장음표시 사용
71쪽
nem de inesse.sicut cum dicitur.omne qd est necesse eescribes
est ho.quae uidetur here modii proponis de tesse.qa sua couer/tens est delesse.aliqs ho est id.qd necesse est eelcribes. Quod aut in hoc sensu talis Propo accepta no sit vera.patet v nihil necesse est esse scribes. S i aute dicatur u e est. P nihil necesse est eescribens. no tameppho C sequitur. Phoc nos tuetu.omne quod eneceiseesse scribens est.imo ista duo stant simul.omne quod enecesse scribens est homo.& nihil necesse est esse scribens. Contra ex his duabus sequitur in prima figura.quod nihil sit homo. sic nihil est necesse ee scribens .omne necesse scribens est ho/mo. ergo nihil est homo.sed quia dices .quod praedicatum i maiori non debet esse iubiectum in minori.ideo aliter concluda tur in tertia.nullum necesse esse scribens est res .quae propositio patet.quia nihil necesse est esse scribens conuertitur in imam res una conceditur & reliqua debet concedi.& minor sub sumatur ista.omne necesse esse scribens est homo in secundo tertiae figurae. ergo aliquis homo non est res.patet igitursecundu prae
dum.quod responsio non fultad propositum in duobus Hisdictis.immo totum oppositum est uerum.quod insensu composito est uera .in sensu autem diuiso falsa.quod etiam patet ex sua conuertente.aliquis homo est id quod necesse est esse scribens.ut constat. Si autem uellet quis dicere . quod propositio de necessario conuertitur in sensu composito.& quod omnis propositio quae accipi potest in sensu composito .potest acci/pi in sensu diuiso.aliqua tamen modalis est de sensu diuiso. quae non potest capi in sensi i composito.praedicta autem propositio necesse est omne scribens ee hominem. est de sensu diuiso. α est falsa.& constituit eum intellectum.queprobauimus ee falsum.non potest autem capi in sensita composito.& ut dicatur esse uera Haec responsio nulla est.si enim sensus compositus. re sensus diuisius in propositionibus.quae habent modos accipitur penes modos&nsi penes termios positosi ipso dicto. oli propo cu in si causabit fantastica multitudinem.si cum eodem
72쪽
modo causatur fantastica multiplicitas in alia propositione . Si igitur haec necesse est holem esse animal.uel alia consimilis p O testaccipi in sensu composi to & in sensu diuisio. similiter de narcnecesse est omne scribes esse holem. Sed an tales propones dicanturposse distingui penes sensu copositu & diuisu in quibus
ponitur modus nominaliter sine propositione. In praecedentiquaestio e diximus φ no.hic aut diximus que sensum pol habere.haec propositio in sensu diuiso.necesse est omne scribens eehoiem quasi admittetes posse habere sensum diuisum.qpatet Pressolutionem.omne i necesse est esse scribes est homo .nisi eet
quod talis propositio non habet talem intellectu q per resoluetione illam comprehedituraiec taliter propositio est resoluedaquis illum sensum dixerimus secundum Opinionem eo , quaeni in bacpropositione.necesse est oescribens esse holem ii .necesse sit praedicatu & nihil habeat adiunctu sibi ut est praedicatum cuius possit esse determinatio. Sed solum sit cii uerbo pri. cipali est.non poterit determinare subiectum dicti in eo φ sub λiectum .nec ista propositio.necesse est omne scribes esse Eoiem potest signareia quod necesse est esse seribens. sicut o cham uidebatur imaginari. Et licet praedicatum qui est modus sit mo/dus subiecti.tamen non est modus subiecti ipsius dicti. Sed totum dictum se habet ut subiectum respectu modi nominaliter sumpti sine propositione. Quia igitur praedicta propositio solum modo accipitur in sensu coposito.&ut sic sit vera. & non conuertatur ut argumentum est.aliter respodendu es ad ars mentii primum cocedendo hac insensu compos to esse vera. necesse est omne scribens esse holem.& coceditur Ψ ΠO coueNtitur.necesse est aliquem hominem scribere.nam quemadmodum diximus in quaestione de differentia propositionum, ali qua est propositio quae partim est dicenda necessaria&partim possibilis.&estilla qua composita est ex subiecto dicente duo scilicet substractum denominationis.& ipsim denominatione
Σηpraedicato dicete qditatem substracti in subiecto aio solum
73쪽
quado ubsternitur den olatio.sed et quado n 6 substemiuir ex m
iei qua talis subsitracti e tae effaria usubsittactu semp e. Expie uero denotatois.postibilis.P liqvado e denotatio aliquadonoemquatum tameri denominatio e.e necessaria. & tales proposi non es no fiunt lia de quibus Arisitoteles intendit in conuersionibus uel mixturis.sed solummodo intelligit de his quae sunt necessariae pnecessitatem terminorum.& per conexionem ne cessariam.non autem intellexit de hisquae sunt necessarii per Blam connexionem terminorum. sicut necessario currens mo/uetur . necellario omne scribens est homo.quia patet respon/lio ad Primum argumentum.tam de uniuersali affirmativa de Deceil illo.quam de particulari affirmativa de eodem. Ad secudum uero dicendum.* conuersio in propositionibus moda libus non patitur.* unus modus mutetur in alium modum si cui Conuersio in propositionibus de inesse patitur mutatione unius signtan aliud signum .ratio autem est . quia signum non est pars propositionis. sicut modus qui semper est praedicatum uel quia uariando signum non uariatur modus significandi. si/Cut uariatio modi.hae enim Oinnis homo estanimal.&aliquod animal est homo.ambae significant eodem modo.aut tesse. aut necell.trio in esse.aut possibilier inesse. Illaeu ero quarum atteraeli de necessario .altera de possibili manifestam habent diuersi/tatem in modo significandi. ire &c. Ad tertium dicitur nega UO hanc non conuerti.necesse est omnem hominem esse ani/mal. in hanc necesseestaliquod animal esse hominem.& conceditur,quod antecedens uerum est. Semper enim est ita.quod omnis homo est animal.& animal de necessitate inest cuilibet homini.& semper indiuidua hominis sunt.&omnia licet non semper eadem. non enim semper iidem homines permanent
tame qa semper botes sui. &semp de bole praedicatur alat talis
propoe absolute necessaria .licet descededo &accipiedo pro/Pones singulares no sint necessaris,nisi ut nunc .necessario enisocrates est homo.qitatenus socrates e. fit necessariu est holem
74쪽
habere suppositassicet accidat sibi habere haec.uel illa. quu aut dicitur conseques est falsuin.negatur necesse .est enim aliquod animal esse homine.& cu dicitur sua contradictoria est vera.ne Satur.haec enim non necesse est .aliqd aiat esse hominem. no est vera. Et quu probatur haec propositio.no necesse est aliqd aiat esse homine. aequivalet huic possibile est aliqd aial n on ee ho m inem .quae est vera. Conceditur Pest uera .negatur aute V huic aequivaleat.nam haec non necesse est aliquod animal ee hqem, aequivalet huic.possibile est nullu aial eeliolam.haec aut.no ne cesse est oe aiat esse hominem .aequalet huic. possibile e aliquod
animal non ee homine. Hae enim propositiones.necesse Lir ali
quod animal esse holam .& possibile est aliqd aiat non esse ho
mine non sunt contradustoriae.ut negatio praeposita uni faciat illa, cui praeponitur.alteri equi ualere.sed istae duae. necesse est aliquod alal esse hominem & possibile est nullu animal esse honunem bene sunt contradictoriae. N ideo negatio praerosita uni facit illa alteri aequivalere. queadmodum enim ad uniuersalem affirmativam de necessario assignamus particulare negativa de possibili.ita adpliculare affirmativa de necessario assignabimus uniuersale negativa de possibili. Et negatio praeposita particulari affirmativae de necessario faciet aequivalere uniuersali negati uae de possibili.praeposita uero uniuersali affirmativae de neces sario.particulari negatiuae de possibili. Et eodem modopticulari negatiuae de necessario assignatur.pro cotradustoria uniuersalis affirmativa de possibili.& negatio praeposita uni facit, ut at teri aequaleat. Si aut qs uelit dare cotradictoria huius.necesse est aliqd aiat esse holem no uariato modo.& no praeposita negatione.dabitur haec.necesse e nullu aial ee holem.& quantu ad huc
modu assigna si propositiones cotradictorias i modalibus de materia necessaria.& de impossibili habebimus easdem regulas quas habemus in propositionibus de inesse.i propositionibus autem de possibili.uel in materia possibili ubi li possibile sumatur.ut distinctu a necessario.&inesse.no Pot uniuersalis affirma
75쪽
tiua de possibili habere pro cotta dictoria particulare negativa
de possibili in eo de sensu accepto.nec sinuliter uniuersialis ne gatiua particulare affirmativa.ratio aut est . quia in tali sensu affir/inatiua couertitur negative.& no cotta dicit illi. Sed de hac materia magis uidebituri libro pthermus et i cosequetibus.nuncat sufficiat respondisse argumeto .na haec.non necesse est aliqd ais esse holem .aequivalet huic t es idem terminis . necesse e nullum alal ee homine. uel uariato modo .possibile e nullum animalee hominem. quae uel idem sunt.uel una ad altera cosequitur. Ad quartu dicitur Ψ in modalibus 'propositionibus quaeritur conuerso inter subiectum & praedicatu ipsius dicti. et no penes id quod est subiectu .uel praedicatu propositionis modalis. Et ubi propositio modalis sit de dicto particulari negativo. dicimus
illa non couerti.quamuis talis propositio tota fit astirmativa.dchoc concludit argumentu. Sed quia no Quaerimus couersilo ne modalis in se .sed dicti eius.& particularis negativa no cOUertitur. ppea dicimus modale de dicto particulari negatiua .no couertitur. quis cocedamus tota propositione esse affirmativam. Sed dicet forte qspiam accipio propositionem modale. quae sit de dicto affirmato.&de modo negato.ut dicendo .aliquod alal esse holemno est necesse. 5 patet . Padhuc no est conuer fio iter partes ipsius dicti. quis sint assirmatae.non .n .seqtur aliqdaial esse botem no est necesse ergo alique holem esse aiat no est
exepli gratia equu ee Eoiem no est necesse.&aequus inaliquod aiat. ergo aliquod alal ee Eoiemno est necesse.Et rursus.aliquod alal esse holem est ipossibile . ergo aliqd aiat esse holem no e ne cesse ab affirmativa unius dispali ad negativam alterius.&huius consequentiae antecedes etia patet. P equu esse holem est ossibile. Confirmaturet sic . oenia sinu esse holem no est necesse. oisasmus est aliquod alal.ergo aliquod alal esse homine 'non est necesse.in primo tertiae. Et in eo de rursus modo sequitur omne
76쪽
asinum esse hominem .est Ossibile.olia sinus est aliquod abi.
ergo aliquod adleste holem.estipossibile.antecedens est verv. Ut Pater.e ON Consequens. Nec ualet dicere in iubiectu dicti huius propositiois aliqdaial esse holem. est ipouibile.supponit confuse tantu imobiliter rotae huius termini mo alis ossibilere ideo non ualet consequetia.alique asinu esse holem.est Oses bile ergo aliqd alal esse Eoiem. est ipossibile. si cui noseqtur. si Socrates e equus.socrates n5 est ho.ergo si Socrates est alii. Socrates no ebosia si haec resposio aliqd ualet.ualet in syllogisino resolutorio.no tame ubi seruatur modus. Se figura syllogistica. aliter in priina figura.non liceret concludere coclusionem de necessario.nam similiter linecessario secundu ipsos confundit consuse tantum imobiliter. Et si c non ualeret argumentum nς cessario omnis homo est risibilis.aliquod animal est homo.er go necessario aliquod asal est risibile.ubi insor sit sumpta de inesse.non Faliterqueadmodum intellexit Aristotcles. Ac ut pa/tebit suo loco.respondendu est igitur aliter ad argumentum.&dicendum i antecedens est falsum. sicut & consequens. co.
traductoria enim huius aliquod animal esse homine est necesse. quae est vera.necessario erit falca.&haec est illa .aliquod animal et hominem non est necesse. Et etia φ sit falsa patet . quia aequivalet huic possibile e nullum animal esse hominem. quae falsa est. pro intellectu autem huius.*scilicet aequivaleant. Sciendu esti haec duo consequuntur semper possibile est nullum alal esse hominem.& impossibile est animal esse hominem. non quide permutatim.Sed uniuersalis negativa. de possibili pticularem assirmativam de impossibili.bene enim sequitur impossibile si aliquod animal esse holem.ergo possibile est nullum alal ee ho
minem .licet ex contrario non sequatur.possibile e nullum ani
male se holem.ergo ossibile estalal esse bonalem. si cui patet postabile est enim nullum alat currere. & tam en salsum est dice/re. ossibile est aliquod animal currere. A d propositum igitur quia haecpostibile est nullum azal esse holem. contradicit ruic
77쪽
necesse est aliquod animal esse botem. quia uniuersalis negata ua depossibili contradicitparticulariaffirmativae de necessarios cut ecotra uniuersali affirmativae de necessario.particularis ne uua.de possibili.&quia secundum Aristotelem necesse essenabet pro contradictorio no ne Cesse ee sequitur φ non necesse est aliquod alal esse hos em .aequalet huic possibile est nullum alal ee holem ex quo utraq; uni erant cotradictoriae. Similiter si haec non necesse est aliqd aut esse holem.no pol aequalere huic possibile est aliquod animal esse hominem.nec huic possibile est aliquod alat non esse homine. sicut clare patere potin exemplo assumpto.haec enun est v era. necesse est aliquod animal ee homine. Contradictoria igitur est falsa non necesse est aliqd aniinalee homine.&tamen utraq; illam euera possibile est aliquod alal ee hominere possibile e aliquod alat non esse holem ergo neutra haru contradicit illi necesse est aliqd alal esse holam.nec aequivalet suo contradictorio.non necesse est aliquod alal esse hominem .rursus quia haec necesse est aliquod animal esse ho/minem .aequivalethuic ossibile estaliquod aniat non esse hominem .eius contradictoria.non necesse est aliquod alal esse hominem .aequivalebit suae contradictoriae. cotradictoria aut hu/ius impossibile est aliqd alalno esse holem. est possibile e nullualal esse hominem.quae est falsi.* aut contradictoria huius ossibile est aliquod alat non ee hominem. sit haecpossibile. est nullum alal esse hominem.quavis una sit de dicto pticulari negati uo.& reliqua dedicto uniuersali negativo.patet qa uirtus huius termini impossibile cadens supra dictum negatiuu. cu in eo sit uirtus negationis facit ipsum affirmatum.si culpatet ex ea de necessario ad qua conuertitur.quae est affirmativa. Quia igitur haec est falsa non necesse est aliquod alal esse homine. sicut est probatum.respondendu est ad argumentu in contrariu . quu dicitur equum ee homine non est necesse.& equus est aliquod animal ergo aliquod alal esse homine no est necesse. largumetu e postoriit. Si daturi uniuersalibus termis. abiseriori adseu supius.
78쪽
negatione praeposita signis in propositioibus de inesse.uel praeposita modis in proponibus modalibus.no ualet.non enim sequitur.nullus ho currit.ergo nullu aiat currit.sed bene.ergo ali quod alit no currit in primo tertiae. si c nulluS homo currit.ΟΠVnis homo est animal.aliquod animal non currit. In modalibus uero negatio praeposita modo negat.qnicquid inuenit esse i dicto.unde si tuenit particulare affirmativum. facit uniuersile ne Satiuu .unde ab uniuersili negativa de it eriori no ualet arguine tum ad uniuersile negativa d stuperiori.quia igitur haec .equu eehoiem no est necesse equalet huic.nultu equu esse holem e possibile.& haec sumiliter.aliquod alal eeliorem no est necesse.huic possibile est nullu aiat esse homine.ideo no sequitur. equu esse nomine no est necesse. ergo alal no esse botem est necesse. sicut et no sequitur possibile est nullu equu esse holem. ergo possibile est nulluasal esse holem .Et quis dicta in talibus proponibus uidelitur ee affirmativa.tamep negatio em modi su i ta malitia. ad
alid si militer re 5 detur quu dicitur.aliqd alal ee hosem e spossibile. ergo aliqdalal ee Eoiem no e necesse. dicitur Cocededo cosequeua.negadoat antecedes.utraq;.n .e similiter faba .nec ualet
equu esse botem e ossib le.& equus e aliqdaial. ergo aliqdalaleel olem e fossibile.arguitur.n.sic prius ab iseriori ad suu supius negatio e praeposita. Iste.n.terminus ossibile includit negationem .p er qua distribuit subiectu ipsius dicti. Ad cofirmatiorie.quado in tertia figura sic concluditur.Oem asinu esse holamno est necesse.oisasmus est aliquod a l. ergo aliquod alal esse holem no est necesse.dicedu cp talis syllogis inus no est iprimo
tertiae .imis neci figura quae.n .pro maiori assiam itur no cuniuersilis sed pticularis. dictu est eni. φ negatio apposita ino Sc supra ipsu cades& negat modu.& negat dictu .haec igitur omnem asinu esse holem no est necesse.estpticularis de possibili.& e ueta. aequalet. n.huic.possibile e alique asinu no esse botem .cii q ma, lor.qsumebatur no pol cocludere aliqdalal esse holem .no est necesse.nobr.seqtur possibile e alique asinii no ee holam.& oli
79쪽
asinus est aliquod animal.ergo non necesse est aliquod animal esse hominem.nam haec conclusio est uniuersalis negativa de possibili aequalet huic.possibile est nullum alii esse asinum.
quae no pol pcludi P maiorepticulare. & minore uniuersitem ut recte costat.eodem Ore Odetur adhoc.quado dicitur om/neasinu esse holern est Ossibile.& ois asinus est aliquod ansemal.ergo aliquod alal esse homine est impossibile negado .s aragumentu.no eni Aristoteles in libro prioW fecit aliqua mentionem de modali de ossibili.nec aliqd dixit de mistura propo stionis modalis de Uossibili cu prop one de inesse. Sed solum posivit tres spes propositionu .sdelesse de necessario.&depossi bili.nec propter noc Aristote es fuit diminutus.quia propo sitio modalis de ipossibili sem p aequivalet alicui necessareae. Scideo pertractado de propositioibus de necessario.& de mistu
in eius piractauit cosequeter de propositionem OdaIl. de Vossibili. nec ualet si dicatur maior est necessaria.somne sinu esse hominem est spossibile& est uniuersalis.ergo cu minori de in/esse aliquid sequetur.sic necesse est omne asinu esse homine ee
impossibile. ois asinus est aliquod a l. ergo aliquod alal esse hominem est ossibile. dicitur φ minor debet esse de lasse.respe et totius subiecti.& no respectu piis subiecti.totu eni qd subiicitur in una debet subiici in reliqua in tertia figura. subiectu aut maioris est totu hoc.omnea sinu esse holem est ossibile. estat necesse de praedicatu. Sed dices.ubi maior sumiturinodalis.minor de tesse n unci totii subna maioris est subna ueI praedicatum minoris.sed solum subna uel praedicatu dicti.dicitur φ hoc e uerum. S ed sub hac maiori necesse est omnem asinum esse hominem esse ipossibileno sumitur minor. cuius subna sit subindietiruedus hin totius modalis.qre&c.Rursus dicimus si aliqpropode spossibili sit uniuersilis.&illi adiungatur aliqua de inesse.no debemus absolute admittere ex illis aliquid seq. esto F ex pro positio e uniuersali de necessario cum tali de inesse aliqd formaliter sequeretur. Sed debemus aduertere cui de necessario a P
80쪽
ualet illa.de Uossibili.& si ex illa de necessario. cui illa de Volli
bili aequivalet .alqd sequitur cu illa de tesse .debemuSadmittore.*ex tali de impossibili. cu illa eade de iii esse illud ide seqtur. Quia igitur haec omne equu esse homine est impossibile aequi ualet huic.necesse estaliquem equit no esse homine.patet aute* ex hoc particulari cu illa de inesse.quae sumebatur .ciis equus est aliquod a l.uo debet inferre nisi nac.necesse e aliquod alalno esse homine.& hoc bene u i est. Ni ec ualet. si dicas accipia uniuersale negativa de necessario .hac.snecesse est nullu equitesse homine.&phanc cocludacu illa de inesse primum in tenetum.snon necesse estaliquod alal esse homine. Ad hoc dicitur prinui.*haec impossibile est.oem equu esse hominem.no aeq ualet huic necesse est nullu equum esse homine.quod pateria
alia materia. na impossibile est Oealal esse homine.no aequitialet huic.necesse est nullu alal esse homine.nam antecedes veru est Consequens uero falsum.ut costat. S ed quia haec propos tio est vera. necesse est nullu equu esse homine. esto in o couertatur
ad illa impossibile est omne equu esse homine.adhuc uidenda est quod ad ipsam sequatur. F t dico q) nihil aliud sequitur.q prius qua do sumebatur pticularis negativa necessaria.nam dicedo necesse est nullu equum esse homine.omnis equus est alat. eta necesse est aliquo d alat ii 5 esse homine ex secti do tertiae figu .n5'aute potest c5cludi.n 6 necesse est aliquod alal esse homine. nam haec est uniuersalis negativa.quae no pol concludi per tertiam figura.aequivalet eni huic possibile est nullu animal esse ho/minem. Nec potest dici lco uersa maiori efficietur prima figura.in qua poterit cocludi uniuersalis negativa.nam p couersio nem maioris uniuersalis in modis tertiae figurae no habetur pila figura. quia nator est negativa.modus et secudus tertiae figurae noreducitur ad prima figura per conuersione maioris.sed bene pconuersione minoris.&no reducituradmodum concluden tem uniuersalem negatiuam .sed ad modum concludente par ticulare nefatiua.no enim couersia hac necesse est nullum equu