장음표시 사용
61쪽
dendo etiam Iocus futurus sit. Nam iuniores omnem misturasyllo isticam Aristotelis saluare credunt per hunc modum di cendi de sensu composito.& diuitis. Quod aute dicitur.l propolitio de sensu coposito. Si uera est modus e uerificabilis de tota propositione.Puto e ue .rede quam appellant de sensu copolito.& de ea quam appellat de sensu diuiso. sicut enim Si haec eet uera .possibile est ue' esse impossibile.opportereti haec propositio esset possibilis.uerum est ipossibile. bimiliter arbitror de hac.uerum possibile est esse impossibile. loporte
rei hanc eandem propositionem esse ueram. haec uidelicet uerum est impossibile.est propositio possibilis modo. & priores. duae sunt per se falsis.& etiam duae posteriores. de sicut duae po/steriores fiunt per accidens uerae .ita & duae priores. Quia igitur. sunt possibiles per accidens.non admittitur de ipsis.quori pos sint poni inesse.secundum terminos. in quibus sumebatur. ut
impossibiles per se. non enim si concedo lianc esse possibilem per accidens possibile est uerum esse impossibile. debeo ad mittere quod ponatur inesse. Quia igitur A ristoteuoquitur.est
de possibilibus per se.omnes tales admittit ponendas essetnactu .de his enim .quae sunt per accidens non habet pertractare ars ,neque scientia .non facit etiam differentiam Aristoteles iter propositiones.quas isti dicunt de sensu diuisio.&intereas.quas appellant de sensu composito.fuisset enim diminutus.nisi pertractasset.qualiter concluditur diuersimode in mixturis.Si accipiantur propositiones de sensita composio modo istorum.&de sensu diuilo. R ursus Aristoteles aliquado in libro priorum loquetis in modalibus de possibili proponit modum .aliquando interponit aliqua lo postponit.&similiter Averrois.&alii. ex quo secundum ipsos moriales semper habent modum pro
praedicato qualitercunq; situ etur. Quomodo autem per hos modos causatur fallacia compositionis &diuisionis.intelligendum est. φ aliquando sumuntur nominaliter. ut necesse possibile.impossibile.aliquado adverbialiter necessario possibliter,
62쪽
seu conligetis impossibilii er. si sumatur prio modo siem p dicu/tur esse praedicata.& totum dictum dicitur esse subiectu . S i autesecundo modo no.&rursus primo mo determinant tota pro positione.&sempsumuntur insensu coposito. Dico aut in sicussi coposito.quia tota copositione determinant per laoc. l de terminant copulam. Secudo aut modo dico ipsi,s costituere
diuersum intellectu.& possut accipi in sensu copo sto.&in sensu diuisb.ex eo eni.' possunt determinare ipsam copositione. si ipsam determinauerint. costitu ut sensu compositu Jicet ipsano determinet ueluti praedicata. Sed ueluti modi. Primo enimodo determinat ueluti praedicata respessii uerbi principalis. ueluti modi aut.respectu dicti.quu dicitur socrate necesse e currere li.necesse determinat ueluti praedicatsi.respectu huius uer bi est.& ueluti modus respectu esse. Cu aute dico .necessario socrates currit.li.necessario potest determinare currit.& tuc determinat ut modus . signatur eni cursus tali modo. Eo de autem odosi sumaturnosaister P propositione determinatem . sicut cudico socrates ex necessitate currit.uel aliquo alio modo p aliam propositione. Sed tame qua do sitim utur modi adverbialiter. uel per propositione determinantem .non solu sumunturi sensu composito. sed etiam in sensiti diuiso.ut quum dico necessario socrates currit si li.necessario determinat socratem. eo mo/do.quo in priori dixi determinare currere propositio estin sensu diuiso. determinat enim tuc modus subiectum.& non com/positionem subiecti cum praedicato.& significat propositio
quod.id quod est.necessario socrates est currens & quia aliqua propositio est vera.ubi modus determinat subiectum. quae noest uera ubi modus determinet compositione. Ideo modi ta te; causant fallacia compositionis & diuisionis. eo φ possunt determinare compositionem.& possunt determinare subie/ctum. si ponatura parte subiecti.Eodem inu si ponantur aparte praeditati possunt determinare conapositionem praedicati ad
subiectum.&possunt determinare praedicatum in se.& quide si
63쪽
determinat copos sonem.costituunt sensu copositu tibialite determinat praedicatu i se costituat sensu diuisu.& magna et differetia est quado sic uel sic determinat.aliqua eni propo e uera quando modus determinat Praedicatum in se. quae non est ue M.qnando determinat copositioena praedicaticu subiecto uel praedicatum in Ordine ad subiectu .eXepli gratia.si dixero nubtus homo est currens necessario in sensu quide composito si
gnificat cursu impossibile esse alicui homini inesse quae propositio manifestissime falsa est.in sensu aut diuisio vera. si gnificateni.* nullus homo est id.l necessiicio est currens.&manifestuest. P no necessario cursus inest homini.quia pol non tesse.nubius igitur lio est id.suod necessario currit.tales autepropositiones.in qbus fit sensus diuisus p modum determinantem subje/etum .uel praedicatu no fiunt propositiones modales. sed sunt propositiones de inesse.na Aristote es distinguit propositio
nes modales p significare.uel necessario in esse. uel Cotingenti inesse ubi manifestissime oportet.* modus determinet Copo sitionem ipsam.Sicut ut plurimu Cotingit.quado modus mediat inter Pt ipsius dicti.ut quu dicimus. nullus homo necessa/rio est equus.licet exprobatione posset contingere ipsu deter/minare sibiectu sicut si fiatinterpolatio in ii.necessario, tamen ubi nulla interpolatio sat determinat compositionem.ut plurimu .licet etia possit determinare praedicatum inherens.&non ipsam inhaerentia. Quado igitur accipi uturinsiensu Composito aequival et propositiones, in qbus ponitur necessario.uel necessitate propositionibus in qbus Ponitur necesse quae ad uerbia tem 8c falsitate.& sunt omnes similiter propositiones moda/les.de bus Aristoteles intendit alio aut modo acceptae coni putatur inter propositiones de tessere Conuertu tur . sicut pro/positiones de inesse.ut nullus homo necessario currit. nullum Currens est homo necessario.quemadmodum iantecedentideterminabat subiectum .itai consequenti determinat praedicatii. Acta antecedens qconsequens est ue .posito ut nullus homo
64쪽
currati In figuris et syllogisticis.quum tales propositiones assio
muniti necesse est.quod. si medio termino in una praemissarii apponitur modus .quod similiter in reliqua.exemplum in pmina figura.omnis homo necessario currit,so crates est homo nocessario.ergo socrates currit.aliter eni plus subiiceretur in maio/ri.q praedicaretur in minori. Eode inq; mo. quu solu determi nat praedicatu in prima praemissa debet misi secuda figura assii initur ut determinat praedicatu in praemissa. secuda ut dicedo.
nullustio est motu necessario.oe currens est motu necessario. nultu curres est ho necessario. Et no licet in minori solu accipe re.Οe currens est motum. it postmodu steramus. nullus curres est ho necessario.sicut clarius patet mihi alio exeplo .nullus Eo mo est c5grue scribes necessario.Omnis actu gramaticus est Co grue scribens patet i no inferri P5t.nullus actu gramaticus est homo necessario.talis igitur praemissis patere pol responsio ad argumentu primu .Quum eni dicitur.nullus nasus necessario esimus. dicitur distinguedo hanc propositione penes sentetiam copositu & diuisum.in sensu eni coposito falsa est.quia signifi/cat ipossibile esse simitate alicui naso inesse. determinat enicompositione simitatis ad nullu holem sub necessitate.quare&i eodem sensu similiter est sua couertens falsa .nultu simu necessa. rio est nasus. Si aut accipiatur insensu diuiso uera est.& sic de/terminat hoc praedicatu inhaeres.slI.simus .nulluS.n.nasus e cui necessario insit simitas.& in hoc eo de sensu couertitur.nullum simu necessario est nasius.li.necessario latu determinante subie/ctu ex quo fuerat determinatio praedicati tatu. Sed dices notae haec est vera.oesimum necessario est nasus.quo igitur haec po/test esse vera.nultu simu necessario e nasus.di dii.*licet duo contraria non possint esse simul uera per se.sed simul falsa. pose sunt tamen esse simul uera per accidens.haec enim per accides est vera.omne simum necessario'est nasus.si aliquod sit simum necessario.ubi aute aliqd no sit simum necessario .dicitur ee falsa.est igitur qua si ex suppositione vera.baecautem nullum si imi
65쪽
necessario est nasus.est per se vera.nihil en i est simum necta,rio.cui nasus insit.hanc responsionem esse ad mentem Aristo telis coinctatoris . patet ex duabus qoibus ante hanc.patebit etiam ex quaestionibus Cosequentibus. Quod autem arguedo addebatur hanc esse falsam.cOtingenter.nullus nasus est limus
dicitur Ψ cothigenter idem significat.quod possibiliter sicut infra patebit. Si igitur possibiliter sumaturpro eo qd est non ad
utrulibet.sed ut commune ad esse &ad necessarium si sumatur pro necessario.scutsumi pol.quum sit uox multiplex & determinet silum praedicatu inhaerens& no in haerentia.propositio est vera.& non est contradictoria illius.nullus nasus necessario est simus.sed ad ipsam consequitur. contradictoria autem illius nullus nasus necessario est simus.inquantum accipitur in sensu diuiso scilicet modo determinate praedicatum .non est danda
peneS uariationem modorum .ex quo non sunt uerae modales
Sed est assignanda eo modo quo assignatur in Propositioni bus de inesse. contradictoria igitur illius est haec. aliquis nasius
necessario est simus.& similiter conuertentes harum sunt.nullusimum necessario est nasus.aliquod simum necessario est nasus. Quum autem ueritas huius propositionis.nullus nasus necessario est simus.probaturinducedo singulares. dicimus quod singulares eodem modo sunt distinguendae penes sensium con positum Sc diuisium. Si quidem sumantur in sensiti composito. false sunt. si cui Sc uniuersalem diximus esse falsam . sigia incat en i haec singularis.neciste nasus necessario est simus. simitatem no inesse huic naso.& taliter non inesse.ut impossibile si i inesse.Et quum dicitur Ba contradictoria est falsia. haec scilicet iste nasus necessario est sinus. dicitur concedendoquidem .qnod est falsa.negatur autem.quod sit sta contradictoria. Sed eius contra/dictoria est haec possibiliter uel contigenter iste nasius est simus. Cum enim contradictio in modalibus sngularibus . in quibus non refert praeponere.uel postponere negatione detur p ne Sationem modi.&non per negationem uerbi ipsius dicti.haec
66쪽
Hpropositio iste nasus necessario non est simus .non habet prosia contradictoria banc.iste nasus necessario est simus. Sed istae propositiones sunt simul saliae. Si accipiantur' insensu compo sito.& dicuntur se habere per modum propositionum contrariarum .haecem iste nasus necessario no est simus, aequalet huic.
iste nasus impossibilitere simus.quae opponitur huic.iste nasus
necessario e simus contrarie 5 non contradictorie.quare non
esst mirum. Si utraq; simul dicatur esse falsa. Nec decipiaris quuaccipis singulares huius uniuersalis. nullus nasus necessario e si mus credendo negationem etia cadere stupra modum. Sc pro plera accipias non necessario iste nasus est simus.&sic de singulis.quae in rei ueritate sunt uerae.nam quum haec uniuersali'nul. Ius nasus necessario est simus.accipitur in sensu composito aequalet huic.nullum nasum necesse est esse simum. ubi perma netli.necesse affirmatum licet dictum sit negatum proportio nabiliter sumendae sunt singulares.iste nasus necessario non est simus. Et in hoc sensu sumebatur haec.nec iste nasius necessario est simus. quis clarius appareat hanc.iste nasus necessario no est simus. ee singularem huius.nullus nasus necessario est: senus Et propterea utraq; in sensu composito est falsa.haec enim signis,cat similitudinem. ulli naso inesse per modum necessitatis. Il/la uero singularis significat similitudinem .ita non tesse huic na/so. illi impossibile sit inesse.& hoc inquatum determinant in/haerentia praedicati ipsius dicti ad subiectum eiusdem dicti. Si uero singulares illae sumantur insensu diuisio.dicendum est .qdsunt uerae. Sicut de uniuersali diximus.quod erat uera iam qua dico .iste nasus necessario non est simus. prout li. necessario de/terminatii.simus fgnificat.quod iste nasus non est id. cui necese satio sinitas insit. 6c hoc apparet esse uerum. Opposita autem huic sngulari cotradictoriae e haec. Iste nasius necessario e simus. nam in negativa negatio negabat praedicatum.& negabat mo/dum deteriminantem praedicatum.qxiis negatio sequeretur modum.quum dicebatur iste nasus necessario no est simus.& hoc
67쪽
propterea est.quia modus determinat pineritum.quauis prae Ponatur uerbo. Et quia e propositio nomodalis sed dei equae cum sit singulis .non refert in ipsa praeponere uel nere negatIoli em. Eodem modo uniuersiali negativa in sensiudiuisb.quum sitpropositio de inesse.negat modium ipsium ruino negabatur.quum erat insensu composito. quavis nega epraecedente praeserretur.dicendo nullus nasus necessan est simus.culus contradictoria in sensu composito est Uec conti 'genter aliquis nasus est sinus.quae est vera.quia ipsa in sensu copos to fuerat falsi. I n sensu autem diuiso e E ec.aliquis nasius necessano est simus.quae est falsa.quia ipsi in sensu diuiso fuerat uera.Et per naec patere puto clara resiponsionem. ad primu argu mentum N a d omnia.quae in ipsis assumebitur. D e securio uoro argumento pharima dictasunt in corpe quaestionis Der cit etiam haberi posset respon sio. Conceditur enim. q, haec e uera.nullum impossibile esse uerum.est necessiarium & negatur cuhaec non sit vera. nultu uerum est impossibile est nece tum Et dicitur φ sicut nullum impossibile potest esse uerum.ita nullum uerum p otest esse ipossibile. si ii uerum. Sc li impossibile accipianturPro go P significant.per accidens aute pro eo. quod
denominant licias pol esse. si militer falsi nam quod no est A
Pombue. Ucut per superiora satis manifestum est Uia uniuersalis afirmativa de necessario couertitur narq ticulariter Et si militer particularis couertitur particula haec.n.oe scribes necessario est ho.est uniuersilis assirmativa de covertitur .aliqs ho necessario scribit uel elt scribes. Elperide patet.* nec particularis de necessario conuertitur de necessario.aliquid enim scribes necessario est homo
68쪽
&tamen alio homo necessario noscribit.secundo principali ter arguitur i C. SICut in propositionabus de inesse ad ii oe sub alternaturaliquod.& propositio in qua ponaturo e. Couertitur in propositione .in qua poitur aliquod. Similiter in modalibus ad necessario subalternatur possibiliter. ergo propositio uni uersalis de necessario couertetur in particulare post bie. Ut unicuiq; reddatur suum subalternatu aci li necessario possibiliter.
adlioe aliquod.tertio arguitur sic.necesse est oena holem esse aiat .vel necessario.omnis homo estanimal. Et tamen no COUertitur necesse est.aliquod aniat esse homine. uel necessario. aliqd animal est homo.antecedes em uerum est.conseques autem falsum.haec enim est vera.necessario omnis ho est animal. ut patet quia sua contradictoria est impossibilis.quod autem cosequessit falsum probatur.siua contradictoria est uera non neCessario. aliquod alal est homo.nam couertitur in hac .possibiliter aliqd animal no est homo.quae uera est.tu qa possibile est asinum noesse homine.&asinus est aliquo da l.ergo possibile e aliquod aut no esse botem .ium quia necesse est aliquod alat no esse ho/minem ergo possibile est aliquod animal no esse hominem . Nasicut ad necesse esse subalternatur possibile esse. ita ad necesse. non esse.possibile non esse.quarto arguitur sic necesse est aliqd ais no esse holam.& tame no conuertitur. necesse est alique homine no esse aiat.antecedes.n .ueN est necessee aliquod alat noesse holem .quum enim plura alatia si ni.quae no sunt homieS.qea quae sunt hole esto qd eet necessealiquod alal esse holem.qdiam irrobatum est. a fortiori tamenecesse est aliqdaial non esse homine.falsitas aut consequentis patet.naad hanc necessee aliquem homine non esse animal. consequitur haec no possibile ealiquem hominem esse animalesua: manifeste falsa est. nam nopossibile est aliquem homine esse animal.idem ualet.quod inae possibile est aliquem hominem esse animal. quae est manifestises me falsa. igitur etiam illa necesse est aliquem hominem non esse animal aliter enim ex ipsa non sequeretur falsum .dicctur
69쪽
sorte φ ista est particularis negativa.necesse est aliquod an malnon esse hominem.& particularis negativa non collertitur nec in materia de inesse nec in materia de necessario. Contra hocarguitur sic.Quum in modalibus de uerbo infinitivo i dicto subiectum sit totum dictu. praedicatu uero sit modus. ut patet exsecudo periermenias supra uerbu autem indicatiuu non cadat negatio.tales proposition es dicetur afirmativae eo φ uerbum principale in ip sis a firmetur.si cui dicedo . necesseestaliquod arnmal non es sie hominem.quia subiectium huius e hoc totum animal non esse homine .quod autem dicitur est necesse eprae/dicatum .cuius copula non negatur quomodocuq; igitur talis propositio proferatur.erit affirmativa. quia in ea semp modus affirmetur de dicto. Ad tria prima argumenta quis breuiter se expediens forte dicet Aristotelem dixisse quidem uniuersa lem affirmativam de necessario conuerti.n5 tamen dixit. ea in quam conuertitur debeat esse de necessario. Sed solum di . xit quod conuertuntur.si cui illae de inesse. Et hoc quidem uidetur uerum .nam si omne scribens necessario est homo sequitur ut aliquis homo scribat.licet non sequatur.quod homo scribat cum necessitate.sicut scribens est homo de necessitate. Et eodemodo diceretur in aliis. Sed haec resiponsio fallitur. primo qui dein talis conuersio non esse in terminis.immo principalis terminus abiiceretur uidelicet praedicatum. na loquimurhicsola de modalibus in quantu sunt modales.uidelicet in sensu composito.licet etiam quado modi accipiuntur in sensu diuiso .no liceat secludere modos.neque in conuersionibus neque in f, guris syllogisticis. scut in praecedenti quaestione mostrauimus. fallitur etia ini praedicta resiponsio.quia i mixturis de necessario cum aliis sipeciebus propO si tionum. in secunda & tertia figora fit aliquando reductio per conuersione propositiois dene/cessario.ut quae in secuda uel tertia figura sitimebatur necessaria
per conuersionem etiam remaneat necessaria. si autem con
uerteretur in illam, quae est de inesse . non esset utilis reductio.
70쪽
secundae uel tertiae figurae ad prima figuram. si cui apparebit i expositione. Aristotelis reprobata. hac responsione dicenduest aliterad qua bone.st oes iuniores fere eo de modo re On dent.dicunt.n.ad primu quu dicitur necesse est oe scribens. eς hominem couerti. si accipiatur isensu compositoi hac. necesse est alique hominem ee ictibente.& tam antecedens q conse quens est falsum. Si autem accipiatur insensu diuiso inquit IO. e magistris i similiter conuertutur. & tam antecedes q Con sequens est ueF.ocham uero dicit propos tioem necessariam. de sensu composito couerti eo mo quo dicit Aristoteles. Propositione aut de nec ellario in sensu diutis dicit conuertit una de inesse.contra has responsiones arguitur sicut accipio hanc. necesse est omne scribens ee homine in sensu composito.secudum op de toto dicto praedicatur modus sic.scribetem esse ho minem est necesse.& quaero quo potest esse falsa. si sua contra/dictoria est falsa. scribentem no esse hominem. estpossibile.*autem sit falsa patet.nam quu sit modalis de sensu composito.s esset vera.posset poni inesse. Si autem ponatur inesse seqtuta
conueniens quum impossibile sit aliquod scribens esse φ non si ho.quia solu possibile si i homine scribere.quia igitur haec est salsa possibile est aliquod scribens no esse homine.hac est uera
necesse est omne seribens esse hominem accepta etiam in seni su composito Quare adhuc remanet argumentum.nam si ue/rum est.* necesse est omne scribens esse hominem . sicut pro bauimus in sensu composito.non tamen conuertitur . necesse
est aliquem hominem esse scribentem in eode sensiu.quod aut ipsi dicunt de sensu diuiso.licet modi nominaliter sumpti no possint facere nisi sensu copo si tum. sicut ip cedetiqone de claratu est. tame uideamusqd ipsi possint intelligere p hac propositione. necesse e oelcribes esse nomine. stam cpaccipi ut in sensu diuiso. si .n. si uolui per hac propos tione intelligere. Poe id.quod necesse e ee scribes. si t homo.i quo sensu forte dixit