장음표시 사용
61쪽
tros , nitrum ammoniaeales eum acido mariness,
XVII. Diximus hunc salem volatilem olei tenuis portionem jam eontinere S praeced. , quod una eum eo pergit ascendere, & colore est flavo tenuuius, ac levius altero, quod sequitur: si vero hemica administratione ignis e scacia augeatur oleum sanguinis aseendit picis liquatae densitatem, l O rem intensiorem rufum habens. Utrumque oleum Belidum admodum est, quod fortasse ab admixto sale volatili pendet utrumque enim coenuvius via delicet, & crassum destillationi seorsim traditum foetentem praebet sanguinis spiritum . Partim a pinguedine, partim vero a glohulis rubris originem habet ideoque etiamsi eum acidis effervescat duplex haec olei species, proptereaque thalicam indolem manifeste praeseserat, nihilotamen minus cum
caeruleam chartam in rubrum colorem vertat etiam
si admodum attenuata sit, ut oleum animale Dip pelli non absque ratione inserri debet aliquid aet-dae etiam naturae utrique cleo inhaerere. Id confirmare etiam quodammodo videtur prior sanguinis de vena missi degeneratio, quae sermentatio est parumperaeida si . XUIII. Principiis istiusmodi e sanguine per des-
62쪽
tillationem eductis superest in fundo retortae a teria quaedam nigra , levis, splendida, valde po- rosa, riabilis , quae carbo sanguinis appellatur in quo hemici atrum, sive thali fixum minerale salem marinum salis ebriiugi silvi parvam quin,
titatem l terram animalem, sive calcat eam; terram
ferri; carbonem Sc oleum denique densissimum inesse docent oleum istiusmodi a flamma indie tur, quam earho in aere aperto concipit. Reliqua principia sequenti modo se produnt. Carbo vehemente is aperto igne ustus in inerem abit, ex quo repetitis vicibus aqua diluendo, vapinando cristallisando , habetur primo sal marinus , dein salkhrifugus, denique athesi fixum minerale Cineres post hasce ablutiones residui continent parvam quam litatem terrae calcareae, .carbonis cum majore ferri portione. Si cineribus hujusmodi ablutis justa proportio acidi salis purissimi assundatur, terra catin carea, cum qua majorem habet assinitatem , a serro
separatur. Tunc purum remanet serrum cum paucaearbonis quantitate. Quod hac ratione obtinetur, se rum colorem habet croci martis plus, vel minus vividi, is magnete totus attrahitur. Croclis a tis a sanguine humano extractus in omnibus acidissolubilis est, eademque phaenomen exhibet ac ferri scol, acidis tentata e videlicet in acido vitriolico, aut salis marini vapores aeque inflammabiles
63쪽
e mittit, it ex dissolutione hujus martis in acidδvitriolico pulchrum vitriolum martiale paratur, ut e limatura ferri.
XIX. Serum sanguinis igne vexatum magis mi sum evadit. Si separatim distinetur emittit etiam aquam illam, de qua s XIV. in sanguinis destillatione verba secimus. Si validio Igne urgeatur statim exit spiritus volatilis athalinus, sal volatili
concretus magna quantitate , t oleum foetidum cujus i jor pars ponderosior vasis fundum petit. Carbo tesiduus levissimus est, spongiosus, sereri tam retortae capacitatem replet, continet mulis tum salis marini thali fixi mineralis, quod simplici lotione mediante aqua stillatilia separati potest. Elotus carbo dissicile in cinerem fatiscit, nisi validissimo torqueatur igne, tunc in cinerem riseum abit vegetabilium terrae similem , in quo semine nihil ferri continetur. Pars fibrosa coaguli Cv. 1, in retorta destillata ea deis serme suppeditat, quae a sero educuntur: sed residuus carbo magis ponderosus est, id facile in cinerem abit. Si pars haee fibrosa rubra parte in a sero optime separata ruit ejus cinis, neque salia continet, neque ferrum Denique rubra pars s. it. ope aquae a Abrosa separata destillationi commissa eadem serme producta exhibet, quae a sanguine in sero destillato habentur: carbo superstes aeque levis est, se
64쪽
cymmuni AE alhali minerali resertus dissiodo in
cinerem redigitur, atque est coloris rubro-obscuricroci martis; qui color ex erro , quod magna quantitate continet est repetendus. Ex hisce aper tum videtur serrum in parte rubra praecipue re
sudere.'. XX. Cum principiis hactenus indicatis aer , lequidem magna copia admixtus est rius rei fidem
faciunt in aeuo instituta pericula sanguinis destillatio, ipsiusque putredo. Est autem intime e mixtus aer , ac dissolutus, neutiquam in majores mo-Ieeulas collectus, quae sensibus obviae fiant: neque enim vel ope vitri corporum molem insigniter adaugentis aliqua bullula , vel minima aeris in sanis suine adhuc observata fuit. Tunc solum bullulae apparere incipiunt,4 vis elastica peculiaribus phae. nymenis se praebere cum putredo mixtionem naturalem pervertit, aut cum exterioris aeris aequili-hrium turbatur. .' XXI. Haec sunt principia, quae destillatio de sanguine depromit circa quam tamen oportet admonere, ne illi nimium fortasse tribuamus, quasi
nempe in sanguine secundum naturam constituto
ejusdem prorsus indolis principia inesse, iisdemque viribus praedita existimemus. Tunc enim tantummodo apparent principia ista , quando calor ad 276. Thermometri Fahreneitiani gradum evehitur
65쪽
ad quem in eorpore vivente etiam morboso numa quam ascendit. Praeterea certum est tanta ignis vi multa ex his principiis immutari, nec talia prodi re, qualia naturaliter in sanguine reperiuntur Oleaenim blanda acria fiunt , salia acuuntur, commutari tur, ut quae eliciuntur partes inter se commixtae ,
numquam blandum liquorem uti sanguis est essicere possint. Verumtamen aliqua est hemicae analysis utilitas, dum ostendit, laquosas, pingues partes in sanguine adesse νωsales ejus naturae , ut ignis vi in thali nos facile mutentur, taeniaque serri terram demonstret. Haec in morboruineuratione alicujus praesidii esse possunt ita docemur In vehementi, ob febrem , calore ad athalinans naturam vergere humores , olea foetida evadere, aquae portionem imminui exinde concludimus a quo .sas potiones , quietem, acidos sales onvenire. In debilibus aegris, pallidis scimus minorem esse eruoris ad serum proportionem, .serrum deficerer vita ergo magis exereita, Merro exhibito natura lis sanguini temperies restituetur: quae practicis o servationibus abunde sunt confirmata. XXII. Ad diruillimam modo quaestionem acce dimus circa sanguinis calorem, ruborem, quae auctores gravissimos in contrarias prorsus opiniones abripuit. Supervacaneum autem ducimus in iis hypothesibus recesendis immorari, quae de calore
66쪽
corci innato, de nitredine, de effervescentia antiquis temporibus fuerunt excogisua. haec enim nimis longe nos ducerent, atque ab instituto nostro deflecterent. Cum corpora sere omnia in re iarum natura motu, Miritu incalescant, aqua ipsa velociter agitata paullulum tepens fiat, hisce
ad sanguinem translatis docuerunt recentiores an guinem, ideo in morum actum, impulsum, repurusum, confricatum in arteriis, quassatum a corde, musculis, calorem concipere. Et revera in ania malibus usque dum sanguis movetur calor adest mi nuitur vero calor, aut extinguitur imminuto, aut sublato motu Nam quae animalia hiberno tempore
nullo agitantur motu frigent quaquaversus, cinanimi deliqui imminuitur, deficitque ferme omnino in submersis, in citato autem motu sanguinis amissum calorem recuperant Artus stiget, cujus in arteria vinculo injecto pinus deficit per Morgagni experimenta cum pulsu calor redit si vineaeum solvatur. His addunt calorem augeri aucto numero, α plenitudine pulsuum, ac proinde celeritate sanguinis majori reddita Qeontra calorem majorem esse, ubi sanguis est densior quae densitas ab ipso Hreulationis motu proficisci r), ubi majon. est globulorum rubrorum copia hinc cum aucto ruis bore calorem , in pallore igus semper adesse. Praeterea serteum elementum in globulis rubris majori
67쪽
parte contentum densitati fovendae aptum, ad calorem producendum conserre cum prae reliquis metallis omnibus tritu caleat promtius , ac vehementius. Atque haec, aut his serme similia sunt, quae per attrilin, tamquam causam caloris in medium afferunt. XXIII. Attamen haec nonnullis l. viris tanti momenti visa non sunt, ut ex attritu calorem oriri satis evidenter ostendanti objiciunt enim, nimis lentum esse sanguinis motum, et quae ex eo motu oritur rictio, cum vehementibus rictionibus non esse confundendam , quae a durissimis corporibus. simul adtritis oritur nihil simile neque in sangui-.ne , neque in vasis arteriosis reperiri. Negant aquam a celsissimis etiam montibus Oo pedum altitudine praeceps ruentem, vel minimo calore intepescere, Sed nivosum frigus conservare. Aquam lac vio. lante injectum non solum per arterias dissecti anis malis, sed per aeneam arteriam ad naturalis simi litudinem saetam nullum calorem recepisse. Deinde
animalia frigidi sanguinis pulsus frequentes, Qvalidos hahere, ut rana, testudo, cum surscienti Io bulorum rubrorum copia in densitate robustas habere arterias, i sanguinem eamdem rictionem pati. eumdemque attritum. Denique caloris gradum non esse in ratione celeritatis, qua sanguis per vasa movetur. Exempla asserunt aucti numeri pulsuum
absque respondente calore, uti ex nuperis Cl. a uin
68쪽
Esli, MFordyge in calore enormi atmosphoericolastitutis experimentis contra calorem auctum
tuisse, dum pulsus requentia non augeretur. Pulsum praeterea robustum fuisse, dum interea pars fragebat, uti in paralytica foemina , quae de stigo, re manus intolerabili conquerebatur , eaque frigida , atque extenuata erat, dum tamen robustus aderat arteriae pulsus i : ex adverso cum sensu frigoris, pulsu minimo in paroxismis intermi . tensum calorem auctum esse , Thermometro id docente. His atque aliis rationibus permoti negant, aut ab attritu calorem in sanguine nasci, aut a sci-: Io attritu calorem minime proficisci contendunt. XXIV. His aliisque recte perpensis, quae contra septentiam de calore ab attritu proficiscente afferunino id tantum consequi asserit Cl. Hallerus ex eo nempe, quod aqua attritu non incalescat, continuo non sequi sanguinem, fluidum longe ab aqua diverissum , ab eadem caussa calorem neutiquam concipere posse. In frigidis animalibus sanguinem nonnihil calere , quod vero parum admodum caleat id repeti posse ex peculiari sanguinis natura, ex diversa cordis, arteriarumque fabrica, et actione. Etenim cor
non ita vivide in hujusmodi animalibus uti in alidis contrahitur, sed successione veluti quadam apex
69쪽
ia ad aecedit. Praeterea si calor eum pulsuum
numero minime augetur , id demonstrat calorem animalem non supra IO8. aut Io gradum evehi posse , non tamen evincitur calorem ab attritu sanguinis nequaquam proficisci: nam ipsa aqua supra gradus a. etiam si ignis augeatur nullo modo incalescit magis neque tamen quispiam assirmabit aquam igne non calefieri. In eodem solis calore demonstravit Cl. Muschenbroehius aerem, mercurium, aquam diversos caloris gradus concepisse. Proinde idem ignis gradus aliis fluidis majorem aliis minorem caloris gradum impertitur. Etsi vero' aliquando calor auctus fuerit non aucto pulsu , id tamen generaliter non evenit, iotuit nonnunquam major videri calor, qui revera auctus non erat, sed molestior Pulsuum numerus augeri etiam potuit absque calore cum debilitas una conjungitur. Quod a Cl. de Hae adsertur exemplum unicum est, Si potuit sanguis ferri per vasa arteriosa maiora in interiora, dum ad exteriores minores ramos nullus ferme sanguis, qui eatorem severet propellefitur. In febribus intermittentibus erium est non semper ligus adesse, cum de rigoris sensu aeger eonque itur in maximus in arteriarum truncis interioribus attritus adesse potest, dum exteriora vasa vi spasmi ineipientem febrem comitantis sanguine destituuntur.
Hisce omnibus addi potest oleum ac Phlogiston in
70쪽
rubra praesertim parte contentum attritu evolvi, de
XXV. Restat nunc, ut de causa ruboris, quo sanguis praeditus est, nonnulla afferamus Rubrum colorem globulorum alii a phoerica ipsorum g ran alii vero ab eorum densitate proficisci existimant. Non fiuili ruborem tunc adesse contendunt, quando plures globuli una congeruntur, ut nihil ipsis intermixtum sit. Iam vero a sphoerica figura rubor non pendet, cum et in pinguedine, bc lacte globuli sint, qui tamen rubri non sunt neque a densitate, quum multa densissima corpora adsint rubro colore non praedita. Licet vero plures particulae simul convenientes majorem ruborem fliciant , deducendum non est ab hoc sente rubrum colorem unicuique globulo impiniri immissus namque aer in vasa viventis animalis ruborem auget , dum tamen rariores globuli redduntur. Nonnulli praeterea, quum ex Boerhaavi exper mento, lac cum lixivioso sale coctum rubrum eo lorem aquirere deprehenderint, crediderunt a mixtione athalici principii cujusdam eum oleos sangui nis ruborem provenire. Sed lae viserum in quo oleum admixtum est insensius iubet ab acidis ad mixtis, quam a lixiviosis salibus, & impares tune oleo sanguinis solvendo aikalici spiritus.