장음표시 사용
351쪽
notescunt, illae quae sunt odorabilis, quamuis in secundo de Anima ordinem secutus fuerit nobilitatis . Ex quibus clare patet , id quod prius dicebamus difficile esse , scilicet olfactus definitionem assignare: illam tamen sic elicere poterimus. Olfactus est animae facultas organica, quae per medium dios mon odorabilia suscipere,& iudicare habet: ubi omisis prima particula satis super declarata,cum de potenti js animae ageremus, Oportet modo Videre, quod sit organum istius sensus, ut sciamus, cui parti sit affixa haec potentia organica, hoc enim ut . ' . . supra dictum est) significat esse facultatem organicam ; similiter in qua parte fiat iudicium odorabilium. De Ofactus organo. Cap. XX XVI. '
Ebetem odoratus sensum habere ho- minem diximus,quia species non ni-
si iucundo, de molesto discernit, illasq. tantum secudum habitudinem, quam ad olfactum habent. His additur, quod difficilem tractatum reddit; quia difficile est vi- 'is. 1EM, dere, quod sit organum ipsius: nam si standum est indoctrina Arist.in a.de partib.animal ope- 'i ς - ' u Rr a ratio-
352쪽
a16 DE sENSIBUS. rationes, de actiones sensuum per partes organicas ab luuntur sensationes vero, id est receptiones sensibilium, ipsorumq. iudiciu , in par tibus similaribus, ubi astixa potentia est, ut gratia exempli, per oculum sit vi lio, receptio visibilis, ipsiusq. iudicium in humore crystallino: auditio per aurem, quae suis partibus sinuosis, aerem illum complantatum continet, in quo fit soni receptio, eius'. iudiciurn quem admodum humor cry stallinus, ta iii tot tunicis, & humori bus septus esset, nunquam videndi actionc pro staret. In odoratu autem difficile est videre, per quam partem organicam odorandi actio perficiatur, & in qua parte similari odorabilis rece
ptio, dc iudicium fiat; & auget difficultatem,
quia Arist. in secundo de anim. de hoc organo loquens, ait: In animalibus,quae aerem admittui, in organo olfactus inesse tegmentum, quod inspirantibus detegitur,dilatatis Venulis, de meatibus ;& ideo inspirando sit olfactus. Quid autem intelligatur per tegmentum, quid per Venulas, & meatus, est maxima difficultas: nam actionem, sensus olfactus, fieri per nares, tan- qua per organu, dissimilaribus partibus constas sicuti per oculum visionem,& per aurem audia
tum clare ostendit Philosophus in primo de hia
353쪽
PARS C V NI A. si stor animal.& in secudo de anim.&lib. de sens& sens. quamuis Galen. aliter sentiat, sed quid per venulas , quae inspirantibus deteguntur, Philoponus quod raro in eXponendis senten- Philoroniti js Arist seruare solet multas expolitiones ad- verborum ducit. Primo dicit, per venulam, intelligere sensium olfaarist. neruum sensoriu, qui pure odorabilium guli uis,ia operationes suscipit: vel intelligit odoratiuum 'bi ,-- .sen sorium constitutum intra colatori j ossa, in με - -- quorum foraminibus contrahuntur eXcrementa lenta, &viscosa, ac emunctis difficilia, ut propterea vehemctiore insp i ratione indigeat, adeo,ut his foraminibus purgat is, odorifero ae- - tri via patefiat,& hoc forsan intelligit, quod in- . , spiratibus detegitur dilatatis ventilis, de meati- ' bus, id est purgatis soraminibus, ut odorifero aeri via patefiat; vel fortasse dicit Philoponus, adest quaedam caruncula,seu pellicula superposita, quae in ipsa inspiratione eleuatur: tot ergo varijs ex po sition ibus Philoponus rei difficultatem ostendit. Qua de re , ut quid in tanta rei ambiguitate sentiendum sit eligere possimus, opus est prius narium constitutionem, secun dum veram anatomicam dissectionem expli
354쪽
sis DE SENSIB Vs. De narium constitutione. Cap. XXXVII.
plures actiones obeundas uti solet, sic dicebamus supra de lingua, quae ad gustum, & loquela Vsum pra stat: Ec de pulmone, qui ad cordis refrigeratio, ne inspirado, de ad fuliginosarum superfluitatum expulsionem eXpirando,ac eadem actione ad vocem formandam : sic&naso utitur natu
ra ad oculi defensionem ut diximus supra dc
ad odorabilium receptione, inspirando tamen ;quandoquidem si occlusis naribus spiritum ore adducimus, odorem nullum sentimus: ipsum tamen percipimus apertis naribus,spiritum attrahendo ; adeo ut, etsi nasus siit odoramentis oppletus : nunquam tame odorem percipimus, nisi spiritum inspirando attraxerimus. Ex his duae opiniones de olfactus organo ortae sunt. Vna qus vult nares esse olfactus organum,cum nisi per ipsum fiat spiritus attractio, nunquam persentitur odor. Et quia oppleto naso re odorabili , nisi fiat inspiratio, odor non percipitur; hinc sentit alia opinio, cuius auctor fuit Galenus, nasum non esse partem illam, in qua sit odoratio, quia tunc absque inspiratione,oppi tonaso
Olo,nisi per inspitata in nem Duae opin. de oliactus organo.
355쪽
PARS S E C V N D A. to naso odoreseret olfactio: sed bene vult ipse nasum esse semitam olentium rerum : at ipsum corpus, quod odores sentit superius esse locatur sedpro indaganda vera opinione prius ad narium constitutionem accedamus . Nasus per medium septo quodam a summo usque ad imum deducto, duo foramina satis conspicua soris ostendit, cuius extrema pars cartilaginosa existit, haec duo foramina ad radicem Vsque narium sunt protensa, in quo loco duo alia foramina inueniuntur, quae ad ossa colo similia terminantur, Ut propterea colatoria appellentur, quorum foraminum alterum a parte oris intima eXcipitur alterum ad ipsum cerebrum scandit: his ossibus membrana quaedam crassa substernitur, minutis foraminibus traiecta; perquam cerebrum ipsum crassioribus eXcrementis expurgatur, cum subtilia vapori similia per
caluariae suturas excernantur quae enim crasSasunt ut mucus deorsum feruntur,donec in na-xes incidant; quorum pars in aliud foramen , quod ad os pertinet, interdum defluit, ac eX- creando expellitur; pars altera in nares, a qdibus vehementer exsufflado purgatur: omnibus istis partibus tunica quaedam eXanguis crassior membrana substernitur, quae tunicae illi totam
356쪽
seto D E SENsIm V s oris circumferentiam interiorem, lingua, si ces, Ec laringam complectenti continuatur,totam q. asperam arteriam, dc gulam ambit: in quam tunica, quar.Vna est, de sibi undique continua,&in omnibus memoratis partibus,eandem substatia speciem habere cernitur, quamquam non a qualem crassitudinem, nerui quidam distribuuntur, &hi quidem exiles, exceptis his, qui in lingua inseruntur crassioribus, propter acutiorem sensum, quem linguae, natura tribuit; his itaq; os, ibus, cartilaginibus, tu nicis,&neruis, nasi natura construitur: sed quae harum partium odoratus organum sit, diffici
le est videre, Ec ideo subtiliori inuestigandum
De olfactus organo secundum mentem Galeri. υ
Alenus motus a rei difficultate integrum tractatum de odoratus instrumento contra Arist. mentem compilauit, in quo nullo pacto in naribus odoratus organum constitu i voluit, rationibus sumptis,tum a partium costitutione, tum a pro prijs actionis accidentibus. Elprimo si aliqua pars
357쪽
pars narium esset orsanum, utique vel esset os primara
nati, Vel tunica interior, quae continua est cum partissi co
do non odorandi ; sed nec tangendi quidem sensus datus est: tunica aute, quae intus substernitur, organum esse non potest, quia exilibus neruis disseminata reperitur; excepta linguae tunica, quae ob acutiorem gustus sensum, neruorum magnitudine praestat: ceterae auic partes propter neruorum exilitatem, Ut Os, fauces, palatum, tactus sensum tantum praestare possunt. Quare cum haec tunica non possit supra , nsensum tactus praecellere, nullo pacto odoratus
instrumentum, censenda est. Amplius natU- secuda m.
ra in fabrica dis cuiuscunque sensus instrumen ' 'tis, similitudinem senssibilium secuta est. Sed quae similitudo inter tunicam , dc odorabile oculi enim instrumentuni splendidum est,sicut visibile, auditus, aer, Licut sonus: gustandi instrumentunt humidum, si1cut sapor: tactus Vero durum, terrestre,ssicut tangibile : sed odo. rabile,quod vaporis substantiam tenet, nullam cum tunica proportionem habere Videturiquar c. dura, de terrestris est , Sc eo magis, quia non est magnis neruis disseminata, sicuti& lingua,qug
vlira tactum, gustandi instrumento insigniri .rib S debeta
358쪽
uiau Quod innatibus non possit esse organii ol-fatius. pro hat Galeri. ex propriis
debebat : haec autem tunica naribus innata, si a natura odorandi instrumentum constituta es.set: profesto maioribus neruis , quam lingua diste minata esset, quandoquidem gustus est quidam tactus, ct insti umentum quod vapores exciperet, acutioris sensus deberet esse. Quare in tunica hoc organum esse non potest : ex constitutione erso partium patet, nullam nasi partem posse este olfactus ins rumentum, cum nullam similitudinem cum odorabili retineat omnes enim sunt dura',& terrestres:odorabile autem Vaporis naturam praesesert. Ex proprijs aut C aftionis accidentibus, in naribus non pos se esse instrumentum odoratus manifeste apparet, quin immo illa pars, quae odores dignoscit, interius siluata esse debet; Sc hoc ostendit Galenus hoc proprio huius actionis accidentimam nullum odorem percipimus, niti spiritu per nares attracto, quam ui S ipsae nares vapore olente vehementer repletae essent: & ad hoc adducit experientiam. Si quis enim in cubiculo angusto existens, multis odorabilibus in suffitum colli-
quatis, adeo ut Undique circumfusius aer, odore repleatur, hic tantummodo odorem sentiet, dum spiritum adducet: interiectis autem tem
poribus contento spiritu, odorem nullum percipiet,
359쪽
cipiet,etsi nares olenti vapore repletae sint; hae de causa, pars quae odorem dignostit non in tam in promptu, & in tunica, quae in naribus insita est, sed magis intra . Et cum inspiratio ne opus perficiatur, Videndum est, an aliqua alia pars, per quam attracti aeris transitus sit, sit odoratus instrumentum: & quia attrahi aerem necesse est pulmonis motu, qui consequitur dilatationem pectoris, & thoracis, quibusdam musculis ad id destinatis, Ic ratione continui, per asperam arteriam, per fauces, per OS, per nares attranus aer pertransit : cum ergo Darium tunica, odoratus instrumentu esse non
possit, erit ne illa, quae palatum ambit, fauces, ct asperam arteriam' haec autem esse non potest: nam obstructis naribus, aut digito copressis, spiritu autem ore adducto,nultu, odoris sensus percipitur. Quare nec palati, nec faucium, nec asperae arteriar id officium esse putandum est. Haec Galenus. Ex quibus infert odoris sen-1um in anterioribus cerebri ventriculis consti tui debere, hocq. corpus, quod odorabilia recipit, non ita tenue, ut aer, neque ita crassum, ut humor, sed mediam tenenS naturam, proportionatum odoratus organum existit: talis
enim est substantia odorabitum,quae eX corpo-
bit ventrieulis orga nu olfactuaeonstituit Galenua ἄ
360쪽
32 D E VS ENSIB VLTibus exhalas, inter corpora ex quibus exhalat, Ec aerem, mediam naturam sortita est, quod ex rosis, &alijs odorabilibus cognoscere licet e celeriter enim minores,& sicciores redduntur: talis enim Est natura brgani olfactus intianterioribus cerebri ventriculis constituta , quod Omisto argumento ex partium constitutione enam tunica illa interior narium, quae forami na ad cerebrum ascendentia, de quae ossa colo. similia subcingit, subffantiam eandem cum ii feriori quae ad fauces, S os descedit,cotinet, ijs deq. tenuibus neruis disteminata existit,ut pro pterea non possit ex se praecise odoratus instruEx proprio mentum ostendere. Quare ex proprio actio ei dei pro- nis accidenti demonstrat in cerebro esse odo-
orpina olia eum in adducendo spiritum pectus dilatet, Scaliquid ad suos ventriculos attrahat; nihilomi- S rationi consentaneum est , cum ipsum alia i moueat, sibi motum quendam,eumq.'eFiguum praebere, adeo Vt modo compressius sit, cum se, se contrahit, modo fusius cum se ex omni parte ..i dilatat: cum ergo in se ipsum colligitur, tunc extrinsecus aer, continui rationem sequitur, idemq. repulsus cum cerebrum diffunditur ese flatur . Hac ergo ratione ex proprio actionis