장음표시 사용
551쪽
esse praetermittendam 3 quod certum sit,alterum , si ipsi detur occasio, non omissurum,quin nos perdat. Enimvero hactenus tantum,& sub hac correctione ista sententia admittenda est; qui nocme potest,ille& nocere velle potest,seu eundem etiam facile libido nocendi subire potest. Igitur hoc sanae rationis est, ut istum accurate incipiamus o servare ,& mature innoxia munimenta nobis ciris cumponamuS, ac nostras quoque vires augere, aut amicos nobis adjungere studeamus. Tum etiaam si videamns eundem injustis mediis & per oppressitonem aliorum potentiam suam auctum ite, ad ipsum in ordinem redigendum inita cum Os- pressis societate incumbamus.Ast ut incertus & in futurum prominens metus causam mihi det certii praesensq; malum alteri intentandi, id vero nulla ratio admiserit; quippe cum hoc modo conjunctio illa naturalis inter homines plane tolleretur,ac vita humana ad gladiatoriam conditionem redige retur,ubi aut occumbendum aut occidendum;qua ad conservationem hominis nihil ineptius. lib. 0L. humana seira negotias actioneu officia seel occupandi seel disserendL Uel etiam uti
sienis 'el caψendi similia sunt pugna gladiatoria.
NAgladiatori composito adpmnandumlugna hac pro sita sors em aut occidere, si occupa Gerar,aue occu-ere,s cessaseerit. Hominum autem se ra non tam iniquu noi tam indomitis necessiritilus circumsiripta Era, ut idcirco prior injuriam facere debenae,quam ni eceris, paripossit. 9. 18. Quae cum ita sint anifestum est,med am. Z quan in
552쪽
quandam viam heic esse tenendam. Nam uti status naturalis propter conjunctionean hominum,tum ex similitudine naturae,ium ex mutua indigentia,. tum ex dictato legis naturalis Iminem ingematis resultantem , pro bello proprie dicito haberi nequit: ita idem ob malitiam hominum,cupidinumque & affectuum rectae rationi. obluctantium Vehementiam indolem pacis satis lubricae Sc infidae habebit. Sic ub ideo quemlibetnobis amicum praesumere debeamus, animumque gerere promtum' ad officia pacis & humanitatis adversus quemlibet exercenda,qui ista admittere velit: & nihi minus silutis nostrae solicitam semper curam agere,eam que ita munire, quasi aliorum amicitiae patram sit confidendum; nec unquam per fiduciam alienae probitatis aut innocentiae in supinam noS negligentiam rei cmuS. 6. 392 Ex hactenus traditis' facile adparet,a m. ratam status naturalis notitiam multa stiggerere civitatum rectoribus posse, quae& circa extraneoS,&in ipsa civitate observatu quam maXime ne cessaria stant. . Ac primo quidem, quia non omnia civitatum vires ad aequilibrium sunt redactae , .aut
unam a pluribus sinul invadi contingere potest ;& Vero communis hominum cognatio debilius vinculum est,quam ut propter illud ibium ope, rosa aliorum auxilia. sibi. quis spondere possit :igitur ad conservationem civitatum facit, maluxemi amicos & sectos quaerere ; postquam non facile ad auxilium ferendum accurrit, quicum nihil. unquam nobis suit commercii , L cujus nullam
553쪽
antea rationem videmur habuisse,nisi praesenti periculo admoniti ; praesertim eum ejusmodi auxilium multo fere adparatu opus habeat. Ut autem quis in altero fiduciae quid locare queat, etsi nonnarum faciat religio fidei,sanctum mortalibus no men ; tamen quia regulariter homini confervatio sui ante respectum aliorum habetur: inde isti potissmaum quaerendi sunt socii,quoS communiS Inobiscum utilitas jungit,& quorum interest nos fa vos esse. Equidem ut quis in aliorum sese accingat. auxilium,fas humanitatis, misericordia, decus, loria speciose ingeruntur. Enimvero sola haec vocabula tape non nisi sterilem eliciunt affectum, aut languidius procurant auxilium, quam quod diς- pellendis nostris necessiitatibus suffcit. Ast ubi
praesens ex societate alterius emolumentum allubescit, aut quando ad nos trajecturum est incen- dium,ubi proximi domus in cineres consedit; tunc: demum bona fide & enixe pro aliis depugnatur. Quin & cum redioribus civitatu haec prima incum- bat obligatio,civitatis suae conservationem quaerem're,sane per istam prohibentur flatum suum pro autero periculo exponere, nisi quatenus concurrens
utilitas admiserit. Sie ut quibusvis foederibus haec tacita inesse limitatio intelligatur ; quatenus pyrista salus nostrae civitatis non est periclitatura. Ac
nihil frequentius historias evolventi occurrit, . quam commutatis temporibus atque utilitatibus foedera ultro expirasse. . Unde & hoc patet,quam necessarium si rectoribus civitatum, & qui istis.
consilia subminiurant, non suae silum sed & alia
554쪽
rum rerumpublicarum conditionem, & in quantum communi nobiscum utilitate jungantur,nos- se,ut ad quorum amicitiam adplicare nos debe
mus,liquido judicare liceat. Iu quo ipso non aflectus consulendi, sed salus civitatis cynosurae loco
respicienda est. ' , Ig.Σo. Deinde cum status naturalis habeat indolem pacis sat lubricae & parum fidae,rectorum civitatis est solicite Ucumspicere, & obscivare con ita & actiones eorum,ex quibus ullo modo siuae e vitati damni quid inferri possit; ne fortasse ipsis dormitantibus aliquid in eosdem cudatur, quod postea elusisse serum sit, & ut ipsi in tempore opponere queant, quae ad securitatem propriam sa-ciunt. Proris uti Poeta Argum repraesentatronium luminabras cinctum Argus habe lat. In suas seicibus cmebant lina quietem; ci ter ferseabant,atque inflatione manebant. Constiterat
cun loco dectabar ad Io: Ante ocul s Io quam habebat. Cui fini recentioribus temporibus instituti sunt perpetui seu residentes legati, queis praeter negotia,quae susinde inter duas civitates intervenire solent,& ad quae expedienda peculiares legatos mittere onerosum foret, id quoque potissimum incumbit,observare quae apud mlios agitantur, quae ullo respectu nostram civitatem possunt tangere, Atque haec professa velΗt curiositas aliorum destinata expiscandi nihil jam, injuriae aut osseniae judicatur habere, postquam
cultiores populi mutuo istam c0nsensu receperunt eamq; adeo veniam dant petuntque vicissim.
555쪽
Et quatenus ea inter media nostrae cons vationis adhibetur, eo ipso quoque naturaliter licita habe bitur. Neque vero alicui injuria fit, si quae ipse in alterius fraudem machinatur, ab hoc selertes elli dantur. Quod si autem ea occasione quid elimi netur,quod in daninum civitatis redundat, garrustas aut proditio ministrorum vindicanda fueri . per quos ista arcana emanarunt. g. 2I. Ex indole quoque status naturalis id con-- sequitur,ut,quibus conservatio sit curae est,quantum in se,opera danda sit,ne alius quispiam enormia nimis & superflua virium incrementa capiat, & quae ipsi opprimendo sufficere possint; utque adeo vicinarum vires in aequilibrio teneant ό. Id, quod tamen hautquidquam eo extendimus,ut ad , probare Velimus ea bella, quae nullam aliam habent caulam justificam, quam ut gliscentes vicina vires coerceantur; praesertim si hic eas legitimis mediis quaesiverit, puta haereditate, ciste, ultroneae submissione aliorum, industria civium , aut alia quadam fati benignitate; ac ipsb vitae suae tenore testetur, cupidines suas circa Propria: duntaxat
conservanda occupari , ad aliena rapienda non extendi. Verum istam aliorum vires nimis exuberantes librandi licentiam per talia duntaxat media exerceri volumus, quae cum aliorum injuria non sint conjuncta. Puta, ne pecuniam nostram temere in alterum transferamuS, eoque dum nos exhaurimus,alterum locupletemus. V.g. . Sit aliquae civitas, quae mercium hinc inde trans
Portationem sibi soli vindicare voluerit, aut quae
556쪽
suas merces aliis obtrudendo eorum opes ad se d rivare aggrediatur. Ηhic sane recte faciunt caeterae civitates, si ipis commercia sua per se exercere instituant, aut eas linportari merces prohibeant , quibus per stultitiam aut luxuriam civium pec nia ipsbrum ad alios devolvitur. Sic si praepotentem civitatem vel externus hostis invadat, vel in ' testine agitent turbae , non injuriam faciunt aliae civitates, quarum interest ejus potentiam immicnui, si ipsae intereae eandem cum hostibus colluctantem destituant, nec quominus illa mala extrahantur prohibeant, quousque ista defatigata nimias vires decoxerit. Sic quia utique fas est auxilium illi serre, qui ab altero injuste invaditur, aut cui jus situm denegatur: igitur si praepotens civiatias alios injustis bellis lacestat,aut jus iisdem red-
dcre detrectet, prudenter caeteri faciunt, si ubi im plotan tu hac occasione usi cum illo,qui injuriam patitur, sese conjungant, societatisq; viribus eundem in ordinem redigere laborent. 22. Sed&consideratio naturalis status non
pauca suggerere pόtest, quae salutariter in ipsa civitate observantur. Ac illud quidem manifeste exinde colligitur, civitati operam esse dandam, ut
post DEUM O. M. et in seipsa praecipua sit fiducia
reposita 3 utque adeo propriiS praecipue ViribuS ni- - itatur. Cum enim propter insitum quibuSvis amo- lrem propria salus cuique maxime sit cordi, quam silerique aliorum incolumitati longe praeserunt spatet valde infelicem esse, & vix aliud quam pre- earium ducere spiritum rempublicam, quae sum-
557쪽
mam spen in alieno auxilio collocare semper c gitur , au i quae aliorum invasiones pecunia data. donisque redimit. Inde rectoribus civitatum quam maxine incumbit eniti, ut ipsarum viresi propri e sint quam validissimae. Id quod obtine. .tur,si ea quae ad rem militarem faciunt quam optianae sese habeant ; si viri, arma, equi- Πa S semperi sint in: prs tu, sinesque regionis, acpraecipua l .ca probe sint in unita. Neque eadem cura relaxa da aut negligerela, licet per longum temporis . spatium pax civitati arriserit ; cum .summo in pe- riculo Versentur civitates, quaS diutuma pace la igVentes, & in otium resolutas repentinus hostis invadit ; cui oppositae tumultuatiae S inexercita..itae copiae nil nisi stragem augent. Sed & divitiae civitatis per licita media quantum fieri potest, augendae aut conservandae, ac paciS cumprimis temin pore, ut aerariuin juxta & privatae civium facultates gliscant providendum, quo ingruente bello sumtibus issicere queant. Neque enim bellum semperieipsum potest alere ; & lepide Flamininus quondamΡhilopoemenem, cui a pecunia destituto miles in promtu erat, dixit, pectus quidem &hrachia habere, sed ventre desci.
g. 23. Praeterea statum naturalem singulorum hominum ejusque miseriam considerasse,pluit naum facit ad hoc, ut cives statum civilem ament, & ad eum conservandum omni studio incumbant ;simulque libenter tulerent illa onera, quae tuen dis civitatibus sunt necessaria. Haec enim opera .minima pars sunt eorum malorum , quae Vitam
558쪽
di sibi utam comita rura erant ; quibus immersi ix lolige miseriore futurus erat conditionc quam qui in civitate durissenum videbur vitae genuS agere. . Ex adverso qui de status illius naturaIs miseria nia hil utiquam cogitavit, is aegro mainto fert onera . quae per imperantes civibus imponuntur, tanqua supervacua, aut ad molestiam plebi iaciendam, aut, ambitioni tantam & luxuriae imperanuum ala dar inventa. Cum tamen qui rite rem expenderit, non magis super istis querelam moveri pax esse agnoscat,quani super pretio vestium aut calceorum , quibus corpus contra injurias aeris, offensasque munitur. Imo qui statum huncce natura lena probe cogitaverit, aequiore animo feret imcommoda, quae aliquando ab ipsis imperantibus Praeter rationem experitur. Quippe cruri in stata ii iiti inter rariora habeantur,& quae interventa meliorum pensantur: in naturali autem statu paria ii is aut graviora mala tantum non quotia dianae erant,ac sine fine S modo expectanda.. AN.que ista incommoda cordatus civis haud quidquam indoli satus civilis per se adsci ibet,eoque nomine in istum iniquiore erit animo ; sed com-mnem potira rerum humanarum imperfectici-mem agnoscet. Cum enim civitates praecipue inventae sint adversus mala,quae homini ab homine
imminent, cui fini utique sit homines fuerune adhibendi; ita accurate provideri non potuit, quin interdum aliquid malorum promanaret ex illis ipsis hominibus, quibus ad averruncandae ala humana nos subjecimus. Et haec qui probe
559쪽
yerpenderit, facile si quae si int incommoda status
tolerat, nec ad res novandas est proclivis ; praelem tina cum post mutationem fere magis alii homines, quam alii mores succedant ; & pleraeq; in rep. mutationes per bella civilia sani ; quae inter gravissima civitatum mala merito habentur. g. 24 Denique & hoc ex supra dictis colligitur, irectoribus civitatum procurandum esse,ut ex ipso velut ambitu civitatnm proscribantur ea, quae statuS naturalis, quantum is civili opponitur, sunt propria; utque adeo cives neque inter se, neque in respectu ad imperantes ita sese habeant, prout illi, qui in naturali statu invicem vivunt. Tali enim modo vinculi civilis convussionem oriri necessum est. Inde civibus non est permittendumjus in a
mis habere, aut injurias sibi illatas bello privato exsequi, jusque sibi ipsis velut dicere. Nam hac ratione vitae civili inquietudo & lubrica securitas status naturalis conciliatur. Qua super re silicite
quoque praecipit Iacobi Rex Doni re i l. a.p. m. Et concedendum non est , unius civis pote
tiam in tantum excrescere, ut ea contra OpeS to
tius civitatis aliquid ,sene queat. Huc enim qui excessit, non aliter considerari potest, quam talis, cui libertas naturalis competit, quique adeo civitati non necessario, sed tantum precario paret. Cumque tam amabiles res habeatur hominibus
summo imperio potiri, iacillime hunc, ut eidem, manus injiciat, libido subire potest. Adeoq; nihil propius est, quam ut praepotens ejusmodi civis in hostem praesentis status evadat eo periculosi L s . Iema
560쪽
rem, quod jam intra ipsa velut moenia sit receptus. Eandem ob rationem cavendum est, ne in civitate factiones oriantur, aut si ortae sint, quanto us dissislvantur.Illae enim ubi vires sumserint, nova velut civitas in media eivitate e truitur. Cum autem facitio nunquam se satis i tam arbitretur, quamdiu illa pars civitatis, cui j re summ a rerum competit, est incolumis'. mania festumest, factionem omni occasoni imminere, ut oppressa altera parte seminam civitatis ad se
trahat. Atque ista in praesens pro ratione instituti nostri sun