장음표시 사용
131쪽
qua balnea vaporosa apud nos vulgo instituuntur;
balneis nimirum more consueto institutis, neque ea comparari potest agendi potentia, qua egemuS, neque aequalis aquae Conciliari caIovis gradus. Cataplasmata atque omentationes, qu rum usUS admodum frequens est, balneis multum postponendaovidentur, quoniam, si calore opus est, frequentius
sunt reiterandae, neque aeris liberioris accessus a parte assecta, potest. coerceri. Applicantur babnea ista, si emollire, relaxare, vel irritare volumUS.
Methodus vero balneis istis utendi, quam tradidit Cl. Autlar, ad inventa Cl. svra o Nos Chirurgi Londinensis pertinet. Machina ipsa, cuius amplam descriptionem, formamque aeri incisam Noster tradidit, ex cupro conficienda est pedum duorum altitudine, ad formam canthari, quo ad insusum thei utimur, ita ut aeropodio lampas cum spiritu ardenti, ad fluidum calefaciendum positi mandari. Superiori machinae parti tubus est applicandus itidem
cupreus, anteriuS tamen Coriaceus, per quem
Vapor parti assectae admoueatur. Canalis hic duobus gaudet operculis , quibus vapori occludi possit via. Spiritus commode eligi potest is, cui herbarum
aromaticarum insunt partes, Ut spiritus rosmarini, posset tamen spiritui, su natuum mi quendorum Camsa, oleum olivarum substitui. In aqua, quae ad VRPO- res adhibetur, coquantur prius herbae, quae volati-leS aquae Communicant vires. Partes, quibus balnea haec admouentur, sedulo operiendae, quo vapores eo certius poros intrent, dein operatione finita humiditas omnis detergenda, variaque diuersis morbis accommodata remedia sunt inungenda. Prosunt vero vapores isti plurimum in glandulis obstructis, aurium doloribus, in puerperis si iste prorumpere recusat, in genu doloribus inueteratis, quos Angli
stite Stoelsing appellant, in exostosibus, in physalom. XXIII. Pars L. I niosi,
132쪽
mos, atque bubonibus venereis, pluribusque aliis morbis, qui ex generalioribus istis, quae antea diximus, inueniri facile poterunt.
II I. III. De ulceribus inueteratis, inprimis pedum. Inquirit Cl. Auctor in GoULARO1 opinionem, qui ulcera phagedaentea ex causa locali oriri, adeoque remediis saturninis reprimenda esse putat. Milites veterani hoc malo saepius corripiuntur, propter tibialia ista, quibus in exercitubus utuntur. Commemorauit historias quinque h0minum, quibus haec ulcera non ii ne eximio damno fuerunt exsiccata. Disquisiuit dein horum ulcerum naturam, atque argumentis idoneis probauit, etsi non numquam ex causa locali oriantur, saepius famen hu; morum dys crassam subesse, in qua remedia saturnina, constringendo activa, plurimum obsint. Si ex causa locali fuerunt orsa, tune vesicatoria non sine usu parti affectae applicari ratur. A situ aegrotorum horiZontali radicalis curatio non es: exspectanda. Aqua calcis, nimium exsiccans, senilibus non respondet corporibus. Omnis curatio
quae Cl. Auctori probatur, in munditie viceris ipsius, atque in seri lactis, cum succorum herba-Tum recentium, extractorum amarorum, vel acidi
vitriolici usu, ad purgandos humores consistit. 1 o. IV. Hydropis hi oria. Cum per aliquod tempus
cremor tartari incassum esset tentatus, qui tussim quoque, hydropis nostri socium, mire augebat, a Cl. Auctore cineres genistae cum herba absinthii ex vino, non sine magno aegroti emolumento suerunt exhibiti. Interponebatur huius remedii ustii aluiductio ex catholici extracti granis xij. pulueris squillae gr. viii. et gummi guttae gr. ii. Tussis vehementia lenioribus optatis sistebatur.
133쪽
V. Dedaismo ventriculi. Sistebatur morbus p. I 83.
potione antemetica R1VERII quater ibinta; quae, post lenem emesin excitatam, malum antea molestissimum prorsus tollebat. Potio haec statim post
misRelam sumta, eum vomitum tollit, qui non a saburra collesta, sed irritabilitate neruorum ortus est.
VI. Hi toris morbi nigri, cum arenotationibus P de viribus camphorae. Femina mediae aetati S, Corpore gibbo praedita, dolores senserat indi ventriculi regione periodicos, vomitus assumtorum, et albquando materiei cuiusdam nigrae, sanguini congrumato analogae; quae tamen symptomata post purgationes aluinas, et emplastrum ex hyosci amo loco dolenti applicatum remittebant. Accessit dein febris vehemens, quae V. S. et clysmatibus emolliebatur. Crescebat dein morbus, magna materiei illius nigrae eliciebatur copia, qua excreta symptomata sensim omnia remittebant. Erat materies ista vel ex vasis breuibus in ventriculum ducta, vel ex tumore tunicato in ventriculi vicinia latitante. Cum post ultimum huius morbi paro-Σysmum camphoram exhibuisset, mox aluum liberam respondere vidit, quod in alia quoque obsedivavit aegrota, colligit hinc camphoram utilissimam esse, si natura in producenda excretione critica sit
thulis. Excitabatur dolor infer deglutiendum vehemens , qui ex collo ad aurem dextram tendebat, exspuebatur quoque saepius materies tenax, samguine remixta, quae in loco dolenti solui videbatur. Vsus est Cl. Auctor, cum glandulas oesophagi obstructas causam morbi esse putaret, mercurial bus ad saliuationem usque, postea gargarismatibus I a ex
134쪽
ex aqua calcis, ut materies calcarea, si quae oesophago forsan adhaereret, resolueretiri', tandona quo melle, excitatus simili casu, cui mel profuerat Omnia vero absque usu fuerunt tentata, aegro tus enim febre, atque inedia emaciatus, miserR morte tandem obiit. p. reto. VIII. Sectionis relatio hominis, qui laqueo vitam flui Merat. Exterius vix 'llum in suffocatis alias Praesens reperiebatur signum. Vasa sanguifera capitis sanguine admodum turgebant, Ventri culi cerebri lympha extraua sata erant repleti; intestina variis in locis sanguine stagnante multum distenta cernebantur; bilis cystica coloris erat sanguinolenti; reliqua omnia naturae consentanea
P. 33O. IX. Gust sim de morte. Etsi fere semper moditis consecutae causa, in cadauere hominis des in inreperiatur, Occurrunt tamen saepius reisus in quibus ne minima quidem mortis se offert causa, in qua principium agens ipsum, modo nobis incognito, destructum fuisse videtur. Procul dubio, uti Cl. Auctor colligit, tunc mors causae nerueae, Vel aD
sectioni cuidam, in intima cerebri massa euenienti, est tribuenda.
135쪽
practicae de musculis, ad explicandOS varios eosque abditos morbOS etc. Cl. 1sκNFLAMM studuit quaeuis , quae musculis integris accidunt, quaeue per ill0s
Peraguntur aeque colligere, atque ea, quae movendi organa male assecta comitari solent symptomata. Liceat nobis brei em uniuersi libri tradere epicrisin, prius quam praecipua, qu . inter legendum se nobis obtulerunt, dogmata enarrauerimus. Legimus enim multa cum voluptate hunc librum praecipue ob rerum tradularum concinnitatem- Praemisso tentamine super myologicae eo niti0nis , musculorumque ipsorum in corpore humano usui naturam harum partium ita non solum
136쪽
patefit, traderet, verum quoque attributa, quae physiologorum speculationibus ipsis tribuuntur, disquireret Commemorauit hic quaedam motuum animalis machinae genera, et singularem harum
partium accuratius consideratarum mechanismum, merito est miratus. Dein ad praeternaturalem musculorum conditionem transiit, morbosque considerauit fere omnes, qui vel a desectu, vel alia qua
cunque Contra naturam accidente musculorum con
stitutione prouenire consueuerunt. Adiunxit eximio huic largoque morborum musculosorum catalogo de istis phaenomenis disputationem, quava musculorum pendere videntur potentia. Vniversam traetationem finit musculorum capitis historia, cui quoque facies musculis distini fa, atque a latere picta addita cernitur. P. 27 omittimus, quae de musculorum utilitare proposuit ad myologicae doctrinae necessitatem probandam, etsi ita sunt comparata, ut legi omnino mereantur. In quaestione soluenda, quid musculus
sit, ita versatus est Cl. Auctor, ut naturam eiusdem i. e. partes haec organa constituentes sollicite exponeret. Fibrilla minima, de qua certatur, licet Ozinlis non pateat, rationi tamen prorsus consentanea videtur. Rami neruei ad musculos stbeuntes, a tegumento suo cellulari liberati, medullari tunica similes intra fibrillulas minores musculosas ita distribui videntur, ut easdem immediate attingant. Tendines, de quorum ortu atque fine certi definiri nil potest, neruis gaudere videntur, si fila ista tenuia in vaginis ipsorum detegenda pro neruis habere, vel sensui, quem natura ipsis concessit, fidem tribbuere non dubitemus. Subitaneus irritabilitatis, quae Nostro quoque musculis propria videtur, post mortem desectus, congelationi materiau pinguedinosas
137쪽
dinosae inter fibras musculares retensae, Ut CaUsa
tribuitur. Illustratur huius rei probwbilitas inprimis senum exemplo, in quibus cum aucto siccitatis senilis gradu, ipsius irritabilitatis musculosae
imminuitur vigor. Istorum vero sententia, qui dicunt, neruorum vel vasculorum sanguiferorum ultimas pr0pagines muscularem indolem induere Nostro non magis probatur, quam eorum, qui Bu tant, causam crassiti ei, breuitatis atque duritiei dum musculus agit, in influxu materiae cuiusdam esse quaerendam. Neque sunt fibrillae musculorum tubis vel cauis vel cellulosa tela repletis, neque vesiculis sibi invicem adiunctis, neque filis ad modum
spirae conuolutis, uti quidam sunt opinati, annumerandae. Ii quoque, qui musculo mouenti modo obscuriorem, modo dilutiorem adscripserunt colo
rem, rem naturae non consentaneam lauerunt, CO-
lor enim agentis musculi omnino non mutatur. Est p. 6 vero quaedam inter fibram muscularem et fibram glutinis inter duos digitos contentam, respeetit elasticitatis harmonia, utraque enim commota, in qui 'temi redire annititur. Irritabilitatis vero musculosae causa Nostro in fluido nerveo, quod in musculo continetur, residere videtur. Quare mirandum non est , actionem musculi eo maiorem esse, quo maiores ad musculos abeant rami neruet. Sequitur vero neruum maiorem lacesiitum debilitas vel
stupor absque sensibili dolore, qui acutissi mus redditur, si minima nerui cuiusdam propago, iuerit
laesa. Visceribus, si a corde recesseris, partim idixitabilitatis competit. Haec de irritabilitate viscerum disputatio, ad considerandum statum irritabilitatis in asphyxia, susto cacione, et morte Cl.
Auctorem deducebat. Redit iam, unde digressus erat, ad exteriorum p. IO .m cuIorum contemplationem, eosque ita a natura
138쪽
ordinatos suisse affirmat, ut praeter pulchritudinem,
quam corpori conciliant, celeriter eximioque cum robore agere possint. Huius triplicis usus causa prominentiae istae in ossibus reperiuntur, quibus assiguntur musculorum extremitate8. Formosus corporis habitus, cuius a Creatore, dum Conderet hominem, rationem habitam esse, probabile redditur, causa Cl. Auctori videtur, cur varii musculi minori polleant robore. Exemplo res clarior fiet, putat nimirum nos maiore vi atque potentia esse masticaturos, si musculus temporalis mento esset assixus, qua ipsa tamon insertione mutata, laciei turbaretur splendor Musculi longiores, minori Quoque valent potentia atque celeritate, citiusque defatigantur, quam breuioreS. Curvo corpore somnum capimus, quo ipsi illi musculi, qui corpus erigunt,
quiete reficiantur, atque ut quaedam similitudo sit inter hos eosque, qui in curuando Corpore operantur. Aliud mouendi auxilium in eo consistit, quod nulla affio unius organi peragatur ministerio. Ex latitudine plantae pedis humanae, colligit Noster, homines a natura duobus solum insistere pedibus. Iam contemplatur Cl. Auitor diuersoruin muscu-Ιorum agendi modum, dum erecti stamus, vel ambulamus, dum videmus, vel cibos assumimus. Etsi constat neruorum ope moueri, animo volent musculos, modus tanten, quo id fiat, explanari nullo modo potessi Irritabilitatis seu, quod idem est, vis musculorum vitalis, fons in materiet nerueste agilitate, quaerendus est Aucta natisculorum cohaesione, imminuitur ipsorum irritandi facultas, quod senilis corporis sedula contemplatio nos doces. Si cuti vero musculorum in actione saepius collocatorum, robur augetur ita quoque vero simile redditur, organa ista animi voluntate adstricta, rumpendi periculo vix esse subiecta. Morientium eade
139쪽
de causa follitur libera actio musculorum, quod influxum fluidi neruei necessarium, non amplius perficere possit animus e corpore secedens. Causa convulsionum, spasm orum que post mortem non remittentium, in situ, directione atque adhaesione musculorum, constitutioneque articulorum ipsorum esst quaerenda.
Neque desunt varietates in musculis saepius p. I 8 I. detegendae, quae tamen haud raro ita sunt cormpa ratae, ut in actione partis affectae nil cernatur discrepantiae. Sic musculi pyramidales abdominis saepius desunt, desunt nonnunqURm plantareS musculi, neque tamen actio turbata partis laesae fuit reperta. Si musculi maiores inconsueto loco inse- p. I91.
runtur, tunc, musculis istis sortius agentibus, va Tiae corporis oriuntur deformitates. Suadet eapropter Cl. Auctor, ut, si quis gibbo tumere incipiat,
musculi eius regionis accuratius considerentili , ni- ,
que, si praeternaturale quid in ipsorum insertionea fuerit detectum, ut horum antagonistae saepiu8 exerceantur, quo illorum agendi nisus imminuatur. Variant vero musculi in singulis hominibus ita, ut vix ac ne vix quidem conspiciatur in sculus, qui in diuersis hominibus sibi prorsus analogus reperia' tur, qu0d ipsum ex loquelae, generis scribendi, atque faciei discrepantia a Cl. Auctore probatur. Ab haz ipsa nimirum musculorum faciei varietate, pendet, quam in singulorum hominum lineamentis obse vamus, discrepantia. Labia leporina, quibus fetus
nasci saepius videmus, non tam a conuulsiuiS musculorum oris motibus, quam a naturali constitutione oriri solent. Senilis capitis tremor, a siceibi te hincque producta debilitate musculorum exebeatur. Qui assirmant musculos in telam cellulosam degenerare, illi valde errant. Reperiuntur ver
140쪽
saepius musculi vel ad lapidis consistentiam indurati, vel prorsus emolliti. Transit iam ad considerationem musculorum partium in abdomine contoniarum, adeoque primo ventriculi musculos, eorumque naturam Considerat, dein ad intestinorum muscularem tuni Cain progreditur. Contrahuntur vero fibrae intestinorum longitudinales, et circulares motus peris altici tempore simul. Voluulus, morbuS omnibus C0gnitus, oritura nimium irritatis atque abbreuiatis fibris muscul ribus, quae causam irritantem propellere non valent. Processus intestinorum praeternaturales, procul dubio ab aere euoluto, intestina nimium distendente atque debilitante oriuntur. Angustiae intestinorum excitantur, a musculis intestinalibus per acida vel saturnina nimium constrictis. Harum angustiarum symptomata, sistepius cum malo hypochondriaco, vel haemorrhoidibus coecis confunduntur. Ad musculos, de quorum praesentia adhue ambigitur, relatos legimus, pupillae musculum, fibras , musculares vesic re selleae, atque urinariae, itemque uteri, tandemque longitudinales arteriarum. Est vero Cl. Auctor pronus ad defendendam musculorum vesicae urinariae, atque uteri Praesentia m.