장음표시 사용
51쪽
est mortuus.non potest autem si militer' dici.*i ista uiuum est mortuum.supponat li uiuum pro eo.quod fuit uiuum .nam ex quo ii uiuum duo dicit.s subiectum & denominationem. uel igitur diceret subiectum de praeterito.& denotationem de prete senti.& tunc patet i proposi tio est falsa.nihil enim fuit.* nu C sit ubi ectum uitae. quod sit mortuum . Si dicatur tam iubie istam q denominatio sum iturpro praeterito. it sit sensus.quod fuit subiectum uitae.est mortuum .in quo sensiti uidetur propo/sitio uera. instabitur i talis proposi tio no costituit talem in te, lectuin.ppea φ li uiuum non potest distrahi a li mortuu .qd est sibi Oppositum. sicut nec unu opposi tum potesse distractiva alterius unde non habet ita li mortuu ira adli uitium. sicut habet ad homine.uel ad aliud aliquid respectu cuius est participium praeteriti temporis .ad uiuum autem no se habet. ut partici pium.sed ut Oppositum. sicut nigrum .ad album . uel sicut uitad mors.uel sicut caecus Sc uidens .unde quum respectu uiui sumatur nominaliter.&u oppositum.&non. it distractum .non potest unum praedicari de altero .affirmative.&uere, quum V Cro depraesenti. sit cui enim non dicimus.b Onu est malu.ita non debemus dicere.uiuum est mortuum.respectu autem aliorum re pectu quorum ii mortuu non est Oppositum. directe no est
inconueniensee distractivum. Concludamus igitur φ cuiustibet propositionis de uerbo uel participio de praeterito. uel de uerbo uel de praeterito de futuro cuius subiectu duo signat eo modo .quo supra explicauimus necessario disiposuio significat uel ut praesens i subiecto de praeterito uel de futuro. uel ut prae terita uel futura .& si significat.ut praeterita uel futura necesse e φ si praedicatum accipitur pro tepore praeterito .uel futuro. si,
militer talis dispositio in subiecto accipiatur. Exepli gratia. si di co album erit. papa. Si dispositio subiecti accipit. ut futura in subiecto . qa et praedicatu accipitur ut futti': necesse est. l pro eo demtpe futuro subiectum denotetur a dispositione .iquo praeteritum de illo ptaedicabitur.Si uero subiectu no significct
52쪽
duo praedicto modo.uel praedicatu . licet sit participi u 'praeteriti uel futuri t s.non talnen accipiaturpro prae terito uel pro fu/turo. sicut quum dico homo est mortuus.ex quo ii mortua a cipitur pro praesenti si uepticipi u sit. siue non . tamen distrahit subiectum ad praeterita.ut patet.non est necesse. Ψ subiectum. N praedicatum simul pro eode tempore uerificentur. Alias etiaPropositiones concedunt esse ueras.quas iu dicio meo iudicaret doctus mediocriter esse ossibiles.ut decapitatus Cantabit. N per ea qd em. quae dicta sunt patet. φ uel li decapitatus acci Pitur.Pro eo qui nunc est decapitatus.uel pro eo. qui erit deca pilatus.& si quidem accipitur pro eo qui fuit decapitatuS. maenisestum est.*propositio est falsa.& similiter. si pro eo,q nunc Primu est decapitatus.pro eo autem qui erit de capitatus.PrOP
terea est falsa.quia non eodem tempore erit decapitatus . quo Cantabit.ut manifestum est. non est etiam uerum qi aliqui eo
dicunt.*ubi uerbum sit defuturo praedicatum de praeterito. subiectum suponit pro eo quod est .vel fuit. uel erit. it homo erit mortuus ratione uerbi. de futuro pro eo .quod est uel erit. ratione autem participii pro eo quod fuit. puto enim eos de ceptos fuisse.propterea F propositio est vera. esto si homines fuerint.&non sint.uel non erunt.uel esto φ homines non fuerint.sed sint .vel non erunt.uel esto φ homines erunt.non sint uel non fuerint.nos autem dicimus.ω praedicta propositio uerificatur pro non esse hominis post esse in futuro. propter praeditatum quod dicit priuationem. siue modo tale etiam sit de praeterito. siue depraesenti. siue futurum. inu quodq;.n .horum pol sibi accidere. Ex quo igitur propositio .no uerificatur. quado supposita sunt.nec quado fuerunt.nec quado erunt.& esse. de fuisse.& futuW esse.se habet per accidens.& quasi sicut causa. sine qua non .ex quo no posset talis propositio eeuera. nisi esse praecessisset no esse.ideo determinate quodlibet eOF tempOR
potest sibi accidere.ubialite praedicatu sit.participi u deprae te rito.&uerbu defuturo.&Participiu non sit priuatusem pdici
53쪽
mus subiectu supponere.pro his qui erunt. ut dicendo ho erit uulneratus.li ho supponit pro hole.qerit siue si t.& fuerit. siue
no.utru*.n.pOt sibi accidere.multae aliae propositioes ab ipsis conceduntur.qab oi ueritate ditanat.sed de his hactenus. Sa/tis.n. sit attigisse fundam etap quae uia in reliqs possimus here iudicari tales propositio es.dicetur ppeaetatiqd in qoibus sequoribus de conuersione propositionis possibilis. quod et secun dum ipsbs ampliat quod etiam confutabimus suo loco.
Quaestio secuda de uniuersali negativa.de necessario Cotta iuniores.& contra materia de sensu coposito diuisio eoru deirca conuersio es propositionu modaliu .pno moue c tur qO de uniuersali negativa. de necessario.an Couertatur. Et prio qde uidetur φ no,na no uidetur c5uerti. si nullus nasus necessario e simus.* nullum simum necessatio sit
nasus.antecedens enim uerum est. consequens aut falsum .utruoe.n. simu necessario est nasus.* aut antecedes sit uel l .patet.na
haec contingentis.nullus nasius est si in .falsa est. sitia igitur cotra dictoria est vera.necessario nullus nasius est simus.quae est ante cedens.uel sic.haec necessatio omnis nasus est simus falsa e. quae
est contraria illius.necessario nullus nasus est si mus.& cum ossibile sit duo contraria esse simul vera. haec erit u era. necessa rio.nullus nasus est simus.patet etiam ueritas praedicti propostrionis.quae e antecedes sic.nec iste nasius necessario e simus. nec iste nasus necessario e simus.& si c de singulis. ergo praedicta uniuersalis est uera .quae ex singularibus uerbis colligitur. R aut qli belli F sngulariu ueta sit.patet .quia ea contradictoriae sunt fatis.haec.n.falla est.necessario iste nasus est simus. cum 'potius
contingenter quilibet nasus sit simus.&pp hoc contingeter iste nasus est simus.& propterea no necessario est simus. & similiter de caeteris singularibus.secu do arguituradidem sic nullu ipos sibieeeue'. est necessarium.ergo nullu uepe esse. ossibile est necessariu .antecedes eue M.&coseques falsum. nullu .n. ossibilς p Ot ee uetv Staine aliquod ueM P ot ee ipossibile haec.n.mo e
54쪽
uera. ego no sui romae quae erit impossibilis.postqua ego suero Rom. c.in hac qOe primo dicetur mens iuniorum. Secudo reprobato eOF modo dicenda.aliter respondebatur ad quaestio nem .dic ut igitur aliqui eop. 7 propositioi nodalis est duplex. scilicet de sensu copo sto.& de sensu diuiso propositio autem modalis de sensu coposito est sic cundum apsos. quado modus ponitur aparte subiecti uel praedicati apsius dicti & natus e ueri Ricari de tota propositione.inquantu propos tio . ut necesse eomnem honiane esse animal.nam linecesse uerificari potest de toto dicto sic. omne holem esse animale necesse.propositio atmodalis de sensu diuisio est in qua modus ponitur.aci Copula. ut nullum homine necesse est scrabere.Ain autem ipsorum di cunt propositionem distingui penes sensum copositum . Vel
diuisum esto. φ modus aparte subiecti ponatur. Vel prae dicati. Omnes tamen Conueniunt in hoc qi conuersionem fieri. quoad totam propositionem odalem acceptam insensu composito. est possibile. ut si dico necesse est nullum holem strabere.bene potest conuertinultu homine scribere est necesse. & de tali conuersione idem habebitur indici u. quod de propositioni
bus de inesse.sed hoc quidem puto in primis esse falsum. nam
iuxta sitiam Aristotelis.&in libro priorum. isecu do perierme nias. modus siue dictum antecedat siue cosequatur semper est praedicatum. Et Boetius dixit in eo loco hanc esse praerogantia in Odo cum uerbo substantiuo queadmodum aut cumaliis uerbis non uariatione facta non dicitur fieri conuersio.ita nec in modalibus.Si enim dico. ego uideo socrate. non propterea conuertitur. si dixero socratem uideo ego. ex quo it socratem. adhuc praedicatum remanet. Similiter dicendum est in moda
libus.in quibus modus sempexistit praedicatui notabiliter ac cipiatur. patet igitur ex hoc falsum ce primu dictum eorum .se/cundum uero dictu cope est.* si propositio accipiatur i sensu diuiso nulla mutatio e facta ex parte uocis.ipossibile est fieri uniuersaliter in Oi materia couersione exeplj.gratia .no seqtur secu
55쪽
dum ipsios creans de necessitate est deus. ergo deus de necessutate est creas.&i hoc quos uidi O couem ut antecedes . n.uem est. ut patet.COseques aut alsi. quo cotingeter deus creat mutatioe uero facta suoce diuersimode facitat couersione Ochaeni praedicta proposim ne si CC5uertit creas de necessitate edeus. qd est de necessitate creas e deus.in 'propone nouideo in praedicatu factu sit lubin .uidelicet li.deus.quisi aliis prop5mbI.qs couertit expresse couertedo faciatd praedicatos hin Sed forte uoluit dicere Ocha.* deus est id qd est de necessitate creas. sed adhuc i hoc sensu talis resposio no ualet.nO.n.2qtur P cosi/mileargumeta di modu.oe lucens in sphaera lunae necessario est luna ergo qd est necessario luna est lucens i siphaera lunae teporeent eclyp sis aliqd est necessario luna qd no lucet i siphaera lunaeno tame aliquado est accipe.* id sit luces in siphara lunae * nisit luna. Marsilius aut aliter limoi propones Couertit facta transemutati Oe si C.Οelucesi siphaera lunae necesse est esse luna qd necesse est esse luna poteelucet siphaera lunae. Sed nec iste modus
couersitois eli bonus.propterea Passumit relatum .de quo praedicat praedicatu dicti.& no facit luna esse subiectu eiusde dicti in quo suerat praedicatu ultra hoc apponit hoc uerbu pol udin propone Couerteda non suerat assiuaaptu. Quum igitur nec modus ocha.nec modus Marsiliiapprobetur quo fiat couer fio in proponibus praedictis a nobis dicedu esset. Sed γ qone proposuimus solii de uniuersiali negativa. exlla aut sui de pro possitionibus affirmativis.de qbus singulariter quo ad ea se ita infra ptractabitur.io Praetermisso mo Couersiois praedictaru proposition ia .redeo ad materia proposita& dico .l iuniores se expedi ut de propositioibus modalibus dicetes Aristotelem piractasse de covers oe modaliu proponu in sensu coposito &lio in sensu diuiso.no quo ad tota propone. sed quoad ptes dicti licet quoad tota propone ipsi COCesserin quod nos reprobauimus.uniuersalis igitur negativa modalis necessaria in sensu com
56쪽
posto secundum ipsos conuertitiir.quo ad pies dicti. & sina iliter.aluem Odales conuertuntur eo modo quo Aristoteles de ipsis dixit.non autem declarant sequem sensu efficiat una propositio insensu composito.&que faciat insensu diuisb. GVna tamen uideturaccipere propositiones modales de sensu conὶ posito non principaliter perappositionem modi aliquo sipe ciali modo ad terminos scilicet antecedendo .uel Consequen do.uel alio modo se habendo. Sed ex natura terminorum ac Ceptorum cum modo in ipsa propositione. Ita ut omnis pro positio uniuersalis negativa. de necessario esset in sensu coli P
si .quae si haberet aliquam affirmatiuain sibi repugnantem dc inesse haberet eadem repugnantem de possibili. Exempli SN ua inqt ipse . Si istae duae repugnant.necesse est nullum animal
currere.& aliquis homo currit.necesse est quod similiter repuegnent hae duae.necesse est nullum animal currere. &possibile enominem currere.& eodem modo est in omni propositione modali insensu composito. Appositio autem uel situs modi
aliquid facit ad hoc. quum accipitur pro positio possibilis.qu Milli de necessario debet repugnare.non enim sequitur in sensu diuiso secundum ipsum per naturam conuersionis.nullus ho mo de necessitate est asinus. ergo nullus asinus de necessitate e homo .nam non sequitur in sensu diuiso . Nullum impossibile esse uerum de necessarium. ergo nullum uerum esse impossibi te est necessariuna.quod patet per hoc.quia antecedens est ue rum& consequens falsum .de antecedente patet.de conseque
te Probatur. quia illa propositio de possibili quae deberet tepu/gnare praedicti consequenti de neces lario est vera.haec enim ali quod uerum potest esse impossibile.ergo illud consequens in praedicto sensu composito. dicitur esse vera. in sensu autem di uiso .falsa.quomodo autem . si accipiatur in sensu composito dicatur esse vera.patet quia illa de possibili affirmativa sibi repugnat.haec enim possibile e uerum esse impossibile illi repugnat
57쪽
R est salsa.qub opoueret ipsim ponte actu . ex quo sequeretur.
quod uerum esset impossibile. In sensu autem diuiso non ene. cesse. quod ponatur in actu. ex quo enim ii. uerum in ista propos tione uerum possibile est esse inapossibile ampliatur pro eo. pest uel potest esse. no accipitur formaliter pro eo.quod signifi/cat uerum .sed pro eo quod denominatur uerum peractum. uel per potentiam. Hec puto esse secundum mentem Ocham licet uerba quae diximus notat riualiter ipsius tamen ex suis etiam mihi posse elici ad omne quod apposui. Secundum igitur metem ipsius Ocham propolitio necessaria negativa in sen/su composito potest conuerti. quia&ea.quae est de inesse ase firmativa sibi repugnat.&ea quae est de possibili insensu com/posito si militer repugnat.accipitur autem ea.quae est de possi/Dili insensu composito secuncium ipsam. cuius modus praece odit&quae t on habet subiectum dicti ampliatum pro eo. quod est uel potest esse.in sensu autem diuiso uniuersalis negativa de necessario non conuertitusiquia scilicet propositio de possibi λli in sensu diuiso no illi repugnat.est autem cie sensu diuiso per modum mediantem inter partes dicti qui modus dat amplia/tionem subiecto pro eo.quod est uel possibile est esse.uncie secundum ipsum Ocham facile est dignoscere . quae sit proposi/tio de sensu composio.& quae sit de sensu diuiso in modalibus de possibili. In modalibus autem de necessario non . nam ipse aliquando explicat propositionem de 'sensu diuiso per modum ultimo loco politum sicut in prioribus exemplis.nullum impossibile esse uerum est necessarium.quam dixit non couerti si accipiatur insensu diuiso. ni si uelimus dicere secti dum ipsum quod propositio modalis in sensu diuiso est. ut modus mediet.& nun Quam fallit si autem modum procedat . uel se quatur propositio est distinguenda enes sensu in composi/tum uel diuisum. Haec sunt quae potui elicere ex dictis iunio/rum.quantum ad diuersitatem de sensu composito.& diuiso.
58쪽
Nunc autem uideamus quid ab ipsis dictuna sit. quod intei
tioni Aristotelis.&peripateticorum non conueniat . proce damus igitur hoc ordine. α dicamus in uia Aristotelis. non
differre has duas propositiones.veru possibile est ee impossibile.de possibile est uerum esse impossibile.& si una est vera. & reliqua.& si una est falsa.&reliqua.& si subiectum uiuus amplia tur ad supponendu pro eo quod est.&possibile est esse.& subiectum alterius. S ed dices non dabitur igitur fallacia composietionis.&diuisionis penes hos modos. si similiter se habeant. inueritate & falsitate praedictae propositiones.quae assumpta sui. dicendum φ talis fallacia datur quide.sed non eo modo. qu . Iuniores arbitrati sunt. Sed de hoc uidebitur. quu alio modo respondebitur ad qones.tertio dicendum .igitur is ossibilis est.. V praedictu propolitio es sint falce ueWPossibile.eesse ossibi te .ct possibile est ilex esse ossibile. Et dicitur scdm siniam Aristotelisti utraq; li u e no ampliatur pro eo.qd est uel possibile est ee ue'. . Sicut ipsi imaginatur sed supponit liue V pro eo.qd est possibile. siue sit.si uerio sit.utru .n .p5t sibi accidere. ut.L
utranq; esse uera ex quo subiectu in utraq; supponit pro eo. qd pol esse. Quod si arguatur ii ue accipitur Pro ente ii ero in potetia in hac propositione.ueae possibile est esse j ossibile.uel in ista possibile est ues,c esse ip ossibile. E t in eo qd no est uehu . e potentia ad esse item.&ad ee ossibile.licet in uero sormaliter nost potetia ad esse ipossibile.praedictae propoli tiones erut vera'. na nihil aliud denotabitur perapsas. nisi in in eo . in quo est Potet ad esse ues .est potetia adesse ossibila.& hoc uidetur eeuerum Nisi esset. φ i propositionibus de possibilidistincto a necessario.&ab eo.quod inesse est denotatur dupleXPOtcti .altera quide.quae est subiecti ad praedicatu .altera a uit. quae e ad sub/iectum .ut quu dico .socrates pol currere. denotatur potetia socratis ad cursum.Et denotatur potetia ad do cratem. . nam esto
59쪽
crates no st. A possit esse. dicimus socrateposse currere. penes uero prima potentia.s subiecti ad praedicatum attencitur
hropositio possibilis.talis ii potetia uel possibilitas distiguitur
a necelutate.&ab actuali uiliaret praedicati ad iubiectum potentia autena ad subiectum.aliquatio est se habens ad opposita utua praedicto Geplo tactu est.& Aristoteles. in prioribus me nil nit.aliquado aut no.Sed accidit sibi conuerti cu eo. quod euel cum necessario. sicut quu dicimus. deus pol creare. no enidetur potentia ad deum.ut deus possit non esse.uel aliquando h haliqua lo non sit. Sed potetia ad ipsum est necessitas deter minata.& tamen praedicta propositio dicitur de possibili. propterea quod praedicatum inest subiecto per potentia ad utrumlibet.licet subiectumno se habeatpotetialiter ad es se uel adnoelle.proposi tiones possibiles per potentia ad stubiectum in sie. Sperpotetia subiecti ad praedicatum per potentiam in qua ad utrumlibet non possunt eiseuerar.nisi quia potentia subiecti. ad praedicatum denotatur posse poni in esse. potentia subiecti prius determinata peractum ut dicendo Socrates potest currere potentia Socratis ad cursum denotaturposse poni inessep potentia ad socra te la ni posita in actu.na prior est potentia uest adactum primu . Q ea .quae inadactu secundu.&una no repugnat alteri ad propositu igitur.liceti his propositioibus pos sibile est uetu esse is ossibile. uel ue' possibile est esse impossibile .Ii uerum supp8lt pro eo .qdpot eeue .re id quod pol esse uerum .pol esse ossibile.non tamen propositoes sunt uerae propterea P potetia ad xi e no pol stare sub uero. si potesia adipossibile stet sub fossibilita te. si cui potetia so cratis ad cursium stat sub cursu. si potentia ad socrate sit sub is a te.imo potentia ad cursum. no pol poni in actu. si potentia ad socratem non sit poli ta in actu. denota tur autem in praedi s proposi tioibus. inter uere & ipossibile. sicut de ipsis unus modus potetiae dici/tur.Qui scilicet silper in differentia ad esse.uel non esse ita intellligitur unus ordo potentiae adactum uidelicet potentia subiα
60쪽
ctia dactum existendi. x potentiae subiecti ad praedicatum si
autem dicatur.quod potest esse uerum .potest elle impollibile Sicut haec propositio. ego non sui Romae. potest esse uera . Neadem potest ee ipossibilis. sicut patet ex calli assumpto in secado argumento principali. Et haec propositio uerum pol este i possibile. Idem signiticat cum illa.ergo haec etiam istiliter erit vera. R espondetur concedendo. pnaec est uera quo G potest esse uerum potest esse ipossibile.non tamen haec est vera.uerum potest esse impossibile. quia in prima actu explicatur potentia una ad subiectium.quu dicitur.quod potest esse uerum. POLeς impossibile.in secunda autem non .sed solum iubiecti ad prae dὶcatum.&in ptia denotatur potentia ad subiectu .no ut habes ordinem ad potetiam qe subiecti ad praedicatum.qua propter
non requiritur.quod si una potest poni in esse.& reliqua.Et licii egetur absolute.* idem significent. Et si diceretur. nonne Coceditur.*uidens potest esse Caecus. curno eodem modo. M
praedicte propositiones conceduntur. dicendum i haec per se est falsa .sicut & illae per accidens autem conceditur . sicut Millae concederentur pro subiecto .s denominationis.qualitercaq; modus in ipsis si tuetur.ponunt enim termini in propositi senibus sormaliter suum significatum inordine ad copulam propositionis.&praedicatum uel modum. Quod autem per acci
dens est uerum potest per aliquam solution em fieri per se.uege ut haec proposi tio uerum potest esse impossibile. quae est peraccides uera .scilicet pro subiecto denominationis fit per se uera: si aliquid addatur per quod significetur sumi pro subiecto de/nominationis .ut dicendo.quod potest esse uerum . potest esse impossibile. illud enim relativum quod demonstrat stibi ectu.quum autem dicitur uerum potest esse impossibile. significat uerum formaliter esse in potentia ad impossibile.per haec igitur
patet funda metum Ocham esse uanum .quod totum fundaba
tur in propossitione de possibili propter quod multa suit opus apponere de hac materia ad Propositum.licet inserius proce