장음표시 사용
201쪽
I7stio excluduntur ue non tam quod legibus civili bus hoc sit constitutum, quam quod communi constet ine& opinione talibus misceri pudem dum habeatur. Idq; tum quia ministeriis illorum , cum atrocitate & foeditate conjunctis, plerumue mores solent respondere ; tum quia non nisi viles animae ad talia ultro sese adplicant. Aliquando dicerta Vitae genera professi per ipsas leges inveniuntur notati. Uti sunt ex LL. Romanis, qui me cedis causa in scenam prodeunt. vid.lus de hi ρον nor. infum. aut qui operas suas, ut cum bestiis d pugnarent , locaverint. l. I. g. c. r. de postvianae. Ubi infuniae irrogandae sundamentum non tam consistit in aliquo malo facinore, cum talia etiam innoxie possint obiri ; sed quod ista ob lucrum p trare tanquam foedissimum Romanae indoles gravitatis aversaretur. Sic&iisdem legibus non nisi ob suspicionem animi levissimi, & fidei amorisque desultorii infamiam pariebat, intra tempus luctui destinatum filiam viduam alteri nuptum locasse, talem duxisse, aut sub sita potestate constitutum pati ducere, aut hoc modo nubere. f. is, Ex antegressis autem delicto existimatio
simplex civilis penitus deficit, quando quis juxta leges ob certum delicti genus , nam omnia delis
cta civiliter existimationem non extinguunt, im .famia notatur; idque vel ut vita naturali simul expetatur, & memoria quoque ejus damnetur, vel ut cum infimia civitate penitus ejiciatur, velut in civitate quidem retineatur, non tamen velut membrum littegrum, sed tanquam in-
202쪽
fectum, ut qui domicilio quidem civitatis,& communi legum tutela gaudeat , muneribus tamen publicis achonestis secietatibus exclusus, & ad exercendos aistus legitimos, existimationem pro supponentes, inhabilis. Quae autem crimina sint,
talem infamiam conciliantia, ex cujusque civiutatis legibus cognoscendum. ConfLI. g. F. de extraorae cogniti circa quam tamen obser vandum,in uno atque altero exemplo non satis
accurate distingui existimationem simplicem, ab intensiva Notanda quoque heic lex gypti rum, quae ordinum desertoribus, aut imperat rum jussa non exsequentibus, non mortis, sed i famiae eXtremam poenam decernebat. Quod si postea ignominiam strenuitate aboleverint,in pristi nam dignitatem 1estituebantur. Ita cum ignomiam gravius morte supplicium secerit legisl toti simul infamiam pro iummo malo habendam docere voluit : simus nihil morte affectos vitae communi prolatoros ampliuS: honore vero dej ctor pristinae ingenuitatis desiderio plurimum ata
g. I3 Observandum porro est ex mente JCtorunt Romanors,turpiaefacta, quibus infamia co
trahitur, notari vel immediate ipsis jure, vel anes lgressa cognitione & condemnatione judicis, vel
203쪽
infamiam faciti judicaverim, illam non tam immediate resultare ex opinione Virorum gravium,
quam ex ipsa quo'que lege infligi ideo, quod talia
facta virorum gravium opinione damnantur, ac foeda habentur. Nam utut turpe sit, viris probatis non probari, tamen nisi declaratio legis accedat, solo privatorum judicio nemo jacturam facit
existimationis hactenus, ut excludatur emolu-
. mentis & juribus illis, quae integram existim tionem ex legibus civilibus comitantur. Unde &illud apparet,non statim fieri infamem,ui accusa tus suit de crimine infamiam pariente, aut cui iulud est objectum; nisi de eodem suerit condemn tus,aut idem agnoverit. Id quod etiam facere censetur, qui cum actore paciscitur, ut is ab accusat, one desistat: quoniam intelligitur consteri crimen,qui paciscitur. qui not. ins Nisi forte ostendi queat, non conscientiam criminis, sed alias suis h p babiles causas,puta vexationem 'ri,judicis immanitatem aut inimicitias, ut quis maluerit pacto cum actore defungi. Quanquam autem eo ipso integram quis existimationem in-- telligatur retinere, si super objecto crimine a j dice fuerit ab lutus; tamen ut rei innocentia eo latius innotescat , simul puniendo calumniatori, in multis civitatibus receptum, ut ipse actor ad palinodiam adigatur, se ipsum mendacii arguere, deprecari, reoque honorem exhibere cogatur, &si quaesiint alia.' g. a . Ex hisce id quoque facile intelligitur, veram intaniam non possie alicui inde conci-
204쪽
liari,quod injurias verbis aut re sibi illatas non propriis armis, uti quibusdam in locis inter nobiles cumprimis & militares viros pravus mos inva- lluit,sed per magistratum vindicare,aut easdem t cite concoquere voluerit; modo ista patientia non largpaat foedi alicujus lacinoris confessionem. Id lquod olim apud priscos Teutonicos populos videtur habuisse detrectatio duelli, quod in probationem juris,aut purgationem objecti criminis adlib.
beri moris erat. vid. lis..tit.υ. n. Constitur. Siacularum & Erideric. Lindenbruch. in Glossario voce Duellum cst Campio. Eis inorem
istum defendere non placeat. Habet equidem multum segnitiae & timiditatis viro indecoris, quasvis injurias & insultationes deglutire, nec lad defensonem libertatis aut juris sui strenue ac- lcingi. Tamen si quis quarundam injuriarum vi dictam cum judicio magis adspernetur, quam per isormidinem deserat, celsi satis animi documentum edit. Neque in eo quid est, quod existimationem naturalem aut civilem extingvat. Multo minus aulam infamia conti ahitur in illis civit tibus , ubi privata injuriarum exsecutio expresse
per leges est interdicta, si quis legibus potius p
rere, quam obtentu vani honoris periculo simul pugnae ancipitis , legumque severitati sese velit exponere. Neque stinpersignum timiditatis est, cum alio quavis de causa in pugnam nolle desce dere, vitaeqne & fortunarum dilcrimen temere sim, bire; cum aliae longe tutiores, & vitio carenteS
dari queant occasiones, quibus quis sortitudinem ', suasu .
205쪽
sitamqueat ostentare. Exemplum Pulsonis & V reni centurionum vid. ap. Caesarem de B. G. l. s. Neque cordatum vulgi hela vocabula debent mo- Vere ; cum cujusque civis existimatio judicio, sumis mi imperantis , legumque stet cadatque, & in eo virtus sit, legibus velle parere, spreta inani male
g. Is. Manifestum porro & illud est,existimationem simplicem, tam naturalem quam civilem, non posse alicui adimi per imperantem pro mero arbitrio, nisi ex antegressis ipsius delicto , quod mi foeditate , aut per legum sinctionem e ipressam, infamiam habet comitem. Nam cum talis potestas nullo modo possit facere ad comservationem aut emolumentum civitatiS, eamdem in nullum imperantem fuisse collatam intelligitur. Qi quam uti per injuriam imperans civem civitate potest ejicere: sc itidem per inj riam poterit istum privare existimatione civili, saltem hacten , ut spolietur emolumentis illis, quae existimationem integram in civitate comitantur. Intrinseca illa & naturalis existimatio non magis tali adimetur, quam ipsius honestus animus. Accedit, quod contradietionem involvat , infamem aliquem declarare ex nuda libidine, id est, arguere aliquem aflinem foedorum crimianum,non quia revera ista patravit, sed quia innoxium hoc modo tanquam noxium tractare placet. Sed & aliud certum videtur, neminem civem Obligari , ut existimationem suam simplicem civit ii impendat, seu ut veram infamiam contrahat p. opter
206쪽
propter utilitatem civitatis, Facta enim turpia, ex quibus Vera infamia oritur, neque a civitate
imperari possunt, neque a cive praestari debent. g. i6. Illud non lita liquidum est, an ab ho nesto cive postulari queat, ut ipse Principis aut ci- lvitatis infamiam in se suscipiat,seu pro ipsius sce- lleribus sese velut reum si1bdat Heic etsi videatur, vix possie quenquam sese scelestum sine scelere fi gere 3 putaverim tamen diiungui debere inter delicta Principis domestica sive privata, & publica,.seu quae in totam, civitatem redundant. Circa
priora, ut quis se pro Ρrincipe reum subdat, neque hic honeste postulare potest ueneque ille pri istare, eo nempe fine,ut vel plausibilem praetextum sceleri Principis suppeditetivel maculam, quae hujus existimationem naturalem affectura erat, ire se derivet. Nam civilem existimationem Princi . pi supra judicia civilia posito nemo ademeriti Neque puto quenquam cordatum probaturum il- ilud Aniceti factum, qui Octaviae sese adulterum jactabat, ut Neroni praetextus foret ipsam matri.
monio exturbandi.. vid. Tacit. A. MV. oa. Solet tamen non raro contingere , a ministro quidpiam tractari cum aliis ex mandato Principis, sed ita ut in reip. damnum sit redundaturum, si publico id consilio factum appareat ; quod damnum declis nari queat, culpa in ministrum collata , quas privato id ausu ab ipso fuerit susceptum. , Heic a bitror bonus civis non detrectabit ad avertendum a civitate sua magnum malum simulare,
207쪽
duntaxat infamiae poena defungi liceat. Nam mortem aut deditionem eo nomine pati, durum nimis foret. Illud autem quicquid est sintulatae poenae facile iterum tolli, aut alia via pensari potest. Caeterum id manifestum est,infamiam civilem aboleri posse per eum, cui eandem infligendi potestas est. Ita tamen, ut siquidem illa suerit inflicta ex flagitiis,restitutio famae tantum producat effectus civiles externos integrae existim tionis; naturalis existimationis labem hautqui quam tollat. g. 17. Existimatio inten α est, secundum
quam persenae, alias quoad existimationem -- plicem aequales, sibi invicem praeseruntur, prout mi prae altero rinsunt, queis aliorum animi ad exhibendum honorem permoveri selent. Est autem honor,qui intensioni existimationis respondet, proprie significatio judicii nostri de praestan..
tia alterius ; adeoque revera honor est non in honorato , sed in honorante. Etsi metonymica quadam ratione ipsa quoque existimatio, seu id, quod
honorem meretur, eo vocabulo insigniatur: ut S peculiariter certi status , quoS honor comit tur , honores dici syeverunt, quod regulariter il-ES conferantur, quidlios praetantia antecellunt. Argute porro ab Hobboso cap. I. g. a. ObservatuD1 est, causam gloriationiS & honorem, cum comparatione &pfaecellentia constet, si omnibus adsit, nemini adesse. Neque cietatem inter multos hontines, aut multi temporis iniri poste gloriae causa , leu ut socii mutuo sese adjuvent ad nai
208쪽
ciscendam gloriam & honorem. Quippe cum tanti quisque inter homines judicetur , quantum sine aliorum ope ipse potest. Vid. Senec. de Calvisio Sabino. Sicut Hobb d. l. eleganter ostendit,quomodo in omni ge- Here congressuum, qui ob voluptatem animi instituuntur, quilibet seipsum caeteris anteferrenitatur;adeoque homines quam maxime honoris vi gloriae stimulis agitentur. g. 18. Potest autem existimatio isthaec intensiva considerari vel inter eos, qui invicem,n naturain liberrare Qiseum , vel qui eadem ciῆ,--ν se contiaentur. TR iriae expendenda erunt fundamenta istius intensionis, & quidem prout producunt vel duntaxat ad honorem
ab aliis expectandum, vel jus proprie dictum , quo idem ab aliis tanquam debitus postulari
queat. - g. 19. Fundamenta intensivae exis imationis ira genere censentur omnia illa , quae insignen1 Qiquam praestantiam aut perfectionem habent, i Cicer. de seruri dor. I. l. hiare Qenerationem just-: qui 'Mexcessit.) aut eandemudicantur arguere ὁ & quidem talem, cujus efrectuS cum fine legis naturalis aut civitatum congruit. Nam
stulto vulgi judicio eos quoque interdum videas celebrari, qui circa vitium aliquod exercendum cumprimis sese strenuos exhibent. Uti sunt Potatores bicongii, &tricongii,& in quos cadit illud 'seenalis sari Nulli major fuis
209쪽
φαγειν τε πιειν. Item acerrimi praeliatores Venerei, ριψοκινδυνοι , astutissimi fures, &S id genus homines vitiorum suorum antesignani. Qui tamen quo persectius artificium sumi caulent, eo nequiores a probis viriS habentur.Etiamsi ista pe robur corporis , aut vividum animum arguant, sed qui in prava detortus es vehementiuS vitiiS exuberat, quo majore vigore florescita In specie autem inter ista lanchlinenta sunt per spicacia mentis & capacitas animum variarum notitia rerum excolendi, maxime ubi actu capacia eas ista fuerit impleta. Idoneum circa reS gere
das, & discernenda ambigua judicium. Animus firmus,& per externa inconcussus, illecebrisque ει terroribus silperior. Facultas decore & copio 1 animi sensa explicandi. Tum robur, decus dexteritas insignis corporis, prout isthaec praeclari animi indicia vel instrumenta judicantur. Nam
Praesertim cum frequenter huc trahi possit illud Ν μ-Cyneget. l. a. G. som μὰν - - μεγαλοιm λθ μειων. Bona praeterea quae
vocantur sestunae, prout arguimi vel dexteritate in adquisitione, vel iacultatem aut materiam pr. clara patrandi. Μaxime autem existimationem, inten-
210쪽
intendunt res egregie gestae, quod εο illae imtrinsecam praestantiam praesupponant, eamque in usum deductam , & ad legitimos fines adhibitam ostendant. Aristori Rhetor. l. I. cap. I.
ia praestantia, aut res gestae in plurimorum notitiam pervenerunt, Garitas proprie dicitur. Ubi autem comitatur aliquom apud alios opinio peculiaris prudentiae ac sapientiae circa dextre detenminanda dubia practica, aut veritates theoreticas Aut oririns nuncupatur. Ne de alio intuitu artis provectior.aestimationem judicatur intendere, quam quia ex multo rerum usu, & diuturna comtemplatione negotiorum humanorum prude tiam conciliasse putatur. Vid.L--mm
tur. Etsi non desint,in quos quadret illud o dumetamorph. l. p.6b. II. Ox propter amesru senectae Pondera des citur, nec quo prim orae,ne regnat. Strabo L R. LM, atat dinum praerogara mnusiam tribuunt , nisi prudentia excetrant. Sed& sexui mascul ino majorem praesteminino dignitatem tribuere putatur l. of de Senatoribuae add. tamens acob. Godo θ.de praecedent. pari. .c .g. V. Quanquam in universium sexus scemini nus cum