De Platone prae-socraticorum philosophorum existimatore et judice

21쪽

tractata est altera. Quae cum ita sint, mihi propinsui, ut quid de singulis, qui antecesserint, philosophis iudicaverit LATO, percontarer

atque exponerem.

3. Quaerat aliquis, sitne operae pretium solvere conari quaestionem, in qua solvenda dissicultates exspectandae sint plurimae, eventus sane exigui numne Sit operae pretium, operam Studiumque conferre in exponendam talem historiae philosophiae Scientiam, quam vel usu iam vel doctrina vel vetustate immutatam videam , qua multo meliorem atque ampliorem hisce diebus habeamus; numne sit operae pretium, examinare non dico quae prae-Socratici docuerint philosophi, sed quae PLATO eos docuisse putaverit. Talia quaerentem eorum admoneam imprimis, quae ECQIUS iis respondit, qui exponere eiusmodi error foeticos, quales in disputatione sua: Ueber die Bil nider eliseel im Timaeo de Platon' explicat ille inutile

Cemerent

22쪽

Haec' si sola responderem, sincerent. At plura habeo. Nempe cum ea mentis humanae vis atque facultas, phantasiam quam dicunt, qua inpetita, quae tradiderint veteres, disquisitione probata, ita copulet atque conectat, itaque inter sese coniungat, ut ex singulis illis particulis solida quaedam et expressa praeteritorum essi es oriatur atque imago, alia aliis, - cum haec, inquam, facultas

ipsa per Se mirum quantum Valeat ad veram prioris aevi hominum, rerum, scientiae adferendam cognitionem, - Cum porro Summi homine et maxima quaeque ingenia, Summa phantasia amplissimaque praediti, facillime et accuratissime cogitatione res depingant atque

Pramentent, Sequitur, ut quae de praeteritis iudicent illi, etiam si a veritate interdum abhorreant, et vera iam sint reperta, maximum tamen ad inciendam temporis acti persectam atque absolutam imaginem momentum habeant, ideoque plurimi sint facienda et dedita opera quaerenda, quippe qui videant quae non viderint alii, qui ingenii sui lumine obscura illustrent, qui quae alii viderint, sub novo et singulari ponant ad ectu.

Bockh Lehensheschrethun und Auswin au seinem issenschasilichen Brieswechsel. Leipetig. Teubner I9oI, Pag. 9.a Eadem fere dicit, alia tamen mente, ipse Plato Phaedr. 74 C: 'AMήν γ' κω λέγειν a. προτέρων, τὸ δ' ἀληθὲς αὐτώ τσασιν. εἰ δὲ τούτοεύροι κεν αὐτοί, δρά γ' ἁ 33 ἡ- μέλοι τι τῶν ρωπίνων δοξασμιώτων Νeglegitur tamen hic delectatio quam ex eorum, quae licet minus Vera esse postea appareat, ingeniosa tamen et pulchra dicta sint, cognitione pedicipimus. s. CICERO, De n. op et mal V, 4I: Quid, cum fictas fabulas, e quibus utilitas nulli elici potest cum voluptate legimus 'Quin etiam haec cognoscere, cum Vera iam noveris, non solum est dulce, Verum etiam utile ad veritatis ampliorem cognitionem, id quod sustus supra diximus.

23쪽

Quae si vera sunt, de quo aptius dicuntur quam de Platone Cuius in laudibus si multus hiero, Vereor ut cum RoEN A PRINSTERER dicam,' - ne in ipso huius scriptionis introitu ineptus videar. Etenim inter

antiquos neminem fortasse invenies, maioribus elatum a posteritate laudibus et admiratione flectum maiore.

Quem insigni pietate colebant discipuli cuius meminriam variis et mirabilibus sabulis e marit fama et

hominum sermo; quem ut heroem, ut deum, Venerati sunt e Platonici in cuius honorem dedicatae sunt arae, cui Statuae positae quem CICERO , philosophorum quasi deum ' vocat, ' θε ο LONGINUS; quem certatim laudant etiam scriptores Ecclesiastici, inter quos disputatum est, an religionis Christianae habuisset suspicionem

quandam illel '

Sed quid Platonem laudo, quem ipse CALVINUS quamvis in paganorum philosopho vehemen atque acer, inter omnes religiosissimum et maxime sobrium dicit, interdum sapere concedit De quo RoEN AN PRINGERER Platonicae rosopographiae initio: vix potest , inquit, is, sui latonis amore incensus est, Sibi ipse,

et Platonica Prosopographia vid in fine capitis primi), pag. I. a N. D. II, 32.3 Ab ARNOBIo adversus nationes dicitur e g. Plato ille sublimis apex philosophorum et columen I, cap. 8; vir prudens, ibid. Plato ille divinus multa de deo digna nec communia sentiens multitudini, II, 36;Platonem illum magnum pie sancteque sapientem, II, 5a edit. Reisse scheid. O . Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum edit consilio et impensis Acad. iit Caes. Vindobon. Vol. IV . LACTANTIUS tamen Institution epit ad Pentad 38 aperte dicit: ... Plato, quem deum philosophorum unius nominat, qui solus omnium sic philosophatus est, ut ad veritatem propius accederet tamen quia deum ignoravit, in multis ita lapsus est, ut nemo deterius erraverit . . . Opera

24쪽

cum de illo dicit, moelerarii' ' quem omnis philosophiae parentem appellavit HERMANN de quo denique clarissimus ille philologus OCKmus scripsit: ita vertanke

At per omnia saecula summos quosque ac nobilissimos philosophos, omne ingenio atque animo tinnit reS, Omne denique praestanti ac paene dixi divina mente atque indole praeditos maxime admiratos esse Platonem, maximeque eo esse delectatos, quis mirabitur Nonne

eius philosophiae tractatio optimo et amplissimo quoque dignissima est Ecquis non dico eruditione aut doctrina, sed ingenii magnitudine, sed animi sublimitate, sed

mentis acumine, sed cogitationis motus celeritate, Sed

gravitate, Sed sermonis lepore atque subtilitate ' Ἀ- toni praestitit Nonne ad summum perduxit hic philosophiam Graecorum Nonne omnium, qui fide Christiana

Camerint, omnium qui erraverint, maximus sui et nobilis- SimuS, nonne ad veram religionem proxime accessit λΝumne etiam ARISTOTELES magnus ille philosophus, non

dico doctrina aut in invisis scientia, non dico via atque ratione philosophandi, sed ingenio et prudentiae sublimitate hunc aequiperavit, nedum superavit Quidquid de idealismo dici potest, mentis humanae divinam certe originem ostendit; et dealismi parens fuit LATol

i O. L pag. I. a O. L pag. XVII: eines ater alter Philosophie . 3 Untersuchunge uber das osmische System de Platon ' 8sa, in

fine, apud ΗOFFMANN o. l. pag. I . Cf. etiam pag. 44 hau historischem Wege schie ih fB6CΚΗJ das Verstanenis de platonisinen Ideenlehre amleichtesten erreichhar, in de e die volt hom mens te eis iunge esgri echi schen eis te aus philosophi schem Gebiete erkann te.''4 CL CICERO, De Republ. I. Io, 6: Itaque . . . leporem Socraticum subtilitatemque sermonis cum obscuritate Pythagorae et cum illa plurim

rum artium gravitate contexuit.

25쪽

Sed quid multa Vereor ne iam inciderim in Ciceronianum illud vitium qui , Platonem)V, inquit,' , quadam

admiratione commotus Saepius ortam laudo, quam necesse est. V Platonem vero laudare ut decet, nec mearum virium nec huius loci est. Quare, quamvis perem ore ut idem mihi respondeatur quod ab Attico Ciceroni:, Tu vero eum nec nimis valde umquam nec nimis Saepe laudaveris', sussiciant ea quae dixi, ut si ullum, Platonem dignum censeas, cuius de superioribus philosophis iudicium cogn Catur. Cum igitur quid de praeteritis summi viri iudicaverint Cren cere Semper operae Sit pretium, LAT autem in summorum virorum numero habendu Sit, equitur, ut esus de superioribus philosophis iudicii scientia cognitioque omnino non sit contemnenda. At cur imprimis PLATONI in hac re sententia magni sit momenti causae afferri possunt etiam aliae. Nempe cum aequalium quoque et vulgi opiniones saepissime asserat ille vel excutiat, modo contra illas disserens, in usum Suum Convertens modo, ex eius iudicio, dummodo vera Commemoret, simul aetatis cognoscuntur studia atque Sententiae. Hanc vero aetatem gra Mimam me, cum omnibus notum est, tum ex eo apparet, quod in ea non solum ad summum perducta est philosophia, verum

etiam iam ante illam et in illa alii aliis in artibus, in

lyrica PINDARUS in tragica pomi AESCHYLUS et SOPHOCLES, ARISTOPHANES in comoedia, in sculptura DIDIAS, POLYCLITUS, PRAXITELES, in arte picturae POLYGNOTUS ZEUXISalii talia praestiterunt, quibus maiora nunquam vidit

Graecia '

26쪽

Denique cum prae-Socraticorum philosophorum opera aetatem tulerint nulla, agmenta tantum, ab aliis iisque posterioribus servata, sint reliqua, LATO ero prim fuerit philosophus, cuius scripta quod sciamus omnia adno pervenerint,' sequitur ut, quatenus de prioribus dicat, opera eius primus sint sons, ex quo illorum placita cognoscantur, ' ideoque etiam hac ex parte iudicium eius plurimi sit iaciendum.

nichladestomeniger er ensinhei an, et sein Vol und wine Mitetne eseniliche Stelle in de Geschichte derienschheit innimmi, undzWar um so viet mehr ala ei Vomfinger, ei in thm sic asses, was GHechenian im Gebiete deriseistigen rhenninis Winreson Schones errangen alte, veretnigie n Verritate, um es rei vo de A Wiichsender inseitiiset und Verbiendo ala in Wiges Dentauit Enniichen Ringens ac demmocriten dermachwel Eu ubertiesem. I CL pag. 4-dn. I. a Accedit quod Plato primus omnia fere quae a prioribus tradita erant, studiosius spectavit ideoque etiamsi illorum opera aetatem tulissent, dignus esset, cuius iudicium cum veris illorum doctrinis conferretur; praeterea a Platone nova, ut ita dicam, periodus Graecae philosophiae incipit.

27쪽

QUO DE CONSILIO ET DE VIA AC RATIONE IN DISPUTATIONE SEQUENDIS AGITUR.

I. Vidimus in prooemio, quaenam eme quaesti Solvenda, quidque soluta haberet utilitatis et primo quidem tendimus, qui esset cognoscendi clarorum virorum de praeteritis iudicii seuctus deinde vero indicavimus, PLATONIS imprimis de prioribus sententiam cognitione eme dignam, quippe qui clarissimae aetatis clarissimus philosophus

fuisset, et cuius opera primum Praecipuumque prae- Socraticae philosophiae cognoscendae essicerent sontem. At quaestionem in medio posuisse non est Satis priusquam dirimi possit, permulta disputanda sunt, quae vel dubia sint vel aliquam praebeant dissicultatem. Quae, quamvis iis qui opus hoc lecturi essent, nota fore Scirem, nihilominus primo hoc capite breviter tractare non prora inutile iudicavi, et id quidem hanc ob rem, quod, nisi id facerem, verebar, ne passim in ipsa quaestione identidem attingenda mihi ement. Tria autem potissimum roganda esse mihi videntur: I. quibus finibus terminanda sit disputatio quaeque contineat; . quibus LATONI iudicii cognitio obstructa sit difficultatibus cum a PLATONE tum a prioribus philosophis, tum quod

28쪽

ad universam quaestionem III quo modo sint discutiendae hae difficultates, quaeque in universa disquisitione sequenda sit via ac ratio. a. I. Quibus sinibus terminanda sit disputatio quaeque contineat. Scriptionis huius initio totam de examinanda ratione, quae cum antecedentibus philosophis intercederet latoni, quaestionem dua in partes dividendam esse dixi, quarum altera emet haec, ut a prae-Socraticis philosophis proficiscens, in eos, quid ad Platonis philosophiam pertinuissent, inquirer , altera ut a latonis operibus exordio capto, quid desuperioribus iudicaret ille indagares E quibus posteriorem

PerSecuturum me eme significavi. Duas vero has quaestiones plane diversa eme ex

hoc quoque apparet, quod facile fieri potest, ut cum philosophorum vel philosophematum, in quibus ad latonis philosophandi rationem maxima fuerint momenta, mentionem nullam is faciat, tum vel strictim vel multa dicat de iis, qui in eius doctrinam omnino nihil pertinuerint. Altera, quae de LATONIS philosophiae genes agit,

disputatione multae aliae quaestione continentur, qu si omnes dirimere cupias, totius vitae Spatium vix suppetet; quasque tractare nec iuvenilis scientiae nec virium est: quinam latonis fuerint doctores e quibus Superiorum doctrinis vel quarum doctrinarum coniunctione orta sit Ρlatonis philosophia an contra priores parum ad illam pertinuerint, et praeclarae eius mentis quod 3d summam haec doctrina sit propria utrum in aliis operibus alios maximum momentum habuime appareat, an in omnibus idem denique an Platonicae philosophiae fundamenta ab ipso quidem non sint iacta, sed multo altius vel ab anti-

29쪽

I3quissimis mysteriorum doctrinis et pristinae aetatis mythologumenis, vel etiam ab orientali theologia repetenda Sint. De qua tam variae sunt doctissimorum hominum tamque discrepantes sententiae, ut profligari non me nec ad exitum adduci paene videatur, ac si possit, non nisi Summo ingenio, sagacitate, scientia, labore. In altera, multo minus difficiliore quaestione, quam tractare huius operis est, quaeritur primum, qui philosophi vel philosophorum opera in latonis dialogis

commemorentur deinde quid de iis dicatur et iudicetur, considerandum est denique ad rationem criticam examinari oportet, an quae allatone commemorantur, Vera Sint, an quae laudat, ad verbum laudet, an quae de iis iudicavit, recte, aeque integre iudicaverit, P tremo an semper idem iudicaverit. Altera hac quaestione, mihi tractanda, prior illa magnam partem nititur, cum haec antecedat illam necessario eiusque sit fundamentum. In iis tantummodo, quae P tremo loco enumeravi in arte critica adhibenda)videtur necesse ut de ea pauca dicam, cum omnino

ignorans quid prioribus debeat PLATO, iudicium, quod

de eis tulit, vix recte aestimare possis. Quare obiter si opus erit, illam attingam ceterum, cum ab operis mei rationibus omnino abhorreat, exterminandam Mepuis, μη ut cum imo loquar PLATONE, το 1ritGου, ου εκα ὀ λογος η1Vrα α -πιο γένητα - - επειογ

Ab hac parte igitur ea quae facere in animo habeo, perspicua videntur iudicium expositurus sum, quod desuperioribus philosophis tulit PLATO. Nec non perpensis iis quae supra dixi, iam apparet,

30쪽

quid vocabulo hoc iudicio ' significem. Cuius vocis vis in hac disputatione latius patet, ita ut non solum, quid de supe

rioribus censeM PLATO, verum etiam quae de eorum Vita operibus doctrinis commemoret, quaeque ex eorum Scripssi

laudet. Sit examinandum, id quod supra iam indicavi. Deinde cum iudieitim Fgasonis dico, dico iuri tim

asonis quod eius operitus continerum. Ut in ea quoque inquiram, quae de hac re alii commemoraverunt, nec necessarium est, nec sub operis huius rationes cadere puto. Cum omnia latonis opera aetatem tulerint,' hace parte non est verendum, ne ipsa Platonis sententia

non reperiatur.

Denique expositurus sum Platonis de superioribus sententiam, non imprimis ut horum doctrinae aliquid luminis adseram aut uberiorem placitorum adiungam cognitionem, sed ut, si fieri possit, illustretur LATO et clarior etiam clarissimi viri proponatur memoria atque imago. Non quae docuerint prae-Socratici philosophi investigare conabor, Sed quae LATO eos docuisse dicat; non quid de illorum doctrinis censendum sit nobis, Sed

quid censuerit PLATO. Utrum recte censuerit, altera mi quaestio, qua profliganda itiam riualia mosfra