장음표시 사용
101쪽
M. CATO, CAP. asi et quod veneat; quae satis necipiunda sient, satis i s accipiantur. Reliqua quae ' simi, ut compareant. Si quid ' desit in annum, uti paretur; quae si Peraint, uti veneant: quae opus sient locato , ' locentur: quae opera fieri velit, et quae locare velit, uti impe- rct, et ea scripta relinquat: pectis ' conside ivt. Auctionem ' uti faciat. Vendat oleum, si procium habeat, vinum frumentumque quod sup sit. Vendat boves vetulos, ' armenta delicula , γ oves deliculas, lanam ,
ebus. Sed idem in Curis see. reperium 4n Cod. aeseti. et Veneto a Nesiouemini facias p bat; quam viri diaeti amnolcilionein cum multis aliis omiserat Ernesti.
Dedi tu dAT LM Nane qui primus ex libris prodidit lectionem Vietorius ipse Varronis i tim de R.
n. allemina lite ex Nonio attulit, tibi
rum POpma distinguit a reiicillis delicula, quasi propter aetatem x et mor-hum deficientia, ut non possint amplius usu esset reticula coulra esse, ciri μι- , reliqua quas si uet, ut e m- μευ eant. Paulo antea C ex Gronov. id actum siti. Sestis aecimui Salis acceptionem respondere sali actioni, qi iam vulgo eautionem dicant, bene monet Graii. Celerum Bruscii. a mimia si v et do inceita sint locaro.
V i i ere Ald. omittit usi. Auctionem tili faciat Nisi aliunde
immigrarunt haec verba , cum Praecedentibus sunt conlinitanda, recte monente Metirsio, ut factum in Aldina. AIiae Edd. toruio/iem. In vetusto Codice Flcireti lino, teste Pontedera, est: Pecus consideret, lotisio rem Mi δε- eicit. Cres 'entius haec verba plane omisti, sed is habet: Pectis Ormis conatae rei. Denique monet Pon ledera , haee eadem verba auctionem uri furivi x elui argumentum, praeponi Capiti III, in Editione Steph. Gryphii, Comme- lini, Popitiae et in Vaticanis Codici.
102쪽
13elles, plostrum votus, serramenta vetera , ' Ser m Mnem, Serviun morbosum, et si quid aliud supersit, vendat. Patrem familius vendacem, non emacem
III. Prima adolescentia patrem sumiliae agrum 'conseret e Studiose opin tet,' aedificare diu cogitave oportet; conserere cogitare non oportet, sed facere oportet. - ubi aetas accessit' ad annos xxxv I, tum
rigere ex I. B. R. el Briuch. cc omiu. quae ob vitium sagregentur et alienentur. Quae quidem disti aeuo ast
salsa et inepta Neursius e paravit poreos delieos, itui quidem ita v cantur , auctore Varrone III, 4, eum a mamma depulsi sunt; et ex Glossis assert Delietim, ἀπογαλακτισθε υ; quod commemum arripuit Gesner, et deliaeulas interpretatus est oves a maminma depulias, quae lanioni traduntur. Sed non meminerat, praeter o es deliculas esse eliam h. l. armenia delicula. Quia vero sanus armenta delira appellati I t porta, ita agni et vitali diei recte possent delici , non
sues, oves aut boves , quae sunt rim
mina adultomim animalium. Facci latus vocabulum iusiciatim e Lexie amandavit, dum certior assermur auctoritas. Deliciis porcos Gn. Gesner
Iu Hist. Quadrup. pag. 4020, dilatos putabat ex Graeco. Hesychius enim
Contra Io. M. Gestier in Thesauro L. L. dati eos mi eos diei suspicatur, qui delinquantur a matribus, ut reliqui, qui relinquantur; delieulas vero oves diei, quae delinquuntur seu vendun tur aliis domitiis. Serseum omem Uoe Catonix Prae- ἔ-- Vrsu Om. Cr. c enim add. Cr. ,ed malui Q vulgatum studere CorinIunt. et ceterae ante Victor. d finceptum velut inhumanum reprehendia Phitaretio in Catone, monuit Pop-ma. Bruschiana Hatisretim habet.
Venducem Titianus in libris de
iam emacem everi esse. Num id melius emitur, qu- ν titur, m
nente Ueinsim ad Ovidii Amor. II, 6, 23 , ubi Gesner eorrigebat: nihil melius emimae. Sed Abr. G nov. ad h. l. malebat : Nunti uid melius. Ceterum C eseentius his statim subitinxit ea verba veluti Catonis eiusdem, quae
leguntur in Varronis I , 69, tibi vide
dixere, alimur iam a frui. Ceterum Melliana in Syllabo lemmatum a lescetuis, in ipsius rapitis lemmate iam lementia habet. Adulese. etiam Cod Paris. Leelionem stasiose mecum Pro havit Poni edera in Cur. See. Facere γοι tri Ila etiam Cod. Ρ ris. 600. Idem Dura ante ita aedifomittit cum Victorio.
103쪽
aedificare oportet, si agrum consitum habeas. Ita aedifices, ne villa sundum quaerat, neve fundus villam. Patrem familiae villam rusticam bene aedificatam habere expedit, cellam oleariam, vinariam , dOIta multa, uti Iubeat caritatem expectare, et ' rei et virtuti et gloriae erit. Torcularia bona habere oportet ut opus bene essici possit. Olea ubi lecta siet,
oleum fiat continuo, ne corrumpatur. Cogitato quotannis tempestates magnas venire , ' et oleam deii, cere solere. Si cito sustuleris, et vasa parata erunt,
damni ' nihil erit ex tempestate, et oleum viridius 4 et melius siet. Si in terra et '' tabulato olea nimium diu erit, putescet, ' oleum foetidum siet. ex ' quavis olea oleum viridius et bonum fieri potest, si tempori s iacias. In iugera oleti cxx ' vasa bina esse oportet. Si oletum bonum beneque frequens, Cultumque erit, trapetos bonos, privos, ' impares esse oportet: si or-
Bonos , mi, I. e. singulis torculis suos et privatos uapetos eosque
Ni e furiatis Data Ilare in libri,
suis deesse monuit vietorius. Repetiit dilatum Catonis Plinius 38, Met. 6, et 'olumella I, 4, CHI. Aldina re muram. Viriduis omphacinum seu acer
hum colore album ex immaturis et euriose levitem te expressis 1 lint oli. vix, vis e ex variis nec permaturis , ex nigris maliarum, docente Columella XII, fis, i. Viri i- ει Aldina x is vel bonum. Sed sin ius etiam huic Leo vulnus
104쪽
bes contriti sient, ut ' commutare possis; funes lorcos privos, vectes senos, fibulas duodenas, medipontos privos loreos, trochleas Graecanicas binas, quae sunt bus sparteis ducantur.' orbiculis superioribus si octonis, inferioribus senis citius duces. Si rotas voles sacere, tardius ducentur, sed minore labore.
ma impares interpretatur maiores et minores , quales describuntur cap. 3I, et privos, singulos. Maliger in men eum Tumebo impares eosdem esse putat, quos alibi supervacaneos vocat; eique opinioni Meessit Gesner, et gallicus interpres.
Urbes Gallus Me des vertit. Cel
Anes lorem eorio factos, a quibus diversi spartei, deinceps nominati. Loreis suisse orbes circumactos, suspicatur Gesner. Perlinent polius ad torculare, seu pressorium. Milicet auetore Plinio ιη , a. 74 , antiqui su-nibus villis pie loreis loreularia detrahebant et vectibus. Graecanica per cochleas toris Augusti demum aetate inventa suere, teste Plinio. Et e
chleam in toreulari memorat demum Palladius et Vitruvitis VI, 9. Vocetes serios L ires Gallieus In tenuis, fibulas m ea vertit. Fuiaris De numero vide ad cap. 4 2, notam 3Iosteri. Medim, In vetere Codire esse meliminis mi os borios, monet Vrs,niis. Les eaNer Gallieus Intem irres . Prelo deducendo adbiberi, sim spiratur Meister, qui eomparat locum Plinii ι 8 , eap. 33, arui mi finia a Dittis is D eis ea dri fiebam et υectilias. Vocabulum ipsum ex graeco in Tovτα. quasi rudentem , derivare malebat,
quam cum Popina a melius premen
me de ses cordes e geneti/GPiagne, Gallieus Interpres vertit et binos tr chleae miique sunes attribuit. Subdi tendo prelo adhiberi trochleas, m Muit Meister, comparato Ioco Pande etarum , quem posui in Dissert. de Prelo Catonis. ωMetilis Les Hias e editi es inmeritis done ia cham stipisietire minimi
te potitias et tinferimine sis Galli uxtato ait. De vitio huius loci monuit
Gemer, qui rationes mechanicas impedire ait, quominus aucto orbiculorum numero, celeritas ducendi eadem maneat. Meister hare monuit: Mimm si Cato orbietilis ara eriori socioris inferiori s aenia visamlibet sem uerem cons Me υod ii, quum iu ς--a
rum nori ni urietine meediat inferi rem numerum. Sed forte de binis tr
ordine orbiculorum intestigeridum eae, in iram vim ficile et octo orbiculos su riores, sex raseriores; ira ingem
mmm muneras minuetur. Hoc modo erroris aut mendi stiviris crastitit.
105쪽
V. Bubilia bona, honos Praesepis, saliscas clatralas. Clatros interesse ' oportet pede. Si ita iecoris, pabulii in boves non eiicient. Villam urbanam procopin aedificato. In bono praedio si bene neditative. ris , honeque posiveris: ε ruri ' si recte habitavoris, libentius, ct suopius venies, sundus melior ovit, min
Bubilia Pontedera addi viniuil : uti bene aedisoaga hascas ; eriargumento , ubi est: b itia uti binis aedi inia λια --r et vicinia Boma. Ceterum biabiti non Minti diei latine, astimat Varro L. L. VII, pag. 9ε; VIU, pag. 3 40. Cliarisius tamen I, p. 8 , ex Catone et Varrone M.Ati lain dat, si lectio sana est. Fadiaeas Τumebus XIV, 2 , inte Prelatur, in quibus gramina et somnum ponitur. Cmiles et palenam ex frae vocat Vegeti . A FHis aut Faliseis in lis Tum tua; a palis , quasi paliscas, derivat Popina. Praesepes Gesner putabat esse eos ipsos clathros, quos Falerii olim optime saeiabant, hibernas in stabulo, aestivas portalites. Sed deinde in Thes. L. L. maluit Faliscas ad praesepea
utrasque referre. Graeei clathros seu crates vocant κροστημον, quod Polu
αἱ πιαιρουαε-ι εκ - ης, κὐαιρεσθαι τα περιτ : i. e. tabulae exemtiles, quibus sublatis purgatur Praesepe . Ceterum Cel. Rouhoeli in Disseri. ad Calon. pag. 9 , recte nuit, rectius pati to sca ibi quam liede, ut eo illo Catonis satisfiat. Aliter Gallicus interpres: ira Duellers d 'tinnia de distino metu mae ct δω--x.
Villam urba Ita in optimo codice reperit seripium Victorius; quaesii villa urbana docet Colum. 1. 6. Vrbariam etiam habet Crescentius I. s. Reucque ma ris Haec omittit Crescentius usque ad Mentirus. Idem fructis Hus ea 3 ea, sed anticiua mea Milio habet fruetia. Omnino x eclius h. l. Iegi puta, ita: - linea α ia et rori habu eris, libri a. Reliquia verbis omissis, quae sunt inepta et superia
Mere habuit Plinius XVIII, a. si
106쪽
nus peccabitur, fructi plus capies. Frons occipitio prior est. Vicinis bonus esto. Familiam ne si veris peccaro. Si te Iibenter vicinitas videbit, facilius tuti vendes, operas Acilius locabis, operarios Acilius conduces. Si aedificabis, operis, tumontis, materia adiuvabunt. Si quid bona salute usus venerit, benigne defendent. V. Haec erimit vili ei ossicia. Disciplina bona utatur.
Feriae sei ventur. Alieno ' manum abstineat. Sua servet diligenter. Litibus familiae sulwrsedeat. Si quis
quid deliquerit. pro noxa bono modo vindicet. Familiae malo ne sit,' ne algeat, ne esuriat; opere '
Parisimis habere videtur, quia nihil varietatis ad Popinam amiolavii Gron. v. melius Vin. Z.. ta,m. g mi raris a. v. deiticeps eviet Cod. Gronov. h iis a Mu a. V. quocum Pol. --rie C . Gmnov. ci u A. hint. G. CAν. V. a M a Οὐ--ε uim alme G. sed antiqua meat adleuia amram habet. bὶ φ. - 3m noxa omitt. Crese. invis deat addunt Editiones a. ici eum quo iacit Pol. et Cr. ω veras L B. R. et cmre A. Iunt. G. veras nedit, sine dubio operarum errore; melios Popinam sequutus restituit Gesner, istatim tot aliis in loeis vulgarem formatii reliquisset. Fundus me
Iior habet otiam Crese. Alias legieliam lmsse findo aminias erit putaba
quod pro . Roria sinti . e. quod omen deus
aveoat; ut monuit Gestier. CAp. V. Luitio fiamina. Ita reete d. l. B. Rr. R. euam Crescentio Basil. Reliquaejunistiae. quod oliam in Crese. editione Lovati mi esse nil Gesneri Si morsedere litibus h. l. itiis reine
iudiearct de litibus. Ponte ra in Curisee. inter iurgia familiae diseernere
imperioque eomponere et rixam sedare inlei prelatur.
Plinio recthis alii Codices habent
esse ait ver bene eaere a. ut in ed. mon. aliter est in editione Crese. Basileensi, qua alias usus ruit Ponte-dera mecum hi ea enim legor vera exercear omisso bene. Libri Brusebiam habent ci emas ne lene exere. In Vatic. si a reperii Ponlederar opere bono receUL Ipse Ueras Praeserebat, quia
107쪽
M. CATO, CAP. 5bone exerceat: facilius ' malo et alieno prohibebit.
Vilicus si nolet male sacere, non iaciet. Si liassus erit, dominus impune ne sinat esse. Pro beneficio gratiam reserat, ut aliis recte sacere libeat. Vilicus ne sit ambulator, sobrius siet semper, ad coenam noquo eat. Familiam exerceat: consideret, quae dominus imperaverit, sant. Ne plus censeat Sapere se, quam dominum. Amicos domini, eos ' habeat sibi ε amicos. Cui iussus siet, auscultet. Rem di, inam nisi compitalibus in compito aut in soco ne faciat. Iniussu domini credat nemini. Quod dominus crediderit, exigat. Salui semen, cibaria, sar, vinum, oleum mutuum dederit nemini. Duas aut tres samilias habeat, unde utenda roget, et quibus det: praeterea ' ne mini. Rationem cum domino crebro putet. Operarium , me enarium politorem diutius eundem ne
B A. et ut Vera nescio sede Almel. - exere et Crese. e si oΛ. Iunt. G. Α. i a nutio min. Crese. ediit. tres. g comistereisse in A. G. Procri et in Cr. h) eoa om. Crese. i intum I. R. IV. M. aiatu B. T Praetre nemini P. yrarier eas I. B. R. Br. M. A. H. lὶ paret I. B. R. Br. cm omn- Curis secundis altero loco ver ramitiam exerceri ex h. l. male repetita et delenda esse censet. Sed in his Catonis libris, quales nunc habemus, non mirari de mus eadem praecepta repeti, quum multa ordine plane perverso et praepostero tradantur, aul
Ha ipsius an potius librariorum vilio
nemo De et cometit I. Fr. Grono . Beri scio I. e. bono iacto, ut recte monet Gesner. Co uiderer Rectius , puto, Crese.
Complandis Iterum nominal infra eap. 57. De iis vide Maerobium Saturn. I, 7. Compita Larium in deseriptione romanae regionis CCLXvnumerat Plinius III, s. s. Varro L. L. V, p. 49: Compitalia, dies auribia
c ripitis . In soco ni iisdem laribus. sed familiarinus, in um. Praeterea nemini Ne rem scit. habeat, malebat A. Gmno . Meroe urium Potitorem Quem infra cap. 336 memorat politorem, is plane diversus ab hoc, mercenariam in operam conducto. Quare Pontei eraeensebat iunctim legenda hare esse, ut mutata interpunctione inditavinius. nee separari mercenarium a politore debere. Gemerus adeo tria vocabula haee simul ad eundem homin m refert et m uorem probat. Illor, ae
poliendo agro, is divitur, cui agrum
108쪽
habeat' die. Ne quid emisse velit, insciente domino,
ne ciuid dominum celavisse velit. Pura situm ne quem habeat. Haruspicem, ' augurem, hariolum, Chaldu eum ne quem consuluisse velit. Segetem ne de studet: snam id infelix est. Opus rusticum omne curet uti sciat
sacere, et id faciat saepe , dum ne lassus fiat. Si se- scerit, scibi Uin mente familiae quid siet, et illi animo aequiore facient. Si hoc faciet, minus libebit ambulare, et valebit rectius, et dormibit libentius.' Primus cubitu surgat: postremus cubitum eat. prius villam
rorem ante Victor. Polit. P. Polictorem IV. o li ut P. ω au rem a My. ariol. a. Victor. i ab Luget I. B. et Pol. ut ex siletilio colligere licet. defluare reliqui; defloridet W. O nae I. D. Br. n. Cresc. A. s seriirit Victor. erimae iuuiis euin . si feceris 3--ahit exemplo semilium et illi et c. Cresc. ubi antiqua mea habet: seri I in nutile fanuliae. i meiati Cr. v libentius ut partiarius, cui vineam aut olive lum
i ramus in commiane quaerendis
helibus. Mereenarius politor igitur h. l. esse debet, quem agri poliendi
cat sa merce te conducimus. tam illi rationem hane esse suspicati Goner,
iri ne villieus operas die diei a diutius halaeal, ne studio opus trahant ei ducant mercenarii, si eOnd Ilio ipsis
Neti quid mintima Crescentius rue mad; sed antiqua mea ne dominiam
Defmid ιθ Libri uariant inter δε- fruari et defraget. Codex Vrsini d fro-ει habebat. Plinius XVIII. s. 45:linc Pertinet oraculum ill πω nonrectistodiendum, segetem ue defruges. Isto vero loco de sementi praeeipit, ut appareat, intellexisse eum oraculum de semine, non maligne spadigendo, nee fraude subtrahendo. Nonius: de=ιdiare sigωμα fructum mi maere Diamr fatidem Mimiad exquirere,
ubi remxii simul ad verbum desint
gare, ut admonet Gesner in Thesauro L. L. Dei rugare, qui commode intem pretaretur h. l. nondum vidi, aut legi.
5. Si fereris, aeribit Quod edidit
Victorius avi Gil , errore operarum irrepsisse putat Gemer, qui tamen scibia vulgatae interpretationem plane ineptam assert. Ponledera Vietorianum soribu approbat. Neuter memoravit lectionem Crescentii: si scerit Pro-o it eo lo familiam ia tui ele., ubi antiqua mea talitio habet: scri- iumente semiliae, euius interpretatio esse videtur ieetio Basileensis. Igitur lectio Viei oriana ex libro scripto du-ela videri debet. Catonem villieum
non velle ariollim esse , recte admo
net Ponted. in Cur. see. Itaque anti. quam lectionem restitui. Dum uetiusvis far Equidem malim dum ἐπι-s fvi, propter sequentia. Ponte dera in Curis see. vulgatam sic tuetur: id enim in exemplum arriperent ser i. Paris. Codex vectam Lusus,Gro vianus alter Lyma. B schiau dum m .
109쪽
videat clausa uti siet, et uti suo quisque loco cubet,s ct uti iumenta pabulum habeant. Boves maxima diligentia curatos habeto. Bubulcis Obsequitor, partim, quo libentius boves curent. Aratra volneresque tacito uti bonos habeas. Terram curiosam caveto' ne ares, neve plostrum, neve Pecus impellus ' Si ita non ca- veris, quo impuleris, triennii fructum amittes. Pecori
omii l. I. B. R. Br. x sim I. B. B. M. I et M. Primus mane surgin Cr. sed antiqua mpa --- mrgag. Cod. Paris. Prius ista videar. b Mimiatra pro ire I. B. R. Br. IV. Mae .lor uritim A. Iunt. G. Drsepia o Partim Pol x easeo Pol. a in illam addunt I. B. R. Brusch. in Dillam Cod. Paris. in eam imPelias A. Iunt. G. yliarasarum Br. Q triemio Omnes ante Viel. cc Meae obseι tor, Partim Leet one li- tirorum atonis spreta, scripturam Crescentii unire probat Ponledera: lud deis in mimis bene Aa sit, quo ele. etsi editio IA uan. . leste Gesnero, habet μα is Maevini us Partim sit, it etiam antiqua mea Muta. Gemer
artim orrum suspicabatur ex mi atam tamen tuebatur exisi e , et od raraim etiam infra , 3, solitaritim pomine. Sed exempla a Poma adiciaci plane aliena sunt a ra-ε - hiain loci. Iitur eam Gesnerirali oriem ut lector, q-m legi vult
in se rundis Pontodera rara interpretatur praeserum, et M verba non villiso, sed filio diei putat. Nune demum video distineti 1e mmola et post 'π'tim millocata, laeum fieri s vis imam. va artim dicatur infra Q. H. X. Bubulcis non omnino, sed Piartim seii in 'Mibusdam rebiis obs via vult Cato domi m- seu in m. mmeus mimus XVII, a. 3: D ream
sam et pumicosam. Aliter ωlumella II, 4,s, ulsi vide. Amineo Nisi interim malo mederi
conatus fueris. Ita h. l. explicat .alIicus intenires. Sed ecce Columella Il,
quod initium caselis avi spurium aut viliosum esse ihi demonstrabo. Nee Ne noster locus plane ab omni labe inmmnis videri debet, si loeum C Iumellae compares. natiomem eonsilii, a Calane Positi, nee in Columellae disputatione investigare tinam adhuc potui. Hue t runt etiam vulgo verba insin eap. 6 alieno loco posta sulco
Mario ne ares; quae tamen rectius de sulco recto perducendo interpretat eris. Lhaia Cato plostriam pecus lue impellere in eariosam terram vetat, pertinere debet ad ipsam arationem, vitai malis verba haec spuria censere.
quae onaisil etiam Columella. Quodsi a Catone sunt, tunc manisust uni iude
110쪽
et bubus diligenter substernatur; ungulae Curentur. Scabiem pecori et iumentis cavet O. ' id ex same, et si impluit, fieri solet. Opera Omnia mature conficias hsaco. Nam res rustica Sie est: si unam rem sero se vis, omnia opera sero facies. Stramenta si deerunt, frondem iligneam logi in; 'cam substernito ovibus bimbusque. Sterquilinium magnum stude ut habeas. Stet, sciis sedulo Conserva; quiun exmrtabis, spargito et comminuito. Per autumnum evehito. Circum oleas autumnitate ablaqueato, et stercus ' addito. Frondem pom ineam, id meam, querneam ' caedito.' per tem pus eam condito, non peraridam,' pabulum ovibus. Item foenum cordum,' sicilimenta de prato Roa arida
is Pro ρ M. Cr. M aridiam de rato rem at Cr. vi rimito maeris omnes fieri puto. plostrum aratri intelligi, quod solus Virgilius, post eum Pli
mium inadidae opponit Varro I , 42. - Columellae locum de varia terra comparavit etiam Γ Meti p. 40. s. MeHin hane Ioelio. Rem Victorianae moraeo praesulit Gesner; Columella a mare dixit. I. E. aetyIaliter spargere. Praeterea Aldinarectius ex ore re is habet. Cindito Colligere et serro destrin. gere , eluasi deradere Interpretatur Turii bias Ad vers. M. 2. Sed frons etiam a Columella dicitiir virgullum cum si candibus caesum et repositum in pabulum. Per - - In segetem si ilicet; in pratum enim vere evehitur infra
Atininusitate Plinius WII, s. 30 haec verba de OleIs habet; ubi Har-dilinus muti litate ex Ithris scHptis dedit pro cinitimno. De stercoratione oleariim accuratilis docet infra e. 29. Querneam 7 Crese. quem caritque, sed anticii a mea querceamque 1 alae .
stat infra cap. 30, ei cap. 45. Λ PIittio deeidua dici pro caedua, mim