장음표시 사용
371쪽
Plinius X, s. 55, in loco Varronis de R. R. III 7, s.
I o, voeabulum n er interpretatur ante bellum ciuilem ei num. nescio quo argumento temporis. Haec postquam sandamenta notationi annorum,
quibus libri Varronis, qui hodioque exstant, scripti esse videntur, iecimus; age videamus, si sorte reliquorum annos indagare poterimus. In qua quidem disputatione Ciceronem in Academicis ducem iterum
Sic igitur Varronem Cicero Ioquentem facit capit altero extremo: Quae autem nemo adhuc docuerat, nec erat, unde Scine P seni, ea in sum Potuit, feci ut essent nota nostris. A Graecis enim Peti non Poterant , ac post L. Aelii nostri occasum, ne a Latinis quidem. Quibus eius verbis ita respondet Cicero cap. 5: Sunt ista Varro. nam nos in nostra Hye Peregrinantes errantesque tanquam ho*ites tui libri quasi domum deduxerunt, ut Possemus aliqua se qui et
i essemus agnos ene. Tu aetatem Patriae, tu descriptiones te Orum, tu sacrorum iura, tu sacre tum, tu domesticam, tu bellicam disciplinam, tu seciem regionum, locorum, tu omnium dioinurarum huma nam us merum xw- , Mnem, incia, Oa-- πο-
ruisti. Manifestum est, respici Itbms Varronis, Antiquitatum titulo inscriptos, quas ipse Varro ibidem Paulo antea nominaverat; de quo loco postea disputabitur. Antiquitatum rerum humanarum et divinarum sub nomins laudant scriptores veteres hos Varronis libros, singulorumque varios titulos Commemorant. Antiquitates rerum humannrum libris XXV complexum suisse Varronem, ait Augustinus de C. D. VI S: rerum vero divinarum libres XVI C. Caesari Pontisini Maximo inscripsisse, consentit etiam Lactantius I, C. s. Initium Antiquitatum rerum divinarum refert Au,
372쪽
giistinus VI 4, tale: Ideo prius de rebus humanissor H, Postea de dioinis, quia dioiniae istae ab hominibus institutae sunt. Ad antiquitates has scribendas Varro exemplo et institutione L. Aelii Stilonis praeeipue et incitatus atque emditus esse videtur. De quo Cicero in Bruto c. 56: Fiat is omnino Mir egregius et eques romanus cum Primis honestus, idemque eruditissimras et graecis literis et latinis, antiquitatisque nostrae et inuentis rebus et in actis scrimorumque meterum literate peritus. quam scientiam Vrero noster acceytam ab illo miniamque Per sese τir ingenio prae-n-s omnique doctrina muribus et illustrioribus literis ex ic it. Haec Cicero A. V. 7o7. scripsit; itaque etiam ex hoc loco constat, antiquitates a Varrone publicatas ante A. V. 7C7. Lucium Aelium Cicero, decem -annis Varrone maior natu, adolescens audiit, ipso ibidem testante; eidemque Satyras suas Lucilius inscripserat, testante versu posito ab auctore Iibrorum ad Herennium LV ia. Eundem cum Sex. Aelio
Tabularum duodecim interpretem perhibet Cicero Leg. ΙΙ a5. C. Aelii, hominis in primis in literis Iatinis exercitati, interpretationem carminum Saliorum laudat Varro de L. L. VI, p. 65. C. Aelium Stilonem appellat IV, p. 56, eiusque commentarium laudat VI, p. 72. Anno quo fuerit mortuus L. Aelius, ignoramus; mortuum ante A. V. 7o3 testantur Academici Ciceronis libri. Denique ipso Vaeronis testimonio Confirmatur , libros Antiquitatum ante Iibros de L. L. scri
ptos esse, quippe in horum quinto p. 46-Φ7 ipse
eos nominavit. In Fragmentis latent quaedam annorum notae, fias obiter hic investigabimus. Ita ex libro XXI rerum humanaram Antiqq. haec laudavit verba Gellius XIII 12 : Ego Triuinoir oocatus a Pontio tribuno Piabis non ioi, aractoribus Princ ibus, et uetus ius
373쪽
Varronis tribunatum duxisse puto Fabricium cum aliis. Antiquitates rerum divinarum C. Caesari inscripsit Varro. a quo demum A. V. 7osi in gratiam sui treceptus, ut supra admonui. Hunc igitur annum et sequentem impendisse videtur Varro Antiquitatibus rerum divinarum ad Caesarem perscribendis. Antea enim vix alicui probabimus. hominem. Pompeio deditissimum multisque eius beneficiis obstrictum, Caesaris gratiam scripto Captasse. Sequitur in Ciceronis Academicis locus: Et tamen in illis Oeteribus nostris, quae Menimum imitati non interpretati, quadam hiliaritate conme Simias. multa admista ex intima Philoso ia. multa dicta dialectice: quae quo facilius minus docti intelligerrent, ilicunditate quadam aci legendum inoitali, in laudationibus in iis ipsis antiquitarum Prooemiis milosophiae, Scribere voluimus: si modo conssecuti fuimus. 9uo dissicili in loco duas esse lacunas statuit Casaubonus; contra Ernestius noster difficultatem omnem tolli putabat verbis sic transpositis quibusdam et correctis: in Iuudationibus philoso hiae in iis Usis antiquitatum Prooemiis essicere uoluimus, si modo consecuti sum .
Verum vix persuadebit lectori, laudationibus philosophiae in Antiquitatum prooemiis positis Varronem efficere voluisse, quo facilius, ilicanditate quadam ad legendum invitati. minus docti intelligerent, quae in Satyris Menippeis vel dialectico dicta vel ex intima
philosophia admiscuerat Varro. Igitur statuere oportet. post vocabulum inuitati multa verba intercidisse.
Reliqua sic ordinaverim, uti suasit Ernestius: sed pliilosoplitue laudationes interpretabor de libris I ny rotiis, de Plii Iosoplita scriptis; quorum sectandrina de
374쪽
forma Philosophiae Charisius Grammaticus laudavit; librum de Philosophia simpliciter indicavit Aligusti-
ntis XII 4, XIX i. Hos igitur de Philosophia libros,
ante A. V. 7o8 scriptos ponere oportet; Satyras autem Menippeas multis etiam annis antea; quoniam ipse Varro haec sua scripta vetera appellat. Haec eadem respexit Cicero, dum Cap. 5 Varroni ita respondit: Plurim mque Poetis nostris omninoque latinis et literis luminis attulisti et oersis. aeque ime uarium.
Et elegans omni fere numero poema fecisti, Philosophiamque nutilis locis inchoasti ad i ellendum satis, ad edocendum mnum. Tenemus igitur Ciceronis iudicium de libris Varronis, quibus hic philosophiam laudaverat, quibusve multa ex intima philosophia
et multa dicta dialectice admiscuerat. Deinde ex eodem testimonio cognoscimus, Satyras Varronis Menippeas carminibus omni sere metrorum genere Commistam habuisse orationem; quod apparet etiam ex
reliquiis, a viris doctis collectis. Admonet hic locus , ut dispiciamus. qui qualesque suerint libri Varronis, quos Scriptores veteres logistoricos Vocare Solent, unde ipsum Varronem logistoricum appellavit Sidonius Apollinaris. Ex logistorico Catus seu de liberis educandis excerpsit locum Gellius IV 16, et XX ai. Mercerius ad Nonium p. 2Ο7, a Satyris Menippeis diversos iacit, ea quidem disserentia, ut prosaica oratione toti perscripti suisse videantur, quum Satyris
admisti esse ut versus omni metrorum genere. Menippearum Satyrarum ingenium etsi Varro ipse satis indicavit, clarius tamen ex Fragmentis earum permultis agnoscere liceti et ex iudicio veterum scriptorum de scriptis Menippi Gadarensis, de quo Diogenes VI 99, τα δε βιβλtat α,τοὐ πολ οὐ καταγελωτος γέμει
375쪽
pum circa Olymp. rpo vixisse, statuit cum aliis Reif-ke in Notitia Poetar. Antholog.; quam rationem si sequimur, non longe abfuit Menippus a iuventute Varronis. Potuit igitur recens et celebratum a multis exemplum Menippi Varronis ingenium ad aemulationem Excitare. Menippeas ipse Varro inscripsit Satyras suas; alii tamen Cynicas vocarunt, teste Gellio ΙΙ 18. De versibus sena D Sutyrarum testatur idem VII o. I 6. Satyram, quaaen. Pompeii cum Caesare et Crasso conspirationem factam A. V. 694 perstrinxerat, memorat Appianus B. C. II, c. 9, eamque Tρικάρπιον inscriptam suisse memorat. Tituli rationem cognoscere licet ex loco Varronis de Vita populi romani apud Nonium in v rbo biceim, tibi est de nescio quo: bicipitem ciuitatem fecit, discordiarum ciuilium frangem. A Cicerone nunc digressi reliquorum librorum annos investigabimus notis, si quas sorte in Fragmentis
Librum de aestuaviis ipse laudat de L. L. p. iob, scriptum igitur ante A. V. 7 3. Libros Tribuum ibidem P. I 6. Libros IX Disciplinarum ad M. Coelium Busum scriptos memorat cum aliis Vitruvius in Praefatione
libri VII. Ex libis V fragmentum posuit Gellius X i,
ubi est: Ee Pompeius timide, quod in Theatro, ne adscriberet Consul tortium aut tertio, extremas litenus non conscripsit. Atqui Pompeius tertium Consul fuit solus, reliquis competitoribus ambitus damnatis ; secundum suit A. V. 699 Consul cum Crasso, quo Theatrum dedicasse editis ludis dicitur a Plinio. M. autem Coclius Rufus, Pompeianarum partium item
studiosus et antiquitatis assectator, Occisus est A. V. rosi, auctoce Caesare B. C. III 2Ο-22: unde sequi-
376쪽
VITA ET SCnioA a 93 tu , libros a Varrone ad frielium inter A. V. 699 et scriptos fuisse. De Gente populi romani libros laudans Arnobius V, locum hunc posuit: A dimoto mucalionis et 'mrhae adusque Biritii Consudatum et Pansae annorum esse millia nondum duo. Igitur post A. V. 7 Io scripti orant libri.
Libros de Vita impuli romani ad Pomponium Atticum scripsisse videtur post A. V. 7M, quo Hortensius orator mortuus est. Ita enim apud Plinium XIV seci. 37, Varro loquitur: Hortensius su r decem millia cadam heredi reliquiit. quae eadem verba Nonius ex
tertio libro ad Pomponium Atticum Iaudavit. Sed ecce locum ex libro IV apud Nonium sub verbo obstrigillare : Quod Curio μum id fecisset, dicebat amicis,
ut illi renuntiαretur, se obstrigillaturum ne trium usdecerneretur, aut ne iterum feret consul. Quae ad Caesarem et annum V. C. 7 3, pertinere docet temporum ratio. In altero loco apud eundem Nonium sub vocabulo caecum ex Iibro LU memorantur mandata Arcana, T. At io data a Consudibus; quae eadem respexit Cicero ad Attic. VΙΙΙ ii, et pertinent ad A. V. 7O4. Denique idem Nonius sub vocabulo ancem habet locum ex eodem Iibro: Caesar reversio--m fecit, ne post occ*itium in Nimania exercitus qui errant relinqueret; quo se comiceret PO eius, ut ancii ti urgeretur bello. quae videntur ad A. V. 7CSpertinere.
Servii Clodii, equitis romani, contra podagrae dolores crura sibi veneno perungentis, atque ita POStea sensu omni et dolore in ea parte corporis carentis,
meminit Varro ad Plinium XXV, s. 7, quem in Graecia alicubi mortuum CSS. Q. Metello Celere et L.
377쪽
Afranio loquuntur Epistolae Ciceronis ad Attic. I sto,iI I. Laudationem Porciae, M. Catonis sororis, uxoris Domitii Ahenobarbi, a M. Varrone scriptam, memo
rat Cicero in Epistola ad Atticum XIII 48, A. V. 7os
Post Caesaris interitum inter proscriptos a triumviris A. V. 7 ii nominat Varronem Appianus B. C. IV 47. cum hoc elogio : ριλοσορος τε καὶ tστορίας γρο φευς, εστροπεωμένος τε καλως κα ἐστρατηγηγαώς. Servatum a Caleno amico addit, in cuius villa delituerat. Quem Calenum sortasse licebit eundem Censere cum Suberino Caleno, qui cum Varrone in Hispaniam ad Pompeium fugerat. Mortem Varronis tangit Plinius XXXV, s. 46: Varro Pythagorico mo in myrti et oleue atque
populi nigrae foliis condi defunctum maluit . Idem
libro XXIX, s. 18: mn M. Varronem scirem 88- ω- tae anno Prodidisse avidum ictus efficacissime sanari, harusta a Percussis msorum urina. Quod idem remedium Dioscorides ΙΙ 9 tradidit. Paulo accuratius moditem narrat Valerius Maximus libro VIII 3: Terentius Varro hummae uitae exemplo et spatio mominandus, non annis, quibus sae di te us aequarit, quam stylo oloacior fuit; in eodem enim lectulo et spiritus
eius et egregionum Ορenum cursus exstinctus est. --num . quo ex Vita migravit Varro, ignoramus, nec in seculi spatio aequato Convenit Eusebius. Verum id nunc non curo, scriptorum a Varrone librorum numerum in annos quomodocunque digessisse contentus; simul enarrare breviter volebam res, ab eo ipso aut eius aetate gestas, quarum obiter in libris de re rustica aliisque facta est mentio, ne lectores singulis
378쪽
in locis annotatione vel longiore vel saepius repetita morarer. Praeterea lectorum intererat scire, quo Vrbis conditae anno libri dct re rustica, de lingua latina, aliique, quorum fragmenta multa supersunt, temporum vestigiis passim notata, publicata essent a Varrone. Alia enim et plane diversa ab antiqua forma et
ratio anni mensium dierumque suit postea quam a Iulio Caesare lasti correcti fuerant, cuius disciplinam secutus est Varro in libris, quos hodieque reliquos habemus, inprimis in libri de re rustica primi cap.
28, ubi anni soluris intervalla, a rusticis romanis Observata , in operibus Suis exsequendis accurate persequitur. Postquam haec commentatus eram, sorte in Dionis
Cassii locum 47, i i , incidi, ubi quidam M. Terentius Varro tribunus plebis A. V. 73 a suisse traditur, qui
scripto publico significavit, se non esse eum Varronem, cuius nomen inter proscriptos fuerat publicatum.
Hic quidem videtur intelligi is, de quo Velleius ΙΙ
7I, nam Varro, ad ludibrium moriturius Antonii, digna illa ac oeria de exitu eius magna cum libertate ominarias est . ubi nimis levi de causa interpres Bipon- unus Favonium substituebat, ne doctissimus Romanorum Varro in suspicionem Caedis veniret, quippe
qui proscriptioni supervixerit. At plures Var nes ea aetate suere Romae. Male etiam Dionis interpres Varronem nostrum intelligebat, quocum ille tribunus plebis commune nomen genti litium habebat. Ceterum tribunus iste plebis M. Terentius Varro potest videri idem esse, quem sub M. Varronis nomine M. Bruto. Galli ais Cisalpinae praesecto, quaestorem A. V. 7OB commendat Cicero Epistol. XIII io. Noster tum Varro
unnum aetatis II agebat ; nec ullo modo ad mentionem istius tribunatus pertinere potest.
379쪽
Aedilitatem Muraenae et Varronis coniunctim ex Vitruvio II 3. memoravit Plinius 55, secl. 49. ubi Lacedaemone excisum lateritiis parietibus opus tectorium, propter excellentiam picturae ligneis sormis inclusum, Romam ab iis deportatum in aedilitate ad
Comitium exornandum refert. Videtur igitur ea res ad Communem eorum virorum aedilitatem pertinere.
Sed Varro is cuius gentis fuerit. potest dubitari. Fuit enim Aulus Terentius Varro Muraena; fuere plures
Muraenae, quorum nec aedilitatem nec reliquam Rotatem a curate cognoscimus. Obiter de facto, a
Plinio narrato, pauca dicam. Simile est, quod idem eodem libro seci. 45, de aede Cereris ad Circum maximum narrat ex Varrone: ex hac quum resceretur urias Parietum excisas ta lis marginatis inclusas erae. Quem locum si comparemus cum Vitruvio VII S, rectius huius verba interpretari poterimus, quam vulgo factum est. Postquam Graecorum in tectoriorum appa 'atu subtilitatem narraverat, haec addit: Daquo ueteribus Parietibus nonnulli crustas excident; Pro abacis utuntur, ipsaque toctoria a conum et Ueculorum divisionibus circa se Prominentes habente ressiones. Priora pertinent ad historiam parietum lateritiorum Lacedaemoniorum, a Muraena et Varrone excisorum, et tabulis seu formis inclusorum, ut in publico aedilitatis munere tanquam abaci exponerentur admirationi populi. Posteriora autem verba significant in tectoriis graecis . magna subtilitate inductis , abacorum et speculorum sormam expreMam
divisionibus tectorii et prominentem marginibus adsitisse. Abaci et vasa abacorum ad luxum et magnificentiam divitum pertinebant; iique divisi suisse videntur Iacunaribus vel diversicoloribus paginis; unde ex similitudine abacus arithmeticus, in quo ducebant
380쪽
calculos. dictus esse videtur. Horum igitur abaeorum et speculorum margines Vitruvius prominentes expressiones vocavit. Ineptissime locum Perrutus et Galianus sunt interpretati. Abacorum in tectoriis tricliniorum hibernorum, ex utrumento subactorum et politorum. interpositis cuneis silaceis, meminit Vitru
Denique Varronis librum de Poetis, quem respicia Cicerono in loco Academicorum nunc demum agnosco, ad imitationem Graecorum Διδασκαλειων scriptum, ante Ciceronis Academica et Brutum Ρubligatum fuisse, admonui in nota ad Ciceronis Birat c. 13, in editione Wotaelii mei. Postquam haec in chartam coniecta Lipsiam transmiseram, incidit mihi dubitatio de infortunio, quod
Varroni iterum ex triumvirorum proscriptione accidisse dicitur. Fundum Casinatem Varronis Antonius, absente Caesare, qui tum Alexandriae fuit A. V. 7O4 exeunte et 7o5 ineunte , occupaverat, quanquam Caesar, Antonio, ea de re ad se scribenti, respondens, ut Varroni landum redderet admonuit. Haec verbis
non dubiis refert Ciceronis Philipp. II 4o. Quid vero
deinde causae fuisset dicamus Varroni, ut post aquam a Caesare Bibliothecae publiciis praesectus in litteris librisque totus abditus consenuserat, odiis se civium turbulentorum immisceret, adeoque moreretur innumero proscriptorum proponi A. V. 7io 7 ad quem pertinet narratio Appiani Civ. IV 47, qui tamen ipse subdubitasse videri possit de narrationis alienae fide. Addit enim Varronis, philosophi historiaeque scri