장음표시 사용
211쪽
ΙΠΙ. Nec desunt, qui a renatis litteris paneguricos in laudem Quinam summorum principum scripserunt ). Eminent in his ERΑsΜus, pig-e recen
NEL Lus & quidam, quos nostra hac aetate in hac arte excelluisse constat ).
ὶ Non una exstat panegyricarum orationum collectio. Praecipua aliquot voluminibus prodiit Hanou. cla I Hxiri. 8. sed orationes non omnes his tomis comprehensas eiusdem esse commatis, recla obseruauit MORRO F. POb-hj1. I, s. s. s. p. 23 O. T. I. Exstat huius ERAsrii oratio panegyrica ad Burgundum principem, Optima, multaque eruditione resertia , in cuius etiam itilo nihil poterit desiderari, iudice eodem MoRHomo l. e. Exstam huius oratoris panegyrici varii, veluti in laudem Gustaui fidolphi, regis Sueciae, Fra nega. cla DC XXIII. GL in excelsu ni Henrici Nas uti, Dan qu. cla lac xxx xl. sol. ex alii. Gustaui sane Adolphi, regis incomparabilis ex magni libertatis Germanicae puriorumque sacrorum vindicis res gellae plurimorum eruditorum ingenia excitarunt , VI eas aeternitati pro virili consecrare anniterentur. Nescio tamen an non palma debeatur DAN. HEIΝsIO,
cuius excellentissima de laudibus Gustaui Adolphi oratio numini ignota est. Splendido admodum & plane antiquo stilo m. spANurvius laudauit Christinam, Sueciae reginam, Gen. cla IaCOl. 4. Exstat eiusdem panegyricus genethliacus de nato Electori Branden- burg. filio. Bulline lana oratione nihil potestes e splendidius, nihil uberius, nihil grauius. Nonnumquam tamen Patillo tonsius a puritate illa castitateque tersae Latinitatis discedit, quod iam ab aliis est obseruatum. Huius variae exstant orationes panegyricae Tomo III. dissertat. academiearum. Sed agmen facile ducit illa in laudem ristinae reginae, rerum summam lubHeinucii Fundam. Guior. Larin. cipientis, faliae habita. Huius praecipue laudandae fiant ora' Perranin. fiones binae, quarum altera in laudem Christinae , reginae Sueciae , conscripta, sub titulo Pallas Suecisa, altera in laudem Ludovici XIIII. regis Franciae, prodiit Venet. clalaCD . q. . Exstat huius luculentissimus panegy- Eremit ricus Cosmo Mediceo, Magno Hetruriae Duci, dictus, de quo multi iudicarunt, ita in eo omnem artis oratori adparatum exhausisse DANIELEM EREMI
TAM, ut, si iterum ipsi dicendi obtigisset occasio, nihil sibi eloquentiae ac artia superesse , fuisset intellecturus. Sed ed, dit tamen dc alterum panegyricum in laudem Ferdinandi Aledicet. Reeus illos cum aliis eiusdem opusculis habe mus intria cla Ic ccr. 8. eum praefati
Prodierunt MALAGONELLI orationes Malago Romae claDCLxxxxvii. ix. sed facile nebus. adparet, eas non tam Ciceronis aliorum que casiae orationis scriptorum facundiam, quam argutum illud Plinii dicendi genus, quod florida sententiarum varietate aures permulcet, sapere. Vid. MOR H. Polyh. l. c. p. LO8.
Plures aetate nostra prodierunt panegyrici, quos omnibus his Aelle op. posueris. Praecipue tamen in Belgio
GUNDLINGI Us, magnam hoc dicendi genere laudem sibi pepererunt, quamuis satendum se, GonLixcita dictionum non ubique veterem ill .a purita-R tem
212쪽
tem atque elegantiam , quam in CrLLA- dc colligantur, Zc diurna nocturnaque
Mo aliisque miramur, redolere. Unde versentur manu. merentur variae illorum orationes, quae
Quotv- V. Vt vero . quomodo scribendi sint panegyrici. tanto magisplices sint pateat: sciendum est, eos esse duorum generum. Alii enim AN orationes LYTICA b, alii SYNTHETICA P, quam vocant, methodo
'sy conscribuntur. vos stus tertium genus addit, quod mixtum Vocat,
Anahileam methodum sequimur, quoties viri cui abdam illustris hilloriam
ordine temporis percensemus. Sic P Ll Ni us auspicarus a Trifiani adoptione,
quae is deinde in imperio gesserit, paul-kν adcuratius exponit. Sic & I Avi Nus AcAτvs laudaturus Theodosium, primum de patria Hispania, deinde de patre , tum de dotibus fortunae, hine porro de virtutibus dotibusque animi, denique de rebus gestis agit. Et ita quidem plerique solent elaborari panegyrici, qui adeo nihil aliud itant, quam historiae vel vitae magnorum virorum, multis sunt entiis atque locis communibus, tamquam gemmis quibuldam, it Iuminatae.
Ssuboicos panegyricos Vocamus, in quibus thema quoddim tractandum i scipitur, quod deinde ex vita hilloria. que viri cuiusdam illustris illustratur. Exemplo esse potest panea icus CL. MAMERTIM Maximiano Herculeo dictus, in quo demonstratur, Herriticum,
Dum a.l r sucu nsam rempublicani a Di
cletiano vocaretur, pilis italuisse beneficii, Dam acer peris. Vid. paneg. to. I, Hoc thema deinde petitis ex eius historia vitaque argumeniis demonstrat. Ita dc BuCHNERus Henricum a Frisen laudaturus , magni cancellarii sistit imaginem, eumque Sc genere nobilem , Si virtute ornatum , oc auctoritate conspicuum, Sc doctrina prudentiaque insignem esse debere, exemplo eius demonstrat. Ceterum syntherica haec laudandi ratio ab ipso CicERONE inuentae videtur, quippe qui in orariarur pro i geMamilia cadem sere methodo Pompeium Magnum collaudat. t Ubi enarratis his quae ad ortum, pueritiam, adolescentiam pertinent, virilis aetatis classes quaedam constituuntur laudum v. g. vitae publicae Sc priuatae; prudentiae, iustiuae aliarumve violutum. G.
Tarum VI. Quemadmodum ergo declamationibus disciplinae 'θ, ita gumζn' panegyricis his loria adparatum sussicit : neque quisquam scribet ab ia' ' panesyricum, nisi qui interiorem viri laudandi vitam atque histo
te uda.' iam in numerato habet. vid. supram p. 2. siue enim analytica, siue synthetica methodo panegyricus sit elaborandus, utramque paginam facit viri illius c feminae, quin civitatis, populi , &c. G. eui consectatus est, historia. Vnde primo omnium lollicitum de
ea esse oportet oratorem. Quemadmodum vero superiore capite declamationem seripturos res e distiplinis collectas in certas classes ac argumenta dii seere iussi nus: ita dc hie historia viri , quem laudaturi sumus, in certas periodos des cribenda est. Et quidem, si syntheticam methodum eligimus, argumenta iam nota sunt. Quamuis δc hic loci communes saepe ex intima philosophia morali, iuris prudentia naturali, Sc ciuili maxime prudentia depromendi sint. Deinde
vero dispiciendum, quid ex hist otia vel
213쪽
vita viri laudandi ad probandam illam
Orationis Partem aliquid conserat. Sin magis placeat methodus analytica: laudandus erit heros noller a patria, parentibus , educatione, dotibus e poris, sor-mnae, animi, rebus gessi, e et . Quotcumque ergo milii laudabilia in historia eius orseruntur, totidem nasci mihi intelligo panegyrici argumenta. Loci illi a patria, parentibur erc. non tam tum directe valent, quoties illustria ocsecunda commemorare licet; sed etiam ex contrario, si obscuram de contentam patriam quis illustrauit, si ex malis ortus , prauu educatus bonus ipse tamen euaserit Sc. Caute tameti illi, in vivis certe, vel apud illorum posteros , tractanda lunt. G.
VII. Collecto igitur ex historia adparatu, eodemque in partes singRl aut argumenta distributo, singulae partos erunt elaborandae. Verum caue hic eodem modo, quo an declamationibus, proceda .stam loei, Quum enim in his argumentum v numquodque per syllogismum eommu- uel enthymema oratorium disponatur ): in panegyricis singula ni & hi- argumenta Deo communi & ipsa hisoria constant ). storia.
inde eaput anteceden Loetis communis ostendit, rem
esse laudandam; quod quidem ipsum
per syllogismum nonnumquam perticitur, qui Aetiologiae in Loco communi locum subit. G. historia vero, laudema tam in virum illum illustrem cadere, demonstrat. Solet tamen nonnumquam locus communis vel omitti, vel breui certae lententiae includi. Nonnumquam etiam locus communis hilloriae, nonnumquam haec illi praemittitur, al, quando inter te miscetuur.
VIII. Locus communis facile inuenietur, considerato paullo adcuratius argumento P. ' Quomodo vero elaborandus disponendus
que sit, iam priore huius opusculi parte docuimus .
E. g. si quis laudandus esset a genere, loci communes tractari possent, splendidos natales multum conferre ad auctoritatem e illustii sanguini inesse quosdam virtutis igniculos: incitatrices ad res magnas gerendas esse virtutes exemplaque maiorum. Sie etiam iocontrariis de quibus ad g. praec. dictum. G. ) Porro si de peregrinationibus eius. dem dicendum ellet: locum inuenirent tractationes de peregrinandi prudentia, de utilitate peregrinationum, cet.' vide supra tib. I. c. 3. num. II. sequa
borandi pVIIII. Hisoria ipsa non nuda recensenda, sed intermixtis subinde iudiciis politicis & moralibus, nec non variis similitudinibus, i*-ψ' exemplis, testimoniis illustranda . Niliit enim occurrere debet in panegyricis, nisi illustre, sublime, magnificum.
Alias enim nihil interesset inter
historiam & panegyricum. Hinc vita Uarii, iudiciis di illustrationibus, tamquam gemmis, dii linguenda est. Exempli loco pro remus partem panegyrici nostri,
quem tempiternae in moriae sAMvELis, Tax M aliquando consecrauimus. In
eo educationem huius viri ita narramus, vi subinde intertexamus iudicia quaedam ae illustrationes, quas alio charactere a reliqua historia hie distingummus Vix inarsimabile hoe coeli di post turn disinlati fuerant parentes: et iis mis, scam si ii indo em e lucrinali ruersis p R i dem ei
214쪽
demiae pra Iudur animadverterant: quum iligenter ae proturi circumspicerent viros, qui tantae Ip i admo crentvr , Hynmmisque ad summa omnia naeum adcitra is es marent. Lenιium, non ignobile in Ararchia castellum, quasi omne sbi de-eus in s TRYxii natalibus constaret, nsnalia serebat ingenia , quae iuuenmi lirρι-
reneum pietas, qui non detrinarunt p.r
me alere filium, quem domi adhuc Iaisu sub penetratibus nutrit stram : pulcherrimo prodigalitatis genere gloriam hanc lucrati, quod sTRYκi v M orbi dederint, quo m aius dare nihil potuissent. Misiuhine Sethusium, O mox, schola hac tanium ingenium non diutius capiente, Cestiniam Marchicam, Sci non pons quam
praetori inere minio adoleuerit. In perpotiendo illa honesissima aemulatione concerparunt Ussau, Maesertis, mellit:r, digni 1is discipulo magisri: de quibus idemtidem cogitanti maxime fit ambiguum , illine sTRYMO , an hic ipsis debere plura videatur. sTRYRio enim illi ad humanitatem optimasque artest hie illis ad gloriam profuit; illi huic doctrinae sus fecerunt copias: hic reddidit aeternitatem. O beatum distipulum his magistri, i o beatiismos magistros di Icipulo talit S ennium iam in si estis istis tirocinia ingenii incredibili eam laude positi rat, talemque se praesit erat ubique, ut O a
qualium generosorum conatus, magia proritim opinionem ingenio vinceret: reliquum erat, o vinceret se ipsum, eumque eampum imaeniret, in quo virtus eius emetirreret latius, O parta tot viguιis doctrina mirifice se in publico conlpe αι explica.ret. Proditum memoriae est, Aesculapii quondam filiis ad commendandam artis auctoritatem sufiecisse , si Alexandriae se dicerent eruditos. Eadem tunc erat Leucoridis fama, ad quam, tamquam ad mereaturam bonarum artium, non δε-
tum e vicinia, sed o dissitissimis regionibus
ingens quotidie multitudo eonfluebat, exemplum inde petitura melioris cuiusdam et i norisque doctrinae. Me grauiora austicatur STRYMus, releriter antecellere omnAbus ingenιι moi ia viqiu es. Quid tam est Praeter consuetudinem, quam adoles centulum, reipublicae destinatum, politistima humanitatis studia in academiis excoleret excessis: philosophiae te totum tradere' tradidit: his praesidiis animum ad maiora nitentem praemunire 'I' a linivit. Hi s illum iam in Sperlininsit Jchesis castioris sapientiae recessus curi Ic indagantem, iam duce elegantissimo ni
chmalim nouor conatus mansi et ribus Ω-
reris impendentem, iam reliquorum phil sophorum inhaerentemsubsellus. His meditamentis NOSTER praeli sis eruditioni, quam orbis mox erat admiraturus. Eatin omnis aeui memoriam tam illustre exemplum, & pudore suffundat post ros, qui tuas praecipitando curas, illotis, quod aiunt, manibus sublimiorum scientiarum sacra turbam, & nouo genere suroris, prius eruditi esse volunt,
quam erudiri. A d animo sedit sapientissmo STRYRIO, qui quum ad veram Alciato. rum , Hotomanorum, Budatorumq:ιe gloriam, non dormitantem Elam Uehamemque Hosatorum sapientiam renniteretuν; studiis Agantioribus selectissimam indolem admovit, quae & sundamentum sternunt eruditioni reliquae , & sui neglectum per omnem vitam seuera ultione vindicant. Quantum ceteris adolestentibus ad salutandos amicos , quantum ad corporis exercitationem, quantum ad alalias voluptates innoxias, & ad ipsam requiem animi & corporis conceditur temporis ; quantum alii tribuunt intempe- 1liuis conuiuiis, quantum denique aleae, quantum pilae: tantum ille sibimet ad haec studia recolenda sumsit. Cuius quidem tonsilii quantos fructus per omnem vitam perceperit, si alia deessent huius rei argumenta, vel ex ipso , quod paullo piat amplexus est, iuris Prudentiae studio adparuit. Sublimioribus enim his saerar initiatus, nihil reliquit inramim, nihil intentatum, nihil, quo ι non sagacissima mente pen trarit. Sittis vaso iuris Romanimari se committeret, mese praerupto spa-
215쪽
H0ysimoque tegum pontificiarum pelago
crederet, sine rerum denique civilium adsuesceret D e bHM , hu semper telia secutus tam siluiter enasugastit, vi nullis adsideretur errorum Icopaeir, nulla popularium opinio m curreret brem , nti Ias ignorantiae syrtes pertimesceret. Qiudex Zie ero , lasero , Mengelio ' quid ex Nergero' qtiid deinde in I Ladrina ex Dechero, Brunnemanno aliisque doctissiamis visis de omni iuris legitmqtie ratione acrepis, quod non animo ita praeparato tam facile haeserit, ut non tam discere, quam reminiici quodammodo & recordari, ex illa vetere Platonis sumentia, videre tur ρ quam fortunato eonatu omnes o Romanae disciplinae ct sermanici iurιν rariones di divortia vasto animo es compu -xus ' suam nihil ex inpreu legibus di in ititis ignorare se posui εs' Hune in
modum deformatus ta lineis omnibus expressus exscriptusque erat ille sTA, -κIus , qui ingemi atque eruditionis m, enitudine oculos in se non patriae s lum , sed uniuersae Germaniae esset conuersurus. Id tantum ad summam laudem restabat, ut Partes quaedam expolirentur amplius, re inducto veluti colore illuminarentur, ut tamquam in Apellea tabula, sic in sTRYMo, nihil pulcritudinis aut artificii deesset.
X. Stilus panegyricorum sit sublimis ' , grauis , aeutus ---), Qualis sit nonnumquam etiam, si ita serat materiae ratio, concitatus . ). PJηςgΥΠ' Obseruandum tamen, sublimis etiam stili certos veluti gradus esse. Vnde quo illustrior est, quam laudamus, persona; eo sublimiorem grauioremque esse stilum oportet ).
Vide silpra pari. I. e. 2. niam. 46. Μaxime haee grauaitas in locis eommunibus di iudiciis, quae historiae immistenda eo diximus, elucet. Vide supra pari. I. c. I. -) Attamen ut in omni vita, ita& hie illud adprime utile est, NE QUI uetuis. PLINI Us & sequentes panegyricorum scriptores, in primis AUSONIUS, plus iusto indulgent ingenii acumini,
Stilus eonestatus panegyrico rum praecipue in exordiis re conclusionibus locum habet, quoties adfectus mouendi sunt vehementiores. Cons. parti
- ) Quum enim inter rem, de qua disserimus , iplamque Orationem quamdam veluti proportionem esse oporteat facile patebit, lublimiorem esse debere stilum in panegyrico magno alicui principi consecrato : paullo retriissio. rem vero, si viri vel rerum gestarum vel eruditionis scientiaeque gloria conspicui, virtutes sint celebrandae. Hincerandiore oratione AUG. B UcRNE Rus
Gustaui Adolphi, regis Sueciae 3c Ioamnis Georeii I. Electoria Saxoniae laudes enarrat, quam FRISII , N T c HlI, ROEBE Rr , SENNIRTI. Minus hoc obseruauit ro. HENR. BOEcLER Vs , cuius in ratio paene semper est eade M.
XI. Ad exordium dc conelasionem quod attinet, nihil singulare Quid in habent panegyrici, nisi quod in utraque parte vehementiores mo- or sis ueri soleant adsectus, quam qui in declamationibus locum habere
Nam sit epe in panegyricorum vel exordiis vel conclusonibus vii solemus 'rVR. 'R 3 apostro- dum ἐ
216쪽
a tostrophis , sermoeinationibus, pro- bus non solum intempestiuae, verum sopopocus, exclamationibus. allitque etiam frigidae plerumque essent sutu- figuris patheticis, quae in declamationi- rae.
IN scriptionibus prosaicis, locum haud postremum morentur dialogi, qui Veteribus non modo '), verum etiam ultimi acui scriptoribus quibusdam sucre in deliciis. Et quamuis hodie paene ab usu recesscrint, digni tamen sunt ob iucunditatem ac elegantiam, de quibus praecepta nonnulla suppeditemus.
μ) Summis Graecorum philosophis ea seribendi methodus mirifice placuit.
Hodienum exstant PLATONIS, AESCHI-tiis & DENOPHon Tra dialogi plane egregii. Nec ignoti sunt ATHENAEi n. πιεν ισαἰ, LvCIANI dialogi , aliaque huius generis opera. E Larinis in dialogis scribendis cxcessuit CacεRo, quidi philosophiea 6c oratoria scripta pIeraque hac methodo composilli. vAR-κ is dere rosi ea libri III. ipsi quoque formam dialogi habenti G.ὶ Exstat etiamCORN. FAc Ti vel potius incerti auctoris de caussis corruptae eloquentiae dialogus elegantissimus, cui iungendus MinuCHνΕLicis in lignis dialogus, quo Christian te religionis causiam contra gentibitum calumnias perorauit. Omitto NA
CROBi v M, qui in Saturnalibus G. ATHENAEvM, in libris G. non infeliciter imitatus eli, & alios. Reeemioribus paullatim vel displicere, vel ignota esse coepit haec seribendi ratio. Neque tamen nulli aliquid ea in re ausi sura. Nam ut colloquiorum scriptores omittam, dc qui in vernacula eiusmodi quid tentarum; non invenustii fine sunt dialogi quidam M. ANT. MA
in Quemamodum enim omnis i mitatio habet, quod nos capiat atque oblecteti ita non potcst non dialogus cum voluptate legi, qui doctorum virorum mores, urbanitatem diiterendique rationem veluti in theatro sistit. Nec iucunditate iolum , sed dc utilitate sua, nonnumquam se commendant di logi. Quum enim oritates nonnullae ita sint comparatae, ut si nudae ac sine inuolucro sulantur, animo parum com posito duriores videri pollinta consultismum erit, argumentis in utramque partem adlatis, de iis disputare, & Iectori permittere iudicium. Cui rei maximo inseruient dialogi. Vnde iacile patet,
cur GALILAEus a c, ALILAEis librum dos, stemate mundi dialogi: tica , quam
dogmatica, methodo conscribere maluerit. Et nescio i me, an non id innue re voluerit Qv INCI ita ANus, quando dialogi; libertatem adscribit, hy. X. e. s. uapropter hibi oriae nonnumquam vis
tar in aliqua exerrendi Dii parte ponenda, ct dialogorum LisFRTATE 'sie dum. Quamuis enim ibi pro libertate Vos sani codices habeant et mare: tamen quum id vocabulum iam paullo
217쪽
ante adhibuerit scriptor elegantissimus, L s. cI I Lxxxxvi. in 3. LM ille non sane vero simile est, eum illud hic historicus potius dc criticus est, quam repetere voluisse. rhetoricus, quod & de GL Ran ν Equidem iam olim elegan- Cura diatriba de usitata veterum exem-tem de dialogo librum edidit cAR. ai- plo ratione inadendi per dialogos, Κ,
Gomus ad Io. Μoronum, cardinu lonii, CIIIocC. 4. edita, dicendum Iem, excussim Venet. CID ID LXIr. α videtur.
quium, quo variae de materia quadam dubia sententiae expen- 2 Q v
ἀιntur. Plerosque ergo dialogos sermo- quae hie utramque paginam facit. Sed nys persenis tribuere , quos numquam quum ob sutiles libellos nostra rnenio- inter se habuere, satis constati Ac proin- ria hae methodo striptos hi dialogi so- de socRATrs, viso pLATONis Lyside e re ridiculi facti sint: iis iam quidem no a
Proh Dii immoartales, inquit, quam mul- immoramur. ta de me mentitur adoleseens' Dios. LA- Equidem , quemadmodum iam ERT. III. r s. Non magis veras esse, quae miliares de rebus variis inter se caedum in LUCIANI, ciCERONI s, aliorumque sermon et ita & dialogos de rebus on
veterum dialogis viris summis tribuun- nibus conseribi polse, nemo diibitau tur, orationes, facile unusquisque, qui rit. Sed quum hie de iis potissimum in his non plane hospes est, intelliget. gamus colloquiis, quae inter viros crins Cic. Fam. IX. 8. ad Varronem, Ptiis ditos habita finguntur, hi vero non via fore, ut eram legeras mireris, nos id loeutor deantur de lana caprina sermocinari: ese inter nos, quod nunquam laetitissim: r. aptissmam dialogis materiam stappedit MI n si morem Lalago m. G. hunt quaestiones dubiae , do quibus in Exstant etiani dialogi in quibus utramque partem solet a viris doctis dis Dii vel moriui in campis Elyseis inter se putiari. Sie cicisio m do diuerias de confabulari finguntur, quales e veteri- Diis sententias, modo ancipites veterum lias Luci Aruus confecit. Cuius etiam de diuinatione disputationes , modo mere:riees & sutores oc galli adeo eou quaestiones de fato, vel de summa Ir loquuntur. G. in Hos poETicos dice- minis felicitate, examinat Paullo asre possis ob ingeniosem fictionem, curatius.
III. Quamquam autem multiplices sunt 8ialogi ): praecipue i, Quot mori hic obseruandum , alios HISTORICOS esse, alios COMICOS ). Quae diuisio non ab obiecto, sed a forma vel scri-
menides o Protagoras; πιλονιυς, qua a. p. s.
218쪽
dialosi de oratoro, de tinibu , de di- Dinatione aliique, in quibus tum occasio colloquii, tum ipsi, qui inter amicos ultro citroque habiti sunt, termones historice enarrantur. cimios adpello dialogos, ubi, sine narratione, sermones peribnarum, directa oratione, proponuntur. Τίει sunt CicΕRONis dialogi de legibus, ut ἐκ
eiusdem Topica ad Trebanum, nec nota partutones oratoriae. PLATONI s etiam ,
Luci AN & ΕRAsMi dialogi plerique sunt comici.
IIII. Ad historicos quod adtinet dialogos, primo omnium eligendae sunt personae, & quidem tales, quae uno codeamque tempore vixerunt ), & quas ita loquuturas fuisse verolimile iit ' ).
Ridie ulum ergo esset . c. Abra.' hamum , Petrum & Mahumedum colloquentes introducere, qui quum eo dem tempore haud vixerint, nec collo qui prosecta inter se potuerunt. Et tamen ne PLATo quidem sibi ab hoe visio temperauit, qui in Timaeo philosophum hunc Pythagoraeum introducit collo in
quentem cum Socrate, quo tamen e
dem sareu ο hau i Dixisse , iam MACROB. Salu n. I, I. Obseruauit, quamquam &CicERo demib. V. eum a Platone auditum reserati Immo & Socratem cum Parmenide , cuius pueritia vix Socratis senectutem adprehenderit, & Paratum ae Xanthippum, Periclis filios eum Protagora committit Plato, quum illos multo ante infamis illa pestilentia Athenis absumsisset. MAcaon. ibia. In dialogis mortuorum maior hic licentia, cum apud inferos una esse fingi queant, qui totis sareulis alioquin fuere seiuncti. G. Vt ubique, ita & hic is ἀτέπιν tramque paginam iacit. Hinc ludibrium deberet lectoribus, qui e. g. Augi sum& Liuiam de substantiae definiuone, aut de usu syllogismorum loquentes introduinceret. Quis enim credat, par illud coniugum de quaestionibus eiusmodi levisismis inter te disserui te Peccauit aiare ipse Cic Esto. Quum enim in qua stionibus Aeademicis Lucullum & tutum introduxit let loquentes, ab Atti co monitus, tantos t viros de rebus iusmodi colloquutos, vix esse verisimile , mutavit consilium, aliasque pers nas elegit. t Pro illo tantor rectius dictum essethos. Nemo tum tantus, quem non de ceret disputare de argumento Academi- eorum. Sed scilicet Lucullus & Catulus hoc genus litterarum non amabant. G. in
V. Partes eiusmodi dialogorum tres numeramus, προασκευην,
occasionem colloquii, que, quomodo illud abruptum sit, a-αγ- iplum colloquium , κνίλσει deni- narrat.
VI. partim prologo , partim narratione constat, tametsi prologus non semper videatur necessarius. J Prologus , nihil aliud est , quam
totius tacto exordiam, quod vel ab ipsa re, vel a circumstantiis loci, temporis , Personarum, poteli desumi. Sicci creto dialogos de diuinatione auspicatur a vetere quaestione , an sit diui. natio quaedam praesensioque rerum suturarum Dialogis de natura Deorum prologum a philosophorum disiensia de exsilientia & natura Deorum praemi
tit. In principio librorum de legibus, de laudibus municipii Arpinatis ; alibi de laudibus Lueulli & Hortensii disia serii. Tanta itauitas est horum Prologorum
219쪽
Iogorum, quae tenere etiam illos posisit, quibus de caetero longum est ipses Dialogos legere. G.) Narratus quasi viam pandit ad colloquium, & qualis suerit termocinandi occasio, enarrat. Dicendum e
go , ubi viri isti congressi sint, & qua
occalione in hanc disputationem inciderint. Ingenio ergo non magis, quam iudicio, nic opus est, ne quid ling mus , quod circumstandae non serant.
VII. Prologus non aliter, quam quodcumque aliud orationis ς exordium, elaboratur m . Narratio vero ordinem temporis ob-i: V seruat, adeoque, quid antece uerit, quidue consequutum sit, sigil-,initulatim exponit η' ).
in Quemadmodum ergo orationis exordium rotas, attologia , apodis crbas abloluitur e ita eaedem partes in dialogorum prologis Obseruamur. id quod vel unico exemplo demonstrare iuuat : cic ERO de nat. Deor. I, 3. in
prologo huius dialogi dissensium philosophorum de Deorum exsilientia cicnatura hoc ordine exponit. I. PROTAS I S. Magna semper fuit interni sophos contentio de natura Deinum. II. AETtOLOGIA. Di putant enim I. de existentia Deorum. IL de eorum essent M. III. de providentiar. III. Amnosis. Et tamen Mec quae sis maximi momentι est.
IIII. BAsis. Hinc philosophiae me s
dulo dedi, O maxime amam academi cam , qtiae nihil temere assismar. I de etiam methodo academicorum de nasura
Deorum disputabo. Habes hie omnes exordii partes , ad quas facile etiam reliquorum dialogorum prologos licebit reuocare. Hine vulgo aiunt, narrationem
constare antecedentibus , concomitant:buta
ct consepuntium. CICERO eodem dialogo ita. narrationem disponit. I. RNTECEDENS. Veni aes cottam se rus Larinis , O antaeni disputantem cum Helleio Epicureo di Balbo Stoico. II. CONcOMITANTi A. Tum me Cotta inuitatria ad distulandum. III. CONs EuvEns. Iacile ei assensur , primo Helisiam rogaui sententram.
Elegans in primis est παρο-υε, quam auio suo praemisit MiNvCIVS LIR. Exorsus enim a laudibus Octauit Christiani, deinde narrat Caecilium , Deorum cultorem, Octauio familiaris, simum, lalutatum hunc venisse, quo cum hie ad maris litus deambulatum exieriti In via Caecilium incidisse insunulacrum Serapidis , quod quum m re maiorum veneraretur, Octauium monitum esse a Minucio , ne pateretur familiarem diutius in tanta re errare. Hinc occasionem illis nata in de relis
gione disputansi VIII. 'Aγ- ipsum enarrat colloquium. Vbi obseruandum, varias Quid sit de quaestione sententias inter personas colloquentes esse distribuen- -- tdas . Primae partes plerumque deferuntur personae, quae Opi Dionem vel vulgarem, vel paullo absurdiorem defendit ). Vbi haec persona dixit sententiam, altera respondet, & prioris argumenta Partim probat, partim refellit, &, quid sibi videatur , exponit ). Idem & reliquae, si plures sint , personae faciunt. Acc dit nonnumquam veluti arbiter , qui totam litem componit st.
Hane regulam adcurate plerum- de natura Deorum alium ex menta tasiue obseruat cicERO. Sic in dialogo picureorum, alium ex sententia Stoi-PImucu Fundam. Culit . Latiu. cocum ν
220쪽
eorum, alium ex Platonicorum principiis de Diu disserere fiogit. Ita &Mi Nucius FE Llx Caecilio paries paganorum , Octauio Christianorum tribuit. Hinc in cic ERONFs saepe laudato dialogo vELLEIvs Epicureus, in Mi NucII FELICIs octauio Caecilius , Deorum cultor, prior dicit sententiam. Hie quoque exemplum luculentissimum dabit MiNvCH FELICIs di logus, in quo Octivius Caecilii argumenta non solum adcurate refellit, led& pro Christiana religione eopiosis
disserit. Ita eodem dialogo MINUC US FELIx veluti arbitri panes in se suscipit. Sed obseruandum , arbitro elusinodi locum vix esse in dialogia CICERONis. Quum enim hic academi eorum schoIae dedisset nomen , qui nihil temere adfirmabam : facile patet ratio , cur numquam componat litem , sed lectores veluti sub cultro relinquat. Sic Mi Nuctvs ELIx in epilo go narrat Caecilium Octauit oratione Permotum , profanas de religione sententias eierasse, bc christianae ecclesiae dedisse nomen.
Qualis N VIIII. Dilogus plerumque breuissimus est , ct tantum, qu Pilaguit modo interruptum ut colloquium , aut quid rei consequutum sit , enarrat.
Hic quoque aliquid, quod verisiinile sit , fingendum, v. c. accessisse amicum, qui alio sermonem inflexerit, vel itum esse ad coenam, in qua aliis de rebus in multam noctem comiabulasi sint, cetera.
H X. Dialogi remisi non historice narrant, quid inter se sermo-m ς Πῆς ei nati sint amici , sed tantum directa oratione , ut comici soloent, .' ii singulorum cirationem proserunt, praemissis semper persona mei, eonii nominibus '). Quo fit, ut veluti κατ colloquia voceratur
Quum in dialogis hi larisii Ele- laudem mereatur . quaerumque persenae verae introducantur cluiracterem perlbnarum quodammodo inter se colloquentes : in comicis no- exprimit , qua in re PLAvTus in primina sere finguntur, quamuis & hic mis mirus fuit artisex.
Quot par. XI. Haec quoque colloquia inbis κευη , ἀγωνι dc seni λογω ab-tibus illi soluuntur. Verum mererκει νε nec prologum nec narrationem com-
-αὶςm 'plinitur , sed tantum ipsum ostendit sermonis initium, & quo ordine colloquentes in hos sermones inciderint ).
- Sic RRA suus colloquium de peregrinationibus religiosis inchoaturus, fingit peregrinantem quemdam , domum redeuntem, in amicum incid re , qui illum blande salutatum de itinere pereunctatur. Quumque inter alia hic quaerat , quem inde fructum ceperit, occasio illis subnascinir de peregrinationibus religiosis liberius confabulandi. Elegans est illud ERMMI colloquium, & quod una cum eius. dem ἰχ φαγέα palmam reliquis omnibus praeripere existimo. nde illud colloquendi artificium ex his quam optime addisci posse videtur. Sed Cr-cERO etiam Tu lanae disputationi prismae praemittit Exordium t deinde , Sed Fo commoditis, inquit, disputationes nostrae explicentur λ μ ear exponam,ffusis agatur res , nφn quasi narretMMEGO