장음표시 사용
101쪽
set. Ad primam , dicendo eum peccaturum quidem mortaliter, s t men periculum adverteret , vel adverteret se posse, ac sub pq-na mortalis peccati se debere melius examen adhibere e verum ita non essemus in casu, in quo solum quaerimus id quod in praxi communiter solet contin3ere, quando scilicet conscientiae operantis non offerturi Difi ratio illa communis peccati, sine accessu alterius obligationis. Ad secundam nego virtualiter eum velle qualecumque etiam mortale: Sed a io potius velle a mortali ab .strahere: nam solum vult id , quod abstrahit ab utroque , atque adeo culpam imperfe- stam in genere eulpae, quae non potest esse, nisi imperfecte gravis, atque adeo non gra'
Tria exempla bic non nemo por it Verri-Cet. 2.qu. mor.P. quae si probarenturii doctis
fidelibus valdὰ faverent. Primo si rusticas sciat esse peccatum jurare salsum in materia jocosa , sed nunquam dubitavit mortale ne, aci veniale . Secundo M quis ita generice dicat, Potius volo peccare, quam mori. Tertio si quis ita cupiat, volo furari illum n-brum, nec cogitat quanti illi liber valeat. Hi enim tres inquit peccant venialiter, quia non apprehendunt objectum esse grave . F. I 6. De peccante contra pracem ι --
s r On est specie diversum, atque adeo m nee specialiter explicandum PeC-
102쪽
catum, quo quis violat praeceptum unius Superioris a ab eo peccato, quo quis violat praeceptum alterius, v. gr. si Rex, Pon-
ifex , vel Episcopus, seu si lex humana, vel divina idem praecipiant. Ratio est, quia si
ex eodem motivo virtutis praecipiunt, mater taliter se habet diversias Superiorum. Si ex diverso protivo ; j n aderit diversitas specifica, ut modo dicam, non quidem sumpta a diversitate Superiorum, quae diversi- eas etiam hic habebit se materialiter, sed a motivorum di versitate.
9ue Quid igitur si diversi Superiores, vel
.etiam unus ,-idem ex diversis virtutum
motivis aliquid praecipiant ' Respondeo tum fore diversas ipecies, adeoque Confessori patefaciendas. b v.gr. si idem , vel diver- si Superiores praecipiant Missam audiri obi Nir tutem 1eligionis, at jejunium praecipianti ob virtutem temperantiae I sane violatioi fraecepti de Missa , & violatio praecepti de jejunio cie morali disserent.
96 Verum unde colligam Superiores sub diverso virtutum , vel sub eodem motivo praecipere Respondeo ex duobus capitibus , quae si rectὰ perpendantur ad idem reducuntur. Primo ex ipso actu qui praecipitur et Superiores enim quando praecipiunt aliquem actum virtutis semper intendunt honestatem talis virtutis, c v. g. Pontifex D a Suma Sanctit de matrim. diis. IS. nu.6. Salas, a. t. in I. a. tras. II. dio.3 Hal. I. tomi in I. a.di .s8. n. I h Mem. c Driugo disp. I 6.depen. r. n. 237.
103쪽
Summus iubet audiri Missam tali die , quia audire Mistam est actus virtutis Religionis e censendus est intendere honestatem ejus. dem virtutis Religionis, & ex motivo ipsius talem actum praecipere. Pari modo si praecipiat jejunium in Quadragesima, vel Vigilia, quia actus jejunandi est actus virtutis
Cemperantiae, Censendus est ex eodem motivo temperantiae principaliter praecipere ; esto etiam ex alio fine minus principaliter,
V. g. ad colendam Christi passionem, vel ad Sancti alicujus revetentiam id quod ad vir autem religionis spectat, moveatur. Quiaetamen finis minus principalis, quo ad illud de quo egimus, nisi expresse jubeatur, in considerationem non venit ; d ideo speciem
peccati non attribuit. 97 Secundo ex ipsa materia, in qua Supe- SioriS praeceptum versatur, e ut in iisdem exemplis, quia auditio Mjsiae, est in materia pertinente ad Religionem , jejunium in materia pertinente ad temperantiam ; Mis sa ex motivo Religionis, jejunium ex motivo temperantiae praecipitur. 98 dictis collige, cur, quando idem Superior eandem rem pluries, seu per plura numero praecepta praecipit, si non pareatur , unum peccatum committitur , non plura: f ratio enim est, quia ex uno eoisdemque motivo procedit. Hinc si quis non
audiat sacrum die Dominico, in quem for
104쪽
he ineidit festum S. Apostoli, unum peccatum committit. Si quis non jejun et die vigiliae , in qua concurrit dies quatuor tempo inrum, semel item delinquit . Ratio est supra dicta ,, quia tunc Superior ex uno tantum motivo Missam, Sex uno jejunium praecepisse censendus est. 99 Illud hic diligenter nota, maximum esse discrimen inter violationem praeceptorum praedictam, & violationem voti r g Nam materia praecepta in transgrediente praeceptum debet in consessione explicari, quia ex materia cognoscitur , ut modo dictum est in qua specie Ait aetus praece plus: verbi gratia ι non satis est dicere :Non obtemperavi Ecclesiae praecepto, dicendum enim est : Non obtemperavi E
clesiae praecipienti Missam, vel ie junium ;nam prius est peccatum contra Religionem, contra temperantiam posterius. At vero cum omnia vota solum concipiantur,& obligent propter motivum colendi Deum , atque adeo ReIigionis ; satis est dicere: Non servavi votum in re gravi; sine Decessitate materiam explicandi, nisi aliud forte peccatum in voti fractione includatur, ut si ille, qui vovit audire Missam die
Dominico, non audisset: tunc enim ,& vo tum , & praeceptum Ecclesiae violans duo peccata Committit , contra duas ultimas pecies Religionis, nempe contra obliga-xionem ex voto, & obligationem ex prae-D 3 Cepto,
g D iugo citatus de renit. disp. s.
105쪽
cepto, ut omnes fatentur, re nos dicemus infra cap.3 s. a. num.2O. De multiplicatione censumarum ratione plurium praeceptorum. Petes: quid de multiplicatione censu a --rum ex diversitate praecipientium sub censura, Prohibent v. g. Summus Pontifex, de EpiscopuSeundem actum v. g. in castum sub excommunicatione latae innientiar, duplicem ne excommunicationem, utramq; CON-fitendam incurrit . qui committit indestum Respondeo sub necessaria distinctione cum Suaren , Conincti, aliisque, quos sequitur, citatq; Bonac. decens irrcomm . Cl.
I. 9. p. Cl. s. a DU. II. una incurritur eXCommunicatio idem dic in aliis censuris, poeni'; si Superiores sunt in qualis potestatis, Summus Po0tifex V. gr. & Episcopus , qui non intendgne condere novum ius , seclalterius confirmare. Una item , si idem Superior , V. gr. Summus Pontifex eandem excommunicationem bis, ter, pluries re peteret , una item si sint Superiores ejusdem seu aequalis in eadem communitate potestatis v. g. Episcopus praecessor, & Episcopus successor , etiam si novum jus constituere profiterentur. Ratio horum est, quia in his casibus , eademque censura firmatur, seu repetitur. At vero si Superiores sint inaequalis potestatis v.g. Summus Pontifex, ct Episcopus, censuramque alicui actui adnectant, & novum jus condere ex verbis legis colligatur , plures censurae incurruntur , utique
106쪽
C A P. I. Tyomnes Confessori propalandae, et Iam si illi
Superiores . Overentur uno, eodemq; motivo. Ratio est, quia tunc subditus delinquens contumax est contra plures potestates, illis non obediendo, cui inobedientiae sua qua libet excommunicatio adnexa est. De multiplicatione reserυationi eius. '. dem peccati. 3Quid si plures Superiores reservent idem peccatum i id enim hac occasione scire operae pretium erit, ut possit nimirum cognosci cujustam Superioris licentia requiratur ad illud absolvendum . Respondeo non absimili distinctione. Si enim Superiores inae qualis potestatis novum jus non' condant, vel si idem Superior pluries repetat resem vationem illam, vel si ad Superiorem aequalis potestatis, quilibet, hoc est successor,& praecedecessor, reservat idem peccatum, etiam condendo novum jus; una est resese vatio, qua restringitur iurisdictio Confessa risi, si non sic caput unde reservatio di Plex apparear, unde sequitur, quod quolibet ex lijs Superioribus reservationem au ferente, jam casus non remanet reserva
At si Superiores sint inaeqnalis potestatis
volentes condere suam quisque , atque adeo novam reservationem , id quod pari modo ex verbis legis colligi debet, ut quando unus independenter ab alio reservat id
PeCCatum, plures erunt rese rvationes. Ratio est , quia tunc jurisdictio Confessari j restringitur, &veluti ligatur a duabus po-
107쪽
so LIBER I. testatibus legitimis, ut supponimus, quae scilicet restringere legitime possimi: nam
propterea uterque ex nis Superioribus suam restrictionem auferre debebit, secus altero non auferente, altera reservatio, seu ligamen insolutum remaneat necesse est.
Illud item hic consequenter de praedictis diversis reservationibus universaliter scire oportet ; nam si inferior Episcopus v. gr. concederet te posse absolvere a suis reser vatis, tolleretur restrictio facta ab Episcopo, sed adhuc remaneret illa facta a Sum- .m Pontifice, ut ex se constat, sed quid si contra, si Summus nimirum Pontifex idem concederet Respondeo tunc esse diligenter distinguendum, si enim Summus Pontifera sic v. g. tibi Sacerdoti concedat : Do faculistatem absolvendi omnes casus, quOS ego absolvere possum , tollitur quaecumque reseris
vatio Episcopi, quia Summus Pontifex omnes casus potest absolvere. e Si vero secundo sic concedat: do tibi facultatem absolvendi casus reservatos Pontifici Summo, hoc est casus, quos hic tibi reservavit. Puto este subdistinguendum, nams est idem casus v. gr. incestum eundem re' servavit sibi Summus Pontifex, & eundem incestum reservavit Episcopus, novum juscondendo, tollitur omnis reservatio, & a te poterit absolvi. Ratio est, quia si Summus Pontifex tibi concedit talem incestum te posse absolvere, nequit Episcopus, qui est inferior , restringere eam jurisdictionem ,
quam tibi Summus Pontifex ample conce- , di
108쪽
dit. At si sint di versi casus, v. gr. Summus Pontifex reservat sibi incestum, at Episcopus reservat adulterium , tunc censeo te non posse absolvere ab adulterio sine Episcopi facultate . Ratio est in promptu; in hoc enim secundo modo concessionis, Summus Pontifex tibi non concedit, nisi casus, quos ipse Summus Pontifex sibi reservavit : at hoc adulterium non est Pontifici reservatum, ergo illud nequaquam tibi concedit. Quod ii Papa concedat sequenti tertio modo: Concedo tibi, ut possis absolvere omries casus Pontificios, dubium erit, an conCessio sit primo, an secundo modo ex di-ehis: quid ergo erit statuendum λRespondeo Γ salva meliore sententia J statuendum esse concessionem esse amplam , de instar primi modi, atque adeo tolli omnem reservationem . Ratio est, quia hoc est privilegium , quod in nullius praejudicium ver git, estque animabus favorabile , & est de Concessione potestatis, quare ample erit in
Ex hac doctrina sequitur, quia quando per Bullam concessit Pontifex Mendicantibus , ut absolverent ab omnibus Casibus I Ontllica is, concessit etiam . ut possent abris quos sibi forte Episcopi reser vant, nam e u moda ampla eoncessio facit sensum pri mo modo dictum, nisi tamen fuerint a Cl. Octavo, & ab Urbano item Octavo restricti, de qua re non est hic dis tanda.
ex. VII. anno i666. 24. Sept. damnetetis
109쪽
sequentem propositionem. Mendicantes possunt absolvere a casibus Episcopis rese vatis, non obtenta ad id Episcoporumfacultate.
F. I . De Scandalo . Ico ι Iando quis directe intendit pec- Ν' catum proximi, sive ex desiderio ruinae spiritualis ipsius proximi, quod rarum est in hominibus, in diabolis commune : sive ob suam commoditatem, aliumve finem, quod frequentissimum est apud homines, dicitur scandalum directum Et sine dubio per omnes Doctores a id pecca tum est specie diversum ab iliis , & debet specialiter in confessione patefieri, debetque species peccati , ad quod inducitur pro ximus explicari. b Si quis ergo loquatur, verbi gratia , turpia ut mclia' incidat in
eas turpitudines , Oportet explicare ad quae turpia inducere tentabat, ast ad ulterium ne,
an ad stuprum &c Ratio est , quia tunc Mon solum peccatum talis scandali est contra charitatem debitam proximo, sed etiam contra virtutem oppositam: eadem enim Castitatis virtus , quae obligat me directe ad Castitatem in mea perχna custodiendam , oblight indirecte ne ex industria Procurem proximum a Castitatis virtute
110쪽
sum nec eo fine aliquid malum, seu speciem mali habens patrat quamvis praevideat, fore ut ex suo facto alii decidant edicitur scandalum in directum, &non directe volitum . Dixi s malum, seu speciem mali habens J nam fi bonum, seu non malum, nec speciem mali ex se habens facias.
ex quo alii causam peccandi sumant, quamvis tamen id praevideas, non peccas: Cum ipsis tune , ipsorumque malitiae imputetur si peccent. Jam ergo de hoc indirecto scam dato in controversiam cadunt duo. Primo
an sit peccatum specie distinctum ab aliis,
aperiendumque in confessione . Secundo
quomodo, di quibus circumstant iis sit aperiendum.
ioa Quoad primum fatemur omnes cesse peccatum specie distinctum. Ratio est, quia per hoc scandalum , quamvis indirectum, Iam es causa injusta damni, seu pe
cati proximi, a qua ex obligatione virtutis charitatis, ne scilicet labatur proximus idebes abstinere. Io3 Solum duo adverte . Primo quod merito nonnulli d docent, tunc solum comtrahi a nobis malitiam talis scandali, quando nostro facto, aut verbo proximum Con jicimus ingravem dissicultatem, &tentatio
nem , cui dissicillime possit is resistere e iidquod prosecto frequenter usuvenire , din ficile est. Secundo, quod jure aliqui e item 'D 6 do. e Delago ibid. num. I 9.