bonumst, inductione quadam ostendi potest, si

quis percurrere velit constructum CAs . vox NAvri labore Amphitheatrums plentiar Socraticae. G.

- Quum enim declamationes eiusmodi lcholasticae pleraeque vix aliquam insignem utilitatem vel rei publicae vel auditoribus polliceri possim, adeoque multis taedium inter audiendum obrepere soleat. sacile D:et, iucundita-

te rerum abstergendam este hoe fastidium, adeoque ea themata quam maritia me referre platalum, quae itini auditu iucundissima. Quis dubitaret quaeso, quin suauit rimae celeberrimi auctoris declamationes de chariat anesia erit ii orum erapti eatioribus fiontibus auditae sitri,quam si subtilissimus aliquis philolsephus ni gno fhpercilio de Liantis regi,ae illius sci ntiarum, metaphysicae, disseruisset ' Demesupercilium, cic pone in cat edra

humani limum aliquem PACCIOLATUM, qui Metaph, sicam eo ore commendet , qtio Dia . hieorum retia 5c laqueos eseplicauit aliquot praelationibus; puto futurum, ut liaud parum attente audi tur ab his quidem, qui cor & aures ac cerebrum liabent. Caeterum in argumentis deligendis , quae ipsa ston:e aliquid

iucundum polliceantur felix luit o . FERRARIus, ne de MEN CKENio ahquia

adiiciam. G.

Modus in rebus omnibus Ortimus est. Cauenduin ergo , ne dum iucundus elle laboras, scurram aut hi tri nem agas. Cavenda etiam Cynica illa dicacitas & linguae vir lentia, ne in satiram euadat oratio. MOA uorius v. C. tu Pobh R. III, m. 3. qu. pnaeclare ostendit, inuentionem omnem poeticam e locis illis πε/ινατικιιι: Ouis' quid' ubi ' quibus auxiliis ' cari quomodo' quando' viaice esse petendam, his tria alia adiutim subiice quale quan: unit quoties 'Idem mihi de inuentione thematum videtur. Fingamus, orationem inaugur. Iem habendam esse a prosedore poli iliaces: circumflantia quisl themata nobis suppeditabit varia. Disserere enim posisimus de et i titili pros spris politicer, de praeeiptiis his: αι aeui seris ori bios polis secta , de quaestione: prv. 'uia eius, uo-arbia, an sola it coriaretur circumstantia quAl themata iuggeret aesophisma e Pluteo iet et terram inguriis latitanie , de eloquentia cistuli, de oratoria principit. Fingamus porro orationem illam habendam Argentorati, vel Altortii,

202쪽

Unde res N argu

menta

Petenda I

do ea disponenda

circumstantia illa ubi ' commendabit

themata de republica Argemora tensi, vel Grambergens, absolicissimo prtialemiae archis ilionitae exemplo. Sin Lipsiae ea oratio habenda esset, quanta siti commerciorum ad reipublicae beatit Hinem υ-silitas, posset demonstrari. Circumstantia qsitvr auxiliis denuo nobis varia sufficiet themata, veluti de doctrina principis , de exemplo principis, de perpetua censura. Cireum stantia eur dicere se debit de dominis is Mai miis inevicandit, vel de quaestione: cur olim in Mademiis inculta tacuπιι prudentia et Iis' Circumstantia quomodo nobis ad animum re- reuocabit themata, de populis in prus tra ciuili eatiendis, de monarchomachasmo, de Machiruistismo, ret. Denique si fingamus , orationem istam habendam fuisse ipso anno 1 ieculari ecclesiae purioris et circumstantia illa quando ' nobis suggereret quaestiones, quid reipublicae prore

riι reformatios quantiam incrementum ex

ea re ceperis prudentia eluitis ' Dissieri etiam posset, de politiea papati, aliisque eiusmodi thematibus. Quis ergo tamesim ab insenio omni destitutus: ut a tot thematibus non posset illud seligere, quod di optimum, & auditoribus i cundissimum fore praeuideat

VI. Inuento themate, dispiciendum , ad quam disciplinam illud

pertineat. Inde enim omnis adparatus rerum argumentorumque est petendus . Nolim ergo , te & hie de certis

argumentorum locis vel sedibus esse sollicitum. Declamationes pleraeque de rebus ad eruditionem pertinentibus agunt. Quid vero de iis dicendum sit, disciplinae docent. Ex iis ergo colligenda, quae ad thema pertinent, ita

tamen, Ut ne extra oleas vagemur. Non

enim omnia sed optima, & ad rem pertinentia, dicenda sunt. Exempli caussa, si quaestio esset: mr olim tam inmuta iacuerit pruden is civilis' sacile animaduerterem , omnem adparatum partim ex historia litteraria medii aevi, Partim ex historia academiarum , partim ex historia papatus esse petendum. in Sed magmos illos campos frustra sorte pere raueris, nisi filum quasi quoddam sequaris quod te ducat; nisi loculos quosdam, in quos deponas, quae in illa peregrinatione inueneris. Sume igitur illum ve

VII. Vbi iustus rerum argumentorumque adparatus ad manum est, opera porro danda erit, ut illum in certas quasdam classes, vel partes distribuamus ' . Quot partes vel classes constituuntur, totidem crunt orationis ARGUMENTA.

Collecto e. g. adparam, qui ad vocari capita posse. Ostendere ergo postbema paullo ante laudatum pertinete sem , fel ieem illam religionis reparatio-i cile animaduerterem, eum ad tria re- nem zmpublicae I. ad quietem Oseeiis i-

sum circumstantiarum memorialem, de curret tibi, si noris hilloriam , quid ad sinsulas illas quaestiones respondendum Ir ex illis responsionibus deinde eligo, quae maxime ad rem facere putabis &e. G. Sin quaestio tractanda rvid reipublicae profueris reformatim I po

uca di ius naturae me docere postet, quaenam sit ecclesiae ad rempublieam. Ex hiltoria deinde ducerem, quaenam olim suctit rerum publicarum facies , quae episcoporum Romanorum inserentia , quanta cleri licentia, quantum principum periculum ' Quantus mihi inde nascererur rerum argumento rumque adpararus ' Nihil ergo opus es heis dialectieis, arae Mitisua , indire νnbinatorio , aliisque eiusmodi subsidiis , quae magno iuvenum malo a nonnullis commendantur.

203쪽

PARTIS II. C A p. II.

sarem; II. ad opes O potentiam . Ill. ad mai rem p incipum consertiandam profuissb. Hinc tota tr. latio tribu his constaret argumentis. Ceterum ii umquam, hic certe iudicio opus eis. Nec ordo ille ita certis adibiligi regulis potest, ut ab iis discedere non

liceat. Eleganter uvINC IL. Istit. υ- r. ld. VII. cap. I. Sed in minerimus iasim di position.m plerumque militate murarι , nee earna .m semper primam etiastioncm ex viratur patae tractan-

VIII. Singula argumcnta iam ea observentur praecepta , quae m. t te oratorio suppeditavimus ).

Scilicet argumenta singula re-Eiguntur in sillogismos vel enthymemata. Praemissae deinde probantur atque amplificantur. Exemplo nobis erit uva I Oratio II. Venetiis de lausessibus litterarum habita. In ea ostendere conatur orator eloquentis sinus , permultum ornamenti praesidiique op. timas litteras rebus publicis bene temperatis adserre. omnem ergo adparatum e prudentia ciuili petitum ad duo summa capita refert, demonstrat- sue, I. litteris puerisiam ct adolesentiam ad rempto eam praeparari, IL iisdem viros civiles in admoni leanda republica adntuari. Prius argumentum in hunc

I. MaiOR. Euodcumqtie adolescentes dulvirtutem praeparat , illud intilium ornamenta fra staque adfert reipublieae , ubi I. Ipsa propositio. II. Aetiologia. Felicitat enim reipublicae a sngulorum flicitate ac vir tute dependet. I. Mi Non. tam rae adolescentes ad vim tutem praeparant. Vbi I. Ip:a propositio. I. Aetiologia. Nam I. pueritiam praeparant i Aetiologia. Infamant enim eamdem ad humanitatem cr

virtutem.

Ieineccii Fundam. Cestior. Latia.

schines possimi isse dommento, in iudicioci siphoniir dita Gum seqvi tι ordinem, quum ac fator a iure, quo videbari poti nitar, coepcim, patronas Omnia , vel pacne omnia ante ius posuerit, quibus te

dicem qua plani legum pra pararet. Ad hane distributionem facilius instituendam faciunt commendatae supra I, s , 1. divisiones. G.

facillime poterunt elaborari , si Quomo- supra de Bllogismo ct eutbme- d singula

tii elabo 1 Illustratio. pH in semente ster randa messis, ita in insiticione pueriti spes vitae post a st. II. Iuventutem praeparant. L) Aetiologia. Nam abdiιermicam a voluptatum illecebris, ct ad gloriam excitant.

II. Illuit natio abi. exemplo Ihemiscelis , qui

Miltiadis tropaeis excitabat tir.

m. tabulis politicis, de Veneris imperio, ct de Iasone , qui Sirenum ι dias Orphei bra evasta 3. exemplis Chrysippi, Arehimedis , Solonis, sivi et oluptatem elitteris incredibilam c. p.rtini. III. CONCLusio. Ergo littorae milhcmornamenti praemiique aflso uni re, illicae. Alterum argumentum MVRETus enthymemati huic includit: I. Mi Non. Litteris viri ciuiles in iam, niseranda republica adiuvantur. Litterae enim usiim suum inserunt Ι. In pace. Vbi I. Aetiologia. Politiea enim Omneε viri ciιuus partes ostendit.

1I. ΙΓnstratio, ab I. obiectione. At possunι viri

eluites aliena opera uti. Quod negatur.

IL Idustratio ab exempla Manlii,

204쪽

qui carcus confulatum reo labat, quod inagnum putaret, ei capita fortuna pie ninnium com mui, qui

utilis et Aretur.

II. In bello , ubi

I. Aetiologia. Bella enim non tantum

coo rir, sed cr animi viristu

II. Illustratio a voto Agamemnonis, ni aciem fili non Achilles aut Aiaces, sed Aesoras optabat. III. Seeunda aetiologia. Histoeria tot bella tib omisi ponis, quum aliarmaximi desees patuis tantum bellis intresuerint. IIII. Tertia aetiologia. Litterae ob oculos ponun: clarissim um fomisita rimique ducum exempla. . Quarta actio logia. Maximos sa Te exerci tu eloquc rura via situ υδ inritanis. VI. Illustratio ab exemplo Tyrtaeip

tae , qui Lacedaemoniorum exercitum versόω inflammatit f.

VII. Aetiologia quinta. Maximi aeeeleberrimi taces eruditi fuerunt. VIII. Illus ratio ab exemplis Aubitae Tarentini , Melis, Socratis, Platonis, Mncs horis, periclis, προ myro is, Epan. mcndae , Scitis ritim , lueum, Fabii, Marciau, Iulii Caesaris, MurLVIIII. Illustratio a lege Mitylenae mm , qui Lelio et idus non alisermulctabani, quam ut ne liberos

suos lut rar educerent. II. Coruci.vsio. Multum ergo arnamenti ρ assidiique litterae adferunt rep-

publieae.

Videx elarissimum illum oratorem non alio vi iam artificio, quam quod nos hic com mcndamus, liuisim an ullam com- pol utile orationem. 'Εξεργαμαν ejus ad Aere nihil attinet. Ecquis enim es tam omnis elegantioris doctrinae incuriosus, ut elcgantillimas HvRETI O-

rationes legendas, de in sinu gestandas non existi metis Quod hic in una HvRETI orati ne secit Auctor, illud in omnibus Ci-CERONis orationibus praestitit MARTI.Dv CYGNE in Explaninione rhetorisa omnium CiCERONis orationum secundum Partes, Ent memata , ct Figuras. Colo.

Exosa;i VIIII. Accedit & hic EXORDIUM, idque vel generale, vel ι

enera- frietate. Modo enim a persona oratoris ' , modo ab auditoribus P, modo a loco ), modo a tempore aliisque circumstantiis auspicari licet. Quae omnia exordia generalia habentur.

Talia sunt exordia , quibus Or tor sese extenuat. Ipse CicEFo eiusmodi exordio utitur in ora tone pro Sexto Riscis Amerino. Erat enim tum admodum iuuenis, nec dum cuiquam praestiterat patrocinium. Minus ergo excusandi, qui extenuatione ciusmodi utuntur in consessu hominum obscurorum, quique nulla admodum auctoritate pollent. In exordiis, quM a persona oratoris ducuntur, in primis

ni simus. Modestiae Dri cum modum excedit, si laus sui immodica.

Elegantissimum huius generis est exordium MVRETl , quo in Oratione II parιis I. utitur..Dicendum enim iliali erat in splendidissimo senatus Veneti consessa , cuius adsim illas vel constantissimo viro metum incutere potui .set. Eiusdem generis eli exordium in

Hune exordiendi modum eadem oratione praeclare obseruauit M W-RETvs. Nam ut in senatus , ita & ita ipsius urbis & rei p. laades latius eκ-

currit.

205쪽

PARTIs II. C A P. II. III

dicturus de circumcisione a tempore, id est , Kalendis Ianuariis exorditur.

X. Sed elegantiora plerumque sunt exoraea Decialia, quae vel ab Exordia occasione dicendi ), vel a re ipse petuntur. specialia.

) ΜvRET. oras. I, 8. dicturus de philosophiae moralis laudibus, exor dium ducit ab occasione dicendi , munere scilicet docendi philoibphiain ;quod ei superiore anno , auspiciis pontilicis maximi, fuerat demandatum.

) Idque fit dupliciter, vel directe, quemadmodum ora. . I,

a. de theologiae laudibus acturus , si ti m in exordio theologiam praecipua laude dιgnam esse demon. trat ; vel indirecte , thosi , ceu vocant, ad hypotheta traducta, veluti, si quis de prudentia docendi acturus, in exordio ipsem commendaret prudentiam. At vero ea exordiorum genera videntur suauistima, quae vel a iiivilitudine quadam , vel ab exemplo , vel denique a testimonio elegantiore petuntur. Ita MAIOR AG. Irati IIII. exodidium ducit ab elegantiis ma comparatione iolis dc

legum humanarum. Mu rus vero Orationem I, I e. ab exemplo Croesi; ex orationem II. 2. a teli imonio Ε - pipi uis aut catur. Mirus ea in re artifex est LuciANus , cuῖus inter opera variae etiam exstant praefationes , seu exordia eleganti illina ab uxemplis, comparationibus , similitudinibus ducta, qualia fiant Irimo I. p. 8o6. Hirculae Gallisti : Tom II. Op. p. 8 I. de dipsadibisse Tomo III. p. Mi. Herodotus via Aetio, & alia. At hae pracfartones s Q λαλιαὶ non liant integrarum ora tionum exordiar sed breues oratione quibus auditores colligere suturis recia rationibus sitis studebat, quod senus etiam hodie in Italorum praeserum Academiis consuetum est, in L saura tione, ut loquuntur, studiorum. Apud Germanos sere Programmata aut ProIM-s es quae typis publicantur, in earum praelationum locum luccessere. G.

XI. Exordia quomodo disponenda sint, etiam & vulgus rhe-Dispositio torum docet. Praemissa enim THESI, statim additur AETIO- exordio-LOGIA ; tum porro APODOSIS . ae denique BASIS subiici- φ

tur . Solent tamen oratores, copiae studiouores, tingulas sere partes vel nouis rationibus, vel illustrationibus quibusdam munia

Quatuor illas exordii partes, non quasi simpliciter netessarias, sed comismodas pleno exordio , constituit HERMOGENEs de Inu. I, s. quas vocat Πρέ- meor3 c propositionem ἰ Κἄ- 4b, qua

illa adstruitur ; 'Aπόhm c 'Atiam quae eli Hypothesis Propositioni subordinata, ct propius ad ipsum orationis argu

mentum accedens . & Bam , quae

caussam & probationem Propositionis ad Apodosin applicat. G. )

ad thema adplicat i BAsIs denique vi am ad propositionem munit. Exempli loco sit exordium orationis I. MUMA ET I, quod ita disponitur :L Tngsis. Iheologia singulari quasam, ac praeeipua laude vi a s.

fram diuinae naturae arsissima miligatione deuineis. III. Arooosis. De ea discre ιυΦιν, hane spartam non abs re d sugi. IV. BAsis. Αι nune semel alium in

pesso, vela facienda sum. Sic in eodem exordio MU 1 Tvs apodosin duabus sistat rationibus.

206쪽

Defugisse se ait dicendi munus , partim ob rei grauitatem , partim, quod vix sperare potuerit eam itili lillimitatem, quae digna videretur tanta rei magnitudine. Priorem rationem exemplo tophistae apud Hannibalem de rebus heblicis disserentis ; posteriorem testimo Dio PLATONis illustrat. Sed en ipsum exordium: I. THEsls. Theologia praecipua laude digna est : Cum omnes mihi suu-tari qua am ae praecipua laude igni tridentur, qui in adfquinta honestarum ararum Iliouia operam ct inrdistriam suam coἰl am e tum ii praecipue, qui veluti maiore quodam numinis ad tis perculsi, reteriν omnibu1 posthabitis, ad

ait inartim rotim intestigentiam omnes cogitationet suas atque omnia susta eon.

tiuerunt.

II. AmrOLOGIA. Nam mortalitatem nostram diuinae naturae archiissima colligatione deuincit et Nam si eorum omnium , quae in hac immensa rerum uni- tires aue cernuntur , unumquodque naturali sui perficiendi desiderio tenetur ἔ σαηλ:u noster, ad similitudinem diuinitatis sprius tanto per stator ψ , 'vanio

propius ad illud, ex quo ductιu ct prο- pagatus est , exemplar aeeedit i di itari princto non po es, quin ea si omnium praefantisima facidiar , quae , quoad risu Ara potes, cum hi anis diuina copulando , mortaluatem nostram, quantum illiar imberictitas patitur , diu nae naturae arsi, a colligatiove Luinciι. III. Am Dosis , ubi

I. APPL CATIO. De ea dicere ita illivis mihi famitaris lati vis hiarer . die demandatum es ab iis, quorum σapud me pl--tun valet, OP apud αγι- nra peraeque valere debet audio at . . non m eas gulam Agillatim pereensere

rer : quod O imperare iniquum ι Crsuscipere temerarium esses, ) sed ut ex

dam filiorem, de pubus hoc amplissimo

nobili olim sophsae apud Hannibalem de

rebus. Hilicis longa accitraraque oration

disturam conligie dicitur, se homo adc-

lucens, ct cum a meris rebus satis tonuiter insti. sus, tum in his genere penit, rudis, inter tot eruditissmos viros ad dicendum de rebus ditimis adgred r. r. hius etiam commouebat , quod pra elare a . Platone scriptum nωκram , Ora tioni di iis rebus, quae oratione tractantur, quamdam inter se cognationem intercescre oporti re, ex quo facile intelligebam consepti, ut ad res divinas prodiguitare minandus dismum quod mrequireretur crationis gentinia

III. B sis. At nunc semel altum ingrcilo verba nimirum sacienda sunt r. ι ista quidem, re adhue int gra, si missis maiore quadam emulane protud n da Ddrini nunc qt idem iam semel aI- tum ingressli, quar nos cumque tem -st. v exceptura est, vela vim tim satienda sint.

sus, hanc spartam initio defugi di m

Quid do. XII. Propositioni, quae vel basi, vel apodos stibiungi , vel

eaptatio- eidem innecti solet, plerumque accedit captistio, quam vocant, ne bene' benevolemiae. Sed maiorem mihi laudem vidciatur mereri , qui Qiς beneuolentiam potius dicendi suavitate retinendam , quam multis dum m Verborum lenociniis captandam ex is limant ).

Aut enim thema orationis ita dieris, & verbis lusamo ac papauere est comparatum , ut auditoribus placeat, sparsis capies beneuolemiam , iud prae- dc tunc non erit, quod auribus inii, stabit , dare operam , ut & elegante

207쪽

pARTIS II. C A P. II.

Haboratione & ipse dicendi suavitate

audi tritum spei sitisfiat , aut ipsum illem.i vel eius tractatio sallistio eIt i &tunc parum praesidii erit in ista bel-uc lentiae captatione. Fastidiosurn enim est aurium iudicium , nec tam beneuolentiae, quam voluptiali utilitatique obaequitur. diorum est, quid de A. Albino censiuerit M. Cato , quum in principio historiae eius multis verbis veniam gratiamque malae exillimationis, si quid esset erratum, postulari legisset. Tum enim Cato: Aaum,

inquit , Aule, nimium ntigator ea, qtium maliiij ι eulpam deprecari , quam culpa vacare. nam veniam petere solemus , at ι qtium imirudentcs e artimus , aut vim compitθι peccauimus. Te , inquit, o te , qui1 perpulit: τι id committeres, quod, priusquam saceres, peteres ut ignosceretis r i CORN. NEP. apud GEI L. Nodi.

Attis. XI, S. Catonianum illud quidem , dc nimis seuerutri suerit, si quis eos reprehendat, qui ossicio vel ob:equio adducti ad dicendum, deinde veniam illius vel obsequii vel necessitatis reipcina petunt stata vel imbecillitati vel vcrecundiae. G. Itaque S cic E-

. Ο ΝΕΜ Parcius huiusinodi lci multis captare benevolemiam , animadueri

mus, scd plerumque iis arsumeniis ,

quae ηεη vccant oratores, audii Crum

vel tua: cum i luorem sibi conciliare. At sicubi uti constituit nouo quodam atque inusitato genere dicenvi , tali sormula eum veniam precari an inia luertimus. Exemplum reperias in crat. Iro Archia cap. 1. Quaero a et obis , it ιπhae ea: sa mihi dotis hane veniam, . .i- comm atam huic reo, etcbis, qιtima. L

es, O vii prope novo quodam ct insolato genere dicendi.

XIII. In CONCLUSIONE plerumque vel quaedam fit a m Qualis

mentorum repetitio seu anacephalaeolis , vel paraenesis quae- esse dedam ad auditores subnectitur, atque adeo adfectus aliquis moue- beat con tur ). Sed cauendum, ne in rebus non adeo magni momenti ςrusio 'tragoedias agamus , coque in illud incidamus vitium , quod TIAPEN-ΘTPΣON vocari supra P. f. cap. 2. num. y3. monuimus ).

ὶ Atque eatenus recte post ARis- in commune profutura non possint. TOTELExi monent rhetores, in exor- Scilicet nostrae orationes vete-dio regnare . . : in tractatione λο- rum illarum veluti umbrae sunt. Olim: νι ι in conclusione πιθη. Et hinc e- in orationibus plerisque adfectus erant

legantur docet Qui NCTiLIAN. Ins. crat. i. h. VI. c. I. peroraInnis Oplicem esse rationem , posiam aut in rebus, aut m ad- ctius. R. in repetitionem O congregationem , quae Graece dicitur α -ωπις, a q:ubusdam Latinorum enti-meratio, o memoriam iudicii reficere, O totam simul caussam ponere ante omis, O etiamsi per singilla minus mouerit , t arbam vastore. Adjutus quoque esse ne-GF uos, s auter obtineri vera o Iusta,

concitandi, & magnis in laudibus t ta Graecia crat PERICLES , qui non loqui , sed fulminare, Sc in eorum mentibus , qui audissent, quasi aculeos quosdam relinquere dicebatur. Quum e- nitri illi oratores vel de republica dicerent , vel de ciuium capite, & quidem apud plebem, quae non tam ratione, quam adiectu regitur : facile

patet ratio, cur ea Oratio omnium praestantissima visi sit , quae adsuetus quam Q I . veh.

208쪽

FVND AMENTA STILI

I 26 vehementIssitne moueret. At hodienen de cimum capite & 1 ominis, non de reipublicae s.lute aut interitu, sed de rebus ichola.ticis declamamus, ubi trigida plerumque eit nimia adfectuum commotio. Sed quidni discamus quoad licet, ut si res ferat pro rep., pro virtute, loqui aut scribere ita polli-inus, ut quibusdam certe peribadeamus ' G. in Q;, XIIII. Denique in orationibus vel declamationibus schola- oim, o- sticis quam maxime stili habenda est ratio ). Convellit vero rationis huiusmodi orationibus stilus mediocris , oratorius , c- stilus legans ), perspicuus x ) , nonnumquam etiam grauis &concitatus . Recte enim obseruauit PLATO. oratioκi Oris rebus, quae oratione tractantur, quamdam inter se cognatiouem intrecedere oportere 'l .

in Plerumque enim non tam ob insignem aliquam utilitatem , quam ad ostentandam eloquentiam habentur. Turpe ergo esset , dicendo infantiam prodere , quam tacendo potuisses dil-smulare. De quo vide supra para. I. c.

nrim. 4s. Hinc parum placent Orationes Dolonorum, quae temper cothurno incedunt, nec PHILIPPI MEI ANCHTHON is , quae vix ultra dictionem tenuem adlurgunt. Vid. N Ritor. P

ωF. I, 6, 3. 3. p. 177. ) Conf. supra tart. I, c. v. ViXergo publici laporis sunt orationes x-

in primis io. CONR. DANHAVERI , qui Poeticam potius, quam Oratoriam e primunt facundiam. Ivsτ. OpSII orationes elegantiores purioresque liant eius epistolis, adeo ut eas nonnulli Lipsio ilippositas existiment. Vid. v INC. N. CC. de Pseudon. p. 2Iy.

De hoc stilo vide supra pari.

I. c. 2. Cauendum tamen , ne nimium

elegantiae studium in tophisticam , ut ita loquar, vaniloquentiam euadat. a Vide supra pari. I. e. v. . 4. . ) Quoties scilicet adfect mouendi. Adde tamen , quae superio

re para grapho monuimus.

Operae pretium itaque fuerit ,

optimos hic recensere oratores, quos arenatis litteris floruisse constat. Primas itaque partes merito M. ANTONIO M V agro deserimus, cuius eloquentiam etiam Ios. SCALIGER in exerePis Puteanorum , dc IAN. NIC. ERYTHR. Pinaeoth. III. p. 74. admiramur. Proximi huic sunt Io. CASA , de cuius opusculis praeclare meritus est NIC. HIERON.

Reliqui tantum non omnes longe i sta mediocritatem stibitum.

CAPUT

209쪽

PARTIS II. C A P. III.

DE PANEGYRICIS.

A Declamationibus differre ORATIONES PANEG4 RI Paneo GCAS iam supra obseruauimus. Dὶ vero λ γις PANE- f. quia GYRICUS ORATlo sellamuis P, in laudem personae ilitis,is 'Iliis magnifico elaborata ' ' P, ct in splendido auditorum congres ι

habita. in Panegyricae dictae sunt hae o

rationes, are παν-ς η γ eis, quia omnucongregabant, ut recte obseruat scAL G. piat. III. los. Tales conuentus

Athenis erant Iudi quinquennales , de

ted & quatuor illi iudi Graeciae , Olympici, Ne mei, Pythii & Isthmii

I. a 3. Quum vero in eiusmodi conis ientibus etiam orationes in laudent virorum illii Itrium, & bene de patria meritorum haberentur: orationes illae dictae sunt paneraricae. Nempe his conuentibus certabatur ut de corporis viribus & agilitate , sic de eloquentia, quam hic λεια - , in f esse ostendebam rhetores e unde ἐπιδεικταὲν c de monstrativism genus dictum est , cuius Inateriem sumebant laudes hominum, Deorum, rerumpublicarum &c. G. Omnes ergo panegyricae Orationes sunt laudatoriae, sed non omnes

II. Quandoquidem vero splendidae eiusmodi ac veluti ambi- An viritiosae laudationcs non facile ab adulatione vacuae esse solent : sapientis multi cas vix putant serendas . Enimuero quum virtutem scribe tollere videatur , qui laudem omnem dc gloriam remoueri iubet φ ξδης ' : malim ego quidem non tam ipsa, illas orationes , quam Γ ΠΝ tadulationem seruilem dc parasiticum veluti oratorum quorumdam , obsequium reprehendere .

laudationes sunt orationes panegyrica . Sollemnis enim eisse debet huiusmodi oratio , & hinc in magna quadam celebritate haberi. Dicantur enim α δ τοῦ - εν, ia est a congreganda , adeo ut i c nuntini nin et αδνων dixerit CiCERO WH. at A:t. I, et . Tali celebritati deiti natum finxit is RA ες suum sera πιναον λοπν , in quo X. vel XV. annis elaborauit. Argumentum , Athenienses Lacedaemoniis praeserendos in ducatu contra Perla . G. Stilo panegyricae orationis adeo propria c:t magnificentia, ut Glae. ci ideo panegyricum vocent, quidὶuideli splendiduin , elatum utque admira

210쪽

Iim olim optimi quidam prin- adulatio videtur , quam admonitio cipes tibi dicendos panegyricos ipsi Multis sane νLivius splendido illo pa-magirapere deprecati sunt. Pescen- negyrico suo non tam virtutes Traianinius Niger cuidam panegrricum m. celebrasse, quam eum, qualis esse ducitaturo : Scribe, inquit, fauiu AI beat, admonere volui ite videtur. Cerii vel Haunibalis , vel alunati ducis teriun eleganter laudationis atque a optimi, vita j iucii , O die , qaia isse dulationis discrimen οἱ tendit Lucia NusFGHis, τι eum nos imitemur. Nam vi- in apologia οπὲe -ν εικινων Tom. III. v n. os laudare irrisa es , maxime im- p. 32 . seqv. ubi docet , a Idntauromen a Vra, . qmb ις sparatur, qui p)grunt piaecum que sui competidis ea usa latia care, qui prosit bereinego aur m υμ re , miliaque veritam ratione habita a ravrit plac re vase, m&rtutis etiam laudari. omnia immoditas laudibus victolienda exι-A E L. S P A R T. Poscenα Nig. Ir. De stimare. Impudenter quoque mentiendo Alecandro quoque Seuero , principe illum p ura αidere de sub , adeo ut non optimo, au t)r est ΜpRin. in uua voreatur Niersum quoque forma turpiss emi I s . Ora dii os o poetas noumi panen. mum ipse Achille pulcriorem direre , o ricor dierarer, quod exempla Mara Pes Vs rem inter omnIs eos , quotquot ad Gunii sit ram aderis , sed aut oration a nium pugna uri venerint , nam menti citantes aut facta Deterum, libenter cum meim. Persancte quoque eum deieratu- auiuisse. rnm , Croesi filium aciviore esse Auidua ') Virtutis enim eomes est Ilus praedisum Melampose, praeterea Iphnea S gloria , & plerisque non selum re- aetitias cernere quam Lynceam , dummorum bene gelliarum priaemium , verum G spes aliqua eonsequendi lueri ob men- etiam incitatrix ad res maiores alacri- dacium adpareat. Porro autem laudat ter suscipiendas constantissimeque pera- rem nequaquam mentiri, atii ai ere a. genda . Vnde PDNivs r postquam, in- liquid, quod in totum in laudato non quit, desimis facere laudanda, laudari compareat, sed ea, qtubru quis narurassustrue in ptum putamus. CELLAR. praef. praeditur sit bonis, tametsi non admodum ad Pan Dr. vet. XII. magna sint, extollere et nec luerum ea Nonnumquam tamen laus e- laude captare, sed uis tιm mrtutius prei moli, quaatumuis nimia , non tam rium saluere, cetera.

QuinδM III. Ceterum in panegyricis conscribendis c veteribus inge-bes . us Dyum C ercu ni PLINIVS & duodecim illorum panegyrie

) PMNu Panegyricus arie magna, nonnumquam poetico magis , quam nec minore dactionis concinnitate eo m- oratorio dicendi genere delectantum positus est. In primis vel ideo com- Laudari tamen moretur artificium ora mendari meretur , quod & ciuilium torium, nisi quod nonnumquam nimis rurum periti copiosii limum prudentiae ad seruile obsequium sese demittere imperatoriae penu in luculensissima il- videntur. la oratione deprehendunt. Seorsum hos auctores recen- '' in Auctores hi pro temporum, stat, nossique ac indicibus suo more it quibus fioruere, varietate, vario stilo lustrauit curas' HORus CELLARIVG, Vitinthir. Incedunt fore cothurnis, S Halae cI Iaccul. 8.

SEARCH

MENU NAVIGATION