장음표시 사용
481쪽
communia , ne ex consortio nominum positsumi erroris occasio, ut ait S. Ilio maS con- . tra gentes, cap. 39. Solum igitur, in quantum omnia , qua hic aguntur, diuina prouidentia subduntur, tanquam Per eam ordinata, ct quasi praelocuta, fatum fonere flos βω : licet hoc nomine San fili Doctores oti recusauerint, propter eos , qui ad vim posi tionis siderum hoc nomen retorquebant, ut docet idem Salio m. I. p. q II 6. a. I.c. Quae improba significatio, cum hodie quoque multorum animis haereat , latius est hoc nomine abstinere , aut certo illud non frequentare. Quin etiam fortunae nomen S. Augustino displicuit, quo in tribus libris contra Academicos se usura dolet, lib. I. Retract. c. I. Sed quamuis utrumque expediat, mo- ia dum tamen sentiendi, quam loquendi cor. Dio oeso rigere praestat; quod fiet, si Principes pa- μη in ρ riter ac subditi felicitatem suam in diuina νεμῶ m. voluntate implenda,& tequenda sitam esse intelligant; & in ijs quae bene, vel male agunt, nullam omnino, in bonis autem ct malis externis, non aliam necessitatem&dispositionem agnoscant, praeteream, quam Diuina prouidentia imponit & fa
cit. Vua attingit a me usque ad em , for-bb a liter
482쪽
388 vi Nn I cIAR v M. LIB. III. liter 2 disponit omnia suauiter, ad imperia& res magnas utens non solum magnis, uti Maec hiauellus de suis fatis fabulatur, sed etiam parvis r quos facit magnos,cum ipsi placuerit, cui nihil magnum est. Sic elegit Dauidseruum Dum, ct sustulit eum de gregibus ovium, de post fatantos
accepit eum. Psa. 77. U.7o. eo de more ac
jure suo, quastu 'tahunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes: ct infirma miandi elegit Deus. t confundat fortia: ct contemptibilia elegit Deus, ct ea qua non sunt, ut ea, qua seunt destrueret: ut non glorietur omnis caro, Rex, Princeps, Respublica ioconspectu eius, I. Cor. I. v. Z T. 2 8. 29. Idem enim qui illos in solio collocauit, inde detrahere potest; idem qui clauum tenere jussit, illum de manibus excutere potest, in pamam vel eorum qui male tenent, vel eorum qui bonis gubernatoribus digni
Quo sensu non quidem de fato, sed justitii Dei, seu vindice Prouidentia verum est, quod Macchia vellus dixit, se qua magna moles impeudeat malorum, priusquam eueniant, Iolere eos viros, qui consilio dis obuiam irepossent, aut aboleri,aut certe ita af
483쪽
sigi. ne resipere vlla modo possint, in paenam
aut suam, aut aliorum. Et si vero Diuinae prouidentiae ordinemnea effugere, nec retexere, aut rumpere possimus, est tamen hic ipse illius ordo: - . . precibus multa, alia S neganda concede- na γνοώcre, paenitentibus item & deprecantibus dentia. paenas aut indulgere, aut mitigare. Quare possunt Principes ac subditi, secundum verte Fidei ac Politicae principia, faciliorem mitioremque euentum ijs, quae a jussitia diuina impendent, precibus & paenitentia essicere, multaque quae desiderant impetrare: cum contra Pseudopqlitici fatalibus fabulis, veri Rup sceleribus diui Ram iram magis prouocent, in ruinam .imperiorum, & salutis suae aeternum dispendium
Rectius itaque si libus.verbis, qua- An uaelibus Macchia vellus infortunatam de foria non absi-tuna ac fato disputationem claudit, ego hanc cum eo pugnam finio. Et si inquam diuina prouidentia ita se habeat, v c bona huius vitae, communia bonis &malis, det M auferat tum his, tum illis pro arbitrio . non decet tamen, ut animum abij ciamus; sed quacunque aura aspirante , seu prospera, seu aduersa bene, sed magis de di-
484쪽
39o VINDI cIARvM. LI s. III uina bonitate, quam nostra industria, speremus 3 diligenter prudenterque rebus nostris prouideamus, ijs inquam modis, quos prudentia filiorum Dei, non huicis seculi dictauerit. Quamuis enim ignotae snt nobis, diuinae prouidentiae viae ac de creta, at illud ignotum esse non potest: Nec injusta esse . nec quidquid de rebus huius vitae statuant, saluti aeternae aduersa, nisi sponte perire velimus. g. v M.
Macchiauesio ausore ea arma Aia esse, in qu ό-slubra svertisur; sed aduersari Deum, O
CA r. xxvr. Principis assirmat Id b. tum esse iustum, suod est necessarium :
s ea arma pietatem redolere,cum nulla alia in re, quam in illis δα omnis vertitur. Non possumus Macchiauello credere , bellum necessarium esse iustum , ut enim necessariam Principi supra dixit, esse improbitatem . si se saluum velit: ita ob eandem caussam, non potest non dicere , esseneis cessarium bellum iniustum , si aliter Imis perium comparari vel coseruari nequeat. Et si quia finis ille, Macchiauello scilicet autore bonus est, eodem decernente belli - iniusti-
485쪽
iniustitia, in iustitiam mirabili Metamoriapho si transformetur. Sed non repetimus iam disputatά . Si necessitas conseruandae legitimae Rei- meum publicae , aut iusti Principatus , aut verae sodiu Religionis, bellum postulet, illud sane tuis dum se n stum erit, quia necessarium. Vexum haec cess νε-. necessitas a Macchiauello ignorata a ut neglecta sitit, ideoque de ea intelligi a potest, nec explicari tam benigne meretur, cum praesertim de belli pietate , impiam sententiam mox subiungat, & quid prius de necessitate senserit, aperiat . Si ea enim arma pietatem redolent, i Impii armis quibussiisspes omnis vertitur, nulla igitur maxime si arma magis pia sint, quam Tyrannorum AEu t.& impiorum hos enim bonitate caussae destitutos L iniustitiae scelerumque conscientia, nullam in d mino auxilio spem reponere sinit; sola ergo virium militum que ferocia dc fiducia nituntur. Quod cam etiam in bona caussa pietati aduerseia tu P, euidens est eidem, in bello injusto
Saepius sacrae literae eiusmodi fiduciam
damnant, eamque inanem, & Deo ex O- famesse ostendunt. Reaitlsata Sc. 3 I. V.
486쪽
39 VINDier Axv M. LIB. II in equis sperantes, ct habeniti fiduciam super quadrigis, quia multa sunt, oesuper equitibuι, quia praualidi nimis: s non sunt conse versanisum Orael, s Dominum
non requisierunt,ctc. & v. 3. e Cyprud homo, ct non Deus: ct equi eorum caro, o non stiritus e s Dominus inclinabit manum suam, ct corruet auxiliator, ct cadet, cui
praestatur auxilium. Ierem. C. II. v. t s.
Maledictis homo qui considit in homine, σponit carnem brachium suum, S a Domino.
An igitur spes in solis armis pietatem redolere potest, cui Vae Scruinam Acconsumptionem dc maledictum Prophetae denuntiant 8 Ad alios Magistros eat Princeps, si veram seu in Deum, seu in patriam pietatem discere velit. Grandis est tantae virtutis iniuria, eam scelerum confidentiae adscribere. Sed hos cum Macchia uello in curribus, ct in equis suis maledictos Lelinquamus; nos atate in nomine Domini Dei nostri inuocabimus, Psa. I9 V. 8. hortabimurque pios Principes, ut si1 victoriam aduersius hostes optant, illam non a se, sed Domino exercituum sperent: qui suis perbis & de sua potentia praesumentiis
487쪽
CAP. ix. Ponit praecipuum pseudopolitiae fundamentum: malefacta bonosne ct euentu excusari. De qua doctrina scripturis,& verae fidei contraria, iam sueta egimus
Hirum Dei timorem sub Numa tempora, in regno Iuda , non apud Romanos viguisse ;nec caussam tanti Imperi' , falses religi
ni a Macchiauella recte ad F ribii g. L
CA P. x i. Libro L Discursitum de Reia
publica , de falsa Romanorum Religione , non secundum verae Religionis regulam Macchia vellus disserit. Quamuis ait, a Romulo Roma primam origanem traxerit,eumi, Ut filia patrem merito agnosi re, debeat: nihilominm tamen viderunt Dag Eb i imo
488쪽
silutae: ad tantum Imperium acquirendum non sussieerent. Quamobrem eo ex hac vita migrante, Senatum mouerunt, ad Numam Pompilium Decessorem eligendum, Ut uetu-
delicet easuppleret, qua a Romulo neglecta fuisserata. Cum v ergo ad Imperium peruenisset, RR. ad belli artes institutum, ferocem fi deprehendit : quem cum ad pacem , ct tran quillitatem instituere euperet , ad religionis cultum eonstituendum omne studium conuertit. Ovem asserit tam praeclarbinstitutum fuisse , ut multis seculis nusquam
gentium, tantus timor Dei extiterit, quantus apud Romanos , ex Numa instιtutione
Postea vero concludit, cul/um Religi nis a Numa Pompilio institutum , unam e primarys causis extitisse , propter quad Romani in rebus gerendis tam felices fuerinta. g. H.
oumfulserum Beortim praelare ni tutum. Hei non posse.
Non solum eum haereticis sentit Mac
chia vellus. verum etiam cum Ethniis eis loquitur, Deos immortales reuerenter appetis
489쪽
rae Religionis per Numam autores praedicans. Vbi hominis tam stultam temeritatem, quam profanam impietatem mirari subit, quod cultum Religionis sacrilegae, praeclare institutum affrmet: &ijs quideautoribus, quos colere & venerari quia docuit Numa, in sit perstitionis ac idololatriae barathrum Romanos profundius
Quod an praeclare factum putet, si sententiam dicere debeat S. Paulus, repetet, quod jam olim ad Roman OS, I. V. 22. 23. de idolorum cultoribus scripsit: euanuisse illos cum N iama in cogitationibus suis, ct obscuratum esse insipiens cor eorum: diis
centes enim se esse spientes, stultos factosin, ct mutauisse gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem corruptibilis hominis. ct volucrum, O quadrupedum, oeserpentium; &: commutasse veritatem Dei immendacium, ct coluis, eru's creaturaepolim, quam Creatori, qui est bened/ctis insecuta Ame .
Hoc scilicet Macchia uello judice est
praeclare religionis cultum instituere. Neisque enim alios Deos quam Daemones, de idola colere docuit Numa; neque vanus es fa
490쪽
39 s Vi NBI cI ARVM. LIB.IIJ.& fanaticus falsorum Deorum tim L quidquam virtutis aut laudis habet, sed plurimum superstitionis & detestandae impietatis. Quanti enim est DoemoneS, idola, aurum, argentum, lingua & lapides timere ; & Deum verum, qui fecit haec omnia contemnere ξ Cuius inuisibilia a creatura mundi per ea qua facit sunt, intellecta conssiciuntur: sempiterna quoque eius virtvict diuinitas , ita ut sint iuexcusabiles, qui illum non cognouerunt, aut cum cognoui sent, non scut Deum glorificauerunt, ut ait idem ApostoluS l. c. v. χοα
Temporab- Numa, ante item is pos,sub chiis O Asia, Dei cultum ac t more oruasse, . O re ruisse.
I Lla deinde lix Deum verum, eiusque Ieis
gitimum cultum grandis injuria est, cum ait, multis seculis nusiquam gentium rantum timorem Dei extitisse,quantus apud Romanos ex institutione Numa ervi Non fuisse verum Dei timorem apud Romais nos, qui est initium sapientia, inde apparet, quia veri Dei notitia & religione caruerunt,quae ultimis Numae annis, & ante vige ,