장음표시 사용
151쪽
qui noluit latuere chialum i 'apud Deum tamen
par rhinta locum regulae non remittitur do , iur. lib. 6. si ergo cetus putauit,esse rati i suillatentem inducendi ex Miutate canoni in tacitam hypotheeam, quia anima defuncti imi im in camillitate manetaur idem non dixit re creditorum latam pexsonalem actionem , habentium , cessante ritio iurii , aut alio delicra e, .Postremo e siderasulam eii , quod ho h pothera in subsidium admittitiir , idest quanda
res satisfacere non potest, cum ad hunc easusnrestringatur eius sendamentum i ergo in eo etiam casa betat locum, quo noepotem: satisfieri omnibua obligationibus de riti ; quid autem resere ad liberandum desunωm ab igne purgatori magis cpiam alium eius creditorem Muniae sequi non posset concludo, sententiam Baldi sensui eommuni , & iuris rationi aperte repugnare . dc moinde omnino explodemum esse. Ex ius eorruit Gruina Gratiani loco allegato initis,procuratoresad exigendum alienaspe cunias iam si hac parte ella similes . quando dolose pecum avexactas interuertunt: ut stilicet eorum bona tacite sint 't poterata pro restituti me; cuin enim nullum aliud habeat itae doruina. si amentum preter clinatam Baldi Oct manuvierno dicimus , lublato rundamento comist idi, schim. Illud vero minimEserendum est, quod eo locist psit Gratianus nu. 8.& se'. nu.3q. 6c seq.quod stilicet huiusmodi hypotera habeat praelationem assi rem omnes creditores anteriores, etiam avi dote tractetur , ex eo , quod hete hypoteca protalute arumae inducta , eam si caetero antei debeat hypoteras , Quo anima tua antecedere debet ε inmedium ratio ineontrarium retorquetur; uenim hae hypoteca ea de causa fuit introducta, vinculus minia defuncti ab igne p attulo liber tur, eo casu eestare debet, quo id nequit operari acum itaqMelanctus pariter obligatus sit omni x sui ereditoribus actionemessicacem habetibus , eiulanima non subleuarur miserendo posteriori creatori id , quod accepit ab ipso i quia per hoe obligatio ipsi reuiuiscit, ερ eo modo assicit an et to des i , quo dicunt, eam ligari quousq; s tisfactum fuerit suis ereditori,isa Sed mittam hascenugas. cum finis merendi, & demerendi ex inimici mortis pcndeat D. Thom. a. q. II alti
enim notis infir is momi bitationea decidi. ει tolli possunt. Pine legem iurulemis. pedire ortum naturalis obligationis scribit BartamLβη- μα- is principiost. dromidi indis.
stitutionesq; vel edintra Duos mores fiunt, mulam vim babere indubitari isuu s. Nullam vim habent, ergo nec naturalem pariunt obligationem, quia si hanc parerent, falso dicerem os nullam vim haberer ad idem est tex. inc puerum, quod dotali r s. eo miti dum viri Pactum p idolati iestrumento est rerborum in pater vita geretur,exaequa portione e eua rabebis, cumserae haeres pasti fluo esset, neque v&tim obira tionem contrahere, neque libortutem test menti faximia mulier ροπι potuit vi sere. Ex hoc pacto nulla connahitur obligatio . ergo nec in
4 Eandem sententiam probat textus is l. mmdari. c. deleti dum inqui. Nullam enim pactum udum
comina nem, virum contractum ιnteres rideri vola,
mus Adsecutum, qui contrahunt lege c trabere proh bente. Cum enim ubi adest naturalis obligatio. ibi qumi adsit conuentio sequitur, legem , qt aesancit, ne contractus, conuentio, pactiamve sciucenseatur , ubi legis prohibitio adcii , salicii quoq;,ne naturalis oriatur obligatio,quem senu mclare exprimunt verba, quae paulo post in eadem lege leguntur, dum ait. Ut ea, qua lege feri in ι-
infictu etiam habeantuae. Nam implicaiit insin ut,
obli vinem daturalem oriri, di contractum pro
152쪽
ra st . Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali Cap. X tri
etiaturalis hine oriretur, utiq; fessiam esset, pacta , de sipulationes huiusmodi nullius momenti esse, est multi sint , di praeclari obligatumn naturalis es. 6 Contrariae sententiae sundamentum in eo eonss. sit, quod obligatio naturalis oriatur ex consensis, di placito dilom in idem i. t. ff. de parer itaq; eum consensiis sit quid ficti qua de eausa dieitur in I. β-u, ωρο- ueris Udemst. in pactis versari factiam , non ius) non pom impediri a legirulatore, de per eonsequens, naturalis Aligatio,quae ex eo descendit , non poterit impediri. ret Hule opinioni fauet Theologorum sententia rimi passim docent , contractus nullos ex de se solemnitatum iuris positici obseruandos esset conscientia, quod etiam ex nostris seribunt Abru
iis nucii , deq; is in caninos deminetem ιδι vintea uis rapis p. 3. c. r. m. 7ο '8. . deSatis inaras. Olesse. dis r 6. M. Iz. onym in veri. ex, actu, . si enim ex his contractibus non orireturraturalis obligatio, noti essent obseruandi in semconscientiae , quia quo ad imum conseientiae atti
Met hispieitur , an quis naturaliter teneatur , ut .cent omnes in cinoin δε- . in c. l. de actis, oc
ploratum est . . sts E ut epta sententianos disredo, de quoniavideo totam dissicultatem in eo cosistere,quia aduersariinon intelligunt, quemadmodum possit lex civilis impedit ne obligatio ex consensu prestita sonatur, id breuiter, dc planissimὸ ostendam. v Conuentiones,quae a nobis fiunt, vel pertinent ad telum nostrarum alienationem, vel ad obI, gandam personam , aut res nostras: cum agimus de illis conuentionibus. quae patrimonii auim tionem , ut obligationem continent, euideravis ratio , qua lex possit incere , ne ex huiusmodi contractu oriatur vlla obligatio, adimendo sciliiscet facultatem alienandae,& obigandi rei m eon uentionem deductae; liae en ini dempta facultare,
impossibile est,eontractum ruinasmodi consilierea 3ει per eonsequens clarum erit, eum nullam posse
s DeconMntionibus, quae solam personam oblis
gant nunc agamus , in his autem perficiendis duo termini necetiario requinuitur ι alter ex quo obli- patio proficiscitur; alter in quo obligatio e sis sit, debitor scilicet, di creditor eram ut quia obli Petur necolla est , ut alteri obligetur; ex his duo sint minis esto, primum non labiici Iegis auactoritati, quia in saἁo consill it, negabunt ne, It rum terminum, qui in aequisiti me obligationis consistit,ex legis potestate penderetnon put uaenim habendi aliquid proprium in Iure, non ii facto consistit S. singulorum inst. de raem. λro Ad argumentum feeundo loco propositum respondeo,huius assertionis auctores loqui, quanda
contractus secundum iuris. naturalis regulas Olμ
sd;&per consequem non agunt de eo casu. quo lex positiua Woluit impedite ortum naturalis
obligationi saluta tune huiusmodi eo tractus, a naturaliter νalidi sunt, ut liquet ex dictis num anteeedentibus, quod fieot Ederis .imo eos loqui etiam hoe easu, dicam,me iis non assentiri, nisi . tionem idoneam suae opinionis attulerint, quod
nulli quod ego secim) hue usque seeit i harae
assertionem Theologi supponunt potius . quam Probent ut recte mcinet D. de Salonia. δει
rum de rivum. lib. Maa hoc sit intelligendum vv. distincte Wideamus. Huneque textum esse acci piendum de bonis moribus, quorum inobseri-- tia peccatum parit, docent nostri cominuniter. BM. ia ι. pacta in contra c. depict.-iln castre
Quae interpretatio retinenda est, quia iurame . tum, quod non Urgit in dispendium salutis aeter. nae, nec interni pretiudicium custodiri debet , si
non fuerit dolo,aut metu extorium Q mmc ιαμ
sat de ii iurim 'amir de pin. tib 6. emus is Distat enim indiumetati ligeretur iuramentum Deintra bonos moris pWstituiri , utiqueaton raro contingeret, negligi iuramentum , quod non velagitan disp. ndium sedulixaeternae, cum non semper contingat, ea,qua contra bonos more sivi ta
Mos apud Latinos signi fidat in stirutum vitabe
suetudine firmatum; oc ideo vitae inistituta ex p Iitica, ciuitique ratiotae deprompta, eum coniae tudine firmata suerunt, ni inores sunt: N proin de non omneauramma ri bonis mbribus MD '.
sans peccati nutritiuum est. idque exemplis potest confirmari. 4 Mastipuinio, equam, liberam testandi sicae . item quia sibi admit,est contra honos more 1.ui
palatio Memo e cem de verborum ο&u.; eam tamen si quis obseruauerit,in nullum utique inciis da peccatum; quia materia huius conuentinnis
per se libere pendet a voluntate nostra, & proin de habet locum in ipsa regula I. in re mandata C. mandati, ni re sua quilibet est minus, δι--derator. . Idem obseruare facilὶ possum i stipulatinne poenali .sponialibus adiecti , quae bonis moribus ad Grauum r3 f. dem M.
153쪽
Antonii Merendis I. C. de tractio Nufidi hali: Cap. XX. ijs
s' Neve proptera notandi Pnt iuris canonici Tomphatores , quod indu metis loquuti suerint , uia cli in pluribus huius iuris locis h atiar, tur
Uentam, quod non vergit in damnum salutis de here obstruari, ubicunque de tertii praeiudicionis agitur, si non fuerit metu aut dolo extortum , i stulit natii causam habuerunt exiit in anda, luemlibbet facilla esse intellecturum bonos mores eos ibi inr elligi quoiu neglectus culpam continet; materi s enim hiramenti,ut saepius fuerat declarat M. Ex eo pendet, an iuramentum absque dispendio sal ut is aeternae possit obseruari.s cumque iuris Canoniel auctores iusserint obse irari iuramentum de soluendis usuris praestitu nia, etiam si usurae a iure naturali,divino, & Pontificio damnentur c debitorre, detur. mr quis putabile Passuros esse ex eo negligi iuramentum , quod ebullibus, fle politicis institutis aduersetur e vi non rossim satis mirari,Marianum incinum iuniorem acutum alioquin iuris interpretem in hanc sentis iam iuisse ut putauerit, hanc idonea causam esse . ut iuramentum sperni possit in LRipiuatis hoc modo mo pta n. I. et' sa. g. de υπα-ιν Denique si Exe o liceret gratiam iurisiurandi facere,qμod ci- 1.a, politicaque instituta offendantur, cur iusi rata dum obseruari debet, eum praestitum fuit in d alium alienatione,quaru consciuatio tanti est in Republiea momenti l. I. f.Istat. marem. adcinus Tei cofirmationem pertinent ea , quae scripsi in c. antecedenti.
γ Cauendu est itaque a Didaeo Couare. δε- ,
p. a. inprinc. dum post Fortunium: docetanirame- tum aduersus bonos mores ciuiles, de liticos Praestitum non esse obseruandum , quod etiam Hoeent Serasiluni se . 2 nu. 26. . a T. Thesauri deris 3 a. m. s. D. -tim lib. R. cap. 73. concl. 3. eorum nanque sundamentum ex dictis sublatum
est. Ex iis enim quae hucusque Iscripsimus Uatet,
non omnes bonos mores ex naturali ratione de-
Pendere. Imp. tamen Gordianum AMID A toniae fieres insisse legitur in consultatione veteris I. C. ante Consultationes Cluacii: Pactaquς
corura bonos mores pomisnir, Imatis noulueetur: PP.
No Octobris ipso A. de Pompeiano coss. r Quod si rationis naturalis v res diligerer, Sc acute perpodemus, utiq; intelligemus eam nobis permittere, ut quilibet possit ea, quam ius publicum liberam testandi iacultatem coneenu, deponere t nam ubiq; natura clamat, posse quemlibet priuilegiis sibi concessis renuntiare et eademq; dictat possedum aliquis nuptias alicuius anxie desiderat, ideoq; poenali stipulatione ipem nuptiarum cer tiorem reddere nulla utiq; causa adferri potest, si intra meros naturae terminos consiliamus, ut hac repudientur. 8 In cognoscendo autem , an bonorium moriam. inobseruantia peccatum contineat, inspici debee ona eius, qui iurauit a etiam si enim ex parte eius,cuius sauore praestitum sitit iuramentu, lpa sit exigere id, quod iureiurando promissum fuit, iuramentum tamen est obseruandum , si ex parte iuratis culpa no comittatur adimple do promissa, textus est apertus in c. debitores, de iuraW. ubi os
πὸ Mem . Si enim ex obseruantia iuramenti peccatum oriretur per accidens in indirectἡ, nota esset satis in is, iurauit ab eius obseruantia excusetur, quia quae principaliter fiunt confidorantur, uou autem ea, quae in consequentiam v
niunt l. si quis nec rosam, ubi Do. Usirempra,
di ita averte sentiunt Alex. & alij allegati, de ideo cauendum est a Beroo consit. I 644 m. IS. Iib. I.
ui contrarium docet, di nemine legato testatue
9 Huc pertinet traditio glome in ea quamuis dapinis lib. 6. dum declarans textum sicentem iuramentum in damnum tertii tendens non est obseruan himinit hoc esse intelligendum de damno, quod venit directe. Sequuntur Felin. is c. ca
Finis Hepti radarsus praecepto. ada. s. de legib. cap. XX. Ia T Ecantata illa Theologorurn moralium aget, iis, finis praecepti non cadit sub praecepto,a paucis bene intelligitur et exponam ergo amet mihi circa ipsam occurrunt.Scriptum est Scire lem nomen, verba earunt tritim, sed vimure potestat EI. scire Ix. T de Iegibus: Cum ergo vis, ac pote.
stas legis e fistat in dirigessis actibus morat bus hominum L a. 1'. de Iegitta, sequitur ,. eos solos stire leges,qui finem Iriislatoris intelligunt: Cum veto ea de causa leges Hire debeamus, ut eas ob seruemus I. Mes sacratissimae s. Q de legibus, Gnem legislatoris ea utiq; de causa debemus pedis tari, ut ipsi sitisfaciamus. a Concordat l. penult. s. ad exhi, in illis verbis
nonoponere ius e lesiam Liri, neq; eius verba camiare; sed, qua inraus quid diem*r, animadumere equaero autem, an is, qui sic obseruat pReceptum, ut non satisfaciat pra cipientis finti sequatur verba eius, vel mentem λ nemo autem inlictatur is est, eum verbis adhaetere omissa mentis considera tione; mens enim legislatoris ex eius fine colIigiis tur, quia omne Uens agit propter finem, adeo ι. . in primmo f. qui m. tu res i. a. Lβι--
etosura quid si minares ad s.c. TmF16Ae νπλωt mino insuperiquid fit captare verba praece mi e si obteruetur praeceptum secundum mente in legislatoris, clamnio, pius verba tunc non HS x tari:
154쪽
xω- Antonij inrendae L C. de Catadio Nundinali Cap. XX.
tarii ergo ille rapta verba perieri. qui non satisfacit menti p cipientis: ergo is , qui non latisfacit finitiscepti, captat vel ba praecepti. 3 In Lucae legi, haeelcripta sunt. Non tuuestrai committere et , qM-ba legis amplexus contra legis nantur voluntatem: Dum ergo quis o seruat praeceptum quoad verba, non autem quoad finem , quem legislator respexit, committia in Iegenii quia operatur contra leuitiatoris voluntatem : ιpse enim perceptum edidit, ut per eius o seritationem consequmtur illum finem, queintendit: hoeq; est illud, quod tetritur in s. contra leges I9. s. de legibus, in fraudem vero inis facta u. Ei u vel bis texis, sentcntiam eius cuc-Mmet. 6 in c. 6Ala verti. sign. ex D. Hylario haec te utur ἰIturi ci : a uiatirma ex ea is o a Jumcuda dicendi , quia nonseimoni res, sed rei est trema βιδι ἰ us Ergo is, qui vult intelligere praeceptum tibi laetiim,cle. t causam eius intelligerer haec autem consistit in cognoscetido eo sine , propter tinem id itui Praecipitur: ergo debet secundum Lutulit odi fine
operari, non autem lacundum nuda praecepti v r ha, in ira tunc mentem praecipientis subiiceret ver-h s: Hac spectat l. in ambi quis VI. fide regiauriSi
In ambiguis assionibus maxim/fientiatua em Lycmin caeH. qui eas ponulaset: Dum verba praecepti sic
coni cru)ca suerunt, ut non explicent modum eius Obseruandi, oratio ambigua est, crata pari facilita te complestiantur duplicem modum operandia iuxta coin. doctrinam, quam exornavi lupra lib. c. c. 26. nu. 3 e Ergo is,qui debet obseruare prae ceptum, debet maxime spectare sententiam prae cipientis. zmS aurem lenien ta ex line ipsius sumi tur: ncordx doctrina n. Gregorii ine. humanMz a. q. s. Non debet a luis verba eonsiderare, sed --
his servire, sed υ tint vitimi: Dumenini satemur, hanc cile mentem aut horis praecepti, ut hoc
vel illud per eius obseruationem sequatur, vel bamus latenrioni praeferemus. si purauerimus, i si satisfieri , saeundum verba, pera noli ra dirigc11 do,neglecta consideratione finis, ad quem rei γxtr,diam Pra ceptum promulgauit. Concordat id, quod legim ex D. Hyeronim
in c. Marcion. t. q. . da' ait. m purimus, in Verre
bis scriptinorum est Euangetrum, sed infectu . non DLasuperficis , sed is metalla; non in semu vum fol*s ed mradicera iovis; Cur enim non asset 'iemur in , qui dixerint, nee putem R, in praeceptorum verbis
eonsistere regulas us 'atre Ecclesia, eiusq; P floribus, Christianis ad taene vivendum pro Iosita sed in sensu; non in superfici sed in medulla; no in sermonum soliis,sed in radicerationis r hoc autem qui admiserit quomodo poterit affirmare. finem precepti non cadere sub praecepto to Hane doctrinam ea etiam probant que leguntur
ex D. Augustino in c a notae paratus a I. l. i. : suus ei Ioina praerna pancraι aes mater in cordis raeparatiora resinenda ; ip aq; benevolentia ne reddatur m tum pro mala , semper in voluntate onmptenda est: Asenda sunt autem muri etiam caem muιIta, bonga aqua ama 'critate plena : .Porum potius νtilitaraco luendi est , ptim vol-tari: Nam in corripiendo
.ditis, mentem praecipientis sic ante oculos nos habere debere semper, ut fine praecepti sectemur magis, quam externa opera: Ergo idem est exi sententia D. Augustini obseruamium in praecaer tis Ecclesiae , eum ad salutem dirigant et ameo modo, quo efficiunt praecepta praecisa, auae D. N. nobis in Euangelio proposuit obse uim is Hoc etiarii respicit S. his omnibus G distinct. i illis terbis. Eccis a prelabstimes propriaπM- causas , quilia cestum biti cesuntqQAE: Si . cansa prohibitionis est inspiciei,da, set intcli M mus quatςnus prohibitio nos astringat . Miniis in operando inseruire ipsi. i
in loci , votum liceat subditis praelex ver legis agere I pro parte mem negante teritu Promponit arg., quodlegislator suam verbis explacae antetitioriem ἔ ergo de eius intentioue non possinmus iudicare,nisi ex uerbis: Huic autem
satisfacit; NHIms -missapumia tantu Hυιρο sis omnes singulares carus Goguare;olutum p socmntor per verba si a primere ea ad sin iuremum t inde concludendo, quodlic' a verbis recedere quando ammaduertimus , id conmenire fini a legislatore inteneo: ergo in ob seruanda lege docet D. Thoma debere nos, moculos habete finem Iegislatotis,tam priserendo verborum conici: Cuius doctrinae vis quotidi nus esti sub specie enim verisimilis volutitaris i sislatoris passim coaretantur verba legum eos tiuarum: Si ergo remotum proprietatem inmitiamus, ut restringamus legum positivarum Praeci
prasin etextu verisimiis v&untatis legislat ris, quomodo dicere possumus , sola verba te esse eonsideranda , dum quaeratur, quid sit facie Mutim ut eius praecepto inafficiamus Sic puto, distinguere nos deberet aut agimus de
praeceptis spectantibus ad actus interiores animis de in tractamus, quae consistunt in actib ex terioribus: Deprimis accipienda est huiusmovit doctrina , non autem de secundis: Dum enim actuu interiores animae valde dii ficiles sunt, E
Uesia , quae benigna mater est, non praecipit eos praecise; sed ut facilius eorim periectionem asi quamur sua edit praeepta, quae tendunt potius adpi parationem cordis , quani ad precisam eius dispositionem: In his ergo placeptis dirimus a finis praecepti non est in praecepto, quia f. Marii riclos e mel his videtur, eoar re praeceptum Rdactus exteriores, ut per eos deueniamus ad sani talem animae, quam imperare certam, ac deter
minatam dispositionem a Dum interiorem an mae, dumodo adhibeamus diligentiam ad dispo
nendam mentem secundum sta irin irostrum.
3 Vbi uero agimus de aliis actibus . qui tanti non
habent dulicia itatem, necesse est dicere , finem praecepti esse in praecepto, clim omne agens agapropter finem, nec ulla durities fit . Obligare sim-ditos. ii diligentiam mediocrem , secundum suu adhibendam statum, ut peream cooperentur legislatori ad consequenduna eum finem, quem e Dderat obtinere ob salute subditorum: hoc enses dubio procul arbitrio pioru , di prudentu aequum est,& salutarimum , licet homines rigidi per hoc incidant m peccata multa; ut enim Monuit Sc em
155쪽
Eastonii iniendae l. c. te Cambio Nundinest Cap. XXI.
. a P in solutione secundae quaest. e lago se, viti in exequendo actus sibi imperatos a suis su- perioribus tenentur operari secundum rectitudinem ipsis debitam iuxta naturam suam: hoc autem si fiet, semper satisfacient fini praecepti; tunc enim agens, & patiens sibi ptoportionabuittar re spondAunt ; hoc enim significat . pariens a in tale esse debere, quale agens est potentia , ut idc cmus declarat. in diu. 46. q. q in quar culo in emulula ad rationem ergo i hucq; tendum omnia arg. supra proposita; quibus quid opposi, turi sint probabiliter ii, qui clararium soluti sunt,
non uideor Uideo autem, hanc doctrinam ualde utilem esse ad occurrendam relaxationibus min ris ac mora de spero , Hudentes ureos 4 contra Tia intentia detendeda hituros esse alienas: Nec dicas, in ieiuniis siolere diuites uti cibis delica iridi magni nutrimenti ; ec tamςn absurdu existilii aretur , si quis diceret,' eos ob hoc non satist Mererra certo iciunt; quia res pudebo,in ieiuniis Ralcaena esse consuetudine ni hanct e qa nec Praelati Ecclesit nec bS. Politisces clare repugnat: idem; eicemus , unitaeruleni consuetudinem mutavisse
maturam praecepti ieiuniit quod ergo eo modo . quo hodie recipitur , satisfiat ieiunio, non est tria buendum regulis bacrae Tlleologiae , aut iuris Ca- nonaei , ted consuetii lini generali est ascribendia adi consequentet inde arg. sumi non debet ad alia Praecepta intelligenda: nam scriptum eli , qmd non rati ei retrodacti est,s errore pri n. demde Gueturine olaeuum, in Ais similibus non sicinesti quod non rati e 39 g. deleg7biu.
memta fama ex pecuinia lyectante ad mensim capiti vi
cloae. cap. XXι. 3 V M ex pretio annuorum censuum debito.
rum Capitulo emptum suestit, median. operataicorum, OIeum ut deinde re uenderetur a
factuiq; fuisset questus non leuis, lait dubitatu , an huiusmodi questus s rei ad mensam Capituli. an poti diuidendus esset inter Canonicos a rex rem a Mic disputat large Ricci decis. I 67. P. 3: Ei sundamenta huc respiciunt , quod questus ut augm tum pecuniae ad mensun Capituli spectatis, de proinde debeat sequi naturam ipsius iuxta
tegula c. accessorium de regulis iuris lib. 6. prout accidit in caeterarum rerum augamentis, ut allatia exemplis ostendit Riccius. a Contrarium sentio, quia in pecunia non datur augmentum proprium, eu singula corpora in sua
renianeant quanti iner Augetur quidem numerus pecuniariam, sed non est ictem, numerus pecunia. rum cum corporibus nummorii ; de proinde aug- Arentum numeri non inducit augmerum ipso timet nummoriam eo modo, quo aceidit in Meruci
flumenti , si tamento Tith austum sinis stumea
tum Cali iuxta textum in l. . T de rei vind.Lquod si inimentum inst. de reri diuis. a Cum vero pecuma sit sterilis secundum catholiacos,necella eii sat erileam esse incapacem augm tinaturalis: Si ergo eius numeras auctus suerit,
non ipsi, sed indultrit eius accepto id serendu est;& pioinde absurdiam est dicerei plus valere, ad
eius qualitatem cognoscendam, nilod coniuncta fuerit cinia priori pecunia, Oem sit per accidens, qtiain contingi ite eius opera qui ipsam acquisituit: Hanc rationem cosiderant OD com dum scribunt, iuren ,aut usurarium non teneri restitu in id, qted ex pecuuia surrepta, aut sceneralitia lucratus fuerit; sic enim ratiocinamur notus in urillinct. is .ptata a. . de piana,MAGAriel. Da. qua ι 2. concla Ma,maior quani 8 Io: BIodinam c. de uisus tu. Oristata sit aeram Lin prauom alia
4 Haec vero in ligas retenta piritate iuris vigemtis italiam .ec inarario; quia scilicet negotiatio siefacti tuerit nomine Capituli, ut damnum ex ea Icontingens pedem arciretur, qui in Capitulo sedent; secus enim esset, si damnum ipsi sentite,
noluerint: ablardum enim eit, eos velle lucrum percipere eius negotiationis,cuius damnu seruirct
noluerunt l. secundum naturam ii. de reg. iii .r Rpet hoc excluditur a quaestione nostra decisio Vsi, direm, de precium in clausula dispicite is de petita
haered.,quia res haereditariae,ex qiubus lucrum s
est possessor haereditatis, non peri)ssent eius Perit
culo , sed hanuditatis ut in l. seq. habetur.3 No est similis huic speciei illa, in qua quida Episcopus Religiosus ex fructibus suae Ecclesiae suisvsibus dei linatis patest vivendo, haud modica ne stauit pecuniarum sint mami ex quibus quasdem res emit, non quidem ut Episcopus, sed uti persona priuata sibi, ac quibus dederit eas stipulando: Cum enim paucis interiectis diebus easdem res in Morem suae nepti dedisset quae pro pter paupessarem, di ali' ex causis digna erat huiusmodi liberalitate a filii dubitariam de vigoreis huius dotationis: pro dote autem respondit Rota apud Ludovisium decis. 4or .n.7on fine, de seqq. 'ε Contrarium aute sentio per textum in c. I. rarq. 3. dum sancit, Ficiat, ete Emopi, Praestam, Diaconi, ves quicunq; clerici, puniuil habentes ordinantur, o tempore clericato, ves Episcopatus et ros,ves quaec I Praedia nomine comparant, tanquam reracm dominicar struasione toneantur, nisi moruli e
dem Ecclesia est uterinti ubi notat glossa, huitiis di res Ecclesiae acquiri, etiam si nomine proprio
emptae fuerint. Concordat textus in c. I. in .q, s. ubi ex D. Gregorio haec leguntur, quia Ioanes quodam dereportuus dum viseret saepim is nobis expetΗ,m ea, qυ ιn monasterio illa contuleras, quod iuxta E elestam Siaappo aris ipse conruxerat, nostra debuissemus octoruαemmare, e r nos, hoc esse a m promis in actortuo, ut nihil de his quae illis eoividit, atq; constituit, aliquo modo patiatur inui: Huiuria r Noa eris, collam. iliis rerum, Pia in t
156쪽
flavent , quod niluit, fecisse noscit mr mentimenta istiendum γειs s non ea ideo nos confirmis, quoniam supremam cius Irarumvor se ualem: sed quia ei si eutquι m. Humi promisimus: Res huiusmodi tradiras incii asterio non satile ex iis , quarunt dispensatio ad Archiepiscopium illum spectabat, euidens est, quia non fuisset opi s con ruratione S. Ponti .ficis: Non debenins etiam dicere , fuisse ex iis
rebus, quae non poterant alienari ι cum enim gra-l: es Ctra alienantes costitutae essent poene, de qui jus in canone monemus 'cum sequentibiis a. q.
αἶ Moeraquam Sapientissimus , ae Sanctissimus Jontifex absq; praelatione eas reriun Ecclesiasticariun alienationes confirmauisset , quas ille Archae piscopus ausu temerario ipso non consulto ficerat s quod vero inscio S. Pontifice illas res humsinod. monasterio tradidisset, indicant illa verba,ut ea, q- mm alimo uti contuleraq, debais scanus Brauum rit se mire: Non videtur itaqet oecurrere alia tu sinies, in qua commode haec sanctio intelligi ponat, praeter eam, am prae ma
nibus habemus; quado scilicet Episcopus ex pretio eorum fructuum , quorem dispensatio sibi co-cem est, ea mente quasdam res emit, ut in Mon serium huiusmodi transferret: In his eniat reprae hensionis occasio cessat, & confirmationis necessitas existit, cum ius dispensandi tunc cessauerit apropterea quod sancitum est, res emptas ex fructi s rerum iactesimam, aut ex eorum pretio, ipsi
us Ecclesiae illico sic fieri , ut eesset ius dispulandi , quod Praelatus habubat in illis fructibus, de eorum
pretio . 7 Cum dictis coneor dat tex. in c. a. de peculio clericorum , ubi ex Concilio Arelatensi haec sanctio labetur; Hasbure eum Discesim tener , de eis,cua supcrime it , ad ipsius Ecessis nomen sic riplinam Iacra : a. t.d eius ordinatione diicidae r Canon hiesinu lac rei ed.tus non poteli sic intellis i , ut non comptaehei: laicum casum , in quo voluta a translerre huiu&iodi res in eum usum pium, cui ipsosen et lyrictus , vel eorum protum laudabiliter poterat applicare , quia est casus saepe accidens; &pro indu non licet. verba canonis ipsum compr vendentia sic coarctare, ut non compraehendant
I. z. quail. 96. ari κ. 6. in corpore vers constris, in
8 Ad baee confirmanda pectat rex. in c.ide periculio clericorum, in quo ex Epistola Pii Papae hec
legimus, τευμ'ni'; PGsbiter res, quas pes Δes consecrationis acquisiveris , propriae Ecclinis relinquat rta epe accidere poterat, ut ea mente tres huiusmodi emerent, vi conferrent in eos usus, quibus applicare poterant studuis, eorumue pretium, cur
s Concordat textus in c. .eiusdem tituli de pecul. clericorum, ubi sic dicitur. Inquirendiis est quia prae criti rerum ex raditibus Ecclesia, vel oblationibus, vel votis fidei tun alieno nomine res comparalitii, q-Oficiunt c,o, nec esum nomine pras biser fauissimis facere de faculiaritas brar Reuiense concilium vi adat inquiri , an stio , alienove nomine res fuericant a Praesbit is cumpar ι non mandat autem inqviri, an ea mente id factum suetis, vilao
Pia conuerterenturn an is, cuius nomine acipiatio fuit facta , ex is esset, cui liceret reditus, Glationes, ac vota huiusmodi traderer Hoe a amandatum imprudenter sie factum tacit,si ita 1
quirendum fuisseti Erso manifestum est, sacros canones coarctauisse Gestatem dispensandiditus Ecclesiatu in opera pia, Mumodo uiuue
smet fructus extiterint, aut eorum pretium- ω cultatem huiusmodi ademisse respectu rerum ipsis. aut corum pretio,acquisitarum: Nora autem illa verbas idem facere, ia explicant nisEtiam ipsus aως in hoc cosistentem . quod si noluerine in suos usus conuertere reditus. ac oblatis nes,aut ex ipsis aliqua opera pia ruere; sed malumnia ex
eis aliquas res comparare, omnino debere. πω
mine etesiae id faceter & proinde omamo no minis Ecclest fraudem semper continet, siue tu mine suo quis comparauerit eas , siue at leno, quiano permittitur ei,suovet alieno nomine id fremes posito verum est indistinctE, hoe esse lacrit gi tun aequale surtis Iudae proditoris,qui ruras obriviones iurabatur. I. Ex quibus patet, non subsistere argumentum ab Vs pira positum, qui contrarium docent; qu nempe subrogatum sapiat naturam eius, in cunas locum subrogatum suit i nam hoe nihil aliud at clare aduersari dictorum canonum sanctionicistinguenti in proposito, res cOparatas ex reditis
hvs Ecclesiastinis ab ipsismet reditibus: Quod
vero dicitur, rem succedere Ioeo pretiuiuae P Dioni conuenire nullo modo posse intelliges iis, aescripsi lib. 6.c. Din. t x. adn. II. vero Iulius,& alis recentes M. Pontifices velut spolia capi mandauerint res emptas ex rediti si Ecclesiarum, non ex eo descendit,quod non debeantur Ecclesiae, nisi eius nomine fuerint em P cum clarε id decernant allegati canonesi sed quia haud raro dissicile est, inuenire exectitores sino rum canonum liac in re, cum interiit eorum, qui reditus habent Feclesiasticos, ipsoru sanctionem non obseruari: Ne ergo per hoe nimis laxaretudisciplinae Ecclesiasticae rigo i , consultissime sese sancitum ut collectores s liotum hac munus
Res emtas 4 piratis Insidet s,quando ad estrum region
ι dclara fuerunt, an emtor retinere positi uodomao. cap. XXII.
x fommunis opinio est,rςs emptas a latronib restituetas etlaptioribitis donii ius viliquet ex authotibus allegatis a Rota decis. rao. apud Farinaccium in primo re osorum volumine, via decidit, liabere locum hane doctrinam etiam a piratae infideles sine ,& in suas regiones redierino cum rebus ramis: Circa quod haec examinanda Propono viris doctis,ac pis .s Dominum habentem pro derelicto res suas amittere earum dominium,non est dubium l. toto tit. Mem derelictor Dominos autem ea strem, quas hi piratae rapuerunt, & in suas rωion portaueruladebemus dicere,eas pro derelicto habuisse,cu nullam habeat ipsas recuperandi spen. hoc eotin in proposita quaestione pro constan
157쪽
de mihi prodest,eoneedendum etiam si iurea
deficiamur l. a. f. idem Varus T de aqua pluunt arcenda i At dominis reru huiusmodi non nucet praesumere animum derelinquedi huiusmodi res, aliis autem prodest, ergo id benigne concedi d
het,etiam si seste, strio disputandi ratio id pia
firmi vetaret: Non nocet Dominis hac praesum retio , quia no reddit dissiciliorem recuperationem rerum suarum: imo vero reddit faciliorem , quia hac ratione , ali in mercatore Christiano has res in regionibus piratarum emente, lacilius,quania aliis c tigisse as recuperare poterit soluto m
note pretio, quam ipsi accidisset, si huiusmodi rea
reviansissent in ragionibus infidelium. 3-Dicam melius,duin piratae, aut latrones nostrat-bus vendunt res raptas in regionibus Principium fidelium, recte dicimus, omnino prohibendum. esse ipsis commercium, quia deficietibus empto ribus rerum raptarum , segniores reddentur in rapiendo res alienas et Ubi vero res huiusmodi ad
infideles deserunt, quod nostri abliineant ab ipsis. emendis in regionibus infidelium, nullum prorsus inlaciet piratis impedimentum ad perseuerandum in rapinis, cii apud infideles, emptores litarim di rerum nunquam sint desuturi t cum vero haec quaestio disputenuin ea specie, in qua dominus
earum rerum pri ermittit ea facere,quae ostedunt
animum meumrandi halce res a piratis, magnam habemus occasionem ae reditem habilisse tinc arapto derelicto. -T tes, imo tacitus expectat vere .huiusmodi ab
aliquo mercatore emantur,& ad hi ne portum d strantur, ut possit eas recuperare, eo modol, quo is, cui fures, aut latrones res suas surripuerunt, aut rapuerunt, retinet animum eas recuperandia c per hoc alienus est ab habedo eas procerelicto: Re
sponde quod statim ac mulgatum suerat, hoc in
tocpsolere Iudices emere mercatores restituet dominis eas res,quas a piratis infidelibus in eoru regionibus emerunt, illico omissuros esse ein. monem huiusmodi rerum .di proinde retentio
huiussiodi voluntatis recup adire Maia destruit spem as consequendi i ergo hac in re dilierunt piratae infideles a pitatis fidelibus,tatroi ibus,caeterisq; furibus; in his enim liuiusmodi animus BLiuigari poterit,esi fidelibus res raptas, aut surre'tas vendere soleantnde quibus spes verisimilis eii quod nolint aeternae calutis iacturam facere. I Si ergo dominus rerum ab infidei:bus raptarum,
retentione animi recuperandi lias res non potest utilitatem consequii cui negabimus, creden
dum esse , eum babuiste res huiusmodi pro deritiacto, cum nihil ex iis faciat. .e eum iacere Oporinteret , s res illas recuperare vellet hoc est non mandat id alicui in i s regionibus versanti ad quas creditur res huiusmodi a piratis suisse delatas a
Desiderare autem, ut aliquis, eas a piratis emat, ad suam regionem deserat . ut eas, modica solut Pecunia recuperet . vani hominis opimo est , de qua non est habenda ratio, prout de vano timore non curamus l.ε. st. quod metus causa.
6 In obscuris id sequimur . quod verismilius est, aut plerunq; accidit i. in Osecuris liff. de reg. iuris r eum ergo rarissimὰ accidat, eas res,quas piratae infideles rapuerunt, & ad suas regiones e
tulerunt , a nostris recuperari, nisi curauerint , ea in huiusmodi restionibus suci nomine emi a fle averisimili nimis distet, ut quis speret, esse euent rum, ut res huiusmodi ad eum locum deserantur, ubi eas possit recuperate, merito dicemus . esto existimandum, dominum huiusmodi rerum habuisse eas proderelicto, quotiescunq; non m a
dat, ipsas emi in illa regione,ad quam delatas fili
se existimat. 7 Dum agimus de interpretanda mente hominum plurimum urcet consideratio se illas communis l. q. in principio C.de nati lib. cii allegatis a Peregrac'ns. 23 . nu. 18. lib. 3 ἔ cum ergo a sensit commis,
ni longusme absit, ut quis putet, reesse recuperaturum suas res ab infidelibus raptas, & ad suas regiones delatas, nisi mandauerit, aut mandate cogitet, in bumfinodi regionibus eas emi, merito
emus , non esse audiendum eum, qui dixerit, non habuisse eas pro derelicto, cum abiecerit minram ipsis recuperandi ; non eurauit enim , alicui ranciare, ut eas suo nomine emere curaret ab iis
infidelibus , apud mos existunt sto imus talis praesumitur, qualem lacta demonstrant l. r. S. finali T de dolo,& tradunt D om. apud Bubosam axiomate a 7 a Cu itaq; dominus harum rerum otii lex iis faciaI, qtiae ad recupera das hasce res tendunt, debemus dicere, eum non esse ex hs,qui res sibi surreptas recuperare mi det hi enim ea adhibent, quae recuperationem huius modi parere possunt i si dixeris, eum putare, nullum sibi sumresse rationem illas recuperandi; mplicabo tergo deposuit an imum eas recuperandi ne stultus existmeriar existimando, se polle
cuperare eas res quibus recuperadri remedia deascere necet saria clate intelligit: Dices iterum , cum desiderare vehementer , se liabere remedia oppor una ad ea recuperanda, et propter hoc novideri eum,habere eas pro derelictor Non re et ei quia desideria earum rerum,quas impossibiles cci sitoscimus clarε, breuia esse solent; &proinde posteaquam multis diebus secum ipse hanc rem cxaminauerit, nullo reperto remedio idonea
abiicit hanc cogitationem velut rei impossibilis ibocq; est, habere eas res pro derelicto l. 3. l. finalissi pro derelicto: Hoc autem distinguit has tus
ab ias, quas nostrates surripuerunt, quia experien
tia ostendit, ad notitiam dominorum saepi Evenire detentores rerum Marum , pc ab ipsis recuperari , cum tamen secus sit in rebus, quas piratae infideles rapuerunt, de ad suos detulerunt: nisi .n. a Mercatoribus Christianis apud infide Ies negotiantibus emamuri impossibile est moraljter Io. quendo , ut ad eas regiones deserantur, ubi do minus earum possit ipsas recuperare r Desinent autem Mercatores Christiani eas emere in locis
infidelium, si tenebuntiar ipsas mori dominor
stimere κε Ad hae eonsrmanda spectat l. qua ratione s. f.
finali T de acq. rer. dominio, dum Caius ait, alia eo a m rara, qua λι da risuu causa eiciuntur. Ha
nime peracutum maris o Paet; Si quis enim interi gauerit dominum harum rerum, cur omittatae recuperare a piratis, respolidebit, adeo magnuo
sumptum id desiderare , ut sibi magis expediat opecuniam ad hoc ite cessariam retincta, quam re
158쪽
r 44 Among Merendae I. c. do Canhio Nundinali Cap. XXIII.
tum huiusmodi temperationi incimberer omittit ergo euum recuperationem , quia non eredit,sibi pedire um tanto sumptu suas res habere,ergo eas habet pro derelicto; qui enim vin eos ueris, vult necessarium araecedem LIA.lde iurisd. omn. iudicum go Hue etiam spectat l. lallus 4 L si iactumis. desertis dum ait , em si pudem derelin indiarimo im LI sinu, dp- ei; crede lumen, einastis per turam,su Mumiit, nenim illo, quistis , suas res a piratis infidelibus ad eertum locustasse delatas, eas non requirit , etiamsi sciat , era esse perituras si id omiserit, iure evin L dic aerat,eum derelinquendi animo id ficerer Dises, id ab eo omitti , quia scit , Iaborem hune esse s peruacaneum et respondebo autem , quia istar torium putat , circa hoc laborare , hac de causa eures habete pro derelicto. 1i Hanc ratiocinationem adiuuat l. qui leuandae 18. st ad l. Rhodia de iactu, ubi Iulianus sie scribit. vi Iemi a naris e fa esurias res prouium non hane me irem habent , ut eas pro derelim habeam, em pessi frenerim eas esuum; βμθὰ-μναι, in quem Deum iactasii Nil equisituri. mpe insit,aesio prae -m rem abiecerit, in cum ιὰ is reum aut eandem stram Cur l. C. re irit adeo assidua curam rei suae recuperandae, nili quia euidens simum est rei habitae pro derelicto, quod eo tem.
Pore negligat, eam recuperare, quo timendum est, ne ab alio lic capiatur ut ignoretur, apud quem
sit 3 Hoc est autem id , quod dicimus, dum assem
ximus,dominum rerum ab hisce piratis raptatum
habere eas pro derelicto, dum negligitieas i me tis recuperare statim ac suspicatus serit, quo Ioel
eas detulerint: Dices,Caium exeludere animum habendi pri, derelicto eo, quod dominus e plurus sit suas res, si in ipsas incideriti Responadeo,non ilico introduci a nobis animum habe di proderelicto,sed cum dominus negligit earum cuperata netn: nostro itaq; casui applicanda est
stitera pars textus, non autem prima, eum ei non
possit eomκnire; nam agimus de rebus a piratis ad suas regiones delatis, de sissi custodia ipsorum , aut aliorum existentibu . Deu pretis surciam, ΘυμώMurbab ovi fuis. cap. XXIII. et e Irea iustinn pretium mepeium , quae vendum tot habitatae pretii . nonnulla in mentem mihi venereHuae doctis , ac piis viris examinanda propon et Triplex consideratio loci , ubi merces venduntur,in proposito occuritit; prima est, an eo plures emere solent eiusmodi meros habita
fide de pretio , quam praesenti pecunia 3 Secunda est,quando plures praesenti pecunia emunt, luam habita fide depretici; Tertia est , quando non potest determinari , plures ne hoc, an illo modo
a Circa primam eonfiderationem illud occurrit . quod iustitia pretii de pedet ex ulli maioris partis populi l. pretia rerum K ad i. Falaidiami ergo inconstituendo pretio debet e siderari,quod plia. res emunt habita fide preti liquam praesenti me Riai Meundo perpendendum est, quod iuris,msauris. ει putari commodi ratio non permiritis, sic constitui pretium meretum , ut mereat manon possint questum honestum sacerra Hoemta dubio procul eontigit, si hoe in casu quantitas
pretia mercium determinetur secundum conta rationem eorum , qui praesenti pecunia mercea suas vendunt i Ergo in constituendo pretio de bent considerari ea incommoda, quae secum ea loci afferre solet vendete huiusmovi merces Mabita fide pretii. 3 Hinc sequitur . in huiusmodi locis non essed
ducenda iustitia pretii merciunt ex eo pretio, auo venduntur praesenti pecunia, quia in hiseelloeia mercatores 'pissime indigent pecunia mini erat altaeq; de causa,cum eam pri sentem videntiremit. tum multum depretio huiusmodi mercium, nais
sibi elabatur oceasio habendi illam pemniam νει proinde infimum pretium existimatulum viderat illud, quo in es eo loei praesetiti pecunia distra hi solent; ideoq; ex eo non desist regulam aerispere venditio habita fide de pretra; quia tu stitis ac σquitatis ratio postulat, ea resse peruens. re usq; ad extrema iusti pretia summi terminum 4 Quod tactat ad tertiam considerationem, te dubia uidetur, quia pasin par alio habet i pe. rium; ει moltae aqua lon videtur,in detramin, da quatitate pretis,alinu εκ his extrem rapere cum incertum sit, utrum ex ipsis praualeat α ne ita veto initum est, damnum allam merem
risus, di valde dicteidem reddere homini- γω
sentem pecuniam non habentibus , ratio misco vindimerem sibi necessarias, vel π
s Illi qui pissentem emtaui habent; aede pinsunt merces vili pretio eomparare , eum semp adsint mercatores putantes sibi expedire, eas in fimo pretio vendere, dumodo praesenti pecunia distrahant ipsas t ergo eis non noeet, pretium huiusmodi meretum determinari iuxta eam parintem,quae respicit ementes absq; pecunia prasentis E eontra determinando pretium uatae . quipriesenti pecunia ermine , in angustias magna e ijciundiar illi,qui praesenti pecunia earent ae
eatores enim scientes,niagnum orare numerum
eorum, qui praesenti menula emunt, abstanebant
ab huiusmodi venditionibus. 'tili
'ilitatis ergo publieae rati, iubet, ut Hellantia deerinatur iuxta eos , qui abstii praesenti pecunia
emunt, quorum ut plurimum maior est numera Inee propterea extorquebunt mercatores merem Piniustum , quia plerun ii ipsis expedit, praesenti Meunia vendere merces iuxta illiid pretium, qu solent vendi, quando emptos nullam dilationem ad inhaendum postulat. - Quo ad secundam considerationem illud urgeri quod disimus; vium nempe maioris partis p puli decernere quantitatem pretij, εe quod in xtis praeualet pars potiatior i. quaeris ioa.de Mintutam .r E contra vero urgere viderur, expedis Reipublieae, sie constitui mia merciam, ut pos. snt omnes faeilius cluam fieri possit, ea eo a in re, quae sibi necesuria sunt, vel opportuna a
autem contingere non dotest, si pretium s-- ex usu eorum, qui praetenti pecunia emunt me ees , quia mercatores ab iis abstinebunt emptorisbus, qui praesenti pecunia earent, eum sciantis
159쪽
Merenda I. C. de Cambio Nundinali Cap. XXV. I s
alvi ratio mihi viactur urgentissima, quia me
eatur ascinnitiai debet, ut plene utibiis ciuiu iaaelemiat ;hoe viuem fieri non potest, nisi mercia stetium determinetur iuxta opportunitate eoru , presentem pecuniam non habent; nec pro Iterea dan am uiserimus emptoribus praesentermuniam habentibus; ut enim dixi. de experie ei a quotidiana confirmati mercatores minori pretio vendimi huiusmodi emptoribus,quam faciant
aliis r senti pecunia destitutis.s Nute detereativsiis populi plerunq; ementis praesenti pecunia Lliri idem Populus scitae patis tur, mariti retio merces distrahi habita fide pre-
Uir Diamus exm, inconstituendo pretio metrii considerari ea, quae in ijs distrahendis conti m δε iner allatiquod quotidie accidit , multas merces vendi pretio non praesentit Populux autem solet consti ruere, illud esse iustum pretiit, quod contium lucrum honestum , siue praesenti recuma vendantur ni erces , sue absq; ea pro inde urid pretium iustiam esse populus cetuet quod adcolatum est, ut possit consilli utriusq; gener emptori biis t. Hoc autem contingit cupretium ciusmodi est, ut per i pium iam venditori consuato , quam emptori paratam pecuniam habenti et Pretioni itaq; , quo merces praesenti pe-mnia vendi solesta non summum,sed medium,vel amminim est censendum; ex hoc autem sequitur, allird pretium, quo vendunt merces habita ridivi preti non excedere pretium a populo conlii amum: Haec de re grauissima insinuare magis Uram explicare volui; cum doctissimis eliinia. aheologis , quibus haec consideranda eommitto, raucis agendam est: doctissimis inquam. quia in
ine res eorum excedScaptum, qui numerare
magis, quam expendere sententias conlaeuere. c. βα-- UMM ms m cerea thecie molim m. paco liceat. c. XXV. A H lans coturouersia versabitur circa eam durii bitatione que valde ex iratur inter recentesicripto es, in mannuis centibus valeat couentio , ut certa cles monete aureae,aut argente et sol eur, quam uouissime tractauertit elaborate, de ac tussi, Latua de Moranatensi 24. P. Augustinus istinus in consultatione fac ra, quam de hac re
edidre in hae Regia Ticinensi Urbe anno i6i6:
Antequam autem sententiam meam explicem
admoneo, huius pacti damnum in eo consistere . quod venditor census vix potest capere ex eo ut μι talem te moraliter accepta a magnum auten eamnum ex eo pati potest, non modo quia factio est, augeri erus valorem amplius quam accidat annis eiusdem generis; sed etiam quia potest. obraritatem nummorum tutius speciei sie crescere dissicinas eos inueniendi, ut opus sit, maioririecto ipsos emere, quam valere soleant i quo in casia per augumentum aliorum nummorum no potest damnum compensari et ut interim no omit
tam augmentum monetamna maiorum non sem perinducere augmentum minorum ut nunc era
, Augere obluationem venditoris censis absque thri utilitate iustKia pati non potest, quia seruatariualitatem inter contrahentes iuxta scripta supra lib. II. contri qo. n. I. cum seqq.: Sed nullam
percipit nilitatem venditor censes quod acceperit aureos, puta Hispanos argenteo puta, Medi unenses, magisquam aliam speciem nuntinorum usitatorum e contra autem potest magnum damnum sentire ex eo quod teneatur solii ere aureos
Hispanos, vel argenteos Mediolanenses; ergo potest admitti haec conuentio , quia ni stula commutativa semper requirit aequalitatem inter cointrahentes, ut eo loci ostendi x Secundo considero , ex pecunia meliori neminem posse expectate maiorem Milit tem', qua patiatur eius valor eo loci receptus, in quo eam vult alteri numerare , quia neminem inuentu
est qui eam recepturus sit maiori valore, quam ali, recipiant, quando facile est eo loci, similes minismos, valore usitato soluto, rederire t Ergo iniusta est eliis postulatio, dum vult obligare venditorem
censes ad soluendos eius prouentus.annuos in east cie monetae,quam ei numerauit,cum lxec oblis io eum plus gravet, quam mereatur valorii iusinodi monetae, cum numerando ei aliam num
motum speciem ei similem quo ad valorem, Ono posset tabem postulare obligationem. Uicam clarius , inter eos 1 nteos , quos v eamus ducatim: alij sunt inferioris valoris, alii quesis saepe tamen contingit. eos Parem sortiri
etstimationem a populo: si quis pro precio censua
numeraret argenteos inferioris valoris, quantum 'ad veram spectat aestimationem, utiq; iniuste p. teret, venditorem census, se obligare ad soluendos eius prouetitus in argenteis maioris valoris, quia non adest aequalitas inter ipsos per se, sed set accidens ; Dum vero quis numerat argentem Mediolanenses,vel aureos Hispanos eo tempore, quo populus eos habet tanquam equales cum aliis amis, argei rei'; , re ipsa nihil amplius ei dat. quam tribuereti numerando aureos, ae argenteos eiusdem quidem generis, verum alterius speciei rogo non est permittendum ipsi ob numeration4 aureorum Hisparaoriam, ac argenteorum Medio.
lanensium illi obligationi subiKere venditorem census, cui eum rion poterat subiicere solutis ipsi aureis, vel argenteis alterius speciei s Dices, diuersitatem esse manifestam,quia auret Hispani vere sunt meliores emeris aureis eiusdem generis , & argentei Mediolanenses sunt melior i s argenteis , qui aequalem ipsis a Populo habent
valorem e Respondeo, eum qui emit annumcen
sim . se cons mare debere naturae huius contra ctus hixta regulam l. qui cum alioss. de rese iuris. l. si mo T locati: cum itaq; ii vendant annuos cerus , qui paratam habent occasionem expendendicorum precium, debet vis; aestiniam utilitatem venditoris census iuxta hinusinodi destinationem L in obscuris It s. de regulis iuris: & consequeo. ter debet eam allimare secundum statum prase
rem monetarum huiusinodia eo autem inspecto non accipit ille plus utilitatis ex numeratione a reorum Hispaliorum vel argenteorum Mediola nensium, quam accepisset ex alias ciusdem gen his aureis argenteisq;; cum ergo in re sit paritas, noest aliud quaerendum, cum leges inbus impQua tur l. a. in nne Q com . de ic satis.s Dices rursus, hoe oriri ex proprio defectu ve ditoris census, qui non debet conuerti in damnuT emptin
160쪽
r46 Aptonii Merenda: I. C. de Cambio Nundmali Cap. XX vo
emptoris r non rect ε. quia emptor debet periimdere venditori census, ut sibi vendat annuum illucensum, quod facere non potest nisi ei ostenderit, ipsi expedire . censum sibi vendere l. si voluntate 8. Q de rescind. vend.; hoc autem facere non po. test nisi eonfideret valorem monetae secundum illud tempus, quo eam expendere vulti Quod si replicaueras , in hoc mirere contractus a fidem , vi venditor interpellet venditore, nihil ages , quia non propterea venditor emptoris sommittit voluntati; priande conditiones con-Dintra deinde examinantur, nec perficitur, nisi venditori persuadeat emptor , ei expedire eo tractum perficere: ergo necesse est , ut consideret tilitatem secundum illium usum , citi vendit destinauit precium census t ergo non potest plus militati ex numeratione capere , quam sitemquas sit venditor ex aureis , dc argenteis sibi num ratis di di haec ess di Tntia existens inter mutuantem,ee vendentem censum: nam minuans m
deratur obligationem restituendi secundum natu ram rei a quam accepit l. a. mutui datio si. certi petit ut interim non omittam , mutuum plerunqa
breue post tempus restitui , annui autem census iunt perpetui idc per hoc damnum , quod in centibus occurrere facit potest, perraro accidet ii mutuo; quod non consideratur in eonstituenda regula generali l. omnis definitio de se iuris. 7 Hinc autem sequitur, quod conuentio soluetissimo tam iusti ponderis non sit intelligenda a solutis , sed quatenus opus est , ut facilό expendi possiti verba contractuum sic intelligi debent. ne iniustitia introducatur inter contrahentes, etias oporteat trahere ipsa ad sensus extraneos l. si uno Mati: habere aureos iusti ponderas, inple, ii Ri regionibus valde dissicile eu , & proinde in
magnas venditor emisceretur angustias, si ei opus esset, inuenire aureos iusti praecise ponderis: Itam hoc pactum esset iniustum, cum nullam utilitatem smiserit ex eo, quod sibi numerati fuerint aurei ι si ponderis; nam propter hoc non meust ri valoti debent ergo huiusmodi verba accipi tes . ω Keilitatis expendendi aureos, quod eius iis deris sint, vitae alueo tempore expcudi possint, quo erunt soluendi. 3 Cum vero in obscuris id sequarnur, quod oetis.
milms est, aut plerunqi accidit l. in υι cum Iis. cler . iuris, dc ben iis existimare, a me Os nil me ratos venditori censes ille eius ponderis , cuius esla solebant imacten' viris aurei . Qui communi ter expendebantur . nisi d ctum si erit, eos iusti
ponderis praecise suille . & proinde iniusta comventio esset, si volui eae eum obligare ad soluenados aureos iusti praecise ponderis, quod exclud re debemus t adeas scripta supra lib. I S. c. o.nu.8sti pr Quod si ex argenteis solutum sciurit pre. cium census, iniquissima conuentio est et , quias latus suit valor aureorum usitator uin , & proinde non debuit obligari ad plus , quam ad soluendos, suis temporibus aureos tunc temporis, quo ad pondus usitatos. 9 Dices , multum in proposito differre., meos expendi facile posse secundum valorem aureorueiusdem speciei, eo': elle iusti praecise ponderis quia tunc vendi poclint maiore Feci δ respon--, obligationem taluendi aureoMargenteo iiusti praeelia pondetis, posse conisere venditore teensus in maximas angustias ob penurim, 'minterdum accidit smilium nummoriun praeci habentium debitam sibi materianit ergo procio , quam caeteri census fiant , debuit vena census similem obligationem habens venditus fuerit eensus huiusmodi eo precto, caeteri census vendi solebant, non desaemraxi .stimare, maiorem, quam in ritetis fietinensisti obligationem fuisse iniunctam venditori ceta iuxta com. doruinam , de piam d. 8. μ
Paulus p9. de solui. in principio, dum docet, a distorem non esse cogendum accipere num
alterius minae , si sibi damnosiim ruerita quia id
verum est , sed non secit ad rem nostram, ροα- sipponit Paulus, certam speciem nummorum
stilla in obligatione, debitore ii velle inlaete
nummos alterius formae ; nos autem agimus dei nummis certis in obligatione ponendis vel nolUD Ex dictis videtur sequi, valere conuenti ne ivt soluantur aurei, argenteiq; eius generissius soluti fuerunt venditori censust verum res, Ma tὸ consideretur, aliter se se habet s cum enim venditori census nimis obesse posset, oblisint ad soluendos praeelse aureos, vel argenteos eiusdem generis,liuiusmodi obligatio metebam augmen tam precij census a cum itaq; fuerit venditus cio ordinatio, si e debemus intelligere eo mi nem de soluendis aureis, vel argenteis eisdem onmeris, ut non introducatur iniustitia in cimtra .ctu iuxta doctrinam Papiniani in d. l. si
locati; fi se ilicet non erit id damnosum venditori census: ubi vero id ei damnosum et merit si uere in ea moneta, in qua solui latentemsiri eo tum pote venditi pari precio : hue respicit i. si eius. de semit. r Ad hanc autem disputatum sociaut ea , quae scripsi supra lib. II. c. 24. De pacto clara disinonem rei inuo eum triae
causae Fatrono, alioue qaὸ a/forum ternum. ad is mili Advocat νι-C-m I Irca l actuin de quota haec examinabori praesenti capite: primo quaeram, an repro Letur indistincte in omitibus personis,sturalium in foro conscientiae valeat, terito, an pacturum. gum cum nersona sanguinit binei tui, aut beneuolentia valde coniuncta cum Advocato, Pacion causae praesumatur factum simulate, quarto anu Ieat promissio,palmari non ine ficta : de quὶ tractam Farinaceius qualis. ω, Menochius calas II, Medices decis. Senensi 37.eiunantecedenti cxaminatione, Pontanella decis. I7 S ita. Ex
pendamus ergo nostrarum legum isacita, . prismo l. si quis Aduocatorum C. de postis
briu modissultate permanserint,ab hae professum pense
με arceantur. In hari stitutione prunon an-
dum est, ςam docere, Advocatos ne uete suam ςxistimationem, dum coluctarunt pacta cum gantibus