장음표시 사용
521쪽
6. 2. Propositum est igitur nobis contemplari statum hominum, quo extra societatem civilem viavere,& in quo omnia inventa es instituta humana, crueis vitae huic decor de commoditas fuit conciliata, abstracta intelliguntur. Eum naturalis statuae vocabulo adpellare placet, non selum quia istud anon paucis hoc sensita adhibetur ; sed & quia cum
usu communis sermonis congruit, naturalia comtradistinguere iis,quae mediante iacto humano existere coeperunt. 4od si autem vocabulum n rurale aut statin nuturni, ab aliis, aut in alia disciplina diverso modo accipiatur, id quidem pace
nostra facere licet: dummodo eam, quae istis placet, horum terminorum significationem cum illa, quam nos jam determinavimus, nolint confundere. Sed S hoc patet per naturalem statum nos heic non intelligere perfectissimam hominis con ditionem, aut quam ultimo velut natura intendit, di in qua ut homo perstitat, eadem utique velit 3 aut ad quam velut norma status civitatum,qua tum corruptio humani generis admittit, silexia gendus.Nam sane cicilis status naturali nostro st tu, inprimis ubi singulis in hominibus considcratur, longe e it persectior; neq; tamen naturae repasnat, quod immines hoc velut proscripto iulum subieruiit. Sic neque nobis aliquid est negotii cum societatis ciQibi flatu naturissi ct legali quem Vir Clar. Iacobiu Thomasius Lipsiae non ita pridem comentus est ; cui naturalis stat; secietatis
eivilis est persectissima humani generis secietas ,& qualis extitura suevit, si istud intrarrimaeva in
522쪽
tegritatem, in qua a Deo conditum suit, perstitis. . . set: legalis autem status, qualis jam intra tantam' mortalium corruptelam haberi potest; ob quam inici vilibus institutis non omnia ad uti uem pos sunt exigi, sed multa impersecta & vitiosa toleranda sunt. Enimvero si quis eam distinctionem ae- curatiuS examinare velit, inveniet quae merito de-- siderari possunt, Nam primo non Video, quam icongrue status naturalis, i.e,ex mente ipsius perfectissimus, in quo utiq; perfectistimas leges esse, iisq persecte obtemperari intelligitur, statui lega- li opponatur.Deinde isthaec distinctio ex Arisore petita, cui alius natura, alius lege servuS esse tra-ditur, ad statum societatis humanae minus dextre . videtur adplicari. 1 Nam praeterquam quod se vitus inaturaliψ apud nondum adi, quidum sit perducta, aut saltem satum peris stissi-mum non arguat; gratis quoq; aliquis civitatum. status praesupponitur, in quo cives omnis vitii &malitiae sint exlbrtes.Cum civitates revera sint me-dicina quaedam humanae imperfectionis. Id quod inter alia etiam S.Scriptura innuit, dum potesta- tem immorum imperantium vocabulo cladis notat ; cui gladio in perfecito & primaevo statu lo- i cus non est. Unde & absurdum arbitramur,quod g.
3 a. de requisitis belli justi ex statu naturali, i. e. ex ipsius mente,persectissinio agit. . Nam inter illos perfectissimus status non est, ubi tale quid cussit titur,quod bello fit vindicandum. Inde status quia dem Hominum seu humani generis diversus esse potest , sed status societatis civilis in genere con- sid
523쪽
NATURALI. is r. sideratus uniformis estSicuti nec illa satis sibi comstant, quod inscriptio quidem istius dissertationis de scietatis Aselli furu naturali ct legali loquatur : in g.f. autem eadem distinctio humanaesora ratis feratur; cum humana secietas civili utique longe sit amplior. Sed nimirum uti nos quidem prohibere non possumus, quo minus quis ea di--stinctione,velut inventis novis insulis auriseris,sibi gratilleturiita insignem aliquem ejusdem usum perspicere nos nondum potuisse ingenue profitemur; cum aliunde eorum institutorum, quibus illustrandis eadem adhibetur, ratio longe solidior . dari possit. Nec tamen si quis eandem mordicus - tueri velit , nos eo nomine haereseos ipsi crimen. impingemus. 6. 3. Illud praeterea in limine hujus dissertatio-- nis monemuS, noS hominem cum suis inclinationibus heic considerare,prout nunc eum sese habe
re deprehendimus, abstrahendo, num ab initio diversiis ille fuerit, vel non; adeoque nos sempcrheic naturam hominis pravitate insectam praelupponere. Cum enim propositum nobis sit isthaee dogmata ex lumine rationis deducere,extra rhombum fuerit altius heic velle diducondere,quam quousque nosti a ratio sibi jam relista pertingere va-Ιet. Sane enim quae de statu primi hominis, ex quo ipse peccato suo evolutus est, jam novimus, eam cognitionem divinis literis debemus. Et si quae ejusdem vestigia apud scriprores Ethnicos occusexunt, ea videntur reliquiae traditionis alicujus inter antiquissimos mortalium aliquandiu conse
524쪽
Vatae,donec ea lapsu temporum alicubi plane ex 'levit, alicubi in fabulosa commenta degeneraVit. . Inde nec nostrae jam operae est acquirere,unde illa malitia ac miseria,qua genus humanum nunc involutum cernitur,primitus promanarit; cum sola
ratio here debilr progrediatur pede quicquid sat
ingeniose disputet Moramus de Verit. Reis. Christ c C.' Z. Neque vero adparet,quem magnopere
usum in doctrina civili habeat, homines in primaeva illii intcgritate constitutos contemplari, ac istorum conditionem statuere velut exemplar, ad quod leges & instituta civilia sint exigenda &adaptanda . Sive enim ponamus civitates inventas dispellendae indigentiae,sive ad pariendam securi-tatem adverses mala, quae homini ab homine i minent ; ad uesimque declarandii nora opus videtur praesupponere,humanum genus initio in summa rerum aifluentia egisle,ac nulla prava libidine ad mutuo noeendum Iolicitatum.Nam ea selicitas
cum istis finibus,ob quos nolirae civitates jam sunt constitutae, stare nequit. Ac si quis penitius velit rimari illa instituta, quae in nostris jam civitatibus malitiam hominum praesupponunt ; is facile a' moscet, quam panyn cognationis cum 'iisdem suissent habiturae majores 1 ietates i quas praeter conjugalem & paternam in genere humano integro sibi quis velit deformare: Caeterum hoc loco bilariam potissimum statum hominis naturalem eonsiderabimus.Primo quidem si concipiamus animo hominem sibi stili plane relictum elara omne subsidium humanum post nativitatem ipsi accedenhae citra omnia in-Venta
525쪽
venta humana, queiS necessitates aut commoditates hominum sublevantur& promoventur ue ligquidem, ut ponamus hominem non amplioribus animi corporisq; dotibus instructum, quam nunc in eo nulla praevia cultura deprehenduntur, neque eundem peculiari Numinis cura foveri. Ad hanc rem penitus intelligendam age abstraharmus ab illa cognitione , quam super originibus humani generis ex divinis literis hausimus, ac intra limites rationis sibi jam soli relictae mane mus.Hac igitur duce satis liquido colligere videmur posse, humanum genus non extitisse ab aeterno , sed aliquando initium cepisse. Sive autem ponamuS unum par hominum ab initio undecunque provenisse, sive plures simul exorti sin-
, gantur;miserrinium tamen eorundem flatum concipiamus necesse est. Isti enim cum primum un-ἰ decunque prodirent, vel infantes fuisse ponendi sunt, vel justam staturam jam habentes. Si prius ponamus, atque simul imbecillitatem infantum
recenS ex utero materno prodeuntium adsipiciamus; utique illis misere pereundum fuisse vide tur, nisi velut per miraculum brutum aliquod a nimal ubera miseris praebuerit; id quod de quibusdam expositis antiqui autores memorMat. Quod ipsum tamen cum brutis contubernium bestiarum alumno non parum ferinae indolis daturum erat.Si autem posterius ponamus, nempe primos illos homines justa statim suis e statura ; necessario tamen concipiendi erunt nudi, non nisi inarticulatum sisnum emittere valentes, omni disciplina ac cutitur
526쪽
tura vacui ; quibus fame Vedicante obvium quidvis arreptum gustuque praetentatum fuerit,donec: utcunque esui aptum inveniretur, nam & insan- ltes quicquid adprehenderint ori statim admovere cernimus ) sitim obvius liquor levaret, contra injurias aeris antra aut denis arbores qualecunque suffug1um darent. Tales si in terra adhuc plane inculta sibi selis relictos destituamus, quamdiu
miserrimam ac sere belluinam vitam acturos fuisse arbitramur,donec propria experientia ac iugenio, aut occasione ex solertia quorundam artimalium . petita paulatim ad aliquem vitae cultum profice rent, & varios usi1S meditando extunderet artes.
Id quod facile agnoscet si quis omnia illa velit
circumspicere, quibus jam in vita nostra utimur, 8cquam dissicile cuivis futurum fuerit omnia ista proprio marte invenire,ni aliorum hominum mari nuductio & opera praeiret ; imo quam depictisq; nunquam in mentem plurimis fuerit vel 'ururii: Atque haec causa videtur, quare gemina lκ sice de . conditione primorum hominum tradiderint scri ptores ethnici, qui super veris originibus generis humani ex divinis literis nihil didicerant, sed
. suo Iantum ratiocinio ducebantur. Vid. se m Lucretim LM. Diodorus sculus i. f., c. I. Item quod , cum statum Paradisi ignorarent, finxerint de singulari quadam aeriS temperie,temiaeq; ultronea fertilitate, quae primis mundi tem- poribus extiterit 3 quasi alias genus humanum ita recens enatum servari non potuerit, si ea, quae . nunc est,aeris intemperies extitisse tantoque t bove
527쪽
bore victus suis et quaerendus. Vid. Mer-rph. L I. rop. Vir l. Georg. a. Lucretim LVT. Arno itin muncti nec frigo prima ciebar,
Nec nimios nec magnu laribus auras. Hel
res Philosophi apud Lactantium lib. a. cv. Ia- Non erat , inquiunt, in principio muna cems Uin; sed perpetua remperies seer aequabile.
g. s. Qiranquam autem in tali statu & quidem
extremo ejus gradu universum genus humanum simul & semel nunquam extiterit; haut abs re tamen est eundem hoc modo velut delineari, noni selum ut intelligamus quam multa bona hominest hominibus debeant, eoq; ad φιλανθ ροωπία & λcialitatem disiponatur ; sed etiam quia unus &alter peculiari casu revera in eum penitus,aut in aliquem ejusdem gradum devolvi potest. Ac reve- ra in statum huncce conjicitur infans, qui per sce- . . L β in locum vastum , & ab omni cultu --V uum, & quo nullus hominibus acces Hrus solet esse, exponitur. Qui plenum specimen
latus istius rcpraesentare possiet, si contingeret, eum in tali Elitudine citra omne humanum auxilium adolescere. Qui autem naufragio aut per: 'Im aliorum nuduS,egenuS, Omnique Instrumene desertam, planeque incultam insulam qicitur, ad aliquem duntaxat status natura-
lis gradum delapsus est,quatenus utique memoria si ' Vitae,artiumq; notitiam retinuit,cujus subsi- dio facilius sitis necessitatibus consilere potest. Sic
528쪽
imn isque barba, Consertum tegmen spinis,Dira. Qitum in s&os inter destrya ferrirum Lupra δε--mos 1 trahita Victum insucem bacc-, lapidosis
ba. Sic & protoplasti, postquam admisso pecca si
felicissilii a Paradisi conditione exciderant, parum ab extremo gradu status naturalis, de quo nobis jam ferino est,abluisse videntur,nisi qua divina bonitas miseris peculiariter succurrit. Cum enim in Paradiso vestibus non indiguerint , & Ductibusia orti ultro enatis victitaverint ; non adparet, quomodo actualem cognitionem habuerint earum ar-
tilun,quibus genus humanum jam nativam indigentiam repesiit; praesertim sitam exiguo tempo ris spacio commorationem eorundem in Paradiso Cum plerisque circumscribamus. Nisi dicere veli
mus, Adami in Paradiso scientiam sese extendisse, ipsoque actu jam tunc sese exseruisse circa futura quoque contingentia,& talia quidem,quae statum peccati praesupponunt, eamque scientiam per lapsum mansiile ita tegram. od cum valde dis cile probatu sit futurum, simplicitis putaverim di-cere,ex peculiari Dei gratia & informatione protoplastos eje Jos miseriam & egestatem ejus staselus, in quem devoluti erant, sat mature dispulisse; adeoque ab ipse Deo didicisse usum praecipuarum. rerum, quibus vitae humanae indigentia sublevatur. Cum enim post lapsum statim iidem prae cinctoria sibi e soliiς ficulneis conterruissent,materia ad vestimenti usum inepta , & non tam repellendis aeris injuriis, Quam velando. utcunque pudo-
529쪽
pudori inservietite ; Deus materiam utrique usuit. Ionge aptiorem subministravit, confestis e pellit biis animalium tunicis. Quas quomodo aliaS tana cito in vestes aptare sibi homines potuissent, fer ramentorum adparatu destituti, & pecoribus ju gulandis nondum adsueti, si divina informatio. abfuisset, nos quidem non dispicimus. Unde a hi pari non obscure videmur colligere posse , di vianam manuductionem circa alias quoque aes istis allubuisse, quae non minus vitae humanae necessi riae quam vel linenta erant, nec minus dissicilem primam inventionem habuisse videntur. Sic cum Deus hominem expresse ad agrum colendum . . ablegaret, & pane eundem deinceps vesci juberet,ntique nobis persuasum est, Deum ipsi tradidisse naturam seminum, tempora sementis, modumi terram subigendi, ac quomodo ex seminibus p cibo humano idoneus pos et confici. Nam ad . haec omnia proprio marte addiscenda longa e perientia & meditatione opus erat. Unde vetustiS-11mos Graeciae incolas, qui nescio quo casu tisium frumenti amiserant,legimus diu glandibus & fru- etibus sponte natis victitasse, antequam agricul tura apud ipses inveniretur. Cum tamen. filius Adami primogenitus statim ad agrieulturam tan- quam artem jam nota & excultam,sese adplicuisse
in divinis literis memoretur. Sic Adamum jam ii habuisse ustini ignis & ferri,vel ex sacrificiis sat fi l . miter colligi videtur. Nam ut Thubathain primus,
ferri inventor statuatur ex Gene . IV, aa. nece '
cum antea usus serri potuerit esse
530쪽
simplicior, iste autem insigni dexteritate in arta fabrili polluerit. Atqui utriusque usum tam cito potuisse istis innotescere citra informationem divinam, fidem sane videtur excedere. Sane ignis inventio tanti est res momenti visa veteribus
Graecis, ut eum a Prometheo ex coelo in terram
delatum fabulati sint. Et de incolis insulatum CD. nariarum & Philippinarum, ut de insillae apud Sianas,quae los IardenaS vocatur, memorant, illos a te adventum Hispanorum usum & notitiam ignis non habuisse. Vid. Georg. Hornius de origin Genti merac.LI. c.δ. ct Adeoque cum semel eo excidisssent, per complura sorte secula neque meditatione , neque sertuito experimento eundem instaurare potuisse. Multae quoque fuerunt nationes,quae usim servi diu ignorarunt, utut Bus m
teriam regio ipsarum pollideret. Sic igitur prima
hominum stirps sat mature status naturalis inculutuna exuit, postquam DEO docente usum earum rerum, quas tetigimus, percepisset ; quae non solum vitae humanar cumsi rimis sunt necessariae, sed&instrumenti vicem subeunt caetero vitae cultui
parando. Quod autem longo Dst tempore minus culturae apud quosdam populos deprehensem est, quam apud primos istos homines, eoruinque sobolem jam fuit,alicubi quidem causa fuit regionis, quam 1brtiti sunt,infelicitas. Alios fortasse validiorum.violentia in longinquas,incultaSqNe regio nes ejectos egestas oppressit, nullo instrumentorum adparatu ex pristinis sedibus deportato. In isimilem inopiam inciderunt,qui migratione in re
