Inscriptiones Graecae Palmyrenorum, cum scholiis & annotationibus Edwardi Bernardi et Thomae Smithi

51쪽

46 ΥΠΟM E SMITIII ANNOTAT.tunt, solummodo contenti dixisse, magnam illius partem subtus terram defixam suisse. Mutilationes reliquasque inter exscribendum admisisas alliterationes conjecturis resarcire conari vix operae pretium erit.

Ad septimum.

MAΛHC. Proculdubio nomen Syriacum, nec temere immutandum, boni ominis & optandae selicitatis causa, , opulentus , dives , a parentibus pro more apud Judaeos , Syros, Phoenices, maxime usurpato impositum. Inde enim amor parentum erga liberos , quibus recens natis, faustis nominibus arreptis, bene ominantur, primo apparet. Gente & GLgine Malen , qui & Agrippas cognominatus, & quoi nomine Romanis, sive victoribus , & dominis , sive hospitibus innotuit, Syrum fuisse, ex nominibus p tris & avi liquet. IAPAMΥ. sorte ab Ebraico jare, sive

Arabico timens, trepidus. Nam veram mmnium Syriacorum nominum significationem pro certo eruere & firmare dissicillimum , nec id quisquam , nisi parum prudens judico, praestabit. ΡΑΛΙΟΥ.7Raaeus a nari, sive inpia, pavit, custo- .

divit, rexit, curavit. Sed ad certiora procedo. Males ille erat Scriba iterum in solennibus ludis &conventibus constitutus: vel saltem pro ista vice , quando Palmyrae aderat Hadrianus cum exercitu. Dedignitette & munere F Γραυματεων Sel lenus ad ma mora Arundelliana, Reinesius in praeclarissimo & nunquam satis laudato Inscriptionum antiquarum Synt gmate,

52쪽

IN MONUMEN. PALMYR gmate, &-Harduinus in nummis antiquis abunde egerunt: quorum scrinia exDilare ut turpe & inli nestum , ita in re manifesta multiiugam lectionem ostentare, ex solis indicibus inspectis consultisque hominis vani & plane jure censebitur. Vir sane sui nominis Males, si de origine illius' non prodis male conjectatus sum , & popularis aurae cu-rdissimus, qui, quo tempore Hadrianus imperator sis. bisna expeditione illac

transiret, benignitate magnifica tum erga hospites &advertores, tum erga municipes & concives suos exhibuta, AMMMA, seu, ut scribi oportuit, oleum

in illorum subsidium & refrigerium suppeditavit. Hadrianus autem anno regni undecimo, qui decimo die Augusti anni Christi CXXVIII. finiebatur, Torquato Asprenate & Annio Libone Cossi ab istius anni Ii liani initio in Orientem suscepto itincre, in Syriam pervenit, & inde per Arabiam in AEgyptum prosectus eli: ut ex nummis isthoc anno, in multis Syriae M.fgypti civitatibus, in illius honorem , dum praesens

aderat, percussis, quorum meminit Harduintis , ad eundem annum clarissime demonstrat doctissimus l Pagius. Quamdiu vero Imperator ille Antiochiae, aut Palmyrae, caeterisve Syriae urbibus insederit, non- Syriam adventu Malen, praeclaris muneribus apud suos defunctum, postea Romanorum exercitui versus Arabiam & ὰ syptum proficiscenti inserviisse, mihi quidem plusquam verisimile videtur. Sed res extra dubium suisEt posita, modo calculus sive notatio anni in marmore com paruis t. De hac vero aliisquet numerorum erasionibus h) Pag. uti

i Critic. in Baronii Annales.

53쪽

48 ΤΠOMAE SMITHI ANNOTAT.bus passim obviis maxime dolendum est. Oleum illud balneis Agrippae sumptibus impensum aut lampadibus, aut, quod huic Inscriptioni magis videtur accommodum, corporibus ungendis inserviebat. Apud Romanos, Graecos, Orientisque populos, uti hodie apud Turcas, non modicum δεδραώθη in habebatur, balneas dc lavacra erigere, aut ruinis prope obnoxia reparare, pecuniis quoque perpetuis dono datis ad ministrantium, ut praesto adsint, aliarumque rerum, puta, lignorum, olei, aquarum, quarum uius in thermis necessarius, procurationem : ut ejusmodi balneae parietibus & pavimento integrae perennarent,& denique ut lavationes fierent gratuitae; ut suse ostendit Reinesius , vir undequaque doctissimus, δc cum maximis hujus seculi viris merito comparandus, in prae-

laudato opere. Cum vero balneorum usus in exercitationibus gymnasticis esset constanti stimus, athletarumque corpora ad firmandos artus inducendumque vigorem tangerentur, beneficium hoc Agrippae eo usque extendi posset,& merito quidem, modo ejusmodi palaestritarum collegia apud Palmyrenos tunc temporis instituta fuisse

constaret.

ΥΠHPETHCANTA. In Inscriptione XI. vox eadem occurrit. Proculdubio in ista expeditione Hadrianum comitatus est Agrippa, tanquam dux viae , cui regi nes istae, per compendia viarum a militibus peragrandae, erant cognitissimae , & alia ministeria, quibus, utpote indigena, optime deiungi norat, exercitui tilia obibat.

Octavum

EmKon. Elogia, quae supremo ac vero numini maxime

54쪽

1N MONUMEN. PALMYR. Omaxime conveniunt, Iovi a superstitiosis Gentilibus ,

tum sparsim, tum cumulate, pro more attribuuntur. Ita nimirum pro versutia sua miseris caecisque homini

bus imposuit Diabolus, ut iisdem titulis, iisdemque

ritibus ac cultu, quem ipse Deus instituit, aemulatione arrogantissima honorari voluerit. Vix quippiam et gium aut divinae bonitati aut curae ipsius & amori erga. mortales, in angustiis dira necessitate constitutos, aut hostium vi oppresos, aut morbis, egestate, aut quo- cunque periculo , potissimum instante mortis meta

implicitos aptari poterit, quam του Eπηκοου, h. e. propitii ct illorum preces facili aure ex talentis. Deus, qui exaudis orationem : ut habet codex Ebraicus Psalm. Lxiv. II. Phrasis quoque solennis, επ- ους sτῆς ωχῆς Θεος apud Graecos Scriptores, a veri Dei cuti tu alienos: quod etiam dictat ratio naturalis. Mirandum' vero, titulum hunc in altaribus, statuis, aliisque m numentis ob victoriam, salutem, aut beneficium qualecunque ex insperato collatum, erectis non frequentius comparere, tantumque bis in vasto opere Gruteriano,

quod ex accuratissimo indice, inexhausta Iosephi Scaligeri diligentia consecto, cuivis obvium est, reperiri.

ΒΩΛΑNo C. Syrus ex nobili dir antiqua fami- lia fatus, ut ex congestis recto ordine & serie maio- rum nominibus liquet. Ebraice & Phoenicice: loel Syriace Baol) ani, dominussi patronus pau-

perum , a si iturum. Quidni enim participium pria

mariam verbi significationem retinere possit, ac idem 3 plane esse cum substantivo Baali Boel Geflabi juxta Graecae linguae genium cum terminatione ustata bene & recte redditur Bωλος : quod ut hic in com-

positione praefigitur , ita quandoque postpositum in fine nominum propriorum, prout imponenti- . bus

55쪽

so ΤΠOMIT SMITHI ANNOTAT.bus visum fuit, reperitur, ut Iaic Paribolus, &in Inscriptione Graecae tabulae postea memorandae ab Helia odoro Palmyreno app0sita, Aglibolus:

Neque enim ista lectio mihi videtur ullatenus licitanda, quasi errasset quadratarii manus, quod contendit Scaliger qui ATΛIBΗΛΩ vult legendum. autem est dominus temporis praefiniti, h. e. qui fatales hominum vitae terminos constituit. Vox enim Iare aghati in alieno licet sensu in sacro codice semel tantum reperiatur, in lingua vero Arabica , quae per tot terrarum plagas diffusa , origines vetustosque vocum Ebraicarum significatus servavit, hoc sensu frequentissime occurrit. Bolanus apud Syros nomen satis notum, qualis ille Bolanus , cincertum Episcopus an PreSbyter) in fronte epistolae encyclicae Assessorum Synodi Antiochenae, de qua postea, contra Paulum Samosatenum scriptae: e qua gente Nicomus Iconiensis Epia scopus & Malchion Presbyter, illic quoque memorati,

ex notatione nominum oriundi videntur. ZHNOM . Forte ab obaesitate corporis primo ita nuncupat , a Maniba, pinguis fuit . . ADAN iranes ita boni ominis causa appellatus: , aris, alacer, latus. MΑΘΘA. Idem ac Matthan , Matthaeus, Mat thias, Matiathias; nomina apud Syros & Palaestinos notissima. h. e. donum Dei. Graece Dossitheus , Theodorus. ΕΦΘAC ΠΗTHC. In MS. M KAC. Hinc quidam af-snitate soni ducti, AipAKAC legendum statuunt: argute magis, quam Vere. Hanc enim

56쪽

1N MONUMEN. PALMYR.

quod paucis ostendendum. Aφακα, inquit m Zosimus,

liopolim bublum, ubi est fanum Veneris Aphacitidisrianum nimirum in luco acclivi & devio, ut Eusebius docet, lateraliter versus cacumen montis Libani e currente silium, quo explendae insandae & spurcissimae libidinis gratia consertim & quasi agminibus collectis

impurillimi homines ac mulieres omni pudore vacuae

sese contulerunt, quasi sub tutela & patrocinio Veneris in locis istis impeditis, ubi nemo moribus gravis &modestus accedere ausus est , flagitiosa quaeque perpetrare licuisset. Hanc tuipem nequitiarum scholam tandem funditus everti iussit Constantinus Imperatore ut In oratione in tricennalibus habita de laudibus Constan& elegantcr ostendit idem Eusebius, ubi ς ὀν AΦακοιs excidisse videtur : & iisdem verbis Imstea repetit in tertio de vita magni illius Imperatoris libro cap. 3's. e quo hauserunt μὰ Socrates S GOZomenus. Sed sontis nulla apud Eusebium mentio. La m quendam in modum cisternae artifici manu fabrefactum ab illo fano non procul abesse dicit Zosimus, e quo strenuus iste δεισ1δ' μονίας Gentilium punit multa miranda fingit : hunc lacum in flumen cognomento Adonidis , poeticos naeniis delusus , Sozome-

Mus convertit. An vero quicquam cum hoc lacusve. . . On in Inscriptione memora tus, Viderint alii: vix enim illud admiserim: praeser-tIm cum pro Aφάκης aut Agi poni posse ab omni veris Philitudine abhorreat. To enim Αφακα, D a nomen

57쪽

ue, I uou AE SMITHI ANNOTAT.nomen loci, aut illius partis Libani, ubi templum V neris condebatur , semper plurali numero effertur apud supra dictos Scriptores. Deinde talem verborum postionem & ordinem non patitur Grammatiξa: quod pueri septennes norunt. Si enim proprium nomen fuisset, illud postponi opora tuerat. Quid si ergo legerim IEPAC , cum idem sit literarum numerus; quasi Bolanus cuiuspiam sacrison- tis prope Palmyram Curator fuisset constitutus ῆ Ressa; hodie fons quidam perennis, per intervallum horae , uti mos est apud Orientales locorum distantiis metiendi, ab urbe dissitus, cujus latices, tanquam gustui maxime gratos & salubres, nostrates , quibus praevino erant pro deliciis, experti sunt, mirisque celebrarunt laudibus. Sed in re obscurissima nihil certi statuendum est, donec novum lumen, quod opto, ex marmore iterum .eliusque inspecto oriatur. Haec pridem scripsi, de vera hujus vocabuli lectione plane dubius; praesertim cum Descriptor , qui illud proprium sontis nomen esse vult, de ipsius fide&diligentia nos hac ex parte pene securos secum esse jus serit. Sed Londini consiliis cum Amico integerrimo, D. Bernardo , iam tum ex Hollandia reduce , cujus

sublimi ingenio dubia quaeque & dissicilia, quae in hisce

Inscriptionibus occurrunt, facile in adnotationibus explicabuntur, hac de re communicatis, respondebat se alio exemplari adjutum legisse EoΘAC. De cujus sententiae , in quam facilis ibam , veritate & certi cudine confirmatior redditus sum, quod in noatium Itinerario sive Palmyrae Notitia repererim , aquas calis S, canaliculis inclusas & perpetuo labentes, illic passim abundaret potissimum vero dimidio ab urbe versus occidentem milliari, . in qua, sicile & commode descen

ditura

58쪽

iM MONUMEN. PA L MYR. 13ditur, quo etiam hodierni incolae valetudinis aut

conservandae aut redintegrandae causa frequentes acce- . dunt. Prope vero hunc rivum sive columnae sive altaris nam subdubitanter scribunt estracti & disje-

ni integra basis, manet, quae hanc ἐπιγραφην exhi

bet.

ΥΠO IAPΙΒΩΛΟΥ ΘΕΟΥ. In origine hujus vocabuli plane haereo, an a Iara, bol, Dominus Gjaculator, an a bol, Dominus metuem s. Cum vero neutra mihi rem accuratius perpendenti vix placeat, non invitus inducerer ad assentiendum D. Halleio, qui admodum ingeniose censet illud derivandum a ti brachbol, quasi idem esset

ac Deus Lunus, si in inscriptione Graeca Heliodori Palmyreni non ArΛΙΒΩAn sed ATHBΩAn, quod etiam ab Exscriptore detortum Fuit ex IAPIBΩΛΩ, legi debuisset. Ille vero acrius contendit de stiae conjecturae veritate, quod figura lunae corniculatae inter humeros pari intervallo versus caput alterutrinque surgentis in altera imaginum illic positarum conspiciatur. Concessa hac ingenii lascivia quid non exsculpere licet φ Non aliter autem legerunt, quotquot jam per centum annos insigne illud monumentum curiosis exploraverint oculis r nec quicquam adhuc de variante lectione solertissimi Romanarum Antiquitatum indagatores me . ' morarunt. Quis vero fuerit iste Jaribolus, plane hactenus incertum & inexploratum est: an peculiare SProrum numen ab indigenis cultum, sive Deus ἐνΤμιοG' quales erant , libolus cst Malachbetas, an cognomen cujuspiam Imperatoris de Palmyrenis merentissimi, i que Divorum censum post mortem relati, quem hoc titulo honorarunte eodem modo, quo Antoninus Baia

59쪽

1 THOM E SMITHI ANNOTAT.Dgabali , Syri numinis, qui ubique fere verba sunt magni cρ Seldeni in laudatissimo de DIS Syris opusculo idem cum Sole agnoscitur, nomen assumpsit. . Si vero quispiam Seldeno ex metathesi literariim , descriptionis & pronuntiationis in propriis nominibus ex una lingua in aliam, praesertim ab omni assinitate alienam, traducendis variatione, quod postulat, ' Alasabalum pro Agabbais, cujus etymon eruit, quasi uol baal , seu Ζευς επικυκλiδος, Deus circularas aut volubilis, positum fuisse concestarus sit, Lectorem eruditum constituo arbitrum, an non qalibolus ex similitudine soni, quem vox si ve Graece sive Latine prolata exprimit, non sit prorsiis idem, vel si rem parum diversus ab Aglibolus. Sed per me Et gabali nomen absque ulla mutatione maneat integrum: cuius Veram etymologiam ,. utpote loco ulieno, hic non venabor. Sed ad Jaribolum redeo. Identidem occurrit in Inscriptione x I. Hoc tamen quod neutiquam celabo, videtur obstare, quominus de aliquo Imperatore a s uperstitiosis adulatoribus inter

Divos recensito intelligi possit, quod longum istud

annorum in utrisque marmoribus signatorum interuaulum non permittat, ab eodem, dum in vivis esset, Bolanum hujus sontis Curatorem constitui, & Iulium Aurelium Zenobium testimonio commendari simul potuisse. Veruntamen cum Bolanus sit alterius Zen

bit, ejusdem fortassis cum Julio Aurelio stirpis, filius,

pene crederem, errorem in notis numeralibus adminsum fuisse, & Aot pro AG esse substituendum. Sed esto Deus topicus Jaribolus, non repugnabor attamen constat ex Inscriptione Iv. idem nomen viris longe infra

60쪽

1N MONUMEN. PALMYR. systa dignitatem purpurae constitutis, interdum attributum fuisse : nisi quis dixerit, IAPIBΩΛOC & IUIEΩΛΕΥc omnino inter se differre. In eiusmodi salebris nemo pedem adeo firmiter figere potest , quin saepe impingat.

MA EIN. MA HM. JHartha, nomen Reminis I daeis & Syris commune et a-PH, maratha , nim rum a lenitate & mansuetudine, qualis scemina , erga maritum praecipue, esse debet, vel potius a byriaco domina. Inde B. Virgo Maria ab Arabibus

quandoque nuncupatur , marat Mim Iam, domina Maria. t.

ΚΑΠΑΔΗΤΟΥ. Καπαδητηs vel a se: . , chaphia, a deprimendis superbis, vela cha a, aviata eommode is leniter atita, vel a b ada, peregit 9 consummavit opus. coralXOC. An a , I ara a vir orientalis : vel potius a D, d ora , animo acer, ira vehemens r unde leo hinc quoque dictus. Nomen

proculdubio in vulgari usu apud Syros. Inde q Jamblichus Chalcide, Pael Syriae urbe, natus, in libello suo δραυάικω , sive de amoribus Rhodanis & Sinonidis, non modicam istius fabulae amatoriae partemraecho Soraechi filio attribuit. Ad Decimum. ΥΕΛΕΟΔΟΤΗΝ. In MS... EoΔOTI . Si per apices

js Apud Phot. in Myrio biblo Cod. xciv.