장음표시 사용
61쪽
Antonis Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II. 67 ἰ
hi dabit , talem eum edere , qualem mente com cepi , non du bito , doctos, ac pios viros assim turos esse, in materiis moralibus edi non potuisse opus, hoc te mpore magis necessarium: Ne quis autem dicat, me egredi limites meae artis, essici ut multi Iuris Canonici loei,qui elare docent, in iis, quae spectant ad vitam aeternam,tutiorem partem esse eligendum .i or Non debebat autem Salon , ut ad eum reue ramur, dicere, Pium V. non om nauisse haec caminhia in sua constitutione r nam clarissime id se citHostendi supra nym. sq. cum seq.r de declar tione autem Congrestationis Cardinalium edita tempore Gregorii XIII., quam pro hac sententia alleuat Salon , non est, uod aliquid scribam,cum versaretur circa eum eariam, in quo solutio cambii fiebat ex propriis pecuniis institoris, vel respo salis , ut intelliges ex Iustin. de contin. cambioruquaest. a. nu. 4 , & melius ex eius tenore relato a
aoa Cum autem Salon pro explorato haberet, omne cambium reale pondere procos tanti cam psorem putauisse,secutura esse numerationε in loco destinatae solutionis , ut intelliges ex iis, quae
scribit eode tit. attic. a. controu. 7. nu. 3. vers. se quitur, controuerL9. num. S. controu. IO. nu. 3, Controu. I nu. I9,siequitur, eum supponere,inhoe eam bio idem esse necessarium, quod significauit, dum restrinxit suam sententiam ad eam blainita tu negotiatoribus .ioa Expendamus nunc ea, quae scribit Pili ius in
quaest. moralibus traα3 s. p. I. de censibus,& e bio n-l6. 8e seqq.: is autem ponit hanc conci sionem. c. si , in quo eam aris furit prem mIλ- eampsoris, non Ῥιdetin condemnatum per buti
ἔliriarur nodamnetur perci constitutioia dupliciter probat , primo ex capitulis Bonomusa hiis decisione Archiepist pi Panormitantiqui hus supra satisfecimus niam. 7 &seq. Secundo probat consderando eambia reprobata a Pio V. inter quae hoc non adest: verum respondeo, eum omisiste eam partem,quae clare hoc cambium co- praehendit , ut intelliges ex iis, quae scripsi in hoc capite nu. s cum seq.; nec membra constituti nis, quae proponit,s cienter expendit , ut large eo loci ostendi.
zo Alteram partem suae doctrinae sic probat Filia
occius: nam potissima rationes duas . prima, p. odidem gerat duas personassecunda, νι ca xius vendas pecuniam illi commodatam ab emptore, vel permutet eandem . At has Auntia in probabiliterabam, thoribus eontrariae siementia, o in stecie Grassore cons. 3 t. deviaris Legis, Satis loc. eis. οῦ Cum revhomo sententia sit probabissis vin continebis ististitiam evidentem contractus, vinctabiliter totis es t Ueruanimaduertendum est , eum omisisse potissimum sundamentum receptae sententiae, quod eampsorin hoc cambio putet , debitorem non esse num raturum peminiam in loco destinatae solutionis, ut latissimὰ ostendi nu. i .cu seqq. ius capitis, quod reddit eambium usurarium iuxta receptissimam, di verissimam sententiam, de qua in cap. antecessinu.4rdi seq. , quam ipse etiam sequitur in d. tra-α u 3 s. p. a. num. - . in fine, ubi haec scripsit . quanda ιs, qvi recipit lateras Pisis, non est eius tandiationis , ut possis uoluere pecim ri transmissam. -
meraso, vel credito, non est licuum camhium ἱ ratio est . quiasignum est , tunc nomene tantum O eamdium , noreale,rn quo exigit sar, ut qui recipu titeras, vere, σνealiter fodiat: non est et iam verum authores allegatos ostendisse probabiliter, solutionem veram te qui posse ex pecuniis creditoris, cimi nec tenta uerint quidem id sacere. tos Scribit deinde Fili cius nu. 437. haec verba: Secunia,quia salum continet usuram mores obpr
nam intentionem cambientium accipientium pecu ami
m reddant m eodem loco, conmorum dantium iis, quos mura , non habere, nee his ros iri loco, ibol-nenda est;Wι deo redituros per recamisa es p mum locum,aliter usi sciremata factuinos non darensis eam, Lum: Cum itaqivsura mentalis obliget ad rellis tutionein,si mente intendatur ad lucrum, non ex
beneuolentia, sed quasi debitum, ut precium m
tui , ut idem author docet traα3 q. p. a. e. I. nu.
I s.cum seqq. , sequitur, eum restringere suam doctrinam ad eos,quos cammor scit, habere o duo in Hera, prout etiam secit Salon, ut ostendi supra nu. 93 .: De ijs enim, qui hac carent quae, tale non potest verisimiliter sperari, quod pec niam numeraturi sint in nundinis. ro6 Postremo ait Filuccius nu-38. Inrerim mpr. hibetur, suadendum es, prae enim si fias modo e presio in tertia conclusione propter periculum palliandi
inuras ; intentio enim ita cambientium Ela non videtur esse,quam dare pecuniam cum obligatione , ut in eodem
loco , Uituatur . Cucra non is seriὸ; sed solumis
causa tegeni mutuum ut docent multi ex Doctisuruscitatu in terti siententia, σ omnes, qui sunt in prima. I factum tamen non fuse condemnandi, praesert si bona fide communem usum sequenter tale cambis Glebrauerint . Prima pars huius doctrinae,quae v rissa na est,confirmat id,quod in c. sequeti scripsi ,
hoc cambium , ut leniter rem accipiamus , contianere scandaluin pusillorum , & per hoc non posse permitti , cum nulla ratio idonea adsit adimendi ipsum,oti difficultates, Qt leu ssime dicam, iustificandi hoc cam Num apud pusitIos: Duna vero Fiatiueeius requirit, ut post factum non reprobentur, bona mente exercita suisse haec cambia, hoc est, considerando usum communem citra specialem applicationem mentis ad eius qualitates, restri git suam doctimam ad mulieres rudes,& viros populares ignorates praxim huius cambia: vix enim in ipsis eam oribus, imo ne vix quidem est, ut id
Io7 Expentamus nune ea, quae aduersus recepta sententiam scripsit Bartholomaeus a S. Fausto in Speculo consess. p. a.disp. de cambijs q. 2o;is autem proponit fundamentum receptae doctrinae, quia perinde hoc eambium se habet, ac se Romae dira
mutuo centum Cato.m ibidem sutieret totidem eum imero , quaesita ex miluo debebat: verum non in hoc explicare vim argumenti pro recepta sententia
allati, sed effectam practicum eius exponere; Isautem re, Undet, solutione non seri in loco miticam bii, sed virtute recambii , m n finitur in loco,
ibi est facienda solutior &proinde petit principiu,
quia negamus, fieri solestionem veram, eum fiat ex pecuniis ad creditorem spectantibus pleno i rer Deinde petit rationem diuersitatis inter eum
casum , in quo fit solutio ex propriis pecuniis vis nitoris
62쪽
8 Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
stitoris, ves responsalis eum easu nostro, maauthores receptae sententiae asserunt, qt acrid.
tor nihil aequirit,dum sibi solussur pecunia - . pleno iure t pectans; quod enim meum est pleno iure, amplius meum emi non potest , ut supra ostendi r Tertio affert dccisionem casus propoliti ab Archiepiscopo Panormitano, qui versatur in ali s terminis , ut intelliges ex scriptis supra nu. 1or. Cum vero hic author doceat eadem disp. s. quaest. vlt. , omne cambium iustum desiderare, ut tempore miti cambit eampsor platet, numerati nem esse secuturam in nundinis , sequitur , eum id requirere in hoc quoque cambio. λo8 Expendere nunc oportet scripta P. Dianae,
qui ex professo defendit hune soluendi eam bii
modum 1 tomo primo tract. 8. de contract. reso Iut. prima. Cum vero videam multos, opinio.
nes , quas hic auctor dieit, esse probabiles, aui. sequi velut securasi hoc est non perscrutatis
authoribus contrariarum opinionum, opus gratissimum, dubio procul, Deo erit, me ostendero diligenter, qua ratione se gesserit in approbando ut probabile eam opinionem, quae largissimania aperit viam scenori improbissimo: hinc . n. intelliacetur,qua fide,diligentia, prudeliaq; versari soleat in pronunciando super probabilitate opinionum rSi ei lim in Guaestione celeberrima, quotidiana , Ee pericolosissima clarissime in multis lapsum tu fuisse intelliges,quomodo poteris, clausis ocu
lixei assentiri velut scriptori valde docto,&dili.
genti ἰ Equidem rationem non vidco . ros Recenset primo loco, parce tamen,reeeptis
siniae lententiae aut hores, inter quos , cur non allegauerit Bernardum Iustinianum suae Religionis
acutissimumcam hi rum explanatorem, qui fias solutiones adeo large,& einaciter impugnauit ina , N 3.qliaest. sui tract. de continuat. cainbioru , ut nemo lalgius, aut me hiis ante eum id fecerit.
prudentibus viris deliberandum relinquor Eum autem Lectora hunc tractatum occuliare voluisse, illud signincat,quod in hac ipsa resolutione, alii
ramen ex causa, eum allegauit, omissa operas metione,aduersus finia ad aliorum morem De quo ne dubites euicit doctrina, quam proponit reso. tur. 2. &Wapprobans continuationes cambiotu,
nulla iacta mentione, quod Iustinianus eas imp gnauerit in dcto tractatu e seacissim4ri o Recens, ει deinde duo sundamenta receptae
sententiae, quorum primum est, qu a solutio vera
sequi non potest ex pecunia ipsi uiset creditoris, sicut non potest sequi vera commutatio, vel emptio in re propriai Secundum est, quia institor Monam domini repraesentat, di prom de idem est , M si eampsor sibimet solueret eam bium: Cst autem tus,& alia, quos allegat , huius sententiae desia res adducant pro sundamento potissimo, quod in hoe casu scit eampsor, non esse secutura
numerationem in nundmis cur omisit rationem
huhismodi,cum fit praecipua. D t Restri deinde aliam opinionem hoc cam bium approbatem cum suis aut horibus , di primo
serius examinabo; prius enun sunda metas Di . na allegata expendere constituit Primo loco adducit decantatam constituticinena Pii U. conii mantem capitula campsorum Bononiensium, cui
satis secinu. 74.&seq. Secundo adducit respou sum redditum tempore Gregorij t 3. Archiepiscopo Panormitano i Uerum ab hoc sundamento vis detur recedere, quia Iustinianus, & alii d leunt,inis his terminis non versari; cum vero Scottia ab eo ali satus super constitur. Pontis. theor. 29 I. recenseat tenorem casus, super quo edita fuit reseponsio huiusmodi, qui clare vel satur in ea specie, in qua solutio sequitur ex pecuni)s institoris, vel responsalis,cur id omisit II 3 Inquit deinde oti tio mi nia non fit inloeo, et Hrecepta est,uirtute primi cambi , quod re vera finitur mioco Ubi facienda erat Iolutio , sed utitiste fecundi ea
bir celebrari in loco,is quem stin uni missa litterae ; non
animaduertendo , se petere principium; non so
test enim finiri prunum cambium. & iniri recaminbium, nisi sequatur solutio vera, vel aequi pol Herprimi cambii, quae an sequi possit, dum institor soluit eam bium ex pecuniis campsoris,mmc quaeri natis, & probandum est priusquam tractetur de fine primi cambiitri Sed audiamus eius secundam ratiocinatione, si eamnor metramitteras ad proprihm fuctorem quibus
mediantibus ex pecunia si , HI aliena ille cambth: ,
ab ipso eam ore collarum persolueret, di brἰo illo, per alia. littreas ad eundem rursus remis o , cxν non licetis eidem cam ori, ut Ira propria pecunia illhd seniliter persoluari r Verum eiu ei litas est eu: dentissima, quia campsor in hoc casu acquirit eam pecuniam , aim non habebati in altero vero camnon acquirit aliquam pecuniam, quia ea, quae sibi numeratur, pleno iure sua est, iuxta regulam l. 3.
ex pluribus de acquir. posses; in ovam sentertiam Iustinianus multa acute proponit, quq erant refellenda a Diana, si volebat uti hoc argumento absor nota dissimulationis in re pericolosissima . Eiusdem farinae est tertium fundamentum squod his verbis proponit. In Me es, bis nulti v interese commuteam ario, quemadmodum si camin. s. lueretur expecur salterivi tertia per a. Ergo cuca farina mn magis vastetur, sed potisse inme is ellituum in babenda pecunia, O Iiberatu'hb onere querendi alium, qui solvit eambium, hoc non videt- iniquum. Haeeratio argumentandi plurimum dilatauit arti eam ora, habenast cum enim is tilitates cammorum sint admirabiles, eauendum est Doctoribus eorum negotia examinantibus, aliquid pro vero suseipiant, qubd letegulis iuris dilaedat sub praetextu aequitatis: qui, inde cladis cent mali campsores iniquissimas rationes nego tianduprout accidit huic argumento 1 ex eo en mcollegerant eas eontinuationes eam biorim, quae
miseri me naustonian deuorant diiuitias, qui petcambia
63쪽
Antonii Merendae L Q de Cambio Nundinali . Cap. I I. 49
eambia Meipiunt eorum premas. Admissa enim
pro vera hac sol di eam ratione, fit locus tinctiotu primicam , quo extincto, clarum est, licita emurahi re nbium: Eo autem nasoluto, nouum initur eambium conuersis in .rtem Miscessionibus, cuius literis ad nundinas missis , pari modo soluitur ex petan emps is, & recam hium conta itur , quo non soluto , nouum initur embrana , Qq; res procedit quousque duplicatur,triplicatur, quamplicatum; debitu adeo breui tempore ut iure negotiatio is euidenter abii minabilis r rideat ei. Diana , quantum a scopo recesserit, dum di.tit,non lassi per hoe debitores eam r Consequentia etiam continet fallaciam; nam ita de m vera est, si per legitimum moduid contuerit, alioquin sequeretur, usuras esse licitas, qua ominus damnum esset, pecunias sub ipsis comparare , quam per venditionem rerum suarum , aut animorum censuum quod nemo C tholicusas naturus est: Haec ergo consequetia supponit, hunc soluendi modum congruere regulis Iurisprudent , quod est illud, de quo disput
must ergo haec consequentia petit principium . I is His expositis,Diana se conuertit ad sposi
nem a mentorum, quae pro recepta sententia adduxit, in quo parem nam suit scelicitatem rPrimo ait, in n*bo seu re*ondente mea μω
ni uceptat oluti in , eampsum Par pecunniam solvit inibilenim refert ad Ilitiam eontra'- , mura personageratrices Oinum personarum: Posse aliquem iustinere vices plurium personarum, noest dubium t verum animaduertendum est, quod formalitates coarctant astus mrsonae, in qua re Ieriuntur, iuxta virtutem eius,cuius personam remetunt,quia ab ea accipiunt virtute operan ut in instit. per quas petibnas. nobis agere licet in principioin qui per atrumder i .lib. 6. Dunia ergo dicis, institorem eam ris gerere persona
disitoris eam in solutione facienda, a te quae
ro, an possit debitor luere debitum ex proprii pecuniis creditoris e Si autem id ipse iacere non-
Potest, quomodo poterit id fieri ab instit cire east psoris sub persona debitoris eamdi e Propositio nes himsprudentiae facile deeipiunt eos Theol gos, qui ' intelligunt rudi terr solent enim tuqxisperiti in suis. doininis multa supponere velut nora iis, qui iura norunt,quq iis ignota sunt, qui nqsimi iurisperiti. III Prosequitur suam ratiocinationem Diana, diacendo , sic in nribo easenon nueres, an dicta persio
fini diures vel eaedem,modo arbitrio eius,curus inte-- , res quarur 3 sic in mutuo potest mauos esse fidensor, seu coratore fientiente mutuassario: In
mei pollentibus liberum est rartibus , eligere quid velint; non possunt tamen id facere in iis,
quae repugnant essentiae actus, qui geritur S. constituitur institi de xlafiuctu,I.ius publicum, T do pactis: minis ergo petit principium Diana; quid enim aliud disputamus, quam an substantiae sol tionis debiti repugnet, fieri ex propriis cun scre toris λ Exemplum autem mutui valde dubiuest in se, quia nemo potest sibi ipsi esse obligatus ex causa fideiussionis , ut intelliges ex l. si quis toro eo s r. is de fideiussoribus a & nemo potest suum proprium assecurare , ut intelli 'sex striptis supra lib. 2 o. e. 7 Dr Ne tamen super
uacaneas ad misceam quaeitiones, dicam, ita demum id admitti in mutuo, si nihil nat coiicia
substantiam muriat; & proinde idem erit m casia nostin obseruandum post haec. II 8. Respondet na iis, qui dicunt. hac soluti nem esse fictam,& literas redire inanes, negando , id contingere, quia postquam correstondens camps risIeluit pecunias m loco 'undinarem; non mutu easdstiteras , sed finitur iliud primum cambium , o fiunt
noua litera ea ruario, conficiendo secundum eam
.ium, per quod 'luuntur pecunia in eodem loco , is quo risum soluta Ans: Petit Diana iterum primcipium et haec enim fieri scimus,& fatemur, sed dicimus , haec esse comenta inuenta ad iaciendam fraudem constitutioni Pii V., ut largh exposui sinpranu. s3.cium seq.; rationemq; reddimus, quia solatio saeta ex pecuniis capsodis nullam ei affert utilitatem,cum ex ea pecunia facta suerit, quae pleno iure erat ipsius: Ex quo sequitur, quod fingitur solutio eambis , ubi no adest vera eius solutio, ea de causa , ut recambium cotrahi possit: & pr inde verum est, quoad effectum, literas prioris Ombit inanes rea ire ad locum, ubi fuit cotractu, ut ibi sequatur vera solutio pecuniae r hocq; cotia-git semper ubi solutio eambis fit in nudinis ex p cunia ea oris: Circa haec autem nihil dixit Ut na , & tamς hoc proponitur ab omnibus sequac
bus recepti sententiae: I9. Seqa itur Diana: IIae opinio, ut dixi, mihi vid turprobabilis, nam potissima ratιones opposita sente tia, duae sunt; prima , quod idem gerat duas personias; secunda, quodi cura imus vendu isti pecuniam camin viam ab emptore, ves premutet eandem. Sed haec argumenta, saltem probabiliter , IM: ntur ab avuboribus stemda fiententiae ,σ iri specie at avitore consili 3 i. Nauarri de muris: erio haec sententia erit pris bilis i Non m mas eum i crassa defendere ne stipentia mam me, potissima haec esse argumenta huius opinionis, cum praecipuum sit, quod assignare pecunias e m psoris pro soluendo eambio in nudinis est signum euidens,quod campsor p t, non ine secuturam in nudinis numerationem
ex pecuniis debituris, quod destruit, ut admonui.
sundamentum omnium eambiorum iustorum, iSeeundo deficit in recensendo eo argumento,qs proponunt sequae es nostrae sentetiae circa repraesentationem plurium personarum; non.enim is proponunt ut nessent, quem posse plures personas repraesentare, sed restricte ad eum casum, doquo agimus; Se ideo opus erat,sic proponere hoe argumentu, ut I.ectores possent eius v m assequi: H. ne autem intelliges, quam periculosum sit, ex sola lectione huius aut horis deducere velle cognitione sundamentorum partis contrariae, vi possit ei eredi, de probabilitate sententiae testanti. Nor.
est autem,eβ nihil pror iis afferre pro responsione argumenu ex eo ducti,quod non possit perfici soluti expecumis propriis, sicut non test sequi
emptio rei suae, aut saermutatio cum propria retar& tamen hoc est illud, quod cIaia detegit simul
tionem solutionis. iro Cum vero lipse se remittat pro solutione sendamentorum nostrae sententiae, ad alithorem cos. 3r. Nauarri in tit. de usuris, eius d cti expend pius: la contra cambium, quod defendit, propo-
64쪽
s of Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
nit tertium arse quod sit siccum,quia accipies pecunias per cambium , non habet pecunias in loco delimatae solutionis; ipse autem dum respondit huic arg., admittet,do veritatem iacti, quod scilicet debitor no habet, unde soluat cani bivia , quod etia ponit pro supposito dubitationis in facti spe-
me, non quaerit, an sit necessarium pro veritate ca-bii , quod putet campsor, debitorem posse mi-merare pecuniam in Ioeo solutionis , sed solum nititur probare, non fuisse reprobatum a Pio V. in sua constitutione, sed frustra ut ostendi supra nu. Scum seqq- imo ait, suisse approbatum ab ipso hoc cambium in confirmatione capitulorum Bononiensium, quae, data opera sueruiit exhibita ei confirmanda, ut adimeretur occasio dubitandiris, qui putabant hoc cambium fuisse reprobatum in dicta constitutione ,sed male ut ostendi supta num. 7 . cum seqq. t Confirmatio huiusmodi
emanauit anno quarto Pis V., constitutio autem circa eambia edita fuit anno sexto eius Pontilic
tus : astute ergo se se gessit author huius responsi ,
cum dissimulauerit sontem, ex quo oritur insana- h. le vitium huius cambii , cum verissimum sit , &receptissimum, quod cambium sit siccum, ubi putat campsor, camplarium non habitutum esse sito tempore unde fiat numeratio pecuniae debit aer Cum enim hoc intelligeret, astute declinauit ex Inen huius sundamenti: summa ante eius doctrimae lixc est, quod in loco destinatae solutionis habiturus sit pecuniam, mediante mutuo, quod initurus est secum responsalis campsoris virtute fide iussionis, quam pro eo facit campsor: sic expIicite docet in responsione ad primum arg. I Hoc autem egreditur terminos nostrae quaestionis, in qua agimus de solutione cie da ex propriis pecuniis campsocis: & in clausula obi cet aliquis in versic. nec est secundus desectus clare restringit cambra
tune usitata apud Florentinos ad ea, in quibus f lutio fiebat ex pecuniis responsalis, licet idem admittxtexdum eiusdem campsoris pecuniant ex ratione supra confutata, quod id accidat cum minori damno debitoiis c abii, non animaduertens tunc obstare rat ones supra ab eo propositas,quas ex eo euitauit quia solutio fit ex pecu a, quam responsalis camplaris debitori cambii mutua uit,
non autem ex pecunia ipsius campintas; ut non
immerito subeat grauem incauti scriptoris, in hac
Iar Vt vero intelligas,non posse interuenire allegatum m ituum responsalis, c onsidera, quod mutui essentia consistit in translatione rei niuiuatae in nautilatarium, l. a. S. appellatio is si certum p tatur r est enim excola tractibus, qui re perfici
tur 1 hie autem nulla adest translatio domini; p cuniae, quia hoe respectu responsalis nec tetigit quidem ullum exsilis nurum is: introducere autem traditionem breui manu factam, non possumus,quia certa corpora i umorum sunt necessaria
ad constandum mutuum ex si s causis,de quibus
supra nu. o. II 2 Postremo Diana,vt ad eum reuertamur,sic admonet campires, ut eam ant, ne mitis cambiu h traxi rure am intentisnram Doeanssi ex dilatione solutionis , quia haec nitentio erit usuramentalis: Ego autem ab eo quςro,unde deduci debeat bona intemtio , cum hac niente ineatur cambium ut pecunia
soluatur in loco, in quo fuit initum ,&pter meo maius sit Iucrum eius, quo longius erit tempus soluendi recambit Scripturas enim quae fiunt in nundinis, sciunt, non parere vllum effectum reale, sed eas adhiberi,ut satisfaciant, verbis tamen, c stitutioni Pii U.r audi Iustinianum de continuat. ambiorum quaest. a. ni . t I , dum a t, busti e lais pratica , dii testimonio de Cambsi is est, eis cono μdo chiare, come cavi Ditere, bunt res de siolo titulo, et e non hono da servir ad alti O,solo percis lappia lin curatore , come hs da notar nes libro lepa, tire, it .cte
potendose fame aeque bene, Milo Iludio, ὀ k o di Ca
fa cluso negotio falli ca, et cire egit perciὐ ben e stes,
datiam: Cum cia imaulo lote vcrum sit, militantia effectum realeni oriri ex solutione percalanti m
facta in cani biis conta Morsa in nundinis, fauor Odebitoris , aut crcditoris cre enim ipse, quo ad utrunque idem est, eam fieri, vel non fieri; solui recambium virtute sic udarum literarum, uti l vi tute simplicis conuentionis, prout accidit,quando literae cambii remanterunt apud camplorem. γintellectus negotiatorum non potest super re sensatam hanc cognitionem per eas formulitates, metius dixerim cauillationes, quae u regulis iuris recedunt apertissime, Ninnullo alio negotio admittuntur; &cosequenter subtiles in- te llectus caii psorum non possunt, no inteli gere, re vera,questum cambiorum pendere ex longili dine temporis , quo pecuniam retenturus est debitor cambii , de continuationes canibICrum non sundari super cambia, quae renouantur , sed supe rdilatione debitoris in soluendo cambio cum lia: saccessionibus: non debuit ergo D atra admonere campsores, ut bona mente cambia exerceant, sed debebat considerare, non posse probabiliter sperari, ut eampsores habeat honam mentem in licegenere cambia: fiant ergo adna nendi confellarii, ut diligenter perscrutentur nientem eorum cam-psorum, quoru sacras audiimi coicssiones Si eu mhoc fecerint, facile intelligent, errato accidere. eos non habete mentem, re ipia, deprauata: vc ladeo inquietam ob suggestiones diaboli, ut oporteat , adimere eis casionem proximam tenti nis adeo periculo lae: Hanc autem dissici Itatem agnouit ipsemet Diana; no Qit . n. ausus admonere exercentes haec cambia, ut non habeant intentionem capiendi utilitatem ex dilatione concessa
debitori cambii ad restituendam pecuniam, sed
ex permutatione, seu emptione scutorum vi 2 Iam chriverum eos monuit, eius mentis esse,ut queliunctant iuxta modia, quo ututiir boni mercatores;
animaduertebat scilicet, quemlibet, ii considerauerit,nullum etactum realem oriri ex solutione facienda ex pecunia campsoris mandato ipsius
non posse intelligere, quomodo dici possit vera
65쪽
Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali . Cap. II. I
sblatis: de consequenter non potest credere, hoc
in easu vere interuenire permutationem , vel em ptionem pecuniae existentis in nundinis , quo de- Pt O , omnino credere eum oportet ducrum ex sci.
la temporis dilatione pendere: Itaq; Diana ab hac diuincta n gotiationis consideratione alienare curauit eos, qui exercent haec cambia,CO
uertendo ipsos ad cogitatione confusa; quod rudibus milieribus, & crassi ingenii viris cotingere quidem potest, ulli aute ex capsoribus vix unquaeuenturum est; imo ne vix qui detin. Non est autem omittendum,Dianam velut exploratum p tuae in resolui. t . eambium esse usurarium , si eampsormauerit,debitorem eam bis non habere , unde numeret pecuniam, ideoq; idem supeo, nitri cambio conti ricor 123 Sed accedamus ad authoritates ab eo allegatas, ex quarum examine intelliges, quam peric
Iesum sit, admittere pro desensoribus opinionu ,,
quas proponit velut probabiles, eos, quos alle M velut sequaces ipLaru,eoru scriptis no perscruritatis . Primo dicit, quod Atorius p. I. lib. I O. tit. de ea iis c. s. quaest. v. vessi caeterum quia mor scit ausus hoc cambium damnarer Ait autem Α- Σorius, eam quia est aliquorum opinio caninium cum luero lictimn esse per se, eis quod siolutis premia non sit in laeo , Ubil recepta eR. virtute primi cumbis, quod re vera finietur in loco,ia quem littera mittuntur, sed virtute Areundi ea bis celebrati in loco, ad
quem mssa sunt littera. ideo, quamuis cor ilium nox darem huiusmodTeambio exercendo, auri condemnarem
tamen pin factum et Culti autem in antecedentibhus clausulis clarὰ probauerit,non posse in nundinis nouum iniri cambium, cu solutio fit ex mi mis eampsoris,cur supponit in his verbis, nouum iniri cambrum,cum nihil responderit rationisus siquas supra adduxit i cum vero Azortu in c. seq..
quaest. 3 r. clare docuerit, esse cambium isner litium illud, in quo eampsor scit, vel credidit,
non esse cambium soluendum in loco destinato in pecunia mimerata,quomodo dixit, se non esse damnaturum cambium . de quo agimus, in quo euidens est eam plori, quod deo itor ca labis non
est ea numeraturus in loco destinatae solutionis si enim id crederet,non mandaret , cambium sol hi ex suis propriis pecunijs M Azorius in c.sexta vel bii caesa uerat cambium essenti littat esse permutationem pecuniae presentia cum pecunia quam quis habeti vel ab alio potest habere in alia Ioeo; quomodo potvit existimare, in hoc casu Mdesse substantiam embij, in quo pecunia no aderat actu, vel potentia m nundinis, idq; clare interuIigebat campsor, dum videbat,opus esse, ut ma daret, cambium solui ex suis propriis pecuniis supponit enim Aetorius, quod i ebitor eambia r gauerit cam orem , mandare suo institori, ut soluat cambium ex propriis pecunis. ut deci rat in quaesti a. opus esse, ut campsor pro illiter Credat, eam pecuniam numςrandam ine in ioco destinatae istutionis, idem author domi in c. II 4 in 7 quaest. Ut modo excusat cambium, in quo id elatε deficit Insuper animaduertendum est , etorium in quaesti eiusdem capitis non agere dracambio conlarisorsa; ipsum vero differrea eambio, de quo egit in distis verbis, dixit in clausula
deinde, quia scilicet in cambio laricorsa d*r
bitor camb , virtute pacti , mandat institori, seu
responsalicam psoris,ut soluat cambium; in pti ri vero cambio id fit ex mer voluntate debitoriacam his: Cum itaque nolita quaestio versetur circa cambium com la ricorsa, sententia A ZOr ι quo ad nostr quaestionem est deducenda ex eius doctrina circa huiusmodi cabium t ipse autem d. quaest. sic scribit, Quaeres an Titius n-mularisu, qM G nua das pecunias , p. alterum sibi obligare ad scribendum oe mittendum litteras Lugi sinum ad Mum fa
quia Titius sicus Genua pecunio dat, isti, ut sibi G ntia Attiantur,quod ut minimum, ura Jeciem habeties quoiuvia pecunια dantur, Aluuntur ex pacto ,σ o ligagisne: hic est enim noster casus praecisus, quia campsor ideo vult, in nundinis solui cambium ex suis pecuniis, ut litterae recambη soluutur Genuat ne iris i di nera ι 14 Permndamus nune authoritates. quas addinicit Diana velut affirmantes claindolutiones,quas damnat recepta sententia, esse legitimas: exo diemur autem a Bonin segnio de cambm c. 7. n I, 8 distet Ut vero app reat, eum nostram sententiam non obscvia sequi, sciendum est quod loco clegato solvit dubitationem , quam pro P suit in c. s. nu. 6. his verbis. In questo modo diea-biare para be non visi pom saluare ne firma, nὸ di eambio a cuno. C, da tam si i sce, permuta di dennaro con denaro, frando si ibo a in is tuosa per hauerto in Unitro; istia non si viae net eambia mgurato vi siopra , postlache te dieci marche si dimoni Firenete, te quali mede amente in Firemte nes rito modiae littere si riceiano con accostamento di gradagno ,
autem obiectioni respondet Bomnisgn.d.c.7.nu. 7. his verbis. Tutio quemsisa, ebe farebia tem, nes ita tu natura des c. bio, precia con tes modosi vietano te est de sensati, eis sono mediatori fraquestieri cambiam. Cu vero animaduertit et, no
versari circa quaestionem quid sit: responsionen vero spectare ad quaestionem quale sit;mouet hae
dubitationem . Alami vituperam quessi , i quae
correnti: Si Boninsignius eo deraret potentiam absolutam, nulla νtiqi est disterentia inter eum,
qui quaerit pecunia per cambium , di d. rusticum, cum & ipse habeat huiusmodi potentiam acqui- - boues et Ergo intelligit de potenti quae s C ccccc a cile
66쪽
s et Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
cile sortiri possit suum effectum , & consequenter requirit, quod debitor cambi, possit verisimiliter
habere Lugduni peeuniam numeratam necessaria
pro χlutionc cambij: Dum vero dicit, satis esse,debitore cambii posse habere Lugduni huiusmodi pecun iam, auriza che sonum ain 'est, O
puerese, clarE excludit eum casun , de quo nos gimus,quia nullus prorsus sumptus debitoris cana interuenit,quod ex pecuniis creditoris fiat solatio,quia recambium tunc eodem prorsus modo
fieret, si ex alterius pecuniis solueretur cambiurergo supponit, cambium soluendum esse ex pecuniis alterius,quam campsoris ra i s No eli et allegandus Homobonus in examine ' Leles. p.2. traα9. q. 6. col. . in clausula qua rations: quia non explicat,se intelligere de eo cam-hio , in quo solutio sit iacienda a procuratore ca. pistis ad hunc enim casum se restringit ex pecunijs proprijs e mpseris: imo contrarium insinuat, dum limitat suam doctrinam, dum ut dixi debitis condulamius vestiatur, O re iter exerceatur, Explicans enim dictas conditiones in quaest. a tecedenti in suppositis haec scripsit. Tertia conditis ut cam Or,qu premias mandat alicui soluend- , probabiliter scias , eampsarium illac habere,velfidem, sussi aciendi voluitatem in illo praesumat,ira ut actu, vel virtute ibi nymos habeat,quos reddat; quod ille, qui pecuniam praebentem Hluit, velit illam absentem. ii Male et allegauit Naidu in summa in verbo cg- hiu na. quia supponit, callium de quo agiti non differre ab eo cambio in quo soluitur cambiun in nundinis ab institore campsoris, non tamen ex eius pecunia, ut liquet ex clausula tandem haec e /emr Item supponit, solutionem factam ab institore tollere prim*m cambit obligationς ita ut sit eius debitor liberatus, ac absolutus ab mius obligatione una cum suo fideiussore, di exti γctione hyppotecae contra, in primo cambio, veliquet ex clausula, & quia hoc e mbiu i quod nec in somniis quid ' admitterent campsores in sinlutione,de qua agimus in hac quaestione, I et 7 etiam allegauit pro sua sententia ' Megalium de contractib. lib. a. c Mqivin. r. anu. 33. adnum. qq; quia vere nobiscum sentiti Dicit nu. 3 7, in hoc cambio requiri eat quae re-ςensvit n. eo loci Utem sic scribit is secundum.
mille, qui ρ-ur, sol re pecuniam absentem , hi laesi in Deo solutionis, saltem virtualiter, idensio eredis , ita ut certo sciat , aut probabiliter ere, dat , illam tradendam esse ei, cin latera dicunt traden ,
da esse: quomodo autem hoc potest credere, si campistius nullam habet eo loci pecuniam a ivel potentia, nisi ipse mandet,solutionem fieri ex suis propriss pecuniis/ addit deinde tertium re,
qui situm, ut ille, qui das pecomam praesent- ,sciat, aut probabiliter credat, eum, cui dat pecuniam, posse siluere Mipromittitur: quomodo autem hoc cre . dere potestaeum videt, eum nullam habere rati
sem conflandi pecuniam necessariam solutioni inisi ipse suo mandato curauerit, ut sequatur 'lu tio embῆλi 18 Explicans autem Megalius nu.3 7, quomodo debitor cambj habeat pepuniam in nundinis, ait, prMoerealiter accipiens in hoe eoueambium haberpeseam illam bub credito procuratoris cam oris, car
ire sest, o proba biliter aerit, βω-em Iuturari
esse: si eatenus procurator cam oris solatuis siecambium, quatenus ei mandatum fuerit a cum psore, unde deducitur, eum veta scire, solutio esse secuturam,cum ex arbitrio eius pendemid ei mandare, vel non mandare Nota insuper illa verba, habet pecuniam illam sub credito procuratoris a& intelliges, eum supponere, procurδtorem n mine proprio sumere pecuniam campsoris, eius tamen mandato, & deinde ipsam erogare in sol uendo cambio: si enim id sequeretur dum pec nia remanet in dominio campsoris,cu id fiat ei
mandato, non posset dici, debitorem cambii habere pecuniam sub credito procuratoris caps ris,quia procurator id agit nomine domini,non autem suo, ut in insit. per quos agere possi ima principio. Et hoc est id, quod significavit n. 38 ,
dum dixit, impertinens esse, procuratorem cana
psoris habere tale creditum ab ipso; quia supposito,quod soluat cambium proprio nomine, nihil
refert, qua ex causia campsor solutionem eius a probet, dumodo vere eam approbauerit: Et pernoc intellig:mus rationem, cur incontinenti sic
seripserit. Quibus sic stantibus adest etiam terminis
requisitum; ham cum dans cambium mittat litteras, in praenet assecumation probabiliter etiam credere potes ,solutionem facisndam esse: Cum enim debeat solutio fieri nomine procuratoris,non potest ess, sertus campsor, id eue secuturum, sed solum p si crςdere probabiliter, cum praestet ei a securatio.
νem; De hac autem assecuratione non ni mentio explicita in epistola, quam campsor mittit ad suu procuratorem, sed venit ex sylo campsorunia sppud quos pro ςxplorato est, eum satisfecisse suae obligationi, si mr scripturam negotium cambi compleuerit,& deinde literas recambii scripserit, ς s mittendo ad campsorem 129 Inquit deinde Megalius: habetur pro reis soctatione illa virtualis solutio , quam procurator facit stribendo in suis libris accipientem embrum suum d
Atorem , O dantem suum creditorem, licet in ilia non numeretur pecunia: nam eundem essectum paris, es pilail refert. qvid de aequipollentibus fieri: Hoc aut:
non potest esse verum, nisi penitus extinguantullobligationςs contractae per cambium, eo modos
quo contingeret secuta numeratione, quod clain docet nu. qo, & qa; Hoc autem campsores non admittunt,nec possunt admittere sine magno pe riculo : Prout etiam non admittunt id, quod dicit Megalius nu. Ao, posse mitti literas recambi ad alium, quam campsoremt non admittentersia cambium esse iniustum, nisi eampsor eius mentis sit , vi remisso illius ex libera volantare pro
ereratoris dependeat. Quod utiq; sequitur ex prinmissis, quia soluto debito canibν,nihil aliud qua- rere debet campsoriquam visbi restituatura suo procuratore id quod accepit: liberum aptem debitori est, soluere debitum per hunc, vel per illum, dummodo plena solutio sit . . I 3α Veram etiam solutionem interuenire, se pet hoc extingui prima obligatione,supponit Mortia Epitome Io7. theor. a 9r, ut patet ex js,quae scribit col. vlti dum ait, iam de suis, non dς camps vis pecunῆs satisfacit priori debito, unde etiam in foro exteriori semper censebitur facta vera so
lutio,no secus si solutio facta suisset de pecunia adcabiu accentia Martino si uti t-debis
67쪽
Antonii Merendar I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II s 3
3 3 r Docti inam , quam impugnamus defendit ex
professo Trullenchius super Decalogo tom. a. lib.
7. c. 2 2. dubio S. nu. I . qui large circa eam versatur,non tamen aliquid assert ut probet, quom do fieri possit , ut ex proprys pecunηs creditoris fiat vera solutio , ait dem de Trullenchius devium supponit haec sementia , omira serio , O veia agi, ita ut si fictor campsioris, qui debet re bondere pro ea fario, figeret, vel decoqueret , cassor nomisit Libitur,ta rationem in campurium. Hucusq; res bene habet, quia solutio vera liberat Gebitorem absolute ; solutione enim eius , quod debetur, omnis tollitur obligatio , ut in inst. qui
bus modis tollitur obligatio in fine: Verum declarando hoc dictum,addidit illico haec verba
Nam eamnarius bolum se obliga tau ιnteresse ea abj ,s πο*o, quod illa vere responderet,ad sortem anteura se Ahami quocimque euentu soluendam : Interellilaomine, aequivocando tamen , intelligit recam
bium; & proinde docet, quod debitor cambj notenetur hoc in casu ex causa recambj, quia eius obligatio habet limitationem, si is, qui soluit ca-hrum, transmitteret ad se recamb literas: N quoad hoc bene sentit; dum vero dicit, eum obliga tum esse campsori quo ad sortem , quia se obligauit ad eam restituendam, suam clare euertit sententiani si en in veram solutionem induxit institoriseu responsalis, dum scripsit in libro cambiorum,sibi ipsi soluisse scuto di marche scriptos i I Iiteris cabis iuxta morem campsorii, per necesse sequitur liberatio debitoris cambj ab obligati
ne contracta per cambium, quia bona fides non Patmar, ut bi S idem ex igatur l. t ona fides non patitur de regii uris . Aut ait , mititorem soluentem
Cambium liabere obligatum debitorem cauab ob huiuitii odi solutionen Haut negat: M assirmat , inducit absurdissimam sententiam,quod sine causa obligetur huiusmodi institori ; Cur enim ei obligatur , si per suam solutionem non dimmuit o ligationem illius cambi', cuius solutionem ipsinias idauit φ Si vero negat, eum obligari institori , sequitur, eum non satis secisse mandato soluendi , quod ipsi iniunxit ; clari enim iuris eii quod adi inpleto mandato , nascitur actio procuratori cotraniandantem I. I. ff. mandati; Hoc autem posito, sequitur necessario, no induci veram solutionem Per huiusmodi scriptura, posita enim vera sol tione , se luatur implementum mandati: Haec lumine naturae patentia sunt, cur ergo ea Trullei chius non vidit λ dissimulauit ne , ut non detegeret salsitatem opinionis , quam adminiculare vOIebat aliorum iudicium erit: Illud scio,campso. res Pro comperto habere, non obesse sibi ulla ex parte fraudem huiusmodi iustitoris, vel responsa-
ais,ut tellatur Iustin.de contua .cambiorum quael . 3. nu. 28,&29, quaest. q. num . . in fine, quod
stare posse cum vera solutione cambe nullus hi cusque ostendit, nec probabiliter ostendi potest,
cum posita vera solutione, ponatur necessario extinctio debiti soluti, dum facta fuit iuxta voluntatem creditoris habentis liberam rerum suarum administrationem:
332 Sed quaeso examinemus dicta ipsius singillatim: sic ponit casum, arrua non habet co rar Diae rem, nec ah em, quι pro eosoluas in illo loco, nec carii or has et mamicum, qui ex pectini,s no canoris pro eum ario soluato tantum habet ibi famula
Proponit ergo casuin, in quo noli poterat de bitor cambj soluere in pecunia nulli crata in loco destinatae solutionis, di id erat notiani cari plol l: Hoc autem in casu cambium veru in contrahi lion posse, docet idem author dubro 6.nu.9 eiu dem c. 22 r Haec est doctrina trita ui hac matcria ν cur ergo eam non animaduertit, cum authotes receptae sententiae hinc sui ina potis limum ducant sundamentum Proposito autem casu quaestionis, dicit , hoc cabium reprobat i a Solo, & aliis, quos recenset Salon, qui pei pauci sunt: Cum autem tot authores ex professo tractantes de cauab s ipsi in reprobaueruat, altersi sequitur necessario, vel eos
non fuisse lectos a Trullenchio, vel dissimulatos equi recenset deinde sequaces suae sententiae , α primo Fabianum de cambiis c. 7, puto scripsisso
6, cum ad septimum non peruenerit: Fabianus autem clare nobiscum sentit ; cum enim pagina 76. vers. alia vero dissicultas, excitauisset dubitationem contra cambia soluenda in nundinis, quia Dpae contingit, quod capientes ad cambium non habeant pectiniata ibi exinentes,neq; etiam habeant ibi es pro tu, Duo quandoq; neq; etiam habeant modun ibidem habendi huiusmodi pecunias . aut ullom non nisi cum magna dissicidiale inuenire posiunt, quὸ M., ut ipsi qua usoq; rogate cogaMur eosdem mit campsores,a quibus pecunias ad cambitim acceperunt, H suis propriis satisfieri litteris curent oec. Huic daticultati latis faciendo pagina 8 r. primo dicit. qt e d si eampsir
intelligas moralitei ; N proinde milia enuς intelligetur, si non poterat mittere pectilitas huius iri odi*d locum destinat uni, aut obtinere ab alio ibi solui tanta facilitate, ut sibi mag:s noxium sit, id perlicere, quam omittere : tunc enim putaro debemus eum id non esic iacturumr secundo dicit, si probabiliter credora , Vim capiens ad cam-bii posita cistos illos de marcha d unde Li duui consisnare ,-ιta In rei deritvie quamuis cum discidiate 3
id consignare posset, ip e caianor recte possit ei uas pecunias dareta carabium: Cum itaq; niagis laedatur debitor cambii transmittendo pecunias ad nundinas, vel curando, ut numerentur campisti ii scutii marche, quos suae exprimunt litterae, non potest probabiliter credi, id esse eum facturum: Hoc autem res ipsa comprobat,nam vix unquam id contingit , nisi interdum in magnis campsoribus.
3 3 Tertio Fabianus ait. Si ister se in contractuca Mnaside recte iam contracti, eamps deindet
ad instantiam capientis ad cambium, potentis ta ere,
Ioluere siuis litteris ordinet, quod illi stuti de marcha qua sibi Lugduni consignandi sunt, nomine illius, qm ab
eo pecunias accepis ad camb:um , sebi oluantur , pr pter hoc culpaudas non esset,quia id non facit primario itilentione lacri μνιrendi ,hd H dιct mi est ad instantiam capientis ad ea tum, eae potentis. Clare ergo Fabianus dei truit sententiam Trulleiachil , cum proponat casum in eo, qui non potest soluet enundinis cambium in eo can .psore , qua Primaria intentione, per lioc lucrandi, contraxerit ambium,de quo agimus; ut enim lepius diximus, cambia non contralacrentur, scMν Psolet s.
68쪽
3ε Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
putarent,in nundinis esse secutura numerationem
a 34 Dicit deinde Trullenchius, ylvestrum in verisbo usura q. q. 9. dictos, siuam insinuare sententiam, qui tamen esare nostram conlirmat,dum sic scribit. Pecunia datur Ueriolam recipi a Lugdum ; lihoe fiat non quia Petrus babeat , adit habiturum se Jereis simili interesse , tempore re iuuti vis pecuuia iugduni,quaran vult per cambium habere 7 Iessiiunt, edicto fas , quia Petrus ridiget Mediolam prema , quam
satis habere non poten sis sol subsis lueri peream-ia,siecundum astiquos si hoc connat cam ornaut credit
probabiliter ; vel est parasus facere etiamsi sciret, dimina nomine cam&3 pariata quia sit infrauatim urarum , sicus dum a pauperibus emuntur boves , nee in ibi
vcnditis,aut permutatio,eum no sit res venaeιs, aut per
mutuitaris . Si υero probabiliter dubitat, tenetur cessarea e tractu, donee certificetur,alioquin ste exponeret discrimini: Haec enim dubio procul, interueniunt in casu proposito a Trullenchio , quia supponit , d hitorem cambii non habere in loco distinatae so- Iutionis, unde soluatur cambium suo tempore , &id nostia eampsore: Exsequenti vero clausula deduxit Trullenchius suam allegationem , dum sylliester sic scripsit . Notanter dicιtur, sime consimili interesti, quia si Peti us haberet Lugduni aliquem m ruantem pecumam gratis lotoporteret ewm Quere es quid ei , qui labor sumeret Meipiendi pecuniam, erref ondendi camsiori ron esset illicuum, quia illa pecunia habetur in fide amicit Considerat deinde Syl ster restrictionem huius docti inae , s: modo gratis habiturus I it Lugduni d. pecuniam, & in hoc eam reprobat his verbis. quiae tot i, permutanti β' ficu emere, vel permulare,dὸ idem secundum aequalitatem absolutasu iustitia, nec tenetur quare e , an habeat rem emptam, vel permutatam siue meresie, modo luιιὰ habeati Cum itaq; in hoc casu vere non haheat debitor cambii pecunias,cum nec eas habeat camplar eo loci, nec ei l .ceat eas attingere,vluester clath sentit nobiscum: addit deinde , nec eis mile de emense boves ὰ pati pere,qiua ille non habet, nec est habiturus boues , isti est habiturus pecunias 3. Hoc enim non accidit in nostro casu.
1 3 3 Allegat deinde velut claros assere res sui se
cambiis: Quod autem spectat ad d. cons. i. supra
admonui, non esse consilium Nauam , sed incerti aut horas, eiusq; dicta examinaui n.a 2 o. cum seqq. οῦ Nunc addo, Nauartum m d. cons. exponere suam sententiam nu. , ubi inter alia requirit, quod cammsor, qui dat pecunias solaendas scias. - probabiliter
credat, quod persona ui eas dat,babea I peeuniam, vel fidem seu creditam, oe volumalem casu ciendι hiemis iis locis, ubi Iurissianenda: & n. 8. suum concludens responsum sic ait, emeat item ne defit ullum duorum primorum que requiruntur ad n stitiam eum&1 liciti per lateras ut praedictum en et ex iis enim est requilitum
Liuiismodi: Uideat modo Trullenchius, quid Ggerit alla gando Nauarrum in d. consilio pro sua sententia , cum supponat in specie facti deficere liuiusmodi requisitum, tam quo ad opinionem c psoris, quam respectu voluntatis debitoris, quia in his cambiis rarissime cogitant debit orta can hii de eo soluendo in loco destinatae solutionis.
136 utile autem critialia dicta Nautari expendere
adue antia sententiae Trullenchii n. s. haec habet,
quia est cambrum reati per literas, per quas readiter datur pecuma , resιter soluatur. Et non multo post ait. Per quam bolutionem tollatur obligatio, qua Francisicus pro Petro tenebatur, illa soluere Antonio. Tum quod praeductus modus eambiendi non extendituν ultra primaS mmdinas; quq duo sunt valde not.quia Trullenchius vult , durare obligationem debit ris cambii quo ad sortem, non obstante solutione, de qua agitur, di aduersatur iis qui putant , ea n habere locum in continuationibus eam biorum: fauet etiam clare nostrae sententiae idem Nauar-rus in allegatis nu. 289,N Iol. capitis IT. Manua.
lis ; nam inquit Tertio requiritur, quod campsior, qui dat pecunias soluendas inaeqs locis, sicias, vel pro bilure credat, quod persona, cui eas dat. habeat pecunias , vel fidem, oe voluntarem satis facunes ineris, quas de soluenis illis sibi inusit, atioquin usuram im- quam admittit: Vtrunq. enim clare deficit in th mate, quod proposuit Trullenchius: In alleg to autem n. 3o, nihil adest, i uod nostrae congruat dubitationi in secundo, N tertio notabili : in alio autem scribit, oportere, quod campsor sciat, vel probabiliter credat, eum cui dat pecunias, posse soluere,ubi
premittit: licet autem in not. 6. admittat, satis esse ut per alium id facere misit, restricte tamen loquitur ad amicum, vel cognatum debitoris cana
bili & proinde no potest trahi ad pecunias ipsius
campioris, quia tunc ille ito habet pecuniam tb maliter, vel virtualiter in loco delimatae tolutio ianiS, quam possit commutare cum pecunia praesenti campsoris, vel ei vendere , quod ponit Naua rus pro liuidamento iusti cambii: puerile cninu. cst, dicere, debitorem cambii vendere campsori, vel cum eo permutare propriam apsius cana psoris
I 37 De Boninsegnio, pro sua sententia allegato lTrullenchio, non est quod hic aliquid scribam, cusupra nu. Iaq. ostenderim, eum pariter nobiscum
sentire t ideoq; me consero ad Lessum, quem Trullenchius allegat lib. 2. c. 1 .nu. 7 l. velut attestantem, sententiam, quam defendit, non esse improbabilem: Circa quod not. est, Lessium loco allegato haee scribere, tamen omnino is auenda, nec ommvo permutenda, Quod omisit Trulleiachius et
Secundo inquit Leilius,suppono autem seriis agi; itam si factor eam oris, qui re fondet pro campurio, --
geret , Uel decoquerex, tamen non sit habituras directrisuo nomine actionem in ca sarium; nam boc ipsio , quod est acceptata obligario refindentis tiberasurcamnarias: ita mea forin illum, saltem suo nomine agere non pollis: Hoc autem aduersatur doctrinae Trul-lenchis docentis, obligationem debitoris caui bii durare quo ad sortem. Nota etiam illa verba hoc ipsis , quod est acceptata siletario re ἶondentis, quae restringunt doctrinam Letsi ad casum, in quo respondens ex propria per nasoluit cambium : si enim id faceret madato campsoris, di ex pecuniacam psoris, nulla posset considerari eius obligario , & proinde extra nostros terminos clare versatur Lessius, licet in sortioribus terminis adue
ii 8 Male etiam Trullenchius allegat pro sua sententia Emanuelem Sa in aphorismis consessarioruin verbo cambium num. 8, quia istum approbat sambium conlarisorsa iuxta capitula Bononiensia ar
69쪽
Antonij Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II. s
sia approbata a Pici Q qiuod non Iubet quid ma
mune cum re nolim, ut ostendi supra n. 7 .cuseqKAdducit deinde Io. de Salas de cambus dubio I 7, qui, ut ipse ait, oluit argumenta contrariae sententiae doce dimer Salas autem nu. inquit. Vt id expuum quidlentis, sit prima conriusio . Si is, qui pe- tu a campiore , non sit habiturua alibi pecuniam actu , vel potentia ,seu in eressito ; idq; eam ornorat, contranstula peceas ea monere refusuti ovis, syrti ad illum locum cambiat: Haec autem doctrina ex diametro
aduersatur dominae Trullenchi j , quippe qui pro-
Ponit casum, ut ostendinum. t 3 o. in eo, qai non
habeat pecuniam in loco deliinatae soliationis nec . actu,nec potentia: proponit deinde Salas num.7. quartam eonclusionem his verbis . Si is,quι petit acam ore, non post habere aliam , qui ipsus nomine satisfaciat in loco eonicto. quam ipsum corres calenti vel socium eam oris, ex pecunia ea fioris , vel f cietatis , proia iis eu, esse contra iustitiam , sita oppositum est probabilius: Nostrae sententi et videtur nis aperte aduersari Salas, verum ,re vera, clare nobisculentit et explic/ndo enim modum, quo haec 'lutio fiat inquit : nomine enim emissari habentis fide ,
seu credrtum ea soris , solvit ipsi eam ori primuin scambium;stris uas sumitas cambium ex commisi ne cum an, soluendum ab eodem ea sitario e com firmas num. 8. dum aut, ad secundam retondeo, inis cambio dura monetas diuersorum dominorum reperiri punam, qua hic datur eampserior aliam, quam Maia ducam σιμ persuum actorem, Θ eam, mi ad eam brum, Umvat pecuniam receptam is Me loco, σρΠ-tis fit ipsiua , quam alibi fioluat campurius per se nis
actorem; υnde ibi reperitur duplex moneta ,.Luet insorum dominorum , Osiesit cambium reale, . dati tur eonfirmatio exposita inclutis seqq. , O in clausula unde facile: H ec autem doctrina clare de . struit praxim eamptam: a . iplis enim eli lat,sad inducendam hane solutionem, posc acceptacas litteras scribere in libro cambiorum, se sibi . olui Ase scutos di mi ebe descriptos in litteris cambii , se constituendo debitores eiusdem sumine,de creditorem ipsum campsorem: Adducit den de Bonacinam de conita disp.3 q. puncto unicon et,
II, qui id admittit iuxta requisitum,quod pro ino fuit i u. ς; quod scilicet putet eampsor,debitorem cambii habere satustatem soluendi cambium suo tempore, quod in suo casu deficere supponit.
veritatem suae doctrinae; Si re potest cam daresisteras suo factari, ut ex previt: sfaioria, vel aueri- soluas cambium pro eampsiore, cuν non tic ιι ca ori licere, ut ex sua propria pecunia illudsimiliter persol- ισἐ quod agumentum euidenter fragile est. vi ostendi supra num. M , & qi , ex quo paret, malum esse argumentum ab eo ductum sui emit rem infimo precio, quam eidem vendit rigoroso Prector aduersus quod bene etiam disputat Iuthin. de contin. inbiorum quaest. q. m. 6 ι&re vera hoc argumentum ducitur ab eo contractu,qui trahet euidentem speciem mali, ει rarissime caree magna iniustitiar Non congruit autem exemplucambia, cuius litteras mercator subIcripsit , quia
sibi:tibens se suam obligat personam huiusmodicam bio, ut nihil disserar ab eo casu is in quo solus contraheret cambium, di consequenter adest di-
cura quo ad Monam, di res inter datis
tem, & accipientem, quae eo casu deficit, o cr
drtor accipit tua, proprias pecunia , Osolutione cambii.
IV Dum vero ait Trullenchius , feri veram sol tionem ex pecuniis iplius cain psoris , & per hocliti cras cambis non redit manes. Qi. aero, an Pertia ic sol titionem liabeat plus campsor, quam h buisset, si ipsa nolit uillet seciua λ ncceste autemeli , ut id neget; quia nullam utilitatem ei affert accipere protolutio nec ambus f proprias pecu Dia, a clim eas liabeat poli solutionem eo modo, quo ante i habeat,& nullum ius acquirit contra sum , qui eas soluit, qui amandato ipsius id fecit: Si ergo nullam ex hoc utilitatem sentit campsor, evidens est, nihil differ re, solutionem hanc perficere, vel omittere :. Si vero ontilla fuisset, litterae cambii rediissent inanes, ergo idem accidit, etiam si secuta fuerit haec solutio, nulla habita ratione eius, quod nudo calamo factum sint, quia leges imponuntur rebus, non autem nudis verbis l. 2. in fine C. co m. de legatis, i. ut nullo C, d
i t Ait deinde Trullenchius nu. q. adessem hoc cambio perlonas necessarias, quia inititor cam- psoris duas representat personas , quod fieri pinteit, campsocis nempe , N debitoris cambi, Dum soluit pecunias proprias, vel alterius quam. camp ris,laac prisonarum diuersitas est manis sta: dum vero solint pecunias campsoris, an idem
accidat videa inus: Dum authores huius sententiae d cunt , solutionem fieri ex pecuni;s campis ris, utiq; intelligunt de tempore solutionis a Si . meo tempore non citent ipsius, sed institoris soluetis, imperite nimis dixissent , solutionem fieri ex pecuniiS campsoris: Hanc autem solutionem facere non potest tanquam procurator debitoris cambi , quia ridiculum eiset, mandari ipsi, ut ex ' pecunia creditoris solueret eambiur Ex persona sua, hoc est tanq iam institor, id facere non potest quia huc se non extendit mi iras institoris: Eryo id facit tanqua in spemiis procurator campista et pi ocurator autem reprae litat personam domini; ergo idem est, ac si idein campsor id faceret: Si
aitem resemet campsor id faceret, ad ellent nod vae per lotiae, daritas scilicet , fle accipient si' di- cc , eas a csse, quia Ioluit . ti procurator debitor .S, & accipit tanquam crcditor canib0 λ Verum: te quaeram , an sine risu possit debitori, andare creditori, ut ex pecumis, quae pleno tur
ad ipsum spcctant, sibi soluat id, quod sibi debetur si ergo materia non est capax mandati , non potest dici, quod eampsor soluat uti procurator
debitoris camb- , & consequenter non adest dillii ctio inter dantem, & accipientem,sine qua solutio vera non potest considerari. I a Paucis rem absoluam, scres expeditur; Institor , ac rc sponsalis non vult, aliquo modo obi
garicam psori ob hoc quod se scripsit debitorem
summae expressae in litteris camb3 , nisi ad expodiendas litteras recam hj, di mittendas ad ipsum rNolunt etiam campsores , aliquo modo intelligi obligatum institorem suum , vel responsalem obexactum huiusmodi cambium, quia adirent pericula magna: posta enim vera obligatione fauorucam psoris in persona institoris , vel responsalis
scribentis, sibi soluisse cambium, cessario sequi.
70쪽
s 6 Antonii Merendae I. C. de Cambio Nundinali. Cap. II.
tur liberatio debitoris eambis, quia eampsor contentus fuit huiusmodi solutione iuxta regulam l. r. is qui sati M. cogantur: Adirent inquam magna pericula, quia recedentis a soro eo , per quem sci- sutio huiusmodi secuta suit, non possent agere cQ . tra debitorem eamb- , δέ eius fideiussores ex propria persona , sed ex persona eius , qui fecit inlutionem ἱ quo in casu cedere debet et creditoribus habentibus obligata tura illius, nec possent impediret concursium creditorum habentium solam actionem personalem: Et Me est ratio, cur cam circa patienter non possint ρudire eos, qui dicunt , liberari debitorem camb- ab obligatione contracta per ipsum per solutione de qua agitur; Remota autem hac liberatione , impossibile estidesenderet, eam ςsse veram solutionem, quia ubi
latuitur vere id, quod debetur, obligatio debito
ris omnino tollitur quando agitur de creditore habente rerum Barum administrationem, ut in
inst quibus modis toll. oblig. in fine a re hoc est id, quod explicare debent defensores huius cam-bj ; qua tamen in re adeo magnum silenti si estive nullus sit e x ipsis, quem ego sciam, qui dissiculi
rem bene excitauerit, nedum soluerit. Inquit deinde Trullenchius. Non tamen de bet , nee potest 4 ea fore, ut debui πη trajeiat ipsius campsom rest demi, si, relinquem tiberi se a quamin ideo D- , non tamen ἁ eam ore , sed aflua cogi ' necessisate, idemi; haec c actis tuae libertarem in tramillisa retrusitam, destivit in primis eambia , quae ineuntur cum qui habent eredito in Heramam de hia ceriuest, quod nu mitterent litter/s camby ad campsorem ieiusue institore, ac respons lem , nisi impediren turat campsore et deinde laborat in et quivoco ma niseste, quia aliud est, quaerere, ait sit contractus vi, vel metu factus ; gliud an illud vitium ςontineat , quod debitor cambj passus non fuisset , nisii eum nece as adegisset ad consentiendum
iniusto desiderio cam pruris r hoc autem nos quaerimus in praesenti non autem primum t si ergo veram est, quod non debet, pec pote leamnari vi et iis ea fore , videbisum trairctat ad ιpsius cara cirri
cessitate debitoris cambis ad faciendum id , quod non debet me e potest facere; hoc est ad eum adi- ndum , praς timore , ne abstineat a cambio, adtraqciendum debitum ad suum institorem, vel r sponsalem , cum vero non liberet campsorem i
lpa. quod poterat debitor cambu abstinete 4
cambio, cur dicit, necessitatem ipsius, non adi
mere cambio necessarim in contractibus liberta
in illis verbis . inde inferas, Petram cogi ad re*dendam neviam eum auctario in eodem loco , ubi ae- repit illam, si malio loco, ubi per procuratorems mi adeambium,eybristea μri: nec cogitπ d cam-pso re, ιν ere eam ain eambium da sua necessisse, via non potest eam solviere, nisi mediosuo actore , sumendo eam ad cambium: Supponit enim id, quod omnino abhorret ab usu campsorum; neq; enim in hoc genere cambj is , qui istam sol uere debet, qua Srit pecunias per cambium i ut illius sollitionea
perficiat,sed nudo calamo tq;tim hoc conficit ne-
sotium ; scribendo scilicet se debitorem campis,
ris In libro suorum embiorum, debitorem autem suum , eum , cuius nomine solutio lam est, hocii: agnoscit ipsemet Tmllenchius, dum paucis interiectis verbis inquier concludis cur haesententiit, hi tumodi eambium este lieitum,cum revera expediantur littera, O in loco istanti fias vera suasio, αι si ebrographaria, Oper transcriptionem, ideol; non redire eras inane , ac vac ι .rqs Addit deinde T lenchius nu. i , hane sente. tiam esse securam in conscientia,& proinde no esse temere damnandam , cum eam non damnauerit Pi H in confirmatione capitulorum Bononiensium,quae non sacere ad hanc rem ostendi: Addit, hane sententiam inniti aut horitati grauissimorum Doctorum,& rationibus haud inualidi se
quo ad authoritates ostendi, maiorem partem eorum, quos pro ipsa allegat, ipsi non obscure rei agari: Quo ad rationes autem , eas quas allegant ostendi, vitro fragiliores esse , cum tamen sundamenta sententiae apud scriptores huius m teriae receptae adeo solida sint, ut ea serio aggredi nullus, quem sciam, ausus fuerit: Postremo addit,hoc cambium esse receptum in plurimis regionibus Catholicis: Vae e ergo durum esset, absq; vr sentis in ratinibus praxis ivpkblieri γ' emmuni-
er recepIam condemnare, cum contrassus, qui comm
niter frequentesin, licet flus ectus sit, non debeat fame
de si animaduerterem, probabiliter sperari, cδmpsores exercere poste hoc cambium absq; inten-rione deprauata, in eo impugnando adeo madio no suis p vers tus; video . n. eius radices, γε se sortissimas, adeo altas esse, ut non sit sperandum, posse mediis humanis ipses euellit Eo enim deuentum est, ut graues scriptores assi ent consant , constitutionem saluberimam U. de sambiis, non obligare in is regionibus, in quibus eampsores: hoc eli ν, quorum abusus compescit, ea neglecta , perseuerauerunt in expindiendis suo more cambjs : quasi quod paucorum hominum eorruptelae, dum suis inserui-ςnti cupiditatibus , pomuit euertere constiturionem editam pro salute populit Video etiam graues scriptores circa huiusmodi eonstitutione distinguere ea , quae meri iuris naturalis sunt, ab ijs , quae Pius introduxit ultra ius naturale ad occurrendum foeneratorum fraudibus; quasi quod ea in dirari possint meri iuris positivi inuenta,qugadimunt Cluasti: fidelibus occasiones peccandi
ςontra iustitiam, vel charitatem, qua in re video multos perniciosissime errare,confundendo leges. pd'. aerentes praesumptionibus , veluti suo fiund mento adaequato; δc eas leges, quae ςditae fuerunt ad adimendas occasiones proximas peccandi , quae , in iundamento non sunt dicendae humanae, & consequenter absurdum est, dicere, eas
nyn obligare in foro interno , aut possς tolli per laetudinem,cum absolute malum sit, impedire eos, qui adimunt occasiones peccandi intra limbres potestatis.ωε Ethaec est ratio,cur adeo exacte satissa 1 rationibus allegatis pro eabin illicitis, quia vid ac praeuideo,per eos, qui sua, non quae Dei senti solent quaerere, declinari eas inicitorum
eambiorum declarationes, quas velut Ieges saluberrimas susc*ere deberent, sub retexm, quod