장음표시 사용
91쪽
hum sit unum moraliter peccatum, satis est, ut dixi, dicere plures induxi unico actu,&C. t et Jam quoad media tertii generis , est distinguendum: sic enim principalis actus vel non est subsecutus, vel intentio fuit sistere in illis, sunt speciatim explicandi, V. gr. aliquis turpiter colloquitur, vel osculatur sine animo fornicandi, vel si cum animo , certe non subsequuta est fornicatio; debet illa colloquia, illaque oscula cum eo animo exhibita fateri. Ratio est, quia sunt ex se peccata, nec nisi in particulari aperiendo, explicari possunt. Si vero principalis actus intendatur, sequaturque : satis est ipsum actum fateri, v. gr. si quisquampiam turpiter tangat, osculeturque ante ipsum actum copulae, immb, &post copulam prosequstur oscula, tactus, &c. sine or-
dine ad aliam secundam copulam y Dicosa tis esse, ex probabili sententia, e si dicat semel fornicatus sum. Ratio est, quia in ipso principali adhu satis explicantur ea praece dentia , v et consequentia, quae .ctum comitari consueverunt , quaeque actum ipsum non extrahunt ad aliam speciem: nam haec ad summum aggravant intra eandem , quae non sunt necellario explicanda, ut pauid post dicetur F. I 8. de circumstantii Saggra- vantibus. Dixi , sine ordine ad aliam secundam copulam: tunc enim certo essent
explicanda , quia jam committis aliud n
92쪽
AH. De fine peccaminoso, vel non pe
de fine , exemplumque claritatis gratia iit ejusmodi. Si quis omittat Mis amdie fello ad finem furandi, vel studendi; debet ne manifestari talis finis in confessione e Idem solet quaeri in quocumque actu commissionis , ut si quis furetur propter adulterium, vel propter studium: debet ne studium, & adulterium explicaree
explicari: si verb non sit ex se pravuS, ne quaquam debet. a Ratio est, quia inprib .re casu duplex adest specie malitia , in posteriore dumtaxat una . Quare in casibus propositis, si Missam relinquas, vel fureris ut studeay, satis est si dicas, te sacro non interfuiise , vel esse furatum : si vero ut adulterium patra res; tum furtum, vel Misisa, tum adulterium tibi est omnino expli
dum , Potest ne id separatim fieri , in hunc modum t Furatus sum , & insuper habui animum adulterandi Respondeo in duobus eventibus procedere hoc dubium pos set. Primo in casu , quo prima Vice , ea duo peCCata confitearis. Secundo, in casu, quo, quia Prima vice unum ex his fassus es, oblu' a Suareae de piris, disp. 22. βαψ.nu.8. ali,
93쪽
oblitus inculpabiliter alterius, stelis postea illud, quod oblitus fuisti confiteri. 6 In priore casu Dico n in pota b separatim aperiri. Ratio est, quia non explicares peccatum quod secisti, sed significareste duo peccata Patrasse, quod non est verum; Sacerdos enim dum audit te furatum esse, & deinde te voluisse iadulterium; ex tuo modo loquendi duo numero peccata concipit te commisisse, cum tamen re unum numero, cum duplici illa malitia, commi
7 In casu posteriore Dico aperiri post et e separatim, &sic quia in prima confessione jam dixi me , v. gr. furatum esse; satis habuero : si in secunda consessione dicam: Habui animum adulterandi. Ratio est, quia jam subdidi clavibus primam malitiam: satis igitur erit si postea explicem secundam . Est autem adhibenda limitatio quaedam ,
peccata commisisse, sicuti modo significa-ham in prima confessione. Respondeo non ita esse: nam quando illa separatio fit in eadem confessione; ego ex modo loquendi significo me duo peccata commisisse e atquando id facio in secunda confessionea non significo me commisisse duo peccata, sed
94쪽
praescindor possum enim secunda vice conis fiteri idem peecatum, quod ali S sum conis fessus, atque adeo dum digo me adulterium voluisse , non significo me adulterium solum ἡ voluisse, ut ex modo loquendi significabam in prima confessione. s. Ia. An peccatum coxtinem multas specie
malitias divit in confessione post. 9 C X proxime dictis solvitur celebris
C illa , & universalis dubitatio , an
malitiae, seu circumstantiae, quae necessario in consessione sunt explicandae , aperiri queant separatim: v. gr. qui habet votum castitatis peccatque contra ipsum, utrum possit, dividendo peccatum, sic se accusa- Te, Peccavi contra castitatem , & insuper
pecca vi contra votum a me emissum, an vero obligetur id unitim loqui: Voti Castitatis
a me emissi reus, contra ipsum deliqui. 8o Dico simili ratione, qua s. Praecindenti diximus, posse nos hic dubitare, Pri- md in casu primae consessionis, Secundo ita casu secundae confessionis , quando sorte in prima alterius neeessariae circumstantiae fueris inculpabiliter oblitus. Et similiqui. dem responsione Dico in priore casu non posse , posse verb in posteriore . Rationes sunt eaedem, eodem superiore s. a nobis
8a Supponimus tamen tum ibi, tum hae
malitiam non explicatam in prima , posse solum explicari suffcienter in secunda: v g. . in
95쪽
in casu voti praedicto, potest: quia dicendo
in secunda confessione peccavi contra votum I tota malitia in prima coifestone omissa declaratur. At in peccato, V. g. - lentiae, non potest : Si enim quis, exempli causa , violenter puellam cognovit , & iii prima confestione dixit se cognovis e puellam: si in secunda dicat se violentum in quandam personam fuisse; non sufficientereXplicat peccatum in ultima specie a se commissum ς violentum enim esse contra aliquem, est quid genericum ac violentum in re, in persona, in honore.' .
g. I 3. An 'eccatum complectens plures num
m malitias dividi in confessione possit. a C Ed jam suboritur alia dubitatio. Diis
ximus de separatione malitiarum specie distinctarum, quid de divisione numericar Aliquis v. gr. unico ictu duos homines interemit: potest ne se accusare in hunc modum y Occidi unum hominem. Sic et, am si forte eripuerit quis centum aureos, licet ne sic fateri : Furatus sum quinquaginta , & mox iuratus sum alia quinquaginta 8 Dico in prima eademque consessione non licere , a quia juxta supra die a non ex plicaretur peccatum commissum, sed duo peccata, quae commissa non sunt. Superest: ergo solum decernere de secunda confessi ne, quando forte quis in prima inculpatὰ, desine ta V queet, Φ9I. depen. MAI.
96쪽
fine dolo fassus est suum peccatum sub una malitia, sed deinde recordatus vult aliam confiteri: potestne hanc solam manifesta-Ψeὶ Dico itidem , juxta superius dicti, pos se , b sed sub limitatione allatanu. 8 i. idest quando in secunda consessione explicari poetest malitia omissa, sine mentione , seu sine consortio alterius jam manifestatae. Ratio est eadem, ac ibidem dicta. 84 Hinc colIige, quia in homicidio dum
xum uno letu perpetrato. violatum est duplex jus duorum hominum; licebit tibi in
secunda confessione dicere tantum, Occidi hominem , quia satis explicabis malitiam nondum clavibus subditam. Ita etiam in unico furto, quod giaviter laesit duos: propter eandem rationem. At in furto centum aureorum , v. gr. quo lesisti jus fortunatum unius tantum hominis, si in prima confessione dixisti te furatum esse quinquaginta , de deinde in secunda te alia quinquaginta esse furatum ; non satis explicares peccatum tuum, quia explicares a te violatum esse jus fortunatum in quinquaginta, quod numquam fuit: necesse igitur tuMC erit aperire iterum peccatum tuum, id est furatum te esse centum aureos . Expeditius te gessi seses, si in prima confessione dixisses te furatum esse materiam gravem: nam ad aliud de,nde non obli haretis. Sed de hqc re dicetur tusea cap. 8. g. I.
97쪽
g. I l. D peccatis ex ignorantia.
Ss ex ignorantia vincibili , &mom taliter culpabili delinquit, ejusdem
speciei peccatum committat, atque is qui scienter. a Ratio est, quia finaliter malitia in utroque casu ex eodem obiecto sumitur rexemplis rem clarius proponamus . DiCimus ejusdem speciei homicidium feciste
eum , qui occidit quem . sciebat esse hominem, & eum qui occidit quem ex negligentia mortaliter culpabili non cognovit euehominem, sed putavit v. g. esse feram. Eodem modo qui sacro interesse die festivo negligit, sive id ex consilio faciat, uveraciat ignoranter, cum tamen advertat graVedebitum inquirendi, nec velit cum Possit inquirere ; in idem specre peccatum Imus P.
Quare in utroque, & simili quocumque camsufficit hoc modo se reum in confessione tacere : Homicidium commisi, Miuae non Interfui die se ito, &c. 86 Adverte tamen in duobus caubus esse ignorantiam explicandam. Primo quando ignorantia excusat ab incurrenda Censura, b quae subinde imponitur violanti scien ter , & temere aliquod praeceptum. Secum do quando ob ignorantiam aliquis exponItur periculo in alia specie delinquendi, cV. g. uς ign a Sancbet L I. in Dee. e. II.*23. Suar ex depsuit. diis.22.ρἱ1.4'nu. I etsqueTI . . MVp. ar; qui lιmit. in infidelitate.
b Sancheae ibidem. c Sanebet ibidem.
98쪽
ignoret statum foem inae, quam quis cognoscit. tunc enim se exponit periculo adulae-rij, vel sacrilegii, si Dupta, vel Deo sacra sit.
eonsulto vult laborare, ut liberius peccet, V. gr. vult ignorare hunc esse diem festum, ut sine remorsu negligat sacrum, vel opera servilia exerceat: est ne ejusmodi affectus in confessione aperiendus 3 Respondeo non ita: d quia id nec mutat speciem, immo nec nintabiliter aggravatis Las. De peccatis ex Conmentia erranea.
ronea regulariter non obligatur id explicare: v. g. putat quis hodie esse diem festum, & tamen non interest sacrcs: satis est si Sacerdoti dicat se non interfuisse sacro die festivo. Si projecit in flumen plumbum , Credens esse aurum alienum , satis est si fateatur se projecisse alienum aurum, inrelinligens corde aurum putativum, &c. si sibi persuadens hodie esse jejunium ex praecepto cum tamen non jejunet; sum cit dicerer violavi jejunij praeceptum & sic de similibus . Ratio horum est, quia haec, in objecto, habent eandem specie mali tram.
la conscientia errone 4 est eXplicata da a Pr pter censuram , vel Propter reservationem
99쪽
peccato fortὰ connexam. Nam nec censuisra, nec consequenter reservatio peccati incurritur ex peccato contra conscientiam em ironeam Perpetrato: V.g. percutit quis Pe- ltrum credens esse Clericum , Cum tamen Clericus non sit; vere non incurrit excommunicationem Canonis si quis suadente . Item peccat quis peCcato, v g. perjurij, pu tans perjurium in sua Dioecesi esse reservatum , cum tamen de facto non sit, vere non committit peccatum reservatum. Idem esisti siquis, putans furari unum obolum esse peccatum mortale, & reservatum, L quia forte in illa Dioecesi furtum mortale est casus reservatus J obolum furetur idem imquam esset: nam licet ex conscientia erronea hic mortaliter peccaret; tamen non incurreret in peccatum reserUatum, quia re servatio est odiosa , unde cadere lum debet supra furtum ex se, & ex obj icto moria tale : Adde ex hac ratione fieri, saltem du-hium an tale peccatum sit reservatum , ergo jure reservatum non erit, quia non nisi peccata certa de saeto reservantur. bso Rursus conscientia erronea est interis dum explicanda ad cognoscendum ipsum peccatum. c Si enim puerv. gr. fatetur se
non jejunasse die Vigiliae, nihil aliud addat,
100쪽
Consetar iudicabit hunc non peccasse: dicat ergo puer se credidisse fuisse obligatum. Deniq; expedit harac circumstantiam
saepissime explicari a poenitente , ut nimirum instruatur de veritate a Confessario. et Petes ii quis ea laboret conscientia erronea , Et nesciat an id quod committit sit Peccatum mortala, an veniale; obligatur ne hujusmodi conscientiam palam facere sacerdoti Respondeo id dependere ex ea quaestione, qua universaliter quaeritur, an quando quis aliquid facit Contra consciem etiam dictantem aliquid esse peccatum confusὰ , non determinando an sit mortale, vel
veniale; peccet mortaliter, an solum ve-
mi aliter. Quoniam ergo aliqui d probabiliter docent tunc solum peccari venialiter, quia tu .c solum peccatur secundum comis munem malitiae rationem peccato veniali,& mortali, quae cum abstrahat ab utroque, imperfecta erit in genere moris, & consequenter non mortalis, di ideo non erit obiugatio id confitendi. 93 Scio aliquos e tueri tunc peccare mortaliter. Primo quia cum line alio examine tunc peccat, exponit se periculo pe candi mortaliter. Secundis quia virtus iter vult illud agere, qualecumque fuerit etiam mortale. Sed licet hoc sit probabiliter dictum; tamen his rationibus responderi pos- D serid Valentia tam . f. disp.2. qu. Icl. p. q. N Dareus immam ali praeludio s. mm.9.