장음표시 사용
401쪽
3os VI ND I C I ARv M. LIB.II. cogitarit, tamen id unum remedium pra-
sentisimum i videri. Primo si non patiaris, vi ciues admodum ditescant, ne forte opes sine virtute quempiam nimium extollant.
Deinde si ratio sit quadam bellum perpetuo
gerendi, ut viro virtute exstellantibus sieeat exercere fortitudinem suam, veluti Romani fecerunt, in primis praesertim annis. Sed utrumque lubri eum est. Nam impedire
subditos , ne licitis modis ditescant, iniquum est. Neque licet bella serere & quaerere exercitij gratia.
U. Invidos, ns fato naturali toggantur, at arat,one mature e med o Iolgendos
CAP. xxx. Tradit duplicem modum
arcendae inuidiae; unus est, ut ea ex-eegenti virtute superetur; quisane honestatis s laudis plurimum habet. 1 ter, ut totis Iantur inuidisiue fato naturali siue per vim. Id susurparisolet, tuncpraesertim, cum ceris. nis tantam esse inuidiam, ut conatibus tuis
obstare nunquam desinant, quamuis is Re publica maxime salutares futuri sint, cto. Nes vllum aliud solet esse remedium adueris. Ius tantam inuidiam, quam Fublatis huiusmodi hominibus inuidia. Quodsiigitur tam
fortunam. O psit quistiam, ut naturali fato
402쪽
CAP. VI. POLITICA RVM. 3 o Trato illi tostantur, qui obstant sua virtuti: iss e caedibin, ali1sq, vilis motIbus tantum malum euincere potes, oesua virtutis specimina edere, prosalute patria. Sa tam fausu fortunatimi esse nequeat, de ab a ratione cogitandum est caedibus alijsq; turbis qua impedimenta virtutis tua e medio totitantur ; idci, longe prius faciendum, qua η ullum singulare virtutis exemplum ederepsis. Caedes ergo suadet aemulorum &invidorum Macchia vellus , ut virtutis exempla edere & patriae prode sie possis; quasi aut virtuti necessarium sit dominari, aut patriae vel Reipublicae bonum procu rari debeat, eorum sanguine, in quos jus nullum habes. VI. Pacem eriri posse, si feceris, metu m
CA P. xxxi M. Consilium impediendae pacis istud suggerit Principem igitur
tuum ait, auertere poteris ct impedire, quominus cum alio aliquo pacem , aut foedus ineat, si curaueris, vi magnum aliquod facinus aduersus illum perpetret. Sic enim,ues oferantur quidem conditisnos pacis aqua, acceptare illas audebit, vel sola conscientia
403쪽
3o8 VINDI cIAR v M. LIBII. sceleris permotvi. Quo autem iure per scelera praesertim, impediri potest pax aequa nisi illo, quo Macchia vellus iustitiae de probitati bellum indixit P
CAP. x Li. Ponit pestilens illud princi
pium. A conseruanda Patria tibertate , nulla iusti, seu iniusti, crudelitaris, misericordia, non denique laudis aut ignominia nota animum boni ciuis debere abstrahi. Cuius doctrinae improbitatem iam supra ostendimuS.
VIII. Ea, qua eoactus romisisto non ne
CAP. XLii. Contendit ea , que eoactus promisisti. non necesse esse, ut serves. Quod etsi verum esse daremus, de metu iniuste incussis: cum rebelles subditi, vel alij bello iniusto, iniquas conditiones seu promissiones extorquent; at falsum est de metu iuste incusso. Cum videlicet legitimus princeps, aut alius iusto bello victor, ad conditiones iustas quidem adigit, sed quas nisi per vim dc metum adacti, non , inirent. Eiusmodi enim promissa nullo iure
404쪽
-CAP.VI. . POLITICA Rum . 3 es iure violari posse in aperto est, cum illi, promus qui elusinodi conditiones ferunt, iure le- e meem M-gitimi dominij, & iustae vindictae aut compensationis, id faciantia. 'Quod vero addit: his modi rerum e emplorumque plenas esse historias, ct in quotidiano rerum usu alia infinita occurrere quotidie. Cernimin enim inter viros Principes nullas esse, qui seruent ea, qua per vim coacti promiserunt, postquam desibi vis illa,
qua coegit; haec inquam non uniuersim vera sunt; possunt enim exempla Vetera ac recentia afferri eorum, qui eiusmodi promissa seruarunt. Et ut verum sit frequentius talia violari, non tamen tribuit licenistiam aut impunitvem criminum, multitudo peccanti unia.
Concludit denique his verbis: Neqμe p.rfidia
reliquapromissa seruant,quando caussa, qua Patronias Oos promittere fecit, non amplius urget. Qua mcch sequidem res, sitne in Privcipe digna laude, an non hoc loco non amplius disiquisemus; praesertim cum in tractatu de Principis Instatutione, de hoc genere Argumenti copiose dissutauerimus. Sed tantam perfidiae notam omnibus Principibus viris impingere, non est nisi perfidi, qui omnes sui si- . miles putat, & fraudibus ac pei iurijs di-
405쪽
.3 IO VINDI cIAR v M. LIB. II. gnitatem conciliare studet. Atque hinc apparet, ad quos mores Principes ac Resipublicas formet Macchia vellus, qui quacuis fraudes & scelera honesta & laude digna putat, modo honesti speciem prae se ferant, uti docuit cap. I 8. Principis, quo Lectorem remittit .
IX. Vt ab altero quidpiam impetres, se e eom modo mism esse , Ut nulliam detiberanda spatium ei eonce N.
CAP. xt v. Obseruandum dicit. Si
quid Pranceps ab altero quippiam impetrare cupiat, cuius multum intersit: tune sepe commodissimam esse eam occasionem ,
qua ei a quo petu , nullum deliberandi sparium concedit 'd potius illi restondendistiabitam necessitatem imponit; s praesens yericulum demonstrat, si negetur id quod petitur, aut ιtiam ,si deliberandi spatium pGratur. Haec ratio si adhibeatur aduersus eos, qui sui iuris di arbitrij sunt, neque tubi obnoxij, iniqua est: impedit enim deliberationem , ad libera conuenta ac re sponsa necessariam , adeoque vim iniustam infert. Quod ipse Macchiauellus fatetur , cum hanc capiti summam praescribit: Sape feri, ut impetu quodam atλaπ-dacia,
406쪽
dacia obtineantur id, quod legitime progredienti nuisquam contigisset.
HRe sere instrumenta sunt ac media , quae ex Pseudopolitiae armamentario Macchia vellus partim deprompsixi, partim de nouo in ingenij male feriati omeliana fabricauit, Si non omnia, certe tot a Ctalia recensuimu&, ut perspicuium sit, eum scelera docere , & tum falsum malumque finem, tumfalsa malaque media propon re quibus fallacem boni finis hederam immerito appendit. Non est enim bonus finis, qui cum maioris boni iniuria quae iaritur , virtutis inquam de salutis : cuius
neutrius cura est, apud Macchiauellum ., nec sincera mentio. Nam Vi OS Vi I tute excellentes licet idc virtutes ipsas freque n. ter nominet , non vera S tamen vLrtutes
intelligit, quae homitaem bonum dc acti Ones eius bonas efficiunt, dc quibus nemo male uti potest, ex philosophorum Theologorumque consensu. Harum quidem
407쪽
ιυυμ.3i 2 VlNDICIARUM. LIB. II. bene magnum Catalogum texit in principe cap. I s. viiijs oppositis iuxta collocatis , sed eas omnes aduersante humanae vi sconditione nec haberi, nec seruari posse falso existimat .
Necesse itaque est virtutes, quas Ma chiauellus, specio se inculcat alias, non es se, quam naturales quasdam dispositiones ad virtutes veras, seu barum aliqua seminaria. omnibuι enim ait Aristoteles cl. Et hic. c. I 3. videntu singula ex moribus, inesse quodammodo natura. Et iusti namg ct temperantes, ct fontes sumus, alias δε- tim a natiuitate habemus. Ita eos qui sagacitate quadam & solertia naturali potalent, prudentes ; eos qui ingenita animositate magna & ardua appetunt ac suscipiunt, fortes & magnanimos appellamu S. Sed pueris etiam ac besti's naturales istLhabiti insunt, te ste Aristotela, ct De intellectu si1ue rationis Imperio, noxiy apparent. Atque istudperspicuum esse apparet: sicut corpori valido, cum sive oculorum ductu movetur, contingit υι valide impingat, ita quoque in his euenire. Nisi enim eiusmodi homines, altos illos spiritus,veriS virtutibus temperent, & naturalem ingeni j perspicaciam ad honestatem conuertant:
408쪽
CAp. VII. POLITICA RV M. 3Iyin Tyrannidem, iniustitiam aliaque vitia impingunt,ut in ijs ipsis exemplis apparet,
quae Macchia vellus proponit. Si contra intellectum, siue redis rationis imperium , adiunxerint, in agendo excessunt, ut sapienter idem Aristoteles aduertit. .
Vitia a Pseudopoliticis laudartis irtut v ras Politica noxias aut inutiles censeri ;sola earum opinione, nec integra quidem, relicta.
FAlsi etiam Politicus accusabitur, si aut honum Principatum reprehendit, aut viti tium &iniustum laudauit, quod id sit falsa Principatus adiuncta tradere. Item si legitimo prin cipatui veras virtutes nocere dixit nam hoc est falsiim repugnans, siue falsam caustam euerten tem tradere. Non enim legitimo, sed vitioso tantum Principatui vera virtuSrepit gnat.
VI MDIC IAE. A Macebiaiaeri bonum Prinia parum xeprehenda, vitiosum laudari.
1 Riplicis huius falsi. quod Saloppius
409쪽
reprehensum ab eo Bonum Principatum, id argumento est, quod vero principatui vitia esse necessaria, neque virtute S Omnes in eo obseruari posse, docuit cap. I s. Principis, alios vero, a quorum ordine se discedere fatetur, Principatus quosdam. animo es laxisse asserit, qui nunquam sub affectum vitam venerunt. Quia nempe Principi licentiam peccandi negant, neq; Principatum sceleribus parari aut conser-MaeeM.1- uari aequum putant. Esse autem eum Prin- uesio prin- cipatum bonum, cuius legibus princepse bo' bonus esse jubetur , eum malum in quo vitiorum licentia conceditur dc usurpa
tur, peripicuum e tr. Illum ergo quia anImo dumtaxat effetum Macchiauellus dicit, tanqua imaginarium damnarer hunc contra, quia verum &utilem praedicacia, laudare putandus est, ideoque non in
primum solum, sed alterum quoque falsum incurrit ἰQuod inde clarius patet, quia sispius malos Principes, eorumque vitiosam imperandi rationem, aut improba facta, defendit & laudat, ut ex ijs, quae supra attulimus intelligi potest.
410쪽
c,ν. VII. . POLIT ICARvM. g. III.
Superest, ut eius quoque falsi accuse
mus Macchia uellum, quod docuerit veras virtutes legitimo Principatui nocere. Nam cap. I . Principis, ait tantum abesse ratioArim, qua homineη vivunt ab eqqua aquum esset, ut viverent: Ut M, qhi ne
gligit quod sit, secuturm quod esset faciem
dum, di ruinam accersat. Et: reperiri quadam , qua virtutem pra Ie ferre dicantur, qua tamen si sequaris, id tuo magno malo flet. Loquitur autem hic de ijs virtutibus, secundurn quas aquum esset hominess, ut viverent, & quas paulo post aduersante hu- ,ello,odiae mana vita conditione nec haberi omnes, nec seirtutes seruari posse, etsi falso, censet. Hae ver/ rumam a non possunt esse, nisi verae virtutes, quae kem solae regulam legitimam humanae vitae continent, de dissicilem imo impossibilem obseruationem habent apud eos, qui prae ei puum finem esse statuunt dominatum , aliaque fortunae bona. Veras ergo virtutes nocere bono Principatui sensit Macchiauellu S. Cui id argumentum altero loco acce-