장음표시 사용
251쪽
CAp. I. POLITICARUM. 19sgo Aristoteles hoc etiam loco , has Rcs publicas a perfecta politia excludit; neq; soluin de imperfectis , sed etiam vitiosis eum loqui, exemplum simulationis, periurij, ac iniquitatis plenum ostendit . f. XV H.
XIII. N reserendis verbis Aristotelis & 'IS. Thomae ex l. s. Politi c. cap. II. clarum rursus specimen edit malae fidei, qua bonos autores citat. Assirmat esse verba S. Thomae& Aristotelis, quae affert, cum sint centones, quos ex diuersis eius capitis locis, pro arbitrio quibusdam omissis, alijs mutatis iv de suo audacter ac sutis contexuit. parcimus fastidio Lecto iaris, ideo integrum & sin derum textum non inserimus, paucas solum lineas, ab ipso mire variatas & interpolatas, apponere visum fuit.
Ait D. Thomam hoc ipsis capite suam mon ι
& Aristotelis mentem totidem νerbis intor, persiriis in pretari. Ista ct similia sunt Drannica, ct asivando fatuant principatum; sunt malia secundum C, ρma se ipsa. bona tamen ad saluationem Dran
nidis. Non sunt facienda Ampliciter bo-
252쪽
VINDICIARV . LIR. II. mni, sed ei, qui voluerit saluare dranni dem, quasecundum si mala eLE. Atqui ego haec non totidem, sed pluribus & multo efiicacioribus hisce verbis lego apud S. Thomam eo loco: Ista igitur 9 similia sunt m rannica, saluant Principatum. NEC ALIQv ID MALIGNITATI sDEFICIT IN TALIBUS , SED OMNEMNALIGNITATEM ET IN I Qv ITATEM
CONTI NENT Jsent mala secundum se ipsa, bona tamen ad saluationem frannidis. Is QUO I NN V I T , o D J uon sunt facienda pliciter homini, sed ei, qui voluerit salaaiare drannidem qua secundum se mala ent.. Numera amice Lector haec verba, & quot a Scioppio omissa repereris,totidem meniadacia ab illo commissa agnosco.
x verbis interpretatur, dum ait , ipsum hic satu perspicue docere, istam conseruanda Tyranniris rationem absolute , ac
per se malam, sed certo quodam restectu bonam, hoc e In utilem, non honestam esse. Fal-
253쪽
I CAP. I. POLITICARUM. I97 sum inquam est S. Thomam censere bonum certo quodam respectu , siue secuniadum quid , idem esse , quod utile ; aut absolute utile iudicare , quod honestum non est. Attuli initio eius verba, quibus' asserit nihil posse esse vere si pisciter utile, quod repugnat honestatis ergo sicut ea, quae sit ni Tyrannica , secundum S. Thomam sunt simpliciter mala, &solum secundum quid bona , ita quoque sint simpliciter noxia siue inutilia , & solum secundum quid utilia. Quod Scioppius non credit, quia cum Pseudopoliticis inter utile & honestum, pestilens diuortium insti
In hoc veνbo, ut deplorat Cicero l. a. de caseo viri ossi c. sub initium. lapsa cons ludo aese- prauaxit de Oia ,sensimi eo deducta est, ut ab ho- ab honestoneso utile secerneret, ct constitueret honeia secern nsum aliquod, quod utile non esset; s utile, quod non honestum ε qua nulla sternicies maior hominum vita potuit asserri. Summa quidem automate phιlosophi, fuero Iane atque honeste, hac tria genera confusa, eogitatione disinguunt. Quidquid enim iustum sit, id utile etiam censent; itemque quod honestum, idem esse iustum; ex quo esscitur, m
quidquid honesum sit, idem sit mile. Quod IV 3 qui
254쪽
r98 VINDICIARvM.' LII. II. Incauti eaL qui parum prost iciunt, hi saepe versiutos ho- Iuliam mu- mines ct caltidos Macchia uellum, alios- θω-m,s-- que Pseudopoliticoso admirantes, eorum I m ma itiam, sapientiam iudicant. Quorum Z ' ' ιννον eripiendus est. omnisi Vinio ad eumst m traducenda, ut honestis consil3s, iustis , factis, non fraude ct malitia se intelligantea, qua velint, consequi posse. Hunc summum oratorem & Romani maximum aut O rem eloqui j, si Grammaticus fid dignum putaret, potius ipsium quam Mac- clua uellum sequere tu . Sed quid de eo in mali caussa sperar polIumus, qui cum bonos defendere videtur, tot erroribus ac viiijs, quot ost ei dimus, defensionem contaminat ' Verumis in hac Apologia error ac dolus omnium grauillimus est, quod Aristotelis di Sancti Thomae purissimae doctrinae, Macchia uelliinprimis,& aliorum deinde Pseudopoli. ' licoriam exundantes errorum mephites, comparare, & illorum innocenciam ad horum improbitatem tuendam tranSserre ausus est. Quod quam inique & fallaciter egerit, indicatum quidem est, sed deinceps clarius demonstra-
255쪽
CAp II. POL LT I CARUM. I yyC A P. II . Qua ratione de virtute, ct pietate Toliticos
s VP P ET L AE. Methodus Censora .n Pol si syeripias exercenda. VT autem usiis eorum, quae adhuc disputaui, multo fiae manifestior , qua Methodo ac via progredi debeat, qui Censiiram in Politicis scriptis exercere velit, distincte prannonstrabo. Si quis ergo scriptorem. Politicum T. Praehendere cupiat, quid is peccarit, planum facere debet. Si peccauit, aut artis seu doctrinae, aut prudentiae Methodum neglekit. Nam si neutrum fecit, omni culpa vacat. Vt doceas Peccatum ab eo contra Methodum artis, necesic est, ut demonstres, eum aut aliena tractas. sic, aut salsii: si aliena, aut ea, quae gemere, aut quae loco aliena simi, tractauit. Aliena genere vel subiectar materiae, vel instrumentorum xZ
Eque ipsam Censurae Methodum pecte premonstrat Scioppius, ut adeo N in ea
256쪽
a oo VINDIC IAR. Μ. LIB. II. in ea quoque Censuram mereatur. Nam inprimis, ut ostendatur scriptor Politicus. peccasse contra Methodum artis, necelle non est demonstrari, eum aut aliena tractasse, aut falsa: cum ipse Seioppius supra, Rationis in uniuersim quinque numerarit vitia, Obscurum, Ambiguum, Falsum, In consequens, & Alienum. Et si ergo seriptor nec aliena tractarit, nec falsa, potuit peccare obscuritate , ambiguitate , aut consequentiae vitio, ideoq; vituperationem mereri.
Deinde etsi ab his quinque viiijs immunis sit, potuit in illud labi, quod a Sci-
oppio omissum nos eo loco addendum idiximus,& Mutilum vocavimus omissiciis nem nimirum aut neglectum alicuius , quod artis proprium est, praecipue obie-
cti proprij & principalis. Illud enim ne
cessario tractare debet, qui artem aliquam integram profitetur. Quod si unam dumtaxat, alteramue partem attingat, necesse saltem est eam ad principale obiectum referre; vel expresse, vel implicite: ita, ut nihil tradat, quod cum praecipuo artis fine, aut obiecto pugnet .
Macchiauellum vero Scioppij in hac
aduocatione clientem unicum, tam contra
257쪽
traMethodum artis,quam prudentiae gra- γὼ iussime deliquisse, ne ite planum fieri po- dem test. Nam contra Methodum artis pec- Gum cauit, quia proprium praecipuumque politicae obieetiim, Rectam Reipublicae formam neglegit,. aut peruertit. Neglexit inquam, quia eiusfinenti vitam ciuilem ex regula verae virtutis agendam , non proposivit,. neque media debita assiguaui Imo utrumque peruertit, quia bona eX- terna gloriam, opes, imperij conteruationem finem Politicae fecit, & media tradidit. principijs naturae & gratiae aduersa αVt paulo post patebit. Vnde consequens est prudentiae quo que Methodum ab eo neglectam, quia non lotum nihil cauit, ne lectoris judiciu de recte secusiue factis deprauat et, quod Scioppius ad prudentiae Methodum merito requirit: sed data etiam opera hoc ipsiam egisse videtur, ut a radicibus vera Politicae principia conuellere ..
SVbiectae materiae ratione, aliena tractat PO liticus , si v. g. Principem, ut Deum sibi red-
258쪽
dat propitium , & aeterna selicitate potiatur, vere pium ac religiosum esse: non autem pie talein & religionem prae se ferre id est, id agere iubeat, ut qualis est, pius nimirum & religiosiis, talis etiam ab alijs existimetur Nam hoc nihil est aliud, quam tractare de salute animae , quomodo scilicet Princeps animam suamderuare, vel saluare possit. At enim anima Principis, aut salus animae non est subiectum Politicae, sed Theologiae : cum in Politica tractari debeat salus , sine incolumitas ibatus. Igitur hoc ei, quod aiunt, degenere in genus transirc.
Non alienum est a Politico, principem
admonere de ultimo homini S fine is hunc enim tanci iam Politicae proprium assignauit Aristoteles i. I. Et hic. c. 2, q. s.& alibi. Quia vero censitit beatitudinem 4n hac vita naturae viribus posse aequiri, Jcconsistere in assitionib0s vir Lutum, tum intellei his, tum voluntatis: ideo totam ultimi finis adeptionem, procurationem ac possessionem Politicae propriam elle putauit, eique reliquas omnes facultates ac scien
259쪽
CAP. II. POLITIeARUM. 2 sscientias subiecit; quia ad finem ultimum, quem politica spectat, necesse est fines inis feriores, velut bona minora ad bonurn maximum dirigi. At postquam vera fides avitimum finem nostrum in Beatitudine vitae alterius, situm esse, neque naturae vi- Theologiaribus eo perueniri posse ostendit: Politi- siee arica , huius finis proximam adeptionem Procurationemque, tanquam viribus suis superiorem , . Christianae disciplinae ac Theologiae.& sacratiori potestiui conce
sit: sic tamen, vidi unc vitae Eumanae tum priuatae, tum communis supremum fine, velut eminus respiciens totam imperandi parendique rationem eo referre no celsarit
Vt enim Aristotele judice politica, Ve- me Perae fidei lumine nondum collustrata, inia ceps se emia alias facultates ac scientias principatum e tenuit, ob ultimi finis sibi propnj, uti vi- τι --debatur, praerogatiuam: ita nunc potiori s jure, postquam summum bonum altioris facultatis potestatisque elle credit, fac xatioribus disciplinis ac legibus famulatum& obsequium debet: ut earum ductu ac ope, ad ultimum finem Principes ac subditi
perueniant, nec ab eo utrique, vel alterutri aberrent ἄ
260쪽
ao4 VINDICI AR V M. LIB. II. Neque hoc est degenere ingenin tran re, si scientia inferior, facultatis superioris δc maxime supremae, ad quam ultimus. finis omnium pertinet, principia communia astumat, ac inde, quae in sua materia ultimo fini neccssaria aut congrua sunt rude ducat: etsi non sit illius clusinodi priniscipia, vel ultimi finis naturam, examinare aut demonstrare, sed tanquam certa ac indubitata supponere, uti supra ex Aristo- ώ tele demonstrauimus. Facit ergo Politicλ
ossietum facultatis inserioris, cum princi-
no sis . pem monet, ut DE I propitiandi ac aeteria in stare nae se licitatis obtinendae causisa, in princi-mmerc. patu vere pius ac religiosus ei te velit, non pietatis ac religionis simulator; hoc enim ultimus Politicae finis requirit, quem disciplina Christiana, omnium facultatum scientiarumque Domina proponit dc es.. plicat . Fon Umio Neque cum vera pietate ac religione ς- pugnat religionis ae pietatis opinio, sed illam sequitur,velut umbra corpuS.Cuiu Scuram suis etiam discipulis Christus commendauit, cum dixit: Sic luceat lux vestras eoram hominibus, ut videant opera vestra bona, ct glorificent patrem vestrum, quι 1n