장음표시 사용
51쪽
bre minor adhue evadit Jus quantitas contra mulis tum utatur in morbis a debilitate oriundis. VIII. Quas hactenus recensuimus sanguinis partes,
neque acidi , neque altatici principii evoluti indiae tum praebent quamvis crassamenis & sero salsum quidpiam admixtum esse ex sapore intelligamus, non secus ac in aquuta illa, quae sub tum specie de sanguine avolat recens emisso, adeoque hactenus ealente multa enim pericula cum acidis, eumal halleis, cum spiritibus inflammabili hus instituta saniamini admixtis, aut panibus ipsum componentibus, numquam salis cujuspiam sinceri, sive acidi sive athaliel in animalium fluidis praesentiam demonstra runt. Aliquo modo tamen, etsi leviter, sangui-
nem, .serum ad athali ver gere suadere videntur et D Hae , mouelle experimenta Primus deprehendit aquam , qua usus est ad sanguinis coagula diluenda . athali non dubia signa dedisse, laxis fiscatum cruorem eum acidis effervescere alter a sero colorem sympi violarum in viridem mutari observavit, quod principio athalino fixo, libero tribuendum censet Spontanea vero sanguinis, aut humorum degeneratio, qua in putredinem abeunt, aperte ostendit ad athalinam indolem animalium li- mores proclives esse, cum oetidum volatilem talis tum exhalent, et eum acidis serveant.
52쪽
re. Microseosum sanguini reeenti contemplan. do adhibitum distinguit globulos rubros in aqua inna-itantes , qui procul dubio cruorem constituunt Leumenhoehius, plures illustres viri hujus arti
ficis, observatoris vestigia sequentes, docuerunt globulum rubrum sex globulis serosis conflari se- , rosum in se lymphaticos dividi, seriem istam per vasa continuo decrescentia progsed usque durri ad ultimum tenuissimum liquidum, liquorem nerin eum dictum deveniatur. At vero alii auctoritati non multum tribuentes, Leumenhoehianas observationes repetere non dubitarunt et numquam eam cum divisionem, tum compositionem globulorum perspieere potuerunt. Itaque credunt globulorum massulas pro unico globulo ab eximio observatore
habitas fuisse minima enim globulorum diameter in luce praesertim vivida, facit ut solitari globuli flavescere videantur. Haec in hypothesim Leumeis Moehianam dubia a repetitis observationibus prosecta vim a experimentis non exiguam mutuan. tur, quibus constat globulos rubro propriae figurae esse adeo tenaces, ut a vasorum angustiis coerciti, eompressi, diu etiam stagnantes in serosos non
resolvantur i). Neque vero de sphoerica globulorum figura conveniunt, sed maxima sunt inter au. ctores dissidia. Etenim ut eos mittamus, qui stert i CL Spallantani, et Felix Fontana .
53쪽
latos, ramosos, ad instar rotae, laeebrum similes globulos esse dixerunt, cl. Vir Ioh. Maria a Turre acutissimis vitris usus ad flammam candelae paratis, annulares , ideoque in medio per ratos globulos esse docet. Primo enim lente, quae O vices adaugebat, punctum opacum in medio globulorum cerni asserit postea adhibito vitro 36 . vices augente annulares apparere, 'ex partibus oblongis com- , positos , quas sacculos Vocat. Eorum annulorum insuram perpetuo mutabilem refert dum moventur rovales fieri in angustis canalibus, rotundos in latis: aliquando annulum disrumpi , .saeculos in lineam. rectam disponi, ut per angustias transeant deinde iterum conjungi illico, pristinam annularem guram recuperare. Haec autem experimenta si quis repetere voluerit multis cautelis opus esse ut partes hujusmodi cernantur cum dissicile sit animo conciperoideam pellucidarum partium in pellucido liquore in natantium multum luminis requiri, toties mutandum quoadusque non alia, praeter annularem figura globulorum appareat. X. Licet vero horum phaenomenorum testes quam plurimos .magni etiam nominis excitet dolet paullo post non omnes, quos persuaso credebat,
eadem mente suisse, quin imo aliquem propositam
globulorum figuram scriptis oppugnasse. Non vis dens igitur erat res ut nullum remaneret dubium;
54쪽
et si revera re esset globulorum sanguinis figura, cur tot alii optimis etiam insigniter augentibus mi. croseopiis usi, repetitis experimentis similia non vi. . derunt Concedit ipse in paullo minus vivida luee partem mediam globulorum quam perforatam dicit rotundo corpore translucente occupatam videri: ast lymphae medium annuli occupanti hoc tribuit, quae lacem ab inferiori parte advenientem ita se fringat, ut una eum umbra marginis interioris a nuli, orpus in medio pellueidum repraesentet, flavum in peripheria . Verumtamen ut id potius rein fractioni lueis per sphoericum corpus transeuntis non tribuemus p Ideoque recte et Halle conjectasse videtur, illam ipsam nimis acutam microscopi vim, mutatis umbris l. viro fraudi fuisse. Communi hus enim vitris usus ea vidit, quae ab aliis ci vitis recepta sunt sed a vitris ad flammam eandelaeta. ratis, sanguine intra duas talei laminas recepto , aeriaxposito, nativa globulorum figura mutata, diversa
omnino vidisse potuit. Cl. Fontana punctum opam
eum etiam vidit, sed hoe fieri enset a refractione radiorum, qui globulos permeant, , ad perpendi- eulum accedentes in medio uniuntur, pinguntque insuperficie globuli prope centrum punctum illud praeeaeteris partibus lueidius, quod pro foramine habuit
55쪽
. XI. Iam vero succedit .memson qui in tran factionibus anglicanis simplices quidem sanguinis par. ticulas esse dicit, sed planas, diversae in diversis animalibus magnitudinis, Qveluti totidem vesiculas esse pellucido liquore plenas Cl. hujus viri experimenta iteravit Ios. Ant. Magni i), eamque
omnino molecularum sanguinis figuram invenisse aia firmat. Sanguinis salamandrae guttulam humano se ro diluta microscopi subjecit, figuram compressam circularem in globulis observavit, qui a
parte superiori, ad inseriose plani inclinati dilabentes faciem unam, dein marginem, postea alte ram superficiem repraesentabant. Ne vero quis sorint objiceret serum humanum , quo ad salamandrae sanguinem diluendum usus est mutationem aliquanti
in globulis induxisse, ipsos in proprio Sero natan tes inspexisse, atque eadem phaenomen exhibui sinae. Neque in hac tantum animalium specie, sed in anguillis, ranis, lacertis viridibus , busonibus
hirundinibus , passeribus, columbis pullis, in insociis, in sanguine capri , agni, vituli, canis, silistic., eandem figuram conspexisses in sanguine huis in ano denique repetitis experimentis complanataselobulorum superficies constanter quoque advertisse, sed vitris magis augescentibus opus suisse ob mino.
56쪽
rem globulorum magnitudinem. Neque solum extra vasa , sed in sanguine intra vasa mesenterii ranarum adhuc ireulante eandem figuram in globulis vidisse. . Quomodo igitur structura hujusmodi tot experie tissimos viros sugiit Halterum , et Fontanam, Spal- laetanum, Iurinum, Mechelium, Meisterum, Caes. Pogintium qui phoericos esse posuerunt, numerosissima ejusdem semper eventus experimenta fecerunt Haec non sinunt nos adhuc de priori sententia in integrum decedere,in sphoericam figuram omnino rejicere, quousque heriora accurata experimenta dubium omne removeant Fatentur emim globulos si aqua paullo magis diluantur, phoericam figuram cuperare jam vero sanguineae moleculae perpetuo in aqua natant non multum ab aqua vulgari diversa neque multum ponderis afferre videtur observatio unius animalis , in cujus venis sanguineas partes conspexit praeternaturalis enim constitutio moribundi animalis, aliaque multa diversam a naturali globu- .lorum figuram exhibere potuerunt. XII. Denique ι vir I. Henrieus Langius globu-Ios sanguinis in naturali statu sphoericos utique eo cedit, Verum non una simplicique massa constare sed glomeres filorum esse refert ita convolutorum, ut extremitate una in centro adnectantur . altera vero ad superficiem, ambitum expandantur. Porro globosam hanc figuram in morbis acutis
57쪽
mutari, ut glomeris fila expansa dissolvantur. Huc forsan revocari possunt vesiculares particulae, quas in minares oblongas dissiluisse vidit Ioh. Maria a Turre aut ramosi globuli a cl. Adam observati verum hujusmodi ita nunquam vidit quisquam eieci viris, qui in globulorum natura indaganda multum elaboraverunt. Et si pallanetani, MFontanatum expansiones hujusmodi, cum divisionem unius globuli in minores partes aperte rejecerunt Uariae suhstantiae globulis admixtae globulorum figuram possunt etiam aliquo modo mutare. In aqua ain diximus intumescere ex cl. Hemson, magni concessione, si vero aqua adhibeatur, in qua salia sci tuta sint, tunc corpuscula apparent ad instar rota rum, aut stellularum quod fortasse aliquibus imposuit. Ab acidis AE allisinis, tum colorem , tum figuram magis vel minus mutari junt prout satu rata magis vel dilutiora adhibentur salia hujusmodi. XIII. Nunc de peculiari elemento esset dicendum novissime a M. Rosa I h. notat vaporis expansi.
lis animalis nomine sed ob temporis angustias libhenter id praetereo, eum nuperrime a cl. viris Mos. sati,in Carminati rationibus atque experimentis contrarium evictum sit, praeterea hoc argumentum ab
aliis oecupatum jam fuerit et . Inflammabile prino
I Leletra sopra leti ne euriosita sistologiche .
58쪽
tipium quoque in sanguine contineri iam dixi mes V. h. Restat igitur ut de electrie materie in sanguine contenta aliqua addamus. Fluidi electrici portio perinde ac in omni alio sere corpore in sanguines nostro continetur , igne , in potenti simarum virium. Quando aequabiliter fluidum hoc
per univcrsum corpus diffusum est, nullum sui inditium praebet quando vero ejus aequilibrium turbatur insignes effectus edit. In totrentem concita tum, pulsum accelerat, ac humorum motum adauget. In sanguinis globulis rubris lympha, oleo inhabitat, de sanguine ex vasis effuso scintillae spe ete .conspicuum etiam de incisa vena cum an guine exiluisse observatum est . An materiae ele ctricae , aut phlogissi vi tribuendae sunt spontaneae quaedam corporum accensiones,, ad cineres q. que conflagrationes, quae in historia medica naris
lU. Sanguinem hucusque eonsideravimus nullo ehemicae artis adminiculo vexatum nune ea enarrabimus principia , quae ope destillationis de ipso sanguine eliciuntur Sanguis itaque sat hominis id ne vase exceptus et igne tortus ita sensim aucton eatorem aeque gradus χΙχ. thermometri Fahreis istelliani prodit aqua pelliteida, lenissime sapida nonnihil urinos odoris spirans in quidem eo magis quo serius adscendit. Haec sanguinis pars alus cici,
59쪽
tur phlegma, aliis vero aqua sanguinis. Quae pilorascendit aqua neque acidi, neque altatini salis notas exhibet a paullisper asservata corruptionis iam exhibet, .syrupi violarum colorem in vitiadem mutat Aquae hujus proportionem ad quinque
sextas partes totius sanguinis ascendere ut plurimum asserunt; sed certum est ullo pacto accurate destinniri non posse cum varia sit pro corporis habitu, temperamento, morborum indole vita plus minus exercitata. In lethoricis enim, in biliosis , in aeuti, quibusdam febribus, in Metionibus rheumatiei arthriticis , podagrosis in corpore valide se exer-eente minor est ratione habita ad cachecticos, phlegmaticos, hydropicos pht ysicos, debiles, desiisdem vitam degentes. Quod de aquae usus ratio.
ne in sanguine dieimus , idem de aliis prin piis a
sanguine eductis aequo jure inserendum est ac pro pterea cum de his principiis mox sermo incidet, daeorum in sanguine ratione nullam mentionem sari
XU. Educta aqua illa de sanguine superest invasis undo materia quaedam, ut mellis densitas est. Huic si vehementior arenae ignis subjiciatur prodit liquo pinguis , oleo sus, amarus, Subrutius. Retiuus , quod thali volatile exhibet . Liquor hie spiritus sanguinis appellatur, qui componitur ex sale volatili sicco, Moleo in aqua dissolutis, quas
60쪽
is prima distillatione a reliquis principiis non peniis .eus separata fuit olei portionem demonstrat Iacteus color, qui ex hujus cum aqua ,, spiritu nitri adis mixtione obtinetur, & quoniam animalia vegetabi- ibus vescuntur, aut animalibus , quorum victus ex
herbis est, et ex animali pinguedine acidum elicitur nihil mirum si ob oleum admixtum acidi talem .aliquam huic spiritui insidere nonnulli suspicati sint; praesertim cum in eodem oleo densiori aciditas aliqua se se praebeat evidentissime qua succum Iiotropi rubro colore tingit XVI. Uerum sanguinis spiritus nunquam soliis de reliqua massa evolvitur, ac separatur. Ascendit siqv dem cum eo, & post eum; ante oleum sanguinis , d eum eo oleo sal quidam volatilis naturae qui nares plurimum ingrato serit odore, indolis mainxime penetrabilis,in sere semper cum aliqua olei tenuis portione commixtus. Hujus igitur salis natu-- est altat e volatilis, quemadmoduris ejus odor indicat, tum valida effervescentia quotiescumqueaeidis affunditur, ae demum id evidenter demon atrant neutri sales, qui subnascuntur ex thali ilis cum aeidis copulatione quique neutri sales diversi exurgunt pro diversitate acidorum adhi Mitorum nempe cum aeido vitriolico exhibet .salem ammoniacum secretum Glacteri cum acido nia