장음표시 사용
91쪽
s E V T v s. syApud Atilium: cape,caede Lode,come,conde. cape,linde accipe, sed hoc in proximo libro retra land . Apud Pacuuium: Nulla res neque cicurare,neque mederi potis est,neque reficere. cicurare, mansiue acere. quod enim a, stra discretum,id dicitur cicur: cr ibo ducit nincisur in genium optinerima sua : a quo Va ij quoque nobistes cognominati cicurintra natum a cico zicum dicebaut membranum tenuem, quae est in malo Punico crimen. A quo etiam Plautus dis: me uolet,densum cicum nonio interduo. Apud Nou Eccumuenire uideo me in
iuria.Ferme dicitur, quod nilo strCurrums distum a Drendo, quod id quod setur, est in motu, atque aduentat. Apud Plautii: Euax iurgio uxorem tande abegi ab ianua. so Euax uerbum nihilsigni cur, Ad Cutici naturaliter ' eluti in is est ut apud Enniih Hebe ipse cl)peas cecidit. Apud Naeis uiam:Eheu mea puella,saepe quide Asuccenper tibi. Apud ssPompilium, licu qua me caussa fortuna in ista premiss
d ut iurgio,id est litibus. itas quibalis res era in coistrouersia,ea notabatur larido in Alanil videmuι dia; ci ci Qt Icm,llae litem dic e oportet. Ex quo licet uia dere iurgareab iure di lum: quis lare litigaret a quo obiurgat inqui id scit iniuste. Apud Lucretia: Atque syaliquos ibi ab rebus clepsere fro. Ei clepsere dixit ut de etiam uJθ clipere:id di corripere quoru origo a clam, as ut sit dictura clupere, σ ex E, A commutauto,ut multa,est Actium clepere potest er a Graeco dicta,κλέπτειν. Apud uet
Matu . corpora Graior maerebar mandier ignis 'Marcii dictum muniter a mandendo, unde manducari: a quo in uatem Atellanis o nium uocant manducum. Apud 'Muti e Mar cuina: Obscaeni iam pres, funesto omina ductori obscaenu dis ualem. cium asscaena ea uia Graeci ut Actius scribit scena. In pl
92쪽
ribus uerbst A ante E alij ponunt,ubj non, t quoipartiri ricunt 'ptrum, partivi dicunt sceptri balis fenu3, ij fraus cfem cis, er fenisiciaca quo russici pappum nraea . sim,non mes . A quo Lucilias scribit caecilia ne diu li,cwsfat. gare tu me,itobscaen si quod nisi in scaenapi dici no debet potest uel ab eo,quod γ' a turpiculares in cocto quaedamsi peditur,nequid obsit bonae scaeue caussae: inde Scaeuola appellatus. Ea dicta ab bcaeua id est Hisbra qu)d quae finistra sunt bona austicia existimanata . A quo dicuntur comitis,aliud ue quid fit dici auae si, itanistra, quae nunc e l.Id a Graeco est,qaod hi sinistrau
cant απιον. Quare quod dixi siccuum bonum omen est, obscaenum uero tu me: quod inde dicitur obscaene, quod sy exotericum. Apud Plautum: Qhi ego antehac te amauco missit amica esse creui ualet,constitui. uas heres,ciunis constituit se heredem esse,dicitur cernere, circi m id feracit creuisse. Apud eundem quod est: Mihi frequentem operam dedistis, valet adsidui. itaque qui adest adsiduus: sere quem oportet,is frequens opponi solet. Itaque illud quod eaedem mcilierculae dicut pol istoc quidem nos prc istis Acile distequenea re ita in prandio nos lepide,ac nim de accepissi: apparet dicere cile est curare ut ad imns,' clim tam bene nos accipiis. Apud Ennium:Decretu offlare corpora telis: hoc uerba Enni, dictum a fodiendo,
a quo fossa. Apud Ennium: Vocibus concide ju stet
qui cis rebus praestinuerrucas.uaque ab eo prccari ho
93쪽
Multa ab animalium uoma translata in homines partim quae sunt aperi partim obscvita. Peroicaruit Enn . Anias mus cum pectore latrat. Plauti:Gannit odio omni tota milia. caecisi'Tantarem Abesarcius pro nihilo bubueis ris. Lucilij: Pisc inquam rudet ex rostra, ars hinnulere. Et tam inlotum hinnitum,atq; equitat . cim minus aper Porci1,as lupo:Volutare ululanus. Entv avitulor ab Tilistina maximo labore mot.Eiusde a boue: clamoreb intes. Eiusdem a leone: sera bare frenidici. Eissedem ab haedo clamor ad caelu uolucdus per Cthcra uagit.
Et a stendice: ude ruri sua uiser M. Actua in ca , Eruiliana istinguita: Quid ringulis quid illuc tu cupide cupas cirue oluerat Ita trude neque in iure neque in iudiciam Asponec theatrales. In cotice Erexit Manilius Arisbit omne quod per libram er aes geritur,in quo sint man ripis cius Scie la, quae per aes er libra punt, ut obligentur,praeterquam si mancipio dentur. Hoc veri' esse, o ipsum uerbum ostendit,de quo ritur.tiam idem quod obligatur per libra,nes Arum lit,inde nexsi dicta. Liber quiIuus operui inseruitute pro pecum,qua debeat , dat,
dura sobure nexuε uocam ut ab aere obaeratas. Hoc CPopilio rogante ista dictatore Iiιbisum m ierat zer c. etesio omnis, qui bonam copia riurarent, nec esent nexi,dilbo visibis, luti. In culina Sine amet, ne quod lubet,idjicis:quadra tibi tui domi desiquiu est. Desiquiu dictu is eo,quod deli quatur:ut turbida,quaesunt,deliquantur, ut liquida sunt. Auresias scribit deliquum esse a liquido. claudius ab eliis o Pauo. Si quis ast utra eges malit, habebit auctorem Gilium: Per latuum liquitur initimes liqua o liqμ
94쪽
tis apud poetas reli esse verba, Druorigines possunt dici,no dubito,νι pud N euum in Go, σε na. Enimuero gladij lingula,a si ui In classidio: visu,
lautes, a uitula. In Dulorcste : cupcruti stonte, a cupra
εγ stonte. In Demetris: Persicus, a perite. itaque sub hoc rεῖ glos a cuilide Abscribunt in Lampadione: Protinam,i. protii in continuitatcm signiscas. In Agidone: cari ac si
si uis me si a magistra accepimus mansiuet . In Rota mulo 1ponsis,corra 1ponsum rogatus in Stigmatiae Prae bis,d praebendo, ut sit tutum, quod ser remedia tu collo impureis. In yberimo Confictitant,a cosm couenire dictizo In Turentilli Pacuuij: Ab luce ustre. In Tuniculariar Exbolas quassant,et ut a Graeco uerbo diem . In Bisto Punico: Nec satis reserare,d fra dictum, id est aperire.Hinc etiam strae, quibuη remota fres pandatur. i ssed uocorine plures sint suturi, qui de hoc genere me, quod nimium multa fripsi im,reprchedant,quam quod . rellacrim quili,accusent: ideo potius iam reprimendisi' pro iami qu traducenda puto esse uolumen. Nemo reprehcn
Gon jus, qui e segete adhicilegium reliquit stipulam. mar et ore it titutis hex libi ψ qu a minam rebim Latina nomniina essent imposita ad ustum nostri , e quin treissimi H P. Septimio,qui mihi fuit quaestor tuis tibi, uorsi bie
est tertius,priores de disiciplina originis uerboru, post riores de uerboru originibus:in istis,qui ante fiunt,in pri smo uolumine est, quae dicantur, cur eumologice nes sit, neque ea utilis sit . in fecundo,quae Ger cur ea iasiis sit in tertio,quae forma eo nologia. In secundis trisbtas,quos ad te misi, item generatim discretis, primum in
quo sunt origines uerbor ,locorum, Cr earum rerum 3
qui in locis Ubesolant: secundam,quisus istabula icinuporu
95쪽
s E p T I M V s. pora sint norita,er bae re quae tu teporibus flant. tius hic, in quo a poetis item sumpta utilia, quae disci iuduobus libris soluta oratione. Quocirca,quoniam omnis operis de lingua Latina treis fisi partes,prima quemada modum uocabula imposita essent rebus ecunda quemada modum ea in casus declinatur, tertia quemadmodum coniungerentur: ima parte perpetram ut pecundam ordiri
DE LINGUA LATINA, Liber septimus. U O M oratio natura tripartita est,ut superioribuου libris ostendi, cuius prima
pari,quemadmota uocabula rebus essent
i impositasecunda quo pacto de his docilis
nata in discrimna ierunt, terti ut ea inater se ratione coniuncta sententiam efferant:prima pote exposita,de fecunda incipiam binc. Vt propago omnisa o natura secunda, qMod prius,iaud recta, unde ea sit declinaria ue declinatur in uerbis rectam homo, obliquum honunst,quod declinaru a recto. De huiusce multiplici natura discriminu orae punt hircuri Cr in quo,et qucadmoadu inioqucta declinata sunt uerba. De quibus duo primuxs duabus cui is percμrram breuiter: quod cx tum, cis de copia uerboris scribam,erit retractandum, er quod de tribus t iam quod est, habet suis permultus, ac magi sparteis. Declinatio inducta infermones nonsol in I aliuo ed omnium hominum utili,er necessuria de caustii, Nisi enim ita est factu, ne dicere tantu numerum ueraborum polyn sin nitie enunἴκα linurae,in quas ea de
96쪽
94 LIBERelliuntur: ne s didicissbim, exba, ita inter ρε urnaeis revin cognaris ' esset,apparere Atimvis ideo uiden ,
pod simile est,quod propagarim legi ut declinatum esZd lev:duo simul apparent quod modo, eadem dici,crnon eodem tempore fictu. H fuerbi gratia ineru b, ς
rum diceretur Priamus,alterum Hecuba stam unitarem
adsignificaret, quae apparet in lago, er legi, miti id mu Priami. Ut in bominibus quaedam sunt cognationes, arisiones ' er gentilitares sic in uerbis. Vt enim ab Aintilio bomi, nes orti Aimilibu gentiles, sic ab Aimiiij nomine declina M uoces in venissime nominari. Ab eo en quod est imis positum recto casu Aunilius,orci A lij,Aimilia, Aimi, iis Attaliis , er c reliqua,elassem quae sunt stiva. Duo lisur omnino uerbori principia impositicis er declinatorum: alterum ut sim,alteram ut rium. Imo Ispositicia nomina esse uoluerunt pia pauci riviquὀcis tius edissere possent: declinias quam plurima , iis iocopere facilius omnes,quibus opus essent,discerentista itiiud genas quod prius, historia opus est nisi descendendo enim aliter id non peruenit ad nos:ad reliquu genus,quod α oposterius,ars, ad qua opus est paucis praeceptis, quo sunthresita. Quae enim recte in uno uocabulo declinare didice, aris,in infinito nuruero nonum uti posts Ingae noua nora nisus adlatis in consuetudine sim dubitatione eorum declinatostilis orans discit populas. Et iam novici serra ες tu empti in magna Amilia, cito omnium constraam n mina recto casu accepto in reliquos obliquo declinant.
si nonruinquam o fendunt,non est mirum etenim ita Mi nomina unposuerunt rebus, forsi an in quos sunt lues. voluit c enim putant singulares res noea re ut exi sin multitudine declinarentur,ut ab homine hominu
97쪽
homines,' mares liberos uoluisse miras ut ex bissimi inae daecli retiar, ut est a Tertiis Teretia sis in recto casiι quas imponerent uocem illinc essent futurae, quae declinarentur : sed haec in omnibus tenore nequillic: quod ers una dicuntur scopae, mas,er femina aquila, σ recto,er obliquo uocabulo G. cur haec non tam sint in culpa, qua puditu plerique oluere non est icile ed nunc non nexcesse. Non enim quod non potucrut adsesu, Ad quod ποαluerunt,ad hoc quodpropositu ra,refert. Quod nisilo misero nus acclinari potest is eo,quod imposuerunt scohaesco-
sim quare ab impositis nominibus declinarint, ostendi. Sequitur, in queis uoluerint declinare, aut noluerint,g ne sint,ac summatim, item in Ormis. Duo enim generaas licet borum infecundam,quod declinando multas ex se
parit disparileis formas, vi est lego, legis, legam,sic alia: alterum unus sterile,quod ex se parit nibi ut est etiam,
etiam uocabuli declinavi. ut in qua domo unuae sera sunt o seruo poli nomen, in qua isti, pluribus. Igitur er in ea his rebus, quam sunt nomina,quod crimina uocst plua ατα propagines plures. In his rcbus, qμa copulae sunt, Ghis iunguntur uerba,quod no opus fui declinari in plura, fresingula sunt uno enim loro costigare postis uel bomi s vcm,uci equa,uel aliud quoiquidquid est,quod cu altero potest coctigari. Sic quod dicimus in loquodo consulisit
Tuilis G Antonim: eodem issos et omneis binos consi lis colligire possumus:uel dicam amplius,omnia nomina, aueue ideo etia omni averta tam iant ex una bilaba uti so cum Cristud maneat. Quare duce natura,si quae imposita 3 '
98쪽
declinationes oriuntur,partes orationis sunt duae, si item ut Dion,in trest diuisierimus partes res, quae uerbμ ad Agni Pan cuna,quae adsignifices casin altera,quae tempo'. rartertia, quae neutru Debis illatelas duas partes orditionis esse dici uocabula,er uerba,ut homo er equus, legit er curri . Vtriusis genera er uocabuli, er uerbι quaedam priora,quaedam posteriora priora,ut bomoscris bit seriora,ut doctus er docte dicitur enim homo do dum scribit doct1 Haec sequitum e locru,σlcmp G Immo,nequescribit,potest ne loco, cir tem pore essetare ut magis sit locus homini coniunctus,tempus foriptioni,E de hst nomen si primum. Pris enim nomen est, quam uerim temporale, er reliqua posterita,
quiin nomen er uerit .Prima totum nomina.Quare de is eorum declinatione,qular de verboru ante dicam. Nos mina declinantur, aut in earum rerum d crimina, quarum nomina sunt, ut a Terentius Terentq: aut in eas res ex*trinsecus,quasrum ea nomina non sunt,ut ab equo, equite.' In sivi discrimina declinatur, aut seopter ipsius rei nurum
ram,de qua dicuntur,aut propter illius,qui dicit.Propter ipsius rei discrimina, aut a toto,dut a parte. A toto, ut ab homine homunculus, a ς ite capituli : propter multis tudinem,ut ab homine homines ab eo,quod alij dicut cera uices, er id Hortensius in poematis cervix. Qitra para ης te declinari,aut a corpore,ut a mamma mammosa,a manu manubiae alia ab animo,ut d prudelia prudens,ab ingenio ingeniosus: haec sine aridisionibus: aut tibi motMmulata. rc item ab animo,ut absti reuiuise,Cr nobilitate,strenui. o nobiles. Sic a pugnando, currendo,pugiles, 'clira 3o sores. τι illa declinationes ab aramo,aece a corpore :sic uillae
99쪽
Me quae extra bomitae, ut pecuniosi agri j, quod in pecunii er ager. Propter eoru, qui lcut usura,siunt declino sti ea ,ut v, qui de altero diceret, distinguere posscticis vocaretic daret, accuseret:sic alia quid in discrinus na,quae nos,er Graecos ad declinandam duxeria. Sine coistrouersias ibi quin f,qusi uocetur At Ηcrcules: γω
modum uocetur,ut Hercules: quo uocetur, ut ad Hermalem: cui uoceto, ut Hercidi: cuius vocetur, ut Herculis. Propter ea verba, quae erant proinde ac cognominata, utro prudens, candidus, strenuus, quod in bu praeterea sunt discrimina propter incrementum,quod maius, uel minuue in bis esse potest, adcessit declinationum genus,ut a candido, candidius, candidissimum oli a longo, diuise, id genus calijs,ut fieret. Qiiae in eas res, qu extrinsecus declinantur,siunt ab equo equilcas ovibuου ovile, is alia. Ηec con- 'truria ita,quae supra ticta ut d pecunia,pecuniosus ab inabe urbanus,ab atro viratus. Vt nonnumquam ab homine locarius eo loco homo: ut a Romulo Roma,4 Roma Rommanus. Aliquot mota declinata ea, quae fora: nam alitera: qui a maioribus suis LatoniM,Cr Priamides: aliter quae a facto, tu a praedando praeda, a merendo merces. sic alia
sunt, quae circum ire non discite: sed genus iam uidetur,
Cresia urguent,omitto. In uerborum generi,quae tem-- spora adsignificant, quod ea erant tria, praeteris , proas sens, uturum,declinatio βcienda Aut triplex,utsalutos lutabam, salutabo. cum item personarum natura triplex esset,qui loqueretur,de quo,ad quem, haec ab eodem uerbo declinata , quae in copia verborum explicabuntur. Quoniam dictum de duabuου declinurionibus cur, cir in qua sisArma,tertium quod relinquitur,quemadmodu, nucdicetur. Decliruitionum generabunt duo,uolandiarium, Crg natura
100쪽
naturales uolandirim e l. quo ut cuius tulit volutius declinauit. sic tres cum emeraut Ephesis angulos beruos:no et ni quam sius declinat nomen ubi uendidit Artemidor ει, atq; Artemam app. stat: alius aut ab regione, quod ibi emit, ab Ionia lonam, aut ab urbe Epheso Epheo saliri ab Atqui alia re, ut ui est. cotra naturale declinatione dico, qu9d ' non a img eoru oritur uolutate, sed ii comuni coben 6.uus omnes impositu nominibus eo ru ite declinant cuβη atq; eode modo dicut huius Artem er huius Ionae, er buim E phesiij, sic in alijs casibuου. cum io utrumque notantiquam accidat, ex ut in uoluntaria declina . tione animaduertatur natura, π in naturali uoluntas:qvia
Umodi sint aperietur insta. Quod utras declinatione, alia sunt simila, alia disimilis, de eo Graeci, Latini, libros fecerunt multos,partim cum alij putarent in loquet do ea uerba sequi oportcre quae a Dibis3 similiter issent
declinata, quas appellarunt αναλ ιγίας; alij cum id ne ea genam putarent , ac potius siequendam συιηθειαν, dissimilitudinemque,quae in cofuetudine est, quam etiam uoca: cum,ut ego arbitror, utrinq; sit nobis seque, odum: quod in declinatione uoluntariu- ωνομαλία in naαturali magis analogia. De quom utriusis generis declinationibuι libros dictum bu ternos: priores trest de earum declinationum disciplina: posteriores ex eius isciplime propaginibu3 De prioribuη primus erit hic: quae contra udinem declinionum dicantur. Secundus,qua conatra dissimilitudinem.Tcrtim de similitudinu Hrma. De quibus quae expcd erint, singuus tribus, tum de ad cru totis demscrib re, ac diuidere incipimus. I N C I P A M,
quod huiusce libris, dicere contra eos, qui similitudi m m sciuamur, suae est, tu in ce pucr ad senem, ad
