장음표시 사용
281쪽
ων. II. POLITICARvM. a II sentur opera Dei in illo. Omitto alia exempla aliorum, quibus Deus morbos imia misit sine illorum culpa, ad probationem patientiae vel alias caussas, idoneis historijs testatas. Neq; talia in peccatum originale referri possunt, cum non ex naturae cursu , sed peculiari diuinae prouidentiae
Messia, qua ex subomiora en ne sciam. at e na esse a Potirico. Γstriimentorum ratione aliena tractat Politicus, si ea conseruandi status media, seu nici dos praescribat, quae ex seblimiori pendent scientia. Vt si dicat, Principem debere creberrimo sacramentorum usu, dandi hi eleemosynis Deum sibi reddere propitium. Sic enim fui xum, ut Deus imperium eius prosperet.
UINDICI AE. Seientιas moralest communicae re an communibus princ ρε- morum, quorum 'ia a regalis es issesona Cbra una ; Macchiis- .esii, suoque exemplum Seionio aduersari.
FAlsium esse, quod tradere media, seu
modos conseruandi Status, qui ex
sublimiori pendent scientia, alienum si a O a Pollia
282쪽
a II VINDICI ARvM. LI s. II. Politi ea ex supra dictis liquet. Sicut eis nim omnes scientiae teste Aristotele l. a.
poster. c. 8. communicant in communibus principijs Logicae & Metaphysicae,
atque ex ijs demonstrationes stias conficiunt, etsi de ipsis principijs nihil demonis strent: ita scientiae quoque morales, inter quas eminet Politica, tum in ijsdem, tum multo magis in principijs communibus is ad P. Vζrae ac Theologiae, unde prima re ora ami=e- gula morum ac virtututum simitur, comi.
Quare sicut alienum nihil facit phyI1cus, cum demonstrat non posse corpus
simul moueri & quiescere, ex principio illo metaphysico: Non potes idem simul e ct non esse, aut illo Logico: non potest idem de eodem simul vere a mari s negari, ita ossicium suum facit Politicus, cum ex principio uno Politico & altero Chrigae iis se/Ad stiano concludit: Principem conuem e coisciuiri certissima media ad veram Imperi' flicitatem parandam adhibere; sed medium ceriatissimum acpraecipuum esse verum Dei culatum, orationis item, aliarumi virtutum, qua Principi conueniunt , studium, Christiana religio ct partim sacra liter a docent, ergo cosuemi Principem isa cordi habere
283쪽
CAP.II. POLITIcARVM. a I ae factitase, neque ea a se, vel rationibus , Politieis aliena putare. Maeehia uellus ipse praecipuum status Maebs is 'i seu Reipublicae conseruandae medium Re- o P de Religionem esse censet, eaque de re pluribus latone capitibus agit lib I. discursuu de Repu- plica. Nam ubi religio em ait cap. II. D-l cum habent bonae Ieges ac bona disciplina, ex quibu3fortunati felicese rerum euentus, sui expeditionibus praesertim bellicis, nasiuntur: sicuti e contra etiam, skblata religione corruere Rempublicam oportet, quoniam sub- , lato Dei timore sequitur impietas, ex easti
Caput vero ι a. sic orditur : Quicuns Principes atque Reipublica semet sos coniat seruare cupiunt, in id unum pra cateris iu- cumbere debent, ut verum Religionis culint tum recte instituant ct venerentur. Eamq; materiam usque ad cap. I 6. late prosequi ini tur , etsi falsa& verae Religioni aduersanisi santia, Romanaeq; Ecclesiae contumeliosa, tum hὶc, tum alibi admisteat, praeser tim'. tib Σ. c. a. quae infra attingemus ii Idem Macchi avellus, de Fortuna &Ω- Dem do, to disputat, in Principe c. a . &lib. 2. dis- fato.
i curS .cap. 29. quam eandem rem attingit
1 lib. s. c. I. Neque alienumquid a Politico
284쪽
ar VI N DIe I AR M. LIRILfecisset, si principia diuinae pr dentiae,
quam unam pro fortuna & fato Iuo,Christiana fides agnoscit, sincera positisset. α. . . tanquam indubitara supposuisset. Quia a zari a vero illa corrupit, & tum haec , tum alia . , -- ad religionem spectantia examinandi, imo & calumniandi, ac censendi audaciam sibi sumpsit, boni Politici limites exiscessit; cuius est ea, quae ex sublimiori seis
cultate pendent, non conuellere, sed tanis quam veritatis virtutisque regulam sibi a Deo propositam , reuerenter amplecti, nee de illis, sed ex illis concludereo.Quae eo attuli, ut appareat 'cioppium clientis sui immemorem , eum ipsum acincusare, dum alios accusat.
Religione ct virtute imperia certius proseis rara, quam ullis Pseudopoliticorum praeceptus consilis. . . L
Hoc etsi salutare in primis praeestptum, ac Principis auribus animoque iustinati M.
285쪽
3 gnissimum, tamen a Polica Schola alienum, . '. tum propter arcanum Dei consilium, tempo-x alium bonorum concessionem ex vi animata ποπες f.M Tum nostrarum moderantis, nobis non explo t rato eertum est Nam istas Dei propitiandi rationes es e, ex Theologia discimus; simulautem & hoc, Deum non aliter Principis, quamuis religiosissimi imperium prosperare, nisi sic ipsius&subiectorum, ad animae salutem interia elle viteat. Iosiae quidem, S. Ludovico, alijsq, spectatissimae pietatis regibus, non aliam caussam parum prospere plurima eueniste sci
OVam non alienum est a quibusvis scientijs & facultatibus, uti principij
uniuersalibus scientiarum stuperi rumo, tam non alienum est a Politica, uti certisi tamis verae fidei ae Theologiae principijs, quibus etiam istud adnumerari debet . Regna principatus de Respublicas , Vera Robris ini Religione ac pietate , iustitiae item alia- ρaetin Re rumque virtutum, seu praeeeptorum diui- ραboc se
norum cu stodii, conseruari: neque eues '
ti. aut publicis insolitisq; calamitatibus a frigi,nisi peccata imperantium, aut sub O dito -
286쪽
CAP. III. POLITICA RvM. 2I nis ac diuinarum humanarumque legus obseruantia florentes interijsie, vel publicis insolitis': calamitatibus assii fias fuisse, quoad in eodem religionis probitatisque tenore perstiterunt. Vt adeo semper pubis lica insistitaque mala argumenici sint, vel 'Principes, vel subditos, vel utrosque det q.issessa.
Hoc Ratio ex naturae fideiq; sontibus
hausta luculenter demonstrat. Nam cumRegna &imperia a Deo sint ordinata, ad conuenientem generis humani conseria ρες Aouationem & gubernationem a pIincipς. hae dona vero alijque qui imperane, ministri Dei nis. sint, ut supra ostendimus; diuinae sapie tiae ac bonitati conuenit, Principes & subinditos, cum officiu suu faciunt, gratiae defensionisq; suae auxilio dignari, non publicis malis atterere, aut Resipublicas Religionis, jurisq; vinculo recte consociatas euertere. Pugnat enim id cum prouidentia Dei, quae in administratione uniueris si, praecipue spectat humani generis con - . Ο s serua.
287쪽
tionem; qualis vel maxime est, cum boni Principes bonis subditis, bene imperant. Cui tamen non perinde aduersam αιτ quod Deus multis saepe se eulis imperia &Regna impiorum, veluti Turcarum, ali rumque infidelium & haereticorum tolerat, imo & victorias, potentiam , Opes, Omnemque prosperitatem ipsis indulgere videtur. Nam inprimis iuste Deus etiam
Idololatris, pro bonis artibus & qualibuscunque virtutibus eorum, gloriam terrena excellentissimi Imperj, veluti mercedem temporalem retribuere potest. Quod eve. ni sic Romanis docet S. August. l. . de ciis ait. cap. s. verisimile est de Sinensibus, quorum Imperium a bonis artibus & mois ribus itidem laudatur . Perseuerant deinde, nonnunquantia diutius regna infidelium & haereticorum, in poenam fidelium , qui illos cum pos sent & deberent, non extinxerunt. Sic Deus noluit delere Chananaeos aliasque gentes, quibus contra praeceptum Domi
ni pepercerunt filij Israel, ut haberent hois sita, Dijg, eorum e sent illis in ruinam, Iosue a 3. Iudi c. I. a. s. Similem causiam potentiae Turcarum & haereticorum prae
288쪽
Prosperitate, tot, tantisq; intestinis fit peconflictantur malis, s editionibus, bellis, Principum crudelitate, & per interualla horrendis a coelo terraq; plagis, pestibus, serilitatibus , elutiionibus: ut infelices potius qua felices dici debeant, praesertim cum infidelitas & haeresis, vitiorumq; licentia, quibus laborant, poenae sint omnium grauissimae. Est denique certa scelerum mensurata, sceler- quam in Regnis & linperijs, principibus '& populis puniendis obteruat Deus. Eam Δ, z. vindictae mensuram citius imp Ient fideles, grauiusque puniuntur , quam infideles;
grauius enim peccant, cum Voluntatem .
Dei clare intelligant, plura item beneficia, ct praesidia recte agendi accipiant. Unde
serum ingratus , qui cognouit voluntatem Domini sui, ct non se praeparauit: ct non fecit secundum voluntatem eisia , citius dc plumbis vapulare solet, quam qm non cognouit. Luc. I 2. v 48. Ita legimuS veterem populum, cum declinauit a praeceptis,statim aut paulo post grauissime fuisse punitum ς iniquitates au te Amorrhaeorum, quae '' utiq; tempore Abrahami no exiguae erant,
289쪽
2o4 VINDICIARUM. LIB. II. Neque hoc est degenere ingeniti tran re, si scientia inferior, facultatis superioris δc maxime supremae, ad quam ultimus. finis omnium pertinet, principia communia assumat, ac inde, quae in sua materia vltimo fini necessaria aut congrua sunt rudeducat: etsi non sit illius eiusmodi priniscipia, vel ultimi finis naturam, examinar*aut demonstrare, sed tanquam certa ac indubitata supponere,uti supra ex Aristo- P.M tele demonstrauimus. Facit ergo Politica ossicium facultatis inserioris, cum princi-
no sitam. pem monet, ut DEI propitiandi ac aeteria in state nae felicitatis obtinendae caussa in princi-m Uerc. pathI vere pius ac religiosus esse velit, non
pietatis ac religionis simulator; hoc enim ultimus Politicae finis requirit, quem disciplina Christiana, omnium facultatum scientiarumque Domina proponit & e
. plicat . m ' Neque cum vera pietate ac religione ,
- pugnat religionis ae pietatis o Pinio, sed illam sequitur,velut umbra corpuS.CUiu Scuram suis etiam discipulis Christus commendauit, cum dixit: Sic luceat lux vestras eoram hominibus, ut videant opera vestra bona, ct glorificent patrem vestrum, qm in calta est. Magnus stimulus ad virtutum est
290쪽
CAp. IL POLITI ARvM. a rexemplum principis, qui si ad malum praeit, eodem vno impetu feruntur subditi juxta illud: Regu ad exemplum totus eo diuimrorbis. unde Politicus instillare debet impe- A mlisse.
Tantibus non solum bonae vitae, sed etiam e--- integrae famae amorem ac curam. Nam scan .
ipsi quoque a DEo tollocantu Uuper candelabrum principatuum ac Rerum publi- Carum .eta luceant omnibuι, qui sub imperio ipsorum sunt. Etsi hanc boni exempli lucem, non ad suam sed Dei gloriam, subditorumq; utilitatem referre debeant. Quo sane spectauit S. Augustinus, Cum . lib. de bono Viduitatis c. a a. dixit: Nobis e nim necessaria est vita nostra a*sfama mosra, quae verba perperam infra allegat Scioppius. g. V.
Egax Scioppius animam esse subie Hritelesctum Politicae, assirmat Aristoteles 1. - qn mEthic. c. I s. claris hisce uerbis: QM si ha se habent, perspicuum est, Toliticum alaquomodo nosse oportere ea, qua ad animam stemtinent;