Vtilissimum dialecticae compendium non minus dilucidum quam succinctum, authore Iacobo Gisleno Thalassio

41쪽

lares affirmativi vel negatiui,a. enim vaniuersaliter,& affirmative, emegatiue,iparticulariter affirmaeo. negative delignat,ut ois Imperator legies, et armis valere debet, Carolus imperat,igitur legi/bus armis oc c. Nihil diuinae legi diss sonum,christiano licet, tale vitium est, Omnis insidiator iure occiditur, Clodio iis insidiator est,ergo iure caesus est. Nulla ais inutilis, Dialectica ars est, igit insutilis non est, His alios addunt inverse complectentes, illi duntaxat qui co mymuni sermonis naturae contrariantur.

secimia Secundae figurς adminiculo in causis AP - coniecturalibus,& deliberativis, maxis -- me opus est,cuius modi quatuor nega liui sunt,Cesare,Cam estres, Festino, Daroco,hic alia medii est dispositio,nam in utral praemissarum praedicatur, dc ple . rumin ab effectibus ad causas, aut a po steriori ad antecedentia progreditur,co. . . tra primae figurae morem Θc leges,cuius haec dantur vulgo paradigmata, Nihil contemptu dignum est virtus, omnis scientia virtus est, igitur nulla scientia contem

42쪽

his Il

contemptum meretur. Omnes liter rum amatores ab inuidia sunt alienissismi,oes ignaui illa non carent,igitur nulli ignaui literas amant. Nullus legum imperitus ad populum regedum admit tendus est, Titius populum regit,igitur imperitus no est. Quicunm cibo concoctii difficili utuntur, ingenio plerun lisunt tardiori, I talus ingenio pollet, igi tur ab id genus cibo abstinet. Ad hunc modum innumera fieri possunt exemopla, nunc nuda, nunc colore rhetorico dilatata, ac protensa in immensum, Vt contra Aristogitonem Demosthenes hoc usus e , Nullus in urbe feredus qui leges infringit, Aristogiton leges ratas non habet igitur tollendus non est Arbstogiton, sed populariter adeo atin magnifice elato, Ut non syllogismum sed volumen ,aut hystoriam condidisse vide tur. De figura quam his addui tertia ne verbu quide a nobis dicet, qndoquide eius minor sit utilitas, a vi laboris mica illi impendatur, Nam quum in omni argumentatioe causa medium esse debet,

curta.

43쪽

eur status praedleatu subiecto insit,Nec

inepte admodum medium ad comple xionem adhibet,quare Uallae, Hege dorphini, aliorum in in hac re non ob scurorum virorum auxiliis steti,eam vam lere sinemus , ac de enthymemate cum M syllogismum parentem habet,pauca discere,ea F Vtilillima animus est. minta capi o. lianus illud commentum vocat,syllogistari r σ mum expositorium, oc syllogismi par- - tem , quod unum intellectum habeat,

quo omnia mente concepta explicet,

Dentre ac illo tantum a syllogismo dissentire, tisinem quod illi plures species uni,Veram ex veas Dos ris colligit. enthymematis vero circanis credibilia infrequentior usus sit, nam ex maiori tantum cum complexione, aut minori conflata argumentatio est, at praemissarum altera deiideratur: ut

ii sibi conscii sunt, igitur de se quaelibet

. dici arbitrantur, & memores compoto

res ab amicorum albo eiiciendi sunt,erflgo Petro inter amicos locus esse non debet,In hac enim assumptio, altera Vero, propositio requiritur, duplicem autem praemissarum alterius obliuionis ratio nem a

44쪽

irem assignant,quod certam afferre ire dium sit,aut minus certam, VerecUnco, Duplixes Unde motus Aristoteles enthymcma tio μνηdicere ex signis constitutUm, praetere. manat ea cogitationis pars , quae lociam primo obtinet,accidens,quae secundum conseques vocari solita est. Huius usus apud omnium generum scriptores max mus est,nam,vel sponte sese offert etiam vovientibus,licet oc forma Dialectica aliqnnon habeat,ut ille ne,qui di mulento agmine commessabundus incessit Par eisset Romanis . Aut prohus censeti is de binhet,cui pier flagitiu dulce nihil cst,Vidu Nuarum oppressionem, Virginum raptus, honorum oc doctorum virorum odiu,

dem, qus elata aures vel lenonis, vel parasiti respuerent c Hoc inductio sequio iitur,a natura persectum arguendigen', inductis. nempe ex pluribus collectum indiuidu.is aut speciebus.circa quae discendi ratio versatur, colligit enim ex particulari μhus multis uniuersale, modo illi prcX mu sit, ut in mare Danuhius, Rhenus,

Arar, Rhodanus, aliiql quotquot sunt sed

45쪽

suuii scinduitur, itur omnes mare excipit, Preterea cum experientia discimus, Hipponis Oinc mulieri lac habenti,quae nec pepetit, nec grauida est menstriis defecisse,pho ita. Item re omnibus, ratione cola ligitur omnes ea linc lac habentes,menstrua non habere, particulam autem,ec sic de alijs,relinqui non admodum fue rit absurdum,nam inducens non dubiatim quin caetera similia esse fateatur,Re R iustaeo futatur hoc genus, si diuersa exempla Pinductios ponatur,ita ut enthyrnema,si consequenis σenm tia falsa ostenditur, Hinc exempluma tisinem' nat, quod Sc si certis de causis inter arst ta gumesationum genera numeret, tameme in locos illius transferetur tractatio, ab

Dido enthymemate aute differt,quod hoc sylo mi, logismo, illud vero induesione confir mou: in matur. Habes igitur breuiter,dilucide 4 tiq. qus vocibus simplic ibus,complexis,

argumentationei traduntur, at ita nesquaqtiam cXplicata Ut exercitatione et

usu vacare debeant,sine quit 'et eloque In prolo. tiam non modo languer Quintilianus eo primi affertos est, Verum nullam penitus es e, M. .. PsOderit etia formis syllogisticis argumenta illigere,quu communia, tum ad

46쪽

mei ab

iudicium de rebus,quaru in hac commini vita cognitio necessaria est, accomo da atm delectabilia, ut Licet ne qui de ' furto conuicti sunt laqueo gulam fran gere Et Calliae regnum iure, Anglo rum Rex sibi viridicat, aut Iuste, MXos rem repudiandam ducit Murmare salo sum c cur Danubii caput mortiseros pi . iascesserat cur famem extinguat orexis Huiusmodi quae plurima Plinius lia. het excutere non fuerit inutile , nimiem tavoluptuosa tantaru reru subtilior tractatio, iussi' accedat Ciceronis, Demosthe '''nis, Platonis, ac aliorum qui in hac re summe claruerunt, frequens euolui. O. De sillogismis exposito iis, sorite,fallas chs,dicere animus non est,quod ad rem iminus spectant, non enim intellectisque dicta sunt) facile quis circumueniri poterit,At portenta illa,de terminorum passionibus,infinito, comparativis,su perlativis,differt aliud ab,incipit & deinlinit, haecceitatibus formalitatibus,ampliatidibus, restrictionibus, instantibiis, intentionibus,distributionibus,obligas tionibus,consequentibus,mdistatu bili bus,

47쪽

bus,exponibilibus , particulari attoni μbus,suppositis,mediatis, Sc inmediatis,

completis, oc incompletis, caeter in inπtollerandis at vanis vocabulis monstro

sophistarum scholae masticanda relinquimus,ut illis laquam Labyrintho impliciti perpetuo digladietur rixentur l. Tantum enim inuictarum stibtilitatum hinc innectum est, ut Cleantis,Chryosippi argutiaraum Daphitae,Euthide mi, Dionisiodori circum uenticulis, ponitus crassis rusticansq; futurae sint,li cuhs nouis,nostrorumq; inuentis conferatur,in quibus nunc pastim misera iuuentus perpetuis sudoribus occupata, nihil praeterquam errare,& immortalibus digladiationibus, omnia obscuriora res dere discit, in his enim qui clamosistis .mus est primas partes tenet. Sed ad partem illam Dialectices me consero, Diae qua prim a constare non potest,cum anstequam probetur quicquam ille necesese sit, Haec praeter locos oc Dialecticis ec Rhetoricis communes nihil habet, quaquam illoru docere tantu, horu au tem inuenire,aliquibus placeat.Vtcu

48쪽

ihil; di

illias

res icis

uqtν tantes sese res habet, in pectore gestan/ di sunt, ne ubi aut de religione aut cis uilibus causis qusstio inciderit, ad bis Lliotheca tanquam Lacra anchoram cofugiendum sit, ut enim scribentibus absim difficultate literae occurrunt, itaec hos in promptu esse conuenit, Qti Spars iudicialis dicitur rationes collige., Iudi v. quae ad iudicium faciunt, Quando e nim nostras aut aliorum efficaces esse, vel vanas confirmationes doeere luis Det, Hinc inuentio patitur, at illa ut Heracleus Iapis aurum ) reperta proohat efficito, ut quis illatum apte consiunctatum, apposite connexa sint,it dicare posset. Qua ratione mone' mur argumentorum sedes sic enim locos Vocant paucis perstringere, ad D pristi. Vt ratio postulat, ordini debito adis lici ος. scribere, A personis igitur vel rebus,omnes argumentationes sumuntur, quae Loci per personarum sunt, Rhetoribus propriae fotuirum magis esse videntur, ut a patria, si quid a pum. secundum ritum, mores, leges, patri ae , instituta, seu loci natalis, ec secunodum iura municipalia, opinionesin via

49쪽

uium, causam adiuuare possit, quod in medium seratur, Natione siue prosvincia, Vt cum Graecos mendaces ,loues Gallos, Sucuos nobiles , Germa nos bellicosos , Sicambros fraudulenotos, mendicos Scotos, Zelandos he hetes dicimus. Verum temporum ha . henda ratio est, aliter enim Germanos, H Dacos , Ncrinosq;,depingit Caesar atin nunc videre licet, quod commertia tempuso mores mutauerunt, Sic CDicero is viii. Philipp: iudices legit Grae cos,o concessum iudicium praeclarum,fc testium Alexandrinorum testimos nia a Cicerone pro C. rabirio rei jci siliatur , quum illic omnium Mimoisi . rum argumenta reperta essent. Parenis

ε' l la, genere, aut genealogia, ut si sis

uos similes parentibus ac maioribus suis plerunq; dicamus, Sic de Telema cho apud Homerum, viri fortis indiscium est, Hinc defluxit ab Erasmo tr

' pud Persium, Pressio est mihi Martius

Sexu

50쪽

Sexu, nam alia in mascuIis, alia in sexu. eminis, probationum sunt argumenta, Vt,Mulieres sunt, igitur parcedum. Educatione,multum enim intcr est, Educatio quibus oc quoquisin modo sit educari η tus, nam parentum indulgentia, eduocatio mollis, & praeceptorum licentia, quosq; natura bonos,derierimos efficit illorum mores inbibimus,quibus in. struendi damur,unde sit clementem esse principem ,si tali praeceptore usus fuserit, δημo ον, religiosum, aut tyrans

nide insignem, quod respexisse videstur Agaricles,cum Philosophanem, Sophistam, praeceptorem hoc dicto repelleret, illorum volo esse discipulus, quorum sum oc filius , nam ut liberi malos rum unde prognati sunt ingenium roserunt, ita ec praeceptorum vitia in eos demigrant quos instituunt. Habitu corporis ,nam vestium cula Iguitutus, elegantia membrorum plerun*lis corpori hidinis oc petulantiae argumentum prae

D ij stant,