장음표시 사용
111쪽
docent, multos excusari a praedicto peccato scandali, atque adeo tali circumstantia fatenda, quia vel ipsi tam pravi sunt, ut
eorum malum e Xemplum parum noceat,
vel qui inducuntur tam faciles sunt, proclivesque ad peccandum, ut qui suo exemplo occasionem illis obtulit non censeatur eos moraliter inducere.. Io4 Quo ad Secundum , idest posito quod quis vere talem malitiam indirecti scandali contraxerit, qua ratione se gerere in confessione debeat; tria sunt decernenda . Primo an sint tune explicandae species peccatorum ad quas proximus inducitur. Secundo an numerus personarum inductarum ex eodem facto. Tertio an conditio personarum, ut si inductio sit ad turpia , an explicandum sit inductum fuisse Sacπ- dotem, conjugatum, solutum, Minios Primo igitur quaerimus an la scat dato , quando non intenditur, licet praevideatur peccatum proximi , iit necessario patencienda species peccati, ad quam proximus inducitur . Respondent aliqui non
esse . f Si igitur loqueretur quis sive de adulterio , sive de stupro, sive de homicidio
ex qua locutione moveatur socius, per hoc scandalum indirectum ad peccandum ; sa tis erit squantum est ex hoc capite J dicere se fuisse per scandalum, causam peccati alterius . Ratio est, quia tune ejusmodi scandγ
112쪽
tum solum est contra charitatem debitam proximo, qua non debet quis illi esse occasio peccati: non autem contra alias virtutes particulares , quae nos non obligant, faltem graviter , ut vitia contraria in aliis impediamus, sed latuin, ut illius posit i ve ejusmodi vitia non suadeamus, vel mandemus . Dixi quantum est ex hoc capite, ideshex scandalo: quia certum est explicandas esse species sui peccati, quando quis dum de suo adulterio, vel stupro, vel homicidio, vel similibus sermonem miscet, illa, vel illorum aliqua concupiscit, ut infra suo loco
Io6 Secundo quaerimus an quando facto , vel iisdem verbis es causa γuinae multorum per praedictum scandalum , debeas numerum ipsorum explieare Respondeo not) debere, psiquidem satis erit sic te accusare :Fui causa, mea turpi locutione,v. g. ut multhruerent in peccarum. Hanc doctrinam ejusdemque rationem dedimus supra b cum de pluralitate indi viduali malitiae in eodem actu disputavimus . Non autem recte diceres te fuisse causem, ut quidam rueret , ii multos induxisti: non recte inquam ; quia tunc non fatereris peccatum quod commissisti, ut ibi dumi in simili explicuimus.' Io7 Tertio denique quaerimus an in eo dem indirecto seandalo oporteat explicari conditio personae, v.g. inductum ad turpiat
st Idem ibidem se I.3. num. Is ,
113쪽
fuisse solutum, conjugatum, Deo sacrum,&c. Respondent etiam ad hoc aliqui non oportere fi satis enim superque erit dicere scandalo fui multis, &c. Ratio est, quia peccatum, quod tunc committitur a tali induucente , solum e st contra charitatem, ut m don. Ios .diximus; quare conditio personar' inductae nihil addit respectu inducentis. De inducente, seu tolicitante foeminam' V. g. Cum qua quis Peccavit, an debeat explicare , si fuit primus ad inducendum, quod Duc spectare videtur, dicemus infra de simplici fornicatione c. . s.q n.as. s. i8. De Circumctantiis aggravantibus. Io8 Α Ddulatur interdum humanis acti L nibus aliquae circumstantiae, qua dictas actiones in alia morali specie ab ea , quam ex se habent, constituunt. Aliquando tamen ita adduntur, ut illas aggravent quidem secundum hominum prudentem existimationem, vel diminuant , sed non extrahant ad aliam speciem . a Exemplo prioris sunt. Habet rem quis cum puella rest simplex sornicatio contra Castitatem: at vero si addatur talem non esse liberam, sed conjugatam, praeter speciem simplicis forn cationis, habebit talis congressus alteram
speciem, idest Adulterii contra justitiam . . Quod
114쪽
C A P. I. i 87Qubd si addatur esse consanguIneam vel
virginem invitam, vel professam, erit insuper incestus, vel stuprum, vel sacrilegium. Simili modo furari rem alienam est peccatum injustitiae: quod si res sit sacra, erit ininsuper& peccatum sacrilegii. .ios Exempla posterioris sunt, Furetur quis decem aureos; committit peccatum contra justitiam: at si addatur major quantitas, quae auferatur, V. g. si furetur viginti , aggravabitur quidem praedictum sumtum, sed a specie furti non extrahetur. Sicuti etiam ii quis furetur quinque aure S , diminuetur peccatum , sed intra eandem furti speciem. Eodem pariter modo occidere cum intenso, vel minus intenso odio , eluribus, vel paucioribus vulneribus, in die . festo, vel feriato, continent quidem Cisecum stantias aggravantes, vel minuentes
sed intra unam, eandemque speciem Pro Regulam autem ad discernendum
quaenam circumstantiae mutent speciem , quae vero solum aggravent, minuantur
difficile est b scum simus in speciebus mor libus) exacte dare: variique DoctoreS VM rie philosophantur. Illa videtur brevis , &expedita, quantum nunc pro nostro instituto stamcit, quam P. Ioseph Augustinus e
in Brevi notitia Confessariorum ponit, qui circumstantiam mutantem speciem ex eo cognoscit, quod pertineat ad aliam virtutem
115쪽
tem, vel vitium: non mutantem vero spe ciem ex eo quod non transferat illam materiam ad aliam virtutem. Quae vero in par--.ticulari transferant, colligendum est ex ipsis materiis, idest ex tractationibus materiarum virtutum, & vitiorum. Adde item Praxim, &usum, ex quo plura sensim doceberis . Iam vero his tactis, quaestio celebris est an tales circumstantiae non solum mutantes speciem, quod certum est, sed etiam no irmutantes saltem notabiliter aggravantes diminuentesve aperiri Sacerdoti, ex praecepti necessclate, debeant.
Ita Dico quamvis probabilissimum sit de ircumstantias notabiliter aggravantes, quia mutant notabibiter judicium Confessarii
Contra poenitentem, esse in confessione aperiendas; tamen probabile etiam esse e fidelibus hanc nece Isitatem minime imponendam. Ratio est, quia non est imponendum onuStam grave , nisi constet de lege illulimponenter at non constat esse aperiendas nisi I species , & numerum peccatorum , non Vero omnia , quae quocutaque modo Confessarii judicium commutare queant . Alias rationes vide apud Doetores in margine mox citatos.
116쪽
ria Ex hac doctrina, ut item ex hactenus dictis plura, & valde utilia inferuntur ad Confessiones expediendas . Quare , de ea insequentibus sigillatim sinat Proponen- .da, & ut facilius methodus evadat, per singula Decalogi praecepta, pro iis, quae ad n strum institutum faciunt, discurrendum.
De confessione peccatorum circa primum Decalogi praeceptum . s. I. De peccatis contra Fidem a C Uppono, tamquam indignum contro di versia, debere in Confessione explicari: A n peccatum contra fidem fuerit solum externum , an etiam internum cum eris
rore inteIlectus 2 v. g. qui adorat Idolum absque errore, quo credat ibi adesse divinitatem, est Idololatra externus: at cum ejusmodi errore, est item a licereticus. Cum igitur per illum errorem addatur peccatum
specie diversum , sine dubio poenitentiae tribunali erit subiiciendum. a Jam vero loquendo de ipsis haeresiscrimine: Triplici modo posset quis in e rores contra fidem incidere . Primo negando vel deliberate dubitando de articulis fidei. Atque hic milie ienter confitetur si dicat se prolapsum inlia resim: nec opus habet b explicare qualitates errorum, seu a Sancbet in Decal. liba. cap.3 7. a m. II.
117쪽
seu articulos, in quibus contra fidem sensit Ratio est, quia quoad hanc praecisam negationem omnia peccata Contra fidem sunt . e)usdem speciei , Cum omnia opponantur j
obligationi credendi objecta perfidem sufficienter proposita. 3 Secundo posset quis errare contra fidem non solum negando, sed etiam addendo aliquid , quod aliam speciem peccati adjungat haeresim . hoc est plasphemiam contra Dei honorem Ut si quis neget a Pilato condemnatum fuisse Cnristum Dominum , est solum haereticus: at si neget Deum esse honum, vel circa illud ipsum de Pilato' dieat juste ab eo Christum Dominum fuisse
condemnatum, non solum est haereticus sed Blasphemus .. Id igitur esse expresse Confessori aperiendum non est ambigendum . c4 Tertio eosset quis errare eandem fiadem non solum negando, & blasphemando , sed insuper volendo acceptare aliquam sectam fidei oppositam, V. R. Iudaismum , Paganismum Sc. & tunc in debere explicari', satrem pro ipsa praxi , certum judico.
d Ratio est, quia singulae hae se me commmaniter su peraddunt haere si, seu negationi. fi- ' dei aliqua alia peccata specie diversa ab ipsa haeresi. Quiv.g. amplecti vult Iudaicmum , eligit circumcidi, quae est species smmrstitionis. inui riganismum , vult Idola colere, quae est species, seu peccatum Idololatriae, &c.
118쪽
CAP. I I. ' scs Porro unum superest decernendum An teneantur Apostatae a fide apostasiam in confessione declarare. Explico. Qui susce- pit Baptismum, si forte cadat in haeresim , debet ne dicere se in haeresim este prolapsum post susceptum Baptismum , an satis erit dioere dumtaxat se in haeresim incidi si se quo est quaerere; An infidelitas ante Baptismum, ae post Baptismum conceptu specie differat es Dico probabile esse non differre , e quare satis esse fateri se in haeresim fuisse
prola sum . Ratio est , quia non apparegunde specifica disserentia sumi rationabiliter possito Vel enim sumitur ex eo , quod
se quis subtrahid ab obedientia fidei ; vel
quod committat specialem irreverentiam contra eandem fidem , semel in Baptismo susceptam. Prius non affert novam speciem,
quia probabilius est f in Baptismo nullum
fieri votum, aut promissionem de obedientia fidei: & ex altera parte illa negatio uni. 'ersalis subjechionis ad Deum , quam COntinet Infidelitas , satis explicatur, cum quis fatetur se noluisse fidem. Nec posterius equia illa irreverentia eodem modo explicatur . dum dicitur ipse lapsus inhaeresim . Acide cum quis subjicit clavibus se ea tum haeresis, statim Consessor intelligit ejusmodi peccatum commissum post Baptismum , quia Commissum ante Baptismum
contra Suared, Sanchez, , aliosque.
119쪽
non est materia Sacramenti Poenitentit . ergo jam intelligit omnem malitiam, quae ab ipso absolvenda est. s.2. De Ignorantia rerum Fidei. Ton sunt plura, specie, peccata , sed IN unicum ignorare a culpabiliter articulos fidei diversos , quos non ignorare quis debet, v. g. Trinitatem , Incarnationem , &c. Ratio est. quia, licet objecta materialiter specie differant : semper tame eadem est obligatio Omnes eas veritates cognoscendi. 8 Quod si quis negat articulum fidei , quia illum ex culpa mortaliter gravi , scire noluit; peccat ne eodem, specie, peccato, quo peccat quis cum deliberate negat articulum quem probe scit Respondeo . to Peccare eodem, specie, peccator b Qua re abunde is eonfitebitur, si asserat se negas. . se fidei articulum. Ratio est, quia talis malitia demum resolvitur in illud, quod parvi pendatur auistoritas divina: hanc enim aeque in ordine ad confessionem quidquid sit in ordine ad c aliud) parvipendit qui scienter negat, atque qui, cum debeat scire, scise negligit, unde, & negat.
Quid nolle debeat de fidei articulis ille ,
120쪽
C A P. II. 9I qui absolvendus est, dicam infra lib.I. cap.
s.3. De peccante eum ste venis, O resistem do inspirationibus.
s c I quis dum delinquit, spem concipit,
quod a Deo optimo tale peccatum ipsi rite confitendum remittetur, vel quod in idem recidit proponit illud peccatum, quod actu committit, se Sacerdoti rite manifestaturum,cum non committit peccatum specie diversum ab eo, qui idem patrat sine tali animo ; non obligabitur talem animum confiteri . Imo ejusmodi animum potitis addere circumstantiam diminum tem peccati gravitatem, quam aggravantem, dO
ao Idem dic de peccante contra vehementissimam inspirationem, ne peccet: id enim esto aggravet; nihilominus cum non mutet speciem, b satis erit in confessione ex Plicare se peccasse sine necessitate addendi id peccatum fuisse patratum, interna inspiratione vehementer contradicente. Ia Idem dic propter paritatem rationis de peccante contra propositum vehemen tissimum non peccandi, sed citra votum, vel juramentum, quia tunc adderetur no v a species, ut ex se patet,ss.ssa