장음표시 사용
471쪽
aqua per tubum uniformem, semper plenum cs utrinque apertum fluentu relocitatem dimidia esse aius qua eret e vase perforamen μmile re aqualesectioni ubi tantundem a superficie aqua remotum, auantum apertur inferior seu tubi sectio ab horizontaliper initium ejusdem tubi ducta. Et cum judicaret Papinus, hanc assertioner prima fronte pugnare videri cum illa Gulielminiana, eam non satis firmam ostendere aggressus erat, quoniam scilicet fluida non semper sequerentur leges descensus gravium a Galilaeo praescripms,idque confirmabat, tum in suo casu, ubi de tubo agitur semper pleno non nisi utrinque aperto, tum in Gulielminiano, ubi canalis quidem apertus est, sed tamen partes in canali superiores pro varia inferiorum celeritate afficiuntur. Quae pluribus in Actis Maj superio ris anni legi possunt,ubiri Figurae huc pertinentes sunt inspiciendae. Ad haec respondet Gulielminus primo duas diversas assertio ne non pugnare cum agant de diversi, nam in casu Papiniano, ubi tubus, in quo aqua descendit, semper manet plenus, motum non esse liberum aut naturalem, ut in apertiis canalibus tibi impedimen ta a cohaesioneo contactu iple Gulielminus inter demonstrandum diserte excluserit. Deinde dubia affert contra Assertionem Papianianam Fatetur quidem, quam per tubum semper plenum aequabili celeritate descendere, sed hoc feri ob pressionem aeris, ideoque mi ratur Papinum ipsummet in probando uti legibus Galilaei, quae tamen ad descensum liberum pertineant, ideoque nec debuisse eas eo loco Papinum adhibere, nec in se suo loco adhibente improbare.
Additquoque,casum Papini videri conditionem impossibilem involvere. Nam superficiem ubi in vase aqua pleno positi, supra infraque aperti, ex Papini hypothesi non debere esse depressam infra se
quae superficiem,&tamen dum effluit semper plenum manere debere, quod rerum naturae repugneti nam illam aquae mathemati cam superficiem, qua tegatur, non impedituram, quominus aer p
superius orificium ingrediatur in tubum, qui proinde non sit futurus aqua plenus. Huic tamen defectui mederi licere, si DFig. I. 3ponatur vas a C D ausum supra in Da is afferruminatum essu tubum m. qui aquam suppeditet. Addit superfluaroquiri in propositione, neque enim referre in orificium G vasis a
Papinu ducripti, si aequale s simile sectioni tubi, cum velocitas
474쪽
MENSI SEPTEMBRIS A. MDCXCII. p
ilo dependeat nisi ab altitudine aquae. Tertio ostendere aggredi TAB. xItur,relocitatem aquae in E Fig. r. qua effuit ex tubo E, qui sem Fig. i.
per plenus manere ponitur, eandem esse cum velocitate, quaestiuit
ex lumine G, non dimidiam. Hoc ita probati tro: Quoniam contra orificium E premit aer, intelligatur siphon F reflexus in C,&inde exporrectus sursum in H, ita ut altitudo orificii H supra Etanta sit, ut tubus GH ejusdem diametri ac FE tantum aquae continere possit, quantum sufficit ad aequilibrandam totius aeris pressio. ἡem, pedes 334ωsupra H mente intelligatur demta omnis pressio aeris. Producatur itidem tubus RS in I,&altitudo SI aemialis sit altitudini tubim H, ita ut videlicet tantum aquae contineat,quantum valet ad premendam superficiem aquae , aequali momento ac Premit tota aeris altitudo; supra I praescindatus ut supra omnis aerishressio. Si mavis, intelligantur producta superius latera rasis ABCD
ad praedictam altitudinem, ut scilicet tahium aquae in altitudine possint continere, quantum continetur in CH vel SI& deinde intelligantur aqua pleni tam uterque tubus IS RE AECH quam a ABCD ; evidens est ex supra dicitis quoniam pressioni aeris inra substituta est pressio aequalis cylindri aquei IS,&pressioni aeris in E substituta est aequalis pressio cylindri aquei
HE,motum sive vilocitatem aquae in tubo invariatam fore,&si se per plenus retineatur tubus I Si continuaturum etiam motum ilia eodem tubo FE, ut prius: quare cum tubus ECH uniformis suppo-hatur tubo F E, eadem velocitas,quae est in F Sex supra demonstratis coniungit in GH in exitu ab orificiovi qua ergo velocitate aqua erumpit ab H, eadem erumpit etiam ab E, etiamsi auferatur tubus ECH ducta ergo per H horizontali secante tubum s I in s patet Me demonstrata ad prop. prim lib. 2. Aq. flu mens aquam ea velo- eitate fluxuram ex H, ac si cecidisset ab I in .sed IM est aequalis PQ eum enim SI, CH sint aequalesvi aequales partes FIL, SM;etiam residuae I M.LC aequales erunt, est autem LC aequalis P G ergo Ra inaequalis erit FG ergo aqua exit ex H, sive ex E, ea velocio late , quam habuisset, si ceciditae ex P in G, sed etiam velocitas in se eadem est, ac si ex P in G cecidisset ergo velocitas in E aequalis velocitati in G. Quod e Itaque propositionem suam universalio-
475쪽
proposita,& bestissime arguere eonstantiam naturae. a se experimento a confirmari. Nam eum vas ligneocta Fig. r. perforato in E inseruisset tubum vitreum Fmitate F duobus circiter digitis infra aquae superficiem rne aer ingrederetur rubum, clance aquam intra effluentem ponderasset, deinde tubum magis magisque set, ut tantum restaret EN, vel Eo,imo tandem ut restareti per tamen lance adhibita comper e, aequalem quantitatem, i raeem uxisse intra idem tempus. Nec dubitamus, quin elegans istud ex aperimentum Gulielminianae sententiae favens clarissimus Papinus
sit diligenter exam ira aturus.
Inde dubiis Papini satisfacere aggreditur, urgetque leges Ga liliti circa accelerationem non minus in solidis quam fluidis habete locum. Hinc quemadmodum Castellus observarithin ea laua plurimum inclinatis, sectiones in seriores fieri minores superis molitores quoque aquis ex alto cadentibus rotarum alas suid ut velocius gyrent, nec haec in descriptione rotatilis sectoris 4soris Hassiaci iussi eri ipsum papinum. Fateri sese interim, italiquando illas leges, cum scilicet clamotus liber impeditur a se tractatum libro 1 3 praecise propc ii ret Nempe nifuisse. ut prius aestimaretur quantitas sine impedimentis, deind ratim aestimandis Vetrahendis atque ita se pervenisse ad prctionem secundam libri quarti, quae experimento compres iam straverit regulae generali ad prop. ejusdem libri demonstat. Neque autem se videre,qua ratione dicat D n. Papinus,partes suis periores varie assici ab inferiorum celeritate, cum partes antecedentes majori celeritate affectae, id est inferiores, non possint morari sequentes tardiores, nempe superiores Caeterum ab impedimentis fundi ac laterum , quaeque visciditate sese abstractionem expresse μ' fecisse. Et quod dixerat on. Papinus in M. a, si leges Galilaei Io- eum haberent, in ea nati inclinato ECBH, superficiem aqua debere esse Est, parallelam fundo canaIis CB, non E G. magis inclinatam; id negat D n. Gulielminus, secundum ea quae paulo ante ex Cistello qum observasse notavim nam quia aquae cursiis post longiorem procursium sit velocior ob majorem accelerationem,etiam per
minus spatium, seu minorem sectio ut m transire. Et quod quaerat
476쪽
MENIS EPTEMBRIS A. MDCXCII. 33
Dn .Papinus, quamam sit linea Da, a se determinatum eis lib. Myrop. 7. q. x iunt quae Vir Eximius ad D n. Papini argumenta reposuit Seriberis autem ad Dn. λῆ L. tuum, inquit,judicrum evos is, Vir eseberrime, utpote ejus, qui optimo quidem jure inter sum
mos avi nostra mathematicos ab omnisu eιtra invidiam percenseris. Porro Da G. G. L. sentire accepimus, tanta luce rationum atque ex
perimentorum collustrata esse, quae hoc loco dixit Gulielrninus,&tantam esse in his studiis perspicaciam atque industriam Papini, cujus expectatur replicatio,ut non dubium sit, plurimum ex hoc eonfiictu incrementi accessurum ess cientiae. Altera Epistola aggreditur intactam fere Hydraulices aut Hydrostatices partem, de motu in siphonibus recurvis, hac occasione examinare ubi has statuit firmatque propositiones, quas nos brevitatis caula sine demonstrationibus ponemus In siphonibus aequalium crurum, quorum altitudo minor si pedibus 33, si aqua plena sint, nullus eontinget fluxus, sed fluidum tenebitur susipensum; si vero crurum altitudo major sit pedibus continget effluxus ab utroque crure, donec aqua descenderit ad dictam mensuram. In siphonibus inaequalium crurum aqua fluet e longiori crure , i cquidem ea velocitate, qua erumperet e vase, erius aquae altitudo tanta , quanta est differentia crurum, si tamen erus longius non sit
majus pedibus 33. 3 si sphonis erus longius habeat altitudianem pedum 33, ea velocitate fluet aqua ex ejus orificio, quam haberet decidens ex disserentia crurum. Si vero crus longius ex e edat
altitudinem pedum n, non idcirco augebitur velocitas, sed eadem manebit, quae esset, si altitudinem illam non excedereti Haec figuris demonstrationibusque adhibitis comprobat,4 complura non elegantia inde deducit.
men, quo probatio redatitur, Hydritido sepius in morbita corporibus animalium ob υias, esse deciem Vermium seu amasium imperfectorum , proposistum a rauaraeo sen, M. D. re Reg. Soc. cosga. Translatum ex Transact Phil. Λnsi Mart. 169I. N. I93 P. Foue. I ii a Non
477쪽
IOn dubito, quin ipse mox hujus Tentaminis rubrica Lectora qua dantenus scrupulum injectura, ejusque judicio ei rea ea, quti in medium afferre molior, offendiculum praebitura fit verumne aut ipsius fidei imponerem, aut per ea, quae nunc a me pida sunt, ulterior ejus investigationi impedimentum creares nendum duxi, haec modo Tentammis instar exhiberi. v iveritati consona fuerint .aliorum posthae observatiohibui inabuntur 1 si secus,affatim juvabit melius informari. Data mihi non ita pridem opportunitate dissecanctam seu capram Indicam leno huc allatam, plusculas ii servavi mdarides seu membranulas aqua limbida plena. rdine non minus quam oblonga forma columbino propemoduissovo aemulas, quae omento affixa haerebant i aliquae etiam in pelta rate vescam urinariam de rectum. Hae proinde occasione oblata non leve me cepit desiderium, certio em me, quantum pote, reddenaili super suspicionibu quibusdam, quas olim conceperam de talis modi saeculis aquos seu Hydatidibus in aliis animalibus a me se inde repertis. Stilicet ex iis quae tum quidem obtervare licuerat in eam propendebam opinionem ι eas esse peculiare genus in A/ctorum, iri animalium corporibus genitum ast tam insignitet dis crepans ab aliis qui bii eun qua quae fidi dem exemta observares tenus licuit, ut nisi pleniores ulteriores tonsiderationes stent, nequaquam auderem meis hisce cirea illas cc
stationes vero quae in praesens suspicari, faciunt eamsecta aut saltem illorum embryones aut ova, haec sunt: Primo quod observavi eas exteriori quadam membrana Omatrice includi tam laxe quidem, ut ea digitis meis vel cultello adaperta, inferior vesica lympham serumve continens, nuspiam connexa aut at a videtetur; sed inde prolaberetur promtillime, liquorem interim suum iugiter absque vel minima ejus effusione inelusum servans Repetita proinde hujus rei experimenta, in huius
aliorumque generum animantibus habita, ansam mihi praebuerunt meditandi, quonam pacto fieri posset, ut humor hicce intra vescam interiorem intraret, absque ulla cohaesione cum extrinseca istar involunto.
478쪽
Secundo, cum hinc ipsas attentius, nudo licet oculo considerassem,adverti interiorem hanc vesicam tollo quodam instructar
esse seu corpore albo residua vesica magis opacora exin protube rante ita tameis, ut in ejus extremitate orificium quoddam observare possiem, quod quidem tum mihi videbatut enasci a retiactione cujusdam suae partis introrsum racsta per hoc itaque augurabar, posse ipsam quasi per osculum sugere in emembrana exteriori atquese suam vesicam stomachumve farcire. Tertio autem hac in opinione ulterius mihi calcar addidit au-,ilium amici mei intimi, Dn Rishardi mulieri, quem nempe disse. cstioni phaesentem assisteri volueram communicatis ergo ei meis coagitationibus, quod Hydarides istae peculiare insectorum genus elleia possent in animalium eorporibus progenitum, proposuimus nobi,
eertius in notionem hane inquirere factaque ejus, quod paulo ante memini, bbservatione, deprehendimus collum istudi cum eandelaei ad moveretur Irevera motum habere, ac modo protrudere se, modo brevius contrahere aliae ut satius percipiantur, lubet ipsa Figura, adponere ingeniosa ejus manu detineatas, tam nativas, ut nempe nu.
do oculo apparuere,quam quales microscopium nobis revelavit. Nimirum Figura , repraesentat aquosarum istarum vesiculari A3.xιhim unam in magnitudine sua naturali inelusam extetiori suae membranae seu ehorio porma ejus propemodum rotunda erat, nisi quod planius nonnihil compressa videretur, ad instar gutta hydra pyri super solido quodam eorpore stagnantis per a vero indigi tatur collum trans membranam visum, quod in
Fg. . clarius exhibetur, extima herere membrana sublata
Ron aliter tamen, quam uti nudo oeulo apparet ubi observare est apertur orificium in ejus extremitate, ne non quod componatuste circularibus annulis seu incisuris; quae in Fig. s. e microscopium cni lustratae semet evidentius pro dunt: haec vero pars pusillis eminentiis granu ,riam instar undiquaque consta est. Ipsum orificium prope extremi atem exoreum videtve ab hac introrsum retracta, factoque expetimento rem ira se habere deprehendimus nam in
Fig. . Sistitue collum hujus vesmis tota sua longitudine V2. . protractum d grandiori specie repra sentatum ubi observare licet θ Iii 3 quomo'
479쪽
quomodo annuli decrescant, ipsumquePeirca extremitatem dem desinat. Quod cum aperuisemus, intus reperimus fibrasa, a, ex collo procedentes ac flestuantes intra liquQuid vero rerum sint geminae hae fibrae, id quidem peere arduum est: ego incerim aliis suas relinquens conjecturas,rnem modo exhibebo. Scilicet, quod vermis lucce suum protrudendo coI lum,alffugat ab exteriori membrana quae ipsum involvitin vasiu sanguineis instructa est humorem seu alimentum suum, quod perge mi nas hasce fibras seu tubulos devehatur intra ejus stomachum leu vesicam, indeque , prout exposcat occasio, rursus dispensari queat, pr nutriendo integro vermis corpore. Ego etenim fere inducor ut credam, vesicam hancce non nisi stomachum vermis esse: quod qui dem rationi minus adversari videbitur, si consideraverimus in aliquibus insectis,quam prodigiosa amplitudine stomachus polleat,pria portione habita ad alias eorporis partes sic in hirudis observatre datur non unum, sed plus quam viginti ventriculos, quorum alius in alium se exonerant,procurrentes per universam corporis lorigitudiariem &ciam Ma gh de Bombe annotaverit,p. ao ipsum intra unius diei spatium tantum devorare, quantum pondus totius col. ris ejus essiciat sanet hirudo vel unico pastu id longe excedit Alii senean magis in eam propendebunt sententiam, ut Tutuin ment, totum illud esse forummodo ovum autembryonem alius ins et i, formam suam nondum plene nacti, istamque vesicam esse qua si amnion, extimam vero, quae istam includit, tunicam , chorion.
Ac si quidem ullatenus tale quid perfecte detegere possent, ipse pariter eorum opinioni accederem. Verum eum aliquo ab hinc tempore ovem lue corruptam dilecuissem, in eaque talium Hydati dum pluscula cogendissem, diversis earum adapertis, non potui nisi struis csturam in cunctis exacte eandem observare ast dubio procul si Ioiacus se res habuisset, in tali numero non potuisset fieri, quin aliquas invenissem perfectioni suae propiores. Non positim proinde quin statuam,Ηydatides hasce esse speciem vermium seu insectorum sui generis & quandoquidem a tam aquae copiam intra se continent, quodque communiter depre hendu urin morbosis ovibus, hydropi laborantibus idcirco noesta illis tribua Lambruorum EDdrosuorum non tamen undau-
480쪽
MENSIS SEPTEMBRIS A. M DC XCII. 39
tumem, omnes illas casus, in morbidis corporibus obvias, in octa.
les esse in quibusdam etenim observare haud valui lassmodi collam structuramque partium, sed nil nisi vesicam transparentem lympha repletam atque has egomet diversi generis esse arbi
Si in Remina aliqua quondam aegrota, at hodienum vivente, meliorisque nune, quam omni antea vitae tempore, sanitatis compote, ante hoc decennium circiter, cum aperiri sectae latus dextrum paulo infra costas spurias, erupit inde multum aquae limpidae, sed quod maxime miratu dignum, una cum ea ingens Hydati- dum copia, tanta quidem, ut a principio adfinem usque, uti ludicavimus, bene quingentae talismodi vesicae prodierint pleraeque erant integrae aqua limpida turgentes; aliarum vero,quae grandiores fuerant, quam proportione orificii, tunicae erant disruptae in nulla tamen earum advertere collum potui, quamvis solicite faeta inquisitione id quod credere me facit, ipsas a praesenti nostro subjecto diL ferentes existere. Ejusdem quoque ensia sunt, quas frequenter reperi intra ovaria seu testiculos mulierum ex hydrope defunctarum, quas quidem non nisi pro ovulis ibi conteriris habeo, quae scilicet per immodicum humorum affluxum persaepe intumescunt ad magni-dinem tam prodigiosam, ut aliquando plures liquoris congios gal
ons inde extraxerim. Pariter quod adducitur in Philos Dansact. s. yy de vesicula aquoia intra vesicam urinariam repertis, eodem spectat dum mearum nulla collum observatum fuit. In Id modo lubet adhue adderes, Lumbino hosee Hydropicos me nunquam non offendi e partibus membranosis appen si potius quam corpori ullius viscerum incluses uri omento, peri tonaeo extimisve membranis diaphragma, stomachum decur, colorialiave intestina vestientibus. Ac sane minus est, cur miremur in litam in hoc verme nructuram, quandoquidem id quod annotavi de Lumbrie lati Philosnan n. amp. 2 non leviorem admirationem meretur,quamvis
modo quadantecur diversis, amo cuicunque non deest curiositas