장음표시 사용
381쪽
pARs S E C V N D A. tio,quod non contingit, ni si facta inspiratione. Ad haec dicimus praesupponendo prius, quod dictum est, homines scilicet habere hunc sensum magis hebete prae ceteris animalibus, cum tantum molestum, dc iucundum percipiant,&propterea natura sagax prouidit, ut illa foramina, quae semper sunt humiditatibus, de excrementis crassisu a cerebro defluetibus oppi
ta, per inspirationem reserentur, Vt aeri Odo- . risero via patefiat, caeteris temporibus oppleta remaneat, ne simus coacti inuitis nobis, mole - st0s odores pradentire, aut nares semper obtu- -o ac surase, quibus sola restenta inspiratione obulare tim possumus:&sic nil mirum, si in cubiculo odoramentis pleno, non sentitus odor, si retineatur inspiratio: similiter, neque per exsufflationem a valido vento factam , aut per fistulam cauam, sit odoris perceptio, quia scilicet non sufficiens . p. .
est Id reserandum meatus illos, crassis excrementis oppletos, qui continuo a cerebro destillant. Inspiratio autem facta per nares reserans,&tanquam prohibens, retinens fluxionem, . 'suffciens causa est, expurgandi illa foramina parua, in illa membrana traiecta, de hoc intelligebat Philos per tegmentum, quod inspirando remouetur, dc per meatuu , A venarum di, rXx lata-
382쪽
latationem. Hinc etiam ruunt aliae rationes sactae contra opercula, quar ut vult ipse frustratoria essent, maxime quia melius esset,sensum esse in continua actione; quod etsi natura oculis dedit palpebras, non nisi ne isderentur quod non contingit in odoratus instrumento Ad haec dicimus, Arist. sententiam de opercuriis non suis se a Galeno intellestam, neci aliter seiiciendum est de tegmento, nisi ut supra diximus,& non dedit natura hunc sensum in conti.
Nota ratio nua actione, quia tunc a molesto, &iniucum natura non do continuo laedi posset, cui incommodo inspi
ratione retenta prouideri potest : & hax inspi-2...' ' ratio fit per motum voluntarium , & non ut ipse imaginatur , & propterea quando Volumus, inspiramus; quamuis quandoque coacti simus respirare, ut eor reisigeretux , dc fuligiano sis superfluitatibus expurgetur ty& Eaec mi quae de instrumento odoratus dicedax identui.
Lfactum sine extrinseco intermedio, sicuti visum , &.auditum fieri non posme, man ifestum es unde ob factile positum supra organu, nutilam facit sensationem, sicuti visibile, & audibu
383쪽
pARs S E C V N D A. s le, quod in sensu olfactus non ita manifestum, cum non ita in propatulo ipsitus organum habeamus. Illud tamen certum est, quod per aerem,& aquam odorabile percipitur: odorat enim de respirantia, sicuti quae sanguin e praedita sunt, per aerem; & aquatilia, per aquam,
utraque enim procul ad cibum concurrunt, ab odore incitata; quia utraque,& aer,& aqua obdoxis transuectricem potentiam habent, quam dicunt Graeci:licuti enim aer,& aqua Coinmunem naturam habent, quam diaphaneit tem appellant ad lumen,& colorem transporetandum, &dijcheitate soni transportatricem, sic Λο ν odoris . Uerum aduertendum, quod etsi aer, dc aqua communem naturam habent, quae appellatur, idest odoris transportatrix, nihilo tamen minus homines, de animalia cetera, quae pulmonem habent, Cum respiratione vivant,& non nisi inspirando odorem percipere possunt, sequitur quod in aqua odorem non sentiant, cum ibi non sit aer, nec respirare possint . relinquitur enim tantum piscibus, ct qui in aqua degunt, ut per ipsam odorent; sed in hoc est maxima dissicultas de animalibus iii sectis , quae sanguine carent: nam nec non respirant, nec in aqua degunt, dctR
384쪽
3 8 . D E ' s E N 's I p v s. rmen Odorem praesentiunt, cum procul ad cibum concurrant, ab odore incitata, sicuti sunt: pes, dc similia, & certe dicendum est odores percipere, per aeris odoriferam facultatem, Sc cum non per inspirationem,suspicatum est alio sensu ipsa uti, ad odores percipi citos. Huic dubitationi occurrit Philosophus , de dicit nullo alio sensiu uti animalia insecta, quis anguine carenthd percipiendum odores, quam sensu odoratus de hoc probat pulcherrima ratione: quoru Operationes sunt ridem, de facultates sunt e edem, sed eaedem sunt operationes olfactilium, turn his quae respirant, ut hominibus, tum insectis animalibus, nam ita ab odoribus iucundo, de molesto afficiuntur homines, sicuti Ec insecta
animalia diquin immo ita corrumpuntur a malis odoribus homines, Ec quae respirant siicuari& insecta, ut bitumine, sulfure, de alijs limiusmodi : ergo ea dem dicuntur esse faculta tes, ex consequenti idem sensus; sed quo pacto percipiat odorabile hscinsecta, cum non in s rent, dicit Arist. quod in hoc differt sensorium
istorum insectoorum,a sensortio ceterorum anu
m alium, sicuti differ urit oculi in animalibus, abhi , qui duris sunt ocul is: animalia vero, quae
oculos molles habent, supercaijs, dc palpebris
385쪽
sic in olfactivo sensorio animalibus, quae respiratione Vivunt adest veluti tegmentum ut dictum est supra quod nisii per inspirationem de- togatur, Sc dilatemr olfaceremo possunt i quod olfactus imbecillitatem ostedit; anima)ia vero insecta, ita hoc assimilantur habentis 3 d os oculos , quae statim vident, quae inperspicuo bLferuntur : sic haec ifisecta animalia i cum non habeant aliquod, quod odora is orgamoim te gat ,& impediat, statim sine id spihatidi ve ore molesto, vel iucundo dijudicantra non enim
haec a identur remouere impedirnentum,cri inspiratio apericili, causa es meatu quiod Miui obseruiunt: animalia autem insecta cum non habeant tectos meatus, non indigenitaps δε tione; ct ideo sine inspiration olfaciunt: muntur enim aerU,non tanquam eo, qui inspirando trabatur, sed tanquam' eo,qui odori perferen di vim habeat, sicuti etiam & nos utilaur aere, tanquam odore perferen e:ad seri fori aiusque,
386쪽
- / . DE S Exta I RVS.ε remoueatur impedimentum : idem ergo est sensus odoris in virisque, eaedem operationes r
sensoria autem ita differunt ut dictum est. i
o viis odorsit realiter in medio. Op. XLI.
Prius natura est va-ν r , quam odora
Von iambodor prius est in medio ii quam in organo , videndum. est, 1 quomodo sit in medio, de quom do in organo, ex quo dilucidabitur quomodo fiat olfactio,vbi de essetia odoris pertractabitur. Quo ad primum, videndum est, quomodo odor sit in medio, & pro intelligentia praesupponendum est unum quod infra melius declarabitur odorem scilicet, suam subsistentiam habere in sicco, &humicla:sed siccum debet superare humidum: sapor vero e contra in humido superante siccum, adeo ut istae duae qualitates, puta odor, &sapor in mixtione sicci, Sc humidi consistant. l o, illi I
- Aliud praeipponendum est, quod si calor
est causa efficiens saporis, & odoris , prior na- rura est sapor , quam odor': nam calrdo agente in humido continuata actione, sit exsiccatio; Sccum omnis alteratio fiat de contrario in cotrarium, antequam est exsiiccatum humidam, ricipso
387쪽
P ει ipso superabundante,in hac actione consistui sa - - por agente postea ulterius calido in humidum, resultat odor pedi humidi eXsiccatione nun-- n quam autem siccum, per actionem calidi, con- ω iuertitur in humidiim,sed potius e contra.Qua .re sapor est prius natura, cum consistat in hu- ''mido excedete deinde resultat odor per amonem calidi 'evssiccantis materiam illam humi, dam i Quamobret materiam odoris appet lant exhal tionem liccani, quae peraction cae . 'lidi effluit a re odorabili, in qua debet admisce ci humidumi; quia simpliciter sicca, nullu odor Tem habent , sicut terra:itunh enim odorat te aea, quando est madefacta; & odorabilia , sicuthimiamata , cum iri ignem ponuntur, odorant, ab eis secta exhalatione:sed cum tota humiditas
cum mantinum sites rebus odorabili- 22t 2 bus effluxiones quasdam subtiles exhalari , il- π 'clasque in medium recipi; dubitatur irrequiratur in medium recipi fluxiones illas subtiles ubriue ad organum, vel potius ir tentionaliter ab odoribus assiciatur medium, de organum; his enim duobus modis est possibile odotem esse in medio, vel realitet , idest limul cum lumida aexhalatione, vel inte tionaliter, ut dicunt L
388쪽
tini, immutato medio per species intentiori Ies, vel secundum modum excogitatu ab A egi . aris non dio,sumptu ab Ammonio in antepindicamen
ζῶ.at.' iis, quod scilicet Od ,repliter sit in medio sine .siati. suo subiecto, idest sine exhalatione, qui modus .....' δ' est penitus impossibilis nam daretiir transitus accidentis de subiecto in subiectu, nec illa experientia locu habe quod stit icet lagendo pomu, remaneat,bdor in manu eo quia, v ibidem ait Simplicius , sic Philoponus in secundo de
Anima, manus non recipit odorem sine exhalatione subtili evaporata a pomo, quae est materia immediata ipsius odoris: euidentissimo signo, quia pomum remanet rugosum ,& diminuitur, eo quia substantiales partes pomi simul Cum odore exhalantur ; nec est imaginabileis, io,v odorem illum realem causatum in medio reis
liter multiplicari usque ad organum, quan - ' quidem odor est de qualitatibus secundis, quae
non sunt inuicem activae: albedo enim no pro ducit alteram albedinem, & sic odor, qui est in subiecto , non potest producere realenti Oxem, in medio : sed bene partes subiecti subtiles, in quibus est odor,per calorem extrahuntur, Scin medio recipiuntur, Vel per species intentionales, ut dicunt Latini, non facta exhalatione
389쪽
FA R s SE CUND A. aeti Prima ipsius Avicennae, quem sequitur Al- Prima opl. bertus, quod cum odor subiectetur immediate*' in materia sicca superante humidum, resolutavi caloris agentis, ita debet recipi in medio usque ad organum, adeo ut non possit fieri olfactus , nisi ista fumida exhalatio, in qua fertur
odor, adsensorium perueniat. b- Altera contraria huic opinioni est Auer. qui secun/aeontra Avicennam tenet, quod non potest dea liter odor evaporari ex corpore odorabit i, pectantum spatium, per quod recipitur, ad quantum non est possibile corpus resolui, & adducit experientiam de vulturibus, qui per quingenta miliaria perceperunt Odorem corporum Oc- ηcisorum in bello Troiano ; nec posset haec opinio subterfugere corporis penetratione,quandoquide illa fumida exhalatio est corpus, quod
per aerem penetraret: & propterea tenet, Od rem non egredi realiter a corpore odorabit i ,si cuti nec colorem a re colorata, sed intentionaliter agere in medium,& in organum: Verum quia huic opinioni repugnat experientia; Videmus enim in suffitis fumosam quandam substantiam simul cum odore evaporari, qua eu Yy pOrata
390쪽
ss D EIS E N S PBVis: porata , res odorabilis consumitur,& diminui Tertia D. tur; idcirco D. Thomas, & communis opiniti' tenet, quod per aliquod spatiunt siceuaptitatio illius fumidae exhalationi quae non est necesse Ut perueniat ad organum, tuinimmo si attingeret organu, non fieret sensatio, quod uniuscu iusque sensus propriu est, recepta ergo illa exha' latione per illam partem med ij. intentionali
ter deinde odor. afficit organum; cum h0c tu, a ii , men potest stare, quod nulla exhalatione egrediente a re odorabili, fiat sensus odoratus, in tentionaliter affecto medio,&ornano. Haed
sunt opiniones, quae circa hanc materiam pase sim vagantur , quas oportet sigillatim Axaqminare. t histi ci uixixioneWo Et primo illa opinio Avicennae nullo pacto ne Avicen. potest substineri in bona Phinosophia; nam vi
tra rationes ab Aue .adductas , quae maXamar
vim habent. Arist. etiam iii problerii. contra Democritum, & in libro de sens. Ec senii l. manifes e dicit, odorem non esse exhalationem , quia res odorabilis semper diminueretur ;ἴmodo experientia constat, corpora etiam minima conseruare odorem sine diminutione, Sc in lib. secunda r visensu de sens. Ec secundo de anima ait,pisces in aqua odorare: a longe enim percepto odore,