Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

241쪽

tra breuius, mox intra longius temporis spatium

oriatur.

Tincturn mercurialis Comitis DE LA GARAVE p. 469. ex una mercurii vivi, quatuor salis ammoniaci partibus inuicem exacte tritis et cum spiritu vini super igne digestis paratur. In morbis venereis, singula vice guttae huius tincturae decem aut duodecim eum tribus aut quatuor aquae cyathis exhiberi possunt. Aluum vix mouet, forsitan saliuae fluxum parumper adiuuat. Cum regulo Cobalti, antimonii et niceoli p. 47o. mercurius sese combinari haud patitur. PoΤΤIVS tamen regulum antimonii cum calce paratum resert mercurio misceri posse. NA UINVS antimonio crudo iunxit tam trituratione, quam fusione. Quae tamen experimenta accurate instituta suisse Noster negat; quippe cum ipse viderit, mercurium ne diuturna quidem trituratione cum antimonio plane extingui posse, neque eandent cum sulphure antimonii aut ipso antimonio misce

sione miscuit, nactus inde miscetam variae duritiei pro diuersa singulorum inter se proportione. Stannum malleo cusum rigescit fragiliusque p. -7- redditur ; calefactum vero pristinam tenacitatem atque mollitiem recuperat. Videtur autem in uniuersum metallorum elasticitas in duritiei et eius, qua citius tardiusque fundantur, facultatis ratione esse, ita, ut, quae duriora sint, dissiciliusque fundantur, ea sub ictibus mallei rigidiora fiant et maiorem acquirant elasticitatem. Verosimile autem est, metallorum, quae cuduntur, particulas in angustius volumen cogi; testante id pondere specifico, quo illa metallis fusis antecedunt,

242쪽

Exiguo calore stannum liquatur; dum excandescit, flamma surgit fulgida, adscendentibus simul floribus albidis. ΜARGGRA FIVS Candidam calcem, quae in vase exacte clauso, ipso stanno integro relicto, adscenderat, arsenicum suisisse existimat. Vehementissimo igne adhibito, apparuerunt in crucibulo, cui stannum iuditum fuerat, duo florum genera; alterum aciculatum candidum, alterum brassicae capitatae floribus simile, coloris lateritii: praeterea calx pulverulenta alba, et sub ea vitrum hysgini coloris, relicta subtus stanni non mutati portiuncula. Acido vitriolico super igne stannum soluitur, nascentibus inde, post aliquot dierum refrigerium, crystallis. N troso corroditur saltim cum seruore. Solutio stanni, cum acido salis in arenae balneo facta, vapores spargit arsenicales; per evaporationem in crystallos splendidas aciculataS cogitur. Earum duplex genus est, alterum candidi, alterum rosei coloris. Si magna huius salis copia simul paratur, crystalli micaceae sunt, sali sedativo similes. Aqua regis stannum facillime aggreditur atque soluit. Paullo tardius autem in hoc labore versandum est, alias acidi nitrosi praepotens essicacia metallum absque dissolutione corrodit. Tandem aceto quoque stannum solui potest. Caeterum hoc notabile est, calces stanni, exsolutionibus eiusdem acidis delapsus, longe dissicilius posse in

metallum conuerti, quam quae Vstione paratae

suerunt.

Cum arsenico secillime stannum fusione combinatur. Labor iste tune maxime ex voto procedit, quando sal neutrum arsenicale aqhib, tum suis. Regulus stanni inde natus, fragilis admodum et lamellosus est, neque funditur, nisi igne rubens. Arsenicum omne ne vehementissi

243쪽

mo quidem igne ex hoe metallo separari potest. Neque cum regulo Cobalti Niccoli et Antimonii cohiunctionem inire stannum respuit; ex antimonio crudo autem sulphur ad se rapit. Fu sum cum Zinco praebet metallum pro diuersa utriusque proportione plus minusue durum atque ductile. Humbum fusum paullatimque refrigeratum, P. si ferro pulsatur, tinnit; cusum vero hac facultate destituitur. An ab aqua pura sol ut aut corrodi possit dubium adhuc est: aquae seleniticae alibquantum omnino soluunt, donec recens plumbum est, nec terra iamiam incrustatum. Vitri futurnini crystalli triangulares sunt, angulis truncatis. Pulvis griseus ex solutione plumbi nitrosa delabi solitus, cum mercurio nihil commune habet, quod chemici nonnulli somniarunt, sed plumbum est semicales natum. Hurmium pliambi, cuius crystalli spicula referre solent, non modo acidi vitriolici ope, verum etiam salibus vitriolicis mediis adhibitis ex nitrosa plumbi solutione praec pitatur. Eadem ratione plumbum corneum cum acido

salis nascitur. Cum vero ex huius dissolutione aquosa, affuso acido vitriolico, decidat vitriolum saturninum; apparet summam esse plumbum in. ter et vitrioli acidum assinitatem. Aqua destillata

in parando magi serio plumbi nihil valet; sic potius id eonfici debet, ut nitrosae plumbi solutioni al-cali purum affundatur. Saccharum saturni a salibus vitriolteis destruitur; acido vitriolico, plumbum, acetoso vero aleati salis vitriolici arripiente. Plumbum cum Zinco et Cobalto fusione p. misceri nequit. Cum antimonii regulo diuersas progignit metalli species, pro varia plumbi et xe-guli antimonii inter se proportione duriores aut

mollioreS.

244쪽

P. 34 . Calces ferri, quas crocos vulgo dicunt, colore variant pro diuersa metalli puritate. Ferri purissimi calx coccinea est, neque colorem istum ignovehementiori adhibito exuit.

p. o. Chalybis conficiendi modum triplicem

nempe ex servo fuso fer de gresse ou de fonte

extra furnum refrigerato, mox ex tali, quod intra furnum ipsum refrigeratum est, mox denique in

ferro cuso fer forge ) cum cemento quopiam ignitus paratur, eaque chalybis species praestantipsima est. Cementum duplex REAVΜVRIVS proposuit, alterum ex ustae fuliginis sedecim, carbonum contusorum octo, cineris totidem et salis communis quinque unciis; alterum ex cinerum,

fuliginis et carbonum singulorum octo, salis marini quatuor unciis. Ad singulam ferri libram unciae binae cum drachmis tribus alterutrius c menti requiruntur. Ex eodem Aut lore septem serri genera describuntur, ex quibus, quod diffractum neque lamellarum neque granulorum species assert, chalybem praestantissimum progignit. ExperimentiS circa cementa varia institutis effectum est, ea esse optima, quae plurimum materies purae inflammabilis praebeant, inter salinas vero substantias sal commune reliquis esse praestanti sibmum. Ferrum cusum; ferro fuso, dum fluit, immersum, in chalybem idoneum conuertitur. Notatu denique et hoc dignum est, chalybem, tam pondere, quam volumine ferrum exsuperare; ita ut non possimus non suspicari, accessisse aliquid ex cemento ad ipsam serri substantiam. Extinctionem chalybis igniti plurimum posse ad maiorem duritiem ipsi conciliandam, nemini ignotum est. Varii huius extinctionis modi ab Auctore Nostro recensentur. Solet autem eo durior chalybs fieri, quo

245쪽

quo magis igne excanduit et stigidior fuit aqua. Prae reliquis id extinctionis genus notabile est, quod Galiis trempe en paguel dieitur; imme gitur nempe aquae frigidae chalybs in pyxide cum

cemento conclusus atque ignitus. Non admodum vero necessarium est aquae ad chalybis extinctio- , nem adhibendae quicquam adiici. REAVΜvRIUS experimentis cognouit ad chalybis extin monem spiritum vini et oleosa omnia minus idonea esse ipsa pura aqua; huius vero virtutem in hac re a quare acetum vini succumque raparum. Aquao

sorti immersus chalybs parum ignitus, tantam assequitur duritiem, ut lima amplius tractari xec set. Quod si denique ad naturam chalybis ipsam respicimus, Noster ferro cuiuis aliquantum sulphuris aut calcis ferri non metallici inhaerere arbitratur, quod ustione cum cementis instituta partim destruatur, partim in metallum abeat. Hi triolum martis dum aqua soluitur semper p. s7 . aliqua ochrae martialis portione destituitur, quae landum vasis petere solet. Id prohibendi duplex ratio est; nimirum aut acidi vitriolici tantillum a funditur, aut solutio aliquoties coquitur. Ex aqua ad colcotharis vitrioli lotionem adhibita sal quoddam evaporatione obtinetur, miraeeum, ita quo partim terreae, partim serrugineae basi acidum adhaeret. Vitriolum cum inflammabili quadam materia ustum pyrophorum producit, vulgari tamen inseriorem

Calees ferri materiam inflammabilem, quR p. s8 a. priuatae fuerunt, sacillime recuperant, dummodo cum oleo vel pinguedine igni committantur, ita

tamen, ut aeris accessum remoueaS. Μ AI AVLTI

246쪽

a magnete quidem non attrahitur, acidis vero solvi potest. Nitrosa eius solutio coloris straminei est, qui in nulla alia martis solutione obseruari solet. F. s9 I. Vapores ex solutione martis in acido salino prodeuntes allium redolent flammaque admota

cum strepitu accenduntur.

p. 796. Lixiuium phtogilli statum s. sanguinis, quo aD

suso ex solutione vitrioli martis coeruleum Berosine e praecipitare neminem fugere arbitramur, carbonum vegetabilium ope haud infeliciore cum successu, quam cum carbonibus ex animali regno petitis praeparari potest ; in illis tamen vehementiore igne, quo Vrantur, OpuS est. Caeterum nulla est aluminis in conficiendo coeruleo Berotinensi necessitas; neque, ut color eius fiat floridior, ad salis acidum refugiendum erit, dummodo lixivio sanguinis, antequam cum vitrioli solutione confundatur acidum qualecunque adspersum fuerit. In coerulei Beroliniensis natura explicanda, Noster ΜAcQVERVM sequitur, qui ferrum hac operatione phlogisto abundanti onustum reddi existi

nionibus quorum alter sanguinis oleo fiam partem bituminoso ferri principio iunctam coerulei coloris causiam esse autumabat; alter vero colorem

ferri proprium et natiuum quasi hoc labore restitui volebat, dum nempe ferrum liquore alcatino Phlogisticato praecipitatum omni materia aliena et salina alias ipsi adhaerente priuaretur. Posset forsitan absque vitriolo fieri coeruleum Beroibnense aethiope vel limatura martis et lixivio phlogisticato, inuicem comi 'ixtis atque per sat longum tempus digestis. Per destillationem ex meruleo Berotinensi alcati volatile tam fluidum, quam solidum et oleum empyreumaticum elicituri atque

idem

247쪽

idem semper huius laboris est euentus, siue animalem siue vegetabilem carbonem in lixivio sanguinis parando adhibueris. Coeruleum Berolibnense ab affuso lixivio alculino omni orbatur colore; liquor fit tratus astasi phlogiso futuratum so casi Prois snturρὶ sistit, succineo colore tinctum

flores persicae redolens, alc li nam naturam neqUθsapore neque esseruescentia cum acidis, neque C loris coerulei vegetabilium mutatione prodens omnia tamen metalla ex solutionibus acidis deturbans. Semper tamen huic lixivio phlogisticato aliqua coerulei Berotinensis particula inest, quae, adsperso acido, manifestatur. Tutissima vero ratio illud ab omni coerulei Berotinensis admixtione liberandi est, si acetum destillatum astandas, quod acidi genus nullo ferro adulteratum esse solet; deinceps vero omni peregrina substantia exclusa tantum salis lixivi addas, quantum ad saturandum acidum sussiciat. Sulphuris et serri aquae adminiculo inter se p. 6os mixtorum spontaneum incendium plurimi Auctores a stimone particularum derivare conati sunt. Quorum sententiae haud suffragatus Noster, illud incendit phaenomenon aliunde potius repetendum esse censet. Cum nempe aquae magna erga

ferrum, nec minor sit ferri erga sulphur propensio, essicitur inde, ut ferrum, ab aqua corrosum diuisumque subtilissime, sulphur aggrediatur, quod, hac ratione euoluta aliqua phlogisti sui portione vehementer immutatur. Dum itaque ignis paullatim extricatur, calorque identidem augetur fieri non potest, quin aqua vaporibus absumatur, atque tandem exsiccata materies prae summo calore, sulphur, quod a ferro nondum fuit destrinctum, flamma manifesta deflagret. Terrae motus atque concustiones a simili caussa pendere videm

248쪽

tur. Caeterum et hoc notabile est, ferrum, si igne probe excandefactum est, statim adsperso sulphure colliquari Crocus Martis Z LFERI ex nitri cum ferro detonatione ortus. Flares falis an oniaci maditiales falso plerumque ita praeparantur, ut plus ferri, quam salis ammoniaci adhibeatur. Namque cum ferrum dirimere soleat coniunctionem, qua inter alcati volatile et acidum salis est, cauendum erit, ne ferrum prae sale ammoniaco dominetur. Id enim tantum, quod ferri vim eludit, in flores compingi solet. p. 62I. Ferrum cum arsenico, regulo Cobalti, nic- coli et antimonii coniungi potest. Cum bismutho, plumbo, et mercurio combinari recusat. Mesrcurium sublimatum corrosiuum humida via in partes suas constituentes resoluit. Zinco pe inde ac stanno imbracteari atque hac ratione a rubigine defendi potest.

P. 632. Gyrum vehementissimo igne tortum flamma coerulea flagrat, floribus simul avolantibus ex viridi cineret S. P, 648--Quod cuprum ex solutionibus suis ferri adminiculo sub forma metallica praecipitetur, ferroque immerso apponatur, id Noster abundanti ferriphlogisto, quod cupro soluto sese admisceat, tribuendum esse censet. P- 6s6 rum album ex cupro et arsenico fabres ctum diutius protracta asque iterata fusione moblitiem: et tenacitatem, quam perdiderat, recuperat,

constante tamen colore argenteo.

p. 6 8. Metallum P ncipis ROBERTI et aurichalcum, Tombac Milor, cuivre istun0 ex Cupro, quod notum est et Linco fiunt. Quo plus, cupri additum suit, eo obscurior color est. Vehementi ignetineum omne abigitur superstite cupro rubro

sincero.

249쪽

sincero. Arsenico pallidior color huic metallo conciliatur. Cum bismutho, Auctore GELLE Raeo cu- p. 662 pruna coniungi potest. Mercurium ex acido nitroso sub metalli specie deiicit. Dirimit etiam eiusdem cum acido salino coniunctionem. Cum stanno mixtum rigescit, fragiliusque redditur. Oriuntur inde varia metalli compositi genera ad campanas, et tormenta bellica idonea. Cum ferro Noster cuprum nunquam fusione miscero potuit. III.

Icones plantarum sponte nastentium in regnis Daniae et Noruegiae, in ducatibus Stesilaici et Holsatiae, et in comitatibus Oldenburgi et Delmenhorstiae : ad illustrandum opus de iisdem plantis, Regio iussu eXarandum,norae Danicae nomine inscriptum ; editae

ab eius operis Auctore GEORGIO CHRISTIANO OEDER. Volumen tertium, Contianens Fasciculos VII. VIII. lX. seu Tabulas CCCLXI - DXL. Hasniae. Typis Claudii Philiberti 177o. Volumen quartum, Con tinens Fasc. X. XI. XII. seu Tabulas D l- DCCXX. ibid. 1777. fol. Splendidi huius operis continuationem indicat

ri id, quod iam. alibi enarrauimus η, repet muS, Ill. O. F. ΜuLLERVΜ a fasciculo XL eius edibtionem curasse, atque ita diligenter, ut eadem elegantia atque cum ipsis plantarum prototypis' com

250쪽

venientia consectas reperiamus icones, qua se

Priorum voluminum commendarunt tabulae. Exceptis enim paucis quibusdam, quarum color a naturali plantarum nonnihil recedit, imaginibus, omnes plantas ita bene repraesentant, ut primo intuitu easdem cognoscas. Eadem etiam est adhibita solertia in florum partibus sexualibus extricandis, atque fasciculo duodecimo adiunctus in index plantarum omnium alphabeti CUS, et earum, quae iam depictae sunt, et quarum imagines sequentibus fasciculis tradentur. Reperiuntur it que plurim e plantae Europae toti indigenae, adeoque satis notae, primum tamen vivis coloribus illustratae, quaeque, si opus persectum reddendum erat, abesse non poterant: Vix dubitamus,

quin plurimi botanici elegantissimas et fidas harum plantarum icones sibi comparent vel sint

comparaturi. Ideoque hic nonnullas rariores tantum, atque nouaS, Vel eas, quarum ONNEVS

nondum meminit, indicemus. Ad priores reserendae videntur. Tab. 36 I. Dentaria bulbisera L 1NN. - 36 . Ruppia maritima. 386. Cardamine petraea. 389. Arenaria tenui lia. - I 8. Koenigia Ιglandica.' SS7. Lepidium latisolium.

' 368. Scilla bifolia, in insula Feroe habitans. 369. Lepidium Alpinum. - 38 S. Chelidonium Glaucium, creuit in Iudi