장음표시 사용
471쪽
CAP. III. po LIT IcARvM. 37γEtsi hoc in errore impostor sibi parum constat. Posteriori enim loco, quod priri
libero arbitrio concesserat, totum fere Tursu S adimit, cum ait, neque consilium ad resistendum malis, neque virtutem ad comparandam felicitatem , multum facere pos se; falso igitur ante virtuti, aggeres cuiuiauis infelicitatis flumine validiores, ad scripsit, & obstinata in rebu3 pro tirandis ratioue, ac modo cum temporum vicissitudine pulchre consentiente, homines felices effici
Cui illud quoque aduersatur , quod
Livi, sententiam amplexus, censuit occa- eam a fortuna animos hominum , cum vim Iisam ingruentem restingi non vult. N ullos ergo aggeres virtuS obi j cere, nec modus agendi temporibus seruire poterit, si fortuna oculis animi glaucoma ob ij ciat: ut neque qua aggeres objjci debeant, neque temporum conditionem cernere &intelligere valeat. Quod fortuna quidem faciet, quoties vim suam refringi nole ,οῦ semper autem nolle poterit. Vnde sequitur nullam rerum nostrarum partem nobis administrandam relinqui, sed solius fortunae arbitratu procurari; alteram enim partem Macchiauellus ultro
472쪽
ipsi concedit . alteram vero, vel paulo mi- quam virtutis aggeribus & congruo modo res gerendi circumscribit, eidem arbitrio, sui immemor relinquit.' Ex fortunae enim arbitrio pendere , hoc ipsiuinis necesse es an cernere nos velit, quomo do aggeres infortunijs obi jcere & tem pori congruere oporteat; quod si cernia nobis nolit, ea quoque para, quae nobi S reliqua videbatur , pro fortunae nos occae in cantis arbitrio perit. Ita in circuitu ambulaut impiν , & pugnantium errorum vertigine rotantur, postquam a veritate, infelici diu otio recesserunt.
Nimuero Macelliauellus Liberi arbi iatrij naturam cuius seruandi caussa in-fetieem hanc de Fortuna opinionem secutus est , non secundum verae Fidei regulam intellexit. Res enim nostraS, quarum partem fortunae ereptam , nobis procu randam relinqui voluit: non constitui in bene & male agendi . seu virtutibus dc
vitiis, sed in gloria & opibus . quem Demo
473쪽
ob oculos hominibuι propositam ese contendit. Censet ergo libertatem arbitri j nostri extingui, si honores & opes solius fortunae arbitratu, procurari ac dispensari dicantur; eamque ob causam , ab hac sententia, in quam aliqua ex parte se inclinasse fatetur , in illam opinionem venit, quam isto loco explicat. In nostro nimirum az-bitrio esse, obiectis aggeribus fortunae re sistere, ne gloriam & opes, seu Imperia &dignitates eripiat, quod putat sua aetate Italiam cauere potui se, si ait, qua decerex patria virtute suffulta est et,uti Germaniam, Hispaniam, Galliam cernimud.
SEd liberi arbitrij defensio & explie
tio, a Macchia uello suscepta, a vera. ratione & fide longe abest. In eo enim liberum arbitrium situm est, quia in nostra potestate est virtus,&, vitium, non aurum
& Imperium ι quia positamus agere honesta & turpia, ac itidem non agere, sed e sie
474쪽
VINDICIA vM. ' LIA III. boni & mali, non quia possumus gloriam&Opes consequi, aut non consequi. Est haec sacrarum literarum sententia: Eeclesiastic. I s. a v. I 4. Devi ab initio constituit hominem, ct reliquit illum in ma- nu consillassis i. Adiecit mandata s pracepta sua: Avolueris mandata seruare, conseruabunt te, sin perpetuumfidem placitam facere. Apposuit tibi aquam ct ignem e ad
quod volueris, porrige manum tuam. εχ te
hominem vita ct mors, bonum ct malum: quodplacuerit ei, dabitur illi. Imperi, autem , honorum opum optionem non addidit Deus, sed suo dispensanda arbitrio
reseruauit ; innumeris nullus ad ista patet aditus; non igitur ideo arbitrium nostru extinguitur, quia haec in nostr o non sunt arbitrio. Quod soli natura tenuem licet facem νυ - , praelucente,Vidit & monstrauit Epictetus, νω-. Enchiridit sui, primis duobus aureis se a monitis, seu capitibus. I. Rerum ah , alia in potestate nostra sunt, alia non sunt. In nostra potesate eR, opinio, conatus , desiderium , auersatio: Ο uno verbo qualibet nostra actione3. In nostra. vero potes./te non sunt corpus ptis io, honores, imperia : ct uno verbo, quacung, nostra actiones non sunt. a . Ae
475쪽
z. E c ea quidem, qua in nostra potestare sunt, natura libera siunt , nec prohiberi, aut impediri possunt. Qua autem tu nostra potestate non siunt, infirma , seruituti s impedimentis obnoxia, ac aliena hunt ; illius inquam Domini. cuius supremum in haec dominium agnoscere & venerari Reges de Principes, magnus Rex docuit: cum offerens suas Sc populi Israel , inaestimabiles
pro templo Domini impensas,dixit. I. Pa
Tua eH Domine magnificentia,&poten- Dauidria, ct gloria atque victoria : ct tibi lam. omnι Deo Cuncta enim, qua in caeso sunt, er in terra, tua hunt: tuum Domine regnum, ct tu es super omnes Principes. Tua diuitiae, eren gloria: in manu tua magnitudo, G ..perium omnium,sc. Quis ego, ct g opvu-Im meus, ut psimiti hac tibi uniuersa pro- mittere ' tua siunt omnia: ct qua de manu eua accepimus , dedimus tibi, sc. Domine Deus noster, copia, quam Zara. uimin, ut adificaretur Domus nomini sancto tuo, de tua en, sunt omnia. Non igitur ad libertatem arbitrij peris Aenae
tinet, ista obtinere vel retinere, sed bene illis vel male uti. si Deus ea concesserit: &PδxjςΠιςx acquiescere, si quae dedit, abstu ἡ . terit,
476쪽
UINDI cI ARVM. LIR. III. . erit, aut quae desideramus non dedetit . , . Conari etiam ad haec temporalia vel adipiscenda , vel retinenda nostri est arbitri j rqui conatus si bono fine aut ex ossicio sti- scipitur,virtutis est& laudis: si finem pra- Uum habet, aut modum excedit, viiij est& vituperij. Virtus & vitium , bene & male agere tota est Liberi arbitrij optio ; quam ita nostrae potestati concessit Deus, ut male agere nostrum dumtaxat sit, bene agere re nostrum sit, & Dei, cuius gratia necesse est nos adiuuari. Sufficit enimsibi oeulus ad non videndum, hoc es ad tenebras; ad Ui- dendum Oero lumine suo non sibi sufficit, nisi siti extrinsem adiutorium elari luminis praebeatur, ait S. Augustinu S, cap. l. degestis Pelagi . Hane diuinae gratiae lucem, sine qua
ambulamus in tenebris, hunc eiusdem gratiae vividum calorem, sine quo torpe- mus ad bene operandum, si toto pectoreri ne- --rςςipiant, Principes : & quod arbitrii MAZehὸ- ipsorum est, in usum salutemque suam αώensorim subditorum c uertant, impij Macchia πώγω non uelli fortuna sibi opus non esse, neque il- ', lius fata formidari debere intelligent .
Quod in potestate ipsorum posuit Deus,
477쪽
CAP. ΠI. POLITICARPM. ut exemplo Dauidis eustodi int mandata Domini, ct sequantur illum in toto corde suo, facientes, quod es placitum in conspectu issis . Hoc faciant :& faciet Deus,quod est Potestatis suae, non.illorum: ut imperia dc principatus ipsis commillos habiliat, augeat, omnique felicitate cumule .. Sed peruertunt Pseudopolitici liberi arbitri j v sium , cum omissis animi bonis, quae ita in nostra potestate sunt, ut nulla Fortunae aut fati injuria eripi possint, aut impediri, externa solum curant: quae dat Deus cuicunque voluerit, non negligenda quidem, sed minori, cura quam illa, ne que aliter quam secundum leges illius qui dedit, quaerenda, retinenda, & administranda a
VNde rursus elucet, quam praepostere
Macchia vellus dixerit, eos qui in perpetuis periculis versantur,minus vituperari debere, ct minus laudari, qui continua
felicitate fruunturii cum ct hos, ct illis fata
478쪽
eo trahere videantur: neque consilium illorum ad resistendum malis, neque horum viriatus ad comparandam felicitatem multum facere queant. Perpetua pericula dc assiduae huius vitae calamitates nullam vituperationis , sed maximam laudis materiam praebent, si magno & excelso animo perferantu . Multum valet patientia , qua opud per feeΤum habet, ad rosistendum malis, cuius clypeo munitus S. Paulus a. Cor. I. V. q. repletus es consolatione, ct superabundauit gaudio in omni tribulatione μὰ . Grauenta caecitatis tentationem ideo permisit Deus euenire Tobiae, ut posteris daretur exemplis patientia eim,sii ut oe S.Iob. Tobiae Z. v. I 2. glios vero ludibria s verbera expertos,
insuper oe vincula ct carceres, lapidatos esse sectos esse, tentatos esse, in occisione gladiν mortuos esse, circuisse in melotis, in pellibus caprinis, egenici, angustiatos, a 'ctos, qMi-bm dignus non erat mundu/, testis est praedicator veritatis, Hebr. II. v. 3 6 T. 3 8. Hanc autem inter calamitates felicitatis laudem, etiam Reges & Principes mereri posse, S. lob persuadet, eui seu regi, seu principi insultabant Reges, Tob. 2. v I s. Neque alia exempla desunt imitari cupientibus. Sed
479쪽
t Ap. III. PoOTICA Ru M. Sed inter prosperitates quoque, virtuti κίργψία locus & sua laus est, si animus ijs se non , profer repatiatur corrumpi, dc pabula vitiorum , -- . vertat in instrumenta virtutum; quae laus tanto maior est, quanto dissicilior est lauta dis materia, tot undique illecebris ad vitia Prouocantibus.. Nihil igitur fata siue in prosperis, siue μυον εὐάin aduersis virtuti obstant, nec laudes eius νε non σώ- minuunt, quia vel nulla sunt, vel si profa no nomine uti libeat, ipsa diuinae voluntatis decreta sit ni ,' quibus bona externa vel dantur, vel auferuntur, absque
liberi arbitrij & virtutis praejudicio. Sem per enim Deus integram relinquit bene agQndi potestatem, qua si uti volumus, inter quaevis pericula &aduersa iecuri,&felices sumus. Quod Macchia vellus non intellexit, quia felicitatem, contra recta Disan T.
rationis & verae fidei regulam, in bonis inrellexi . externi sui onoribus, opibus, imperio colloca Ult,' quae ideo nemini conferunt veram felicitatem, quia non extiniuunt insatiabilem cupiditatem, ait S. Aug. in Psal. III.& ideo vera bona non sunt, quia a bonis in malis haberi possunt; ct cum bona sint, bonos tamen facere non possunt, ait idem , Serm. de verbis Domini in Matthaeum.
480쪽
EX quibus omnibus istud tandem esticitur , Macchiauellum fati sidet ei esse
assertorem, quem errorem damnarunt Patres Concilij Bracarensi S, I. c . I. can. 8.his verbis: Si quis animas ct corpora huma- ,
na , fatalibus sellis credit ad ringi , sicut
Pagani ct Priscillianus dixerunt, anathe.. masit. Unde consequens est eius Politi cam , non e sse nisi flagitiosam & pernicio fam, cum haeretico superstitiosoq; funda mento innixa , a vera felicitate Dei que prouidentia homines auertat, & excussis verae fidei fraenis , scelerum necessitater licentiamq, persuadere laboret . Prosia itaque diuina prouidentia regna constitountur humana. Qua si propterea quisquam fato tribuit, quia ipsam Dei voluntatem , velpotestatem fati nomine appellat , sententiam teneat, linguam corrigat, ait S. August. lib. I. de civ. cap. I. Quia cum infidelibus nec nomina debemus habere