장음표시 사용
501쪽
quaara fratres, ut potius alter alterius felicitatem, quantum potest, promoveat, ut ad remittendas injurias & reconciliationem, si sorte ostensia ii tet venerit, simus proclivest Quod quidem postremum tam rigide a Christianis exigitur , ut &ipse Deus delictorum illis veniam sit delegatu-xus , si illi proximo ossensaS condonare abnuant Cujus rei causa sine dubio est haec, quod vix uiala in parte asse eius tam contumaciter, quam hic, resistant, ac apud plurimos speciem generositatis mentiatur, non impune lacessi, mala pro malis
ubertim & cum faenore reponere, immotumque non minus, quam silex aut Marpesia cautes animum gerere.. Siculi. & illi, qui olim, & hoc secula variorum moreS populorum observarunt, notant , utut multorii Ethnicorum mores quibusdam in partibus non sint spernendi,in quibusdam etiam Christianis pudorem incutere queant;apud plerosque tamen strenue injurias ultum ire,virtutem fere haberi, & quid ignoscere sit, ignorari,. Cum igitur observatio horum ossiciorum,quae hactenus tetigimus,a ReligioneChristiana tantopere probatorum animos hominum ad concordiam S tranquillitatem immane quantum disponant;
quis non intelligit,quantum subsidii per Rel igionem Christianam politicae circa internam civia talis, pacem & firmitatem stabiliendam acce
g. 9..caeterum uti quae hactenus deduximns sat plana Videntur, ita num ὀrca promovendam civium virtutem bellicam politicae conspii et Reli- glo
502쪽
gio Christiana, paulo altioris est indaginis. Quae
sane ut alatur, verae politicae quam maxime curae
est: quippe cum ad finem civitatum non suffciat, ut cives inter se tranquille & citra injurias agant, ni ab exterorum quoq; invasionibus & oppressio- . nibus tuti sint. Quomodo autem tuti erunt, nisi in armis probe exercitati, & ad pericula fortiter repellenda,hostemque strenue profligandum cives sint dispositi λ Quod ipsum frustra speratur, ni lighoc ipsb vera quaedam praestantia & virtus ineste judicetur.Jam autem non statim adparet , quomodo haec locum invenire possit apud eos, quibus in junctum est , ne ipsi sese ulciscantur, sed vindictam Deo committant ue qui ii in ulla maxilla caedantur, alteram quoque obvertere debeant, & t nicam capere volenti, etiam pallium dimittere; quibus deniq; ex patientia & condonatione injuriarum,inimicorumq; dilectione gloria peteda sit.
Tangit hanc rem etiam Macchiase estus discus ad , ubi rationem reddere conatur,
quare antiquis temporibus civitates libertatem acrius, quam laisce defenderint, adeoque Hrtitudine magis olim, quam nunc floruerint. Causam rcfert in drvcrstate ni educationis modernae ab a liqua , quae ex differentia Religionis Christianae ab ethnica 'promanarit. A Christiana enim religione minus aest ari honorem mundi ; in quo cum ethnici luminum bonum collocarint, eo adferoces actiones fuerunt stimulati.Ab hiis Divorum numero adscriptos non nisi Duces exercit um & Principes reipublicae. Christianos autem homia
503쪽
homines humiles & contemplativae potius quam activae vitae ad id gloriae provexisse : ac summum bonum collocasse in humilitate,abjectione, & de- specitu rerum humanarum;ethnicoS contra in magnitudine animi, robore corporis, & omnibus aliis rebus ad fortes reddendos homines idoneis. Et sicubi religio Christiana sortitudinem requirit, illam magis patiendo, quam sortiter agendo exterendam. Accedere diversitatena rituum circa facia ; cum Ethnicorum sacra splendida cum pompa, & multarum victimarum effuso sanguine peracta ferociam hominibus addiderint: chriastianorum autem sacra cum humilitate, & aIiqua pompa magis delicata qualia magnifica, nulla ta- imen cum actione feroci aut alacri peragi. Illum. igitur vivendi modum mundum reddidisse debilem, ac dediste eum in praedam hominibus sceleratis: quibus facile sit ipsum pro suo lubitu tractare,dum vident, quod homines ut coelum obtineant, magis circa verbera sufferenda, quam vindicanda sint sislliciti. Addit tamen iste scriptor:
Guanc ruam aurem mundus e minatuσ, ct cm- Ium exarmatum iudeatur, id tamen sine dulio
metu orium fuit ab ignaskia hominum, eru, inter pretari seunt Ch B-nam Religionem secAndam otium, si non secundum seirtutem. Nam si con siderassent , quomodo isia permittit ea altatiomem defensionem patria, seidyssint , quomo 'do eadem Qelit, ut nos istam amemus honoremus, s praeparemus nos, ut simus fales, qui eam
possint Aefendere. ultima verba Omli t Ano-
504쪽
. Iuu Vocatur, nescio an sat bona fide , eum priora asperrime castigaret, parri a. cap. .f. Ubi primo G- servandum est, militiam Italicam illa aetate,& quae eam antecedebant temporibus, tam corruptam & l. etaminatam fuisse, ut ludicra potius exercuisse,. quam serio rem gessisse isti Itali mercenarii lites videri potuerint.. Siculi' ipse Macchiaseestus de Francipe c. ra. & Guicctar in bistor. lib. R. latius tradunt. Deinde recte sese videtur habere il-da ratiocinatio : quia Religio Chiistiana permittit exaltationem patriae per licita nimirum me lata,) ejusq; defensionem ; igitur eadem vult,ut c Ves ament patriam, A praeparent sese , ut strenue possint ipsain defendere ; i.e.Religionem Christia- . nam non repugnare sortitudini bellicae ad legi anum incrementum & defensionem patris impendendae.Ergo aut omnia me fallunt,aut Florentino Scriptori non religio Christiana,sed corruptela o-ltiosortim monachorum accusantur, qvrimento a lse vitae generi ignavissimo, & absurda pietatis la lxa adornato eximiam. quandam lanctimoniam tri- lbuerunt,sic ut sese καὶ Religiosos vocarent, ac caetera vivendi genera velut longe infra jacentia despicerent; ac id sibi meritorum parari sectarent, quo linon sitae tantum saluti stificeret, 1ed quod aliis quoque multis modiis admetiri pos sent.. Qui & in divorum numerum adscripsere, templisque ac festis coluere ex suo ordine., prout quisque nova de notionis simitamenta. invenit , ianitam suum optime agere calluit. Ex laicorum,
505쪽
ut illi vocant, numero pauci valde illorum suffragio hoc honore potiti, & fere,qui proxime ad monachorum superstitionem accesserant ut immemsis opibus inutile mortalium genus cumulavum rant. Unde multis facilior ad salutem via fuit vis, exuta seculari dignitate monasterio sese includere, aut ut desunctorum corpora monachorum habitu yestirentur , mandare. Ejusmodi persuasiones ubi invaluerunt, non potest non plurimum de diagnatione vitae civilis & militaris decedere, ac mutitis potius videri, in altissimo coenobiorum otio explorata mutis fiducia aetatem exigere, quam in ter civilis ac militaris vitae fluctus jaetatum de anima sua periclitari. AN: hoc tantum si voluit Mac- chiavellus, non video, quare eo solo nomine hostis Religionis Christianae haberi debeat.De caetero uti per mactationem victimarum verae fortitu
dini parum accessisse arbitramur ; quippe cum lias ex laniorum ordine Duces bellici sorent le- endi: ita non video,quare per ReligionemChri-ianam non maxima quoque laus manere possit ac debeat pium bellatoi em, qui pro defensione patriae, a justa alias causa magmo animo,pari ac successiu decertavit.Quanquam eni si omnes homines Religionem aristianam amylecterentur, secundum elis praecepta e cte vitam instituerent vix ullus bello. locus fore videatur: tamen cum magna generis humani pars eandem non profi-
reatur ; & inter eos, qui verbo se Christianos jactant, non paues habendi & dominandi libidine in bella injusta rapiantur: fas sane erit veris etiam X 1- Chri
506쪽
Christianis istorum injustam vim a vita, libertate, fortunisque suis propulsare. Nam dicta S. Scripturae, quae obVertere maxillam, & dimittere pallium jubent, ex consessito ne omnium orthodoxorum Theologorum non pertinent ad eam protectionem, quam Rectores civitatum suae civitati adversus violentiam aliorum debent. Imo ne privatis quidem vel legitimam defensionem, vel jus suum subsidio magistratus asserendi adimunt. Si dium autem vitilitigandi, & prurigo lite disce- pta idi, quod amica via componi poterat, & ardor vindictae, i.e. dira libido aegre faciendi iis, qui nos
laeserunt, eorumque dolore animum nostrum sa-
tiandi, non in privatis lolunt, sed & in civitatum Rectoribus Religio Christiana improbat , & vera
politica nequaquam commendat, quin poti e- rae generositati, & magnanimitati repugnare ju- dicat. Ipsa quoque virtus patientiae legitiniam sui defensionem, & jurium suorum asstitionem n quaquam excludit. Inconsulia autem & coecoimpotu ruens ferocia 'bellis utplurimum exitiosa est ; nedum ut vera politica civium animos ea δε- buendos censeat. Nam modesto & composito animo qui sunt, non minuS strenue pugnare possunt, ubi res poscit, quam seroceS, & periculorum propter ipsa pericula cupidi. Virtus autem humilitatis, Christianis tantopere commendata,non ma gis verae fortitudini adversatur, quam ad hancce
aliquid facit ineptus fastus, & jactantia Thrasonis alicujus aut 'rgopolinicis. Porro ad condonandas in urias homo Christianus semper quidem
507쪽
paratus & pronus esse debet: sed si alterum injuriae non poeniteat, neque tu veniam petat & fatisfactionem offerat, sed potius malum malo cumulate perte iubi ; sane non prohibeor per Religionem Christianam asperis remediis furorem ejusdem frangere ; praesertim cum virtutes Christianorum non debeant esse alimenta malitiae in aliis. Denique & in hoc fortitudinem militarem insigniter promovet Religio Christiana, quod ea de immortalitate animae, & piorum post hanc vitam inicitate securos nos reddit: Sicut pro justa causa bellanti eo minus jactura hujus vitae metuenda sit, quod per eam ad meliorem conditionem transseratur. Ad quod illustrandum facere potest, quod Lucanus L s. persuasionem immortalitatis animae' & metempsyclaoseos populis Celticis
quondam metum mortiS demsisso ait: Inde secna in ferrum mens prona seiru, animaque cap res mortis ' ignaseum redi Gra parccre Visa.
Caesar de besto Gastico L VI. de Druidibus loquens:
primis hoc ψolunt persuadere, non rnterire ani--- , sed ab abis post mortem transire ad alios atque hoc maxime ad seirtutem excitari putant
f. io. Illud etiam in gerenda Republica necessarium habetur, ut non omnia aperte prae nobis seramus, quae animo destinavimus, nec quaeviS nostra consilia velut in mensa sistis exponamus: quin& saepe quasi obliqua velificatione utamur, quan do iet istum curium tuto secare non licet. Et cui
508쪽
iuruim Regi subinde in ore erat: nescit imperare, qui nescit dissimulare. Cujus rei causa est,quod sepe consilia nostra irrita, imo perniciosa nobis
sint,si ante tempus evulgentur. Saepa autem illa pen nudum & obfirmatum silentium non satis te- .guntur;quippe quo importuna hominum curiositas magis ac magis ad eadem investiganda acce ditur. Igitur quo arcanis nostris improbe immianenteS alio avertantur, saepe necessum est, ut istis velut inane simulacrum objiciatur. 'Sicut apud Virgitium aeneid. x. Tunc Dea nube ca- tenuem fine seiribus umbram O faciem I ea, fu m rabile monstrum Dardaniis onerat relM,cupe--.que jubarque Diseini assimulat ea tu, r inania keκba ; Dat sine mente senum,gressur me essinguieuntis. Multi quoque sunt ingemo rita refracta-itio, ut si aperta ratione cum iis veliS agere, ne quidquam eos ad placitum tuum deducere possis. Hos ergo es liqua 'via ad scopum imperantium &reipublicae deducere necessum est. Μulta quoque saepe altissima dissimulatione premenda, & dive sus sane vultus fingendus ab eo, quod animo agitamus. Spem seu simular , premit Alrum corde dolorem. Quae omnia jure naturali licita habentur, quatenus nullius alterius jus laedunt, S ad nostrum aliorumve commodum spectanti. Isthunc quoque agendi modum,quatenus adlegiatunum usum & finem civitatis tendit, nec alterum.
injuria assicit, Religioni Christianae hautqui
quam repugnare arbitramur. Cum enim ei pro- beatur impetia civilia,probari quoque censebun . tur
509쪽
etur illi artes innbxiae,quae posita malignitate,contumacia, ac stoliditate hominum utiles aut nece sariae fiunt. Et huc adplicari poste videtur,quod Salvator noster discipulos suos, quos ut oveS in medio luporum mittebat, Fbet esse simplices ut columbas & prudentes ut serpentes. Nec dubitavit
risu- a. Cor.m. aperte profiteri, adhibitum a in
velut stratagema politicum, dum apud Macedones jactavit,Achaiam ante annum fuisse paratam eleemosynae,ut istos aemulatione ad promtius dandum accenderet. Caeterum cum pravis dominandi a
tibus mediisque injuste partum impellium sab Iiendi,aut legitimum alias imperium injustis amisplificandi nobis nihil negotii est. g.iti Ad illustrationem hujus argumenti,smutivae commendationem majorum nostrorum, qui
Religionem Christianam a corruptelis humanis repurgatam dedere, plurimum faciet , si expenda
mus, quam multa dogmata verae politicae repugnantia seveantur inter sectas Climilianormn,quia primaeva Religionis puritate degeneraverunt Eorum aliqua speciminis loco heic tangemus. Ex sestis verae politicae constat, omnia illa, quae unionem,qua civitas connectitur,dissislvunt, exitialute morbum in Republica producere,ac ad convulsionem & ruinam civitatis gradum struere. Τalis autem dissolutio emergit, praeter sumum imperiuua civile fingatur aliqua potestas sacra,cujus subjecta, modusque ejuς potestatis exercendae nulla ratione a summo imperio civili dependeant ἱ quaeque adeo absolutam sese Dominam religionis ani-X ε . ma
510쪽
marumq; ferat: inprimis si illa sacra potestas ullo
modo sese extendat ad actiones civium, quae ad Gncm civitatis faciunt , adeoque sumnu imperii ci- , vilis directioni subsunt. Hoc enim modo ciVltat
fieri bicipitem, imo imperium civile potestata alteri subjici, Rab illa velut precario dependere , manifestum est . Cum aeque imo efficaciuSimperet, qui est Dominus animarum, quam qui est D , nuS corporum s & qui jus iis tuis vim per comminationem poenae aeternae addit, quam qui tem- poralem duntaxat poenam repraesentat. Quan- squam enim nemo sianus asseruerit, imperio civili, fas esse pro lubitu Religionem sormare aut inter- lpolare,secus quam clarum Dei verbum tradit: datur tamen via circa Religionem ita in republica disponendi, ut & haec ex solo Dei verbo constitu latur; & summum imperium civile persistat illibatum. Multo major autem proveniet convulsio, si ille Rex sacrorum extra civitatem sit constitutus, ac non sista pietatis opinione, sed etiam mundanis opibus nitatur. Tunc enim universius sacerdotum lordo, qui in civitate vivit, ejusque opibus alitur, & civiunt animos ab se e habet dependentes, lubditus est Principi isti extraneo . id est, externus ille rex sacrorum alias civitates prae diis suis premit, & tot ibi arces possidet, quot templa & monasteria sunt extru ta ', S ubi vel paululum ipsius libidini S commodis obviam iverint, in ipsis vili eribu periculosismum iisdem bellum movere pot- 'est. Quadrare haec in potestatem Pontificis Ronia mi,qamia sibi hautquaquam suffragante sacra Scri