장음표시 사용
361쪽
Ρ A R s S E C V N IX A. sas accidenti sumpta, quae est inspiratio ipse, sina qua odorem percipi impossibile est, Galenus odoris sensum in cerebro ponit: quod pluribus
experienti js confirmat. Primo ex illo, qui a p-- diuturna destillatione, & grauedine odorandi sensum lae1um Η'abebat, cui occurrens,eX nigella contrita, oleo vetcri infusa, ac naribus instil- .: lata, quam adducto spiritu vehementius iuuersis ille attraxerat: adeo enim per triduum hoc medicamento utens melius habuit, quod quarto dio eiusdem medicamenti usu, grauem in intimo capite morsum percepit: signo euidentissimo, quod supra nares, & in parte ipsius Cere- . bri , odorandi organum constitutum sit. Alio signo hoc demonstrat, ex euidenti stilicet iuuamento ex strenutamentis capto, unde videtur cerebrum modo spiritu trahere, ut refrigeriam capiat, modo eunde reddere , ut noxia a se expellat. Tertio hoc ostendit, quod his, in quibus caput ex solis statione exustum est, odore rosarum, aut aliquarum rerum huiusmodi, n ribus admotarum, quae non iniucunde refrige rant, medela sibi adhibuere. His ita determinatis, Gai .ratus se fatis claro contra Arist. demo strasse, odoratus organu no esse in aliqua nariu . parte: sed satis intra, i 3 yentriculis scilicet int bb riori-
362쪽
m. ni. si inspira mdo odorem sentimus.
rist. menterarca hoc. Calen. acaeusat Arist. de obscurit te.
rioribus cerebri, vult assignare causam illius proprij actionis accidetis: xnde est, scilicet quod non nisii inspirando odorem sentimus,&adducta prius istius accidentis causa ex Arist. illaq redarguta, tandem ponit suam: de opinione Arist. adducit tex .in secundo de anim. Sc in lib. de sens. Ic sens in quibus vult non posse animal odorare , nisi inspirando: quia ante illam partem , in qua sit iudicium odorabilis, est tegmentum membranae simile, quod foramina illa tegit, per quae pertransiit odorabile ad partem illam, in qua , vis odoris cognoscendi posita est: quod opercu tu ab impetu attracti spiritus reseratur , ut sensibile ad illa partem perueniat idchoe intendebat Philosophus dilatatis per inspiratione Venulis ,& meatibus ,& in lib. te sens Ec sens. dicit, quod animalibus respirantibus
adest hoc operculu: in non respirantibus autem non adest, cum no esset, per quod reserari possisset :ssicut de oculis ait, quod animalia, quaedu ros habent oculos carent palpebris: alia vero illas possident,quae nisil abducantur,cernere nequeunt : contra Aristo t.arguit Galen.& primo ipsum accusat, quod in eius opinione indigeamuS vaticinio, cum non manifestetur locus, in
quo ponat Odoratus organum. Quod vero dicit de
363쪽
p ARS SECUNDA. 32 de foraminibus,quar odorando aperiri debent,
sicut Se pal pebra videndo, hoc in nasi meatibusi possibile est e de monil rat: nam in palpebris,
motus ille, si motus animalis, qui voluntari dcietur, unde nobis licet, quoties volumus, ct componere,&abducere palpebras: in odorandi vero sensu, non ita res se habet rapertio enim illius tegmenti. vel venulae, volui tat tras is piritus accidens esse,non nostrum opuς. Amplius reprehendit Arist quia non manifestauit locu , in quo haec foramina constituuntur: nam in naribus e me non possunt quia ea aeris soris irruentis impetus aperiret,nullo attracto spiritu, sicuti si quis vento, nares ob ijceret, aut si quis Calamo perforato, in naribus polito insufflaret,non reserantur ergo illa soramina , nisi inspirando; ex con sequenti, li darentur haec opercula, in naribus non Iltuarentur, & harusreseratio a nostra voluntate minime sit, quia nobis volentibus, nullo attracto spiritu fieret: si autem dices foraminum natio percula illa, tale habere motum , qualem cordis ventriculos, qui cum dilatatur , vasorum Ora aperiuntur,ct tunc aer in
greditur; si talem inqua) motum haberct haru
lo ramina, profecto nobis inuitis reserarentur sicut cordis ventriculi. Qua de re, nec nostra
Galen. a cusat Arii l. de insuthricietia,quiano assigna uit locum sque demonstrat no pocse esse in naribia1
364쪽
sas DE sENSIBUS. volutate aperiuntur,quia sitne aeris attractione haec apertio succederet; neq; nostra voluntate remota: quia sic lege naturae. Sed hoc no apparet , quia nunquam succedit, nili attracto spiritu, &tunc odorem sentimus. Si dices motus instrumentorum, qui respirationi deseruiunt, odor adi meatus dilatare, dc per hoc pestias moueatur, ac dilatetur, ad cuius motum consequi - tur pulmo,&facta dilatatione, odora di meatus Quod mea- dilatantur. Contra hoc arguit Galen.& admis- ratio non so hoc,pectus 1 cilicet, 1 eu thoracem per mulcu- qisi motum los dilatari, ad cuius dilatationem consequitur
pulmonis etiam dilatatio, ad cuius motum aer extrinsecus sequitur, tamen corpora aerem Ve
lientia, siue sit os, siue nares, seu guttur, non necesse est dilatari, quandoquide ista corpora
tantummodo aerem recipiunt, Ecno maiorem latitudinem sibi asciscunt. Quare haec foramina non possunt ab instrumentis, respirationi accommodatis reserari:maXime cum haec resera tio,aut nobis volentibus fieret, Sc sic nostrae potestatis esset, ea quoties vellemus aperire, Clia nullo spiritu ad lustii: aut naturae tantum Ope ratione fieret,qualis cordis motus est, Se sic non
. semper inspiratione cotingeret: sed proprium sui motus ordinem haberet, de sic contingeret,
365쪽
vt in idem tempus, quo dilatantur illi meatus, feret inspiratio,quandoque expiratio,& quandoque tota respiratione retenta dilatarentur .
Concludendo igitur dicit, si neque per se,sera
mina illa tunicae narium aperirentur, neque ad motum instrumentorum ad respirationem accommodatorum; reliquum est, ut id fiat impetu spiritus, qui sine attractione moueri potest,&ut id reξ e intelligatur,prssupponit Gal. Opinionis nunquam aerem ingredi cerebrum,nis1 dilateia ratio. tur, ad qua dilatatione sequitur attractio, & tuc fit odoris sensus antequam autem dilateturice rebrum,nihil in ipsum immittitur, etiam attracto aere ; & propterea dicit, quod obstructis
meatibus, ct facta attractione aeris, per os,&palatum, non ascendit aer ad cerebrum, etiam si habeat patentia foramina, per quae mucus, Ec crassa ςxcrementa diffluunt; ratio est, quia a . proprio repleto spiritu praeoccupatur: sed quando dilatatur cerebrum, datur locus, eXtrinseco 1 nouo aeri,& tunc fit odoris sensus.Tandem an- Α a ratis suit contra Arist. si natura illa foramina , pro V Ρ' 'sensu olfactus constituisset, utique frustra occlusisset opercut is, sicuti nec occlusit aures : melius enim est omnem sensum prompta habere operationem, quae non sic est in naribus, cum per
366쪽
S. D E 'ς E N SI B Vs inspirationem recludere opercula necesse sit, vi odotis sensus fiat.; nec valet instantia de oculis,quandoquidem no illos muniuit palpebris, Ut non semper essent apti ad operationem, sed quia molles erant, Sc facile ostendi poterant,ne laederentur , natura palpebras, quasi quaedam propugnacula,ad citissimam tamen nostrae voluntatis obedientiam dedit ,& omnino somni gratia: nam nullus in aere lucido, nisi conniuentibus oculis, dormire potest. Quare frustratoria esie illa opercula posita ab Arist.&potius damnum, quam utile consecuturum sensum odoratus:& ex consequeti odorandi organu in cerebri anterioribus ventriculis poni debere, concludit, & tunc percipi odorem , cum cerebrum dilatatur, aerem attrahen do. Haec fiant, quaecontra Arist.in proprio libello de in- . strumento odoratus habet GalenuS, quaesi VO-lumus restringere, in tria capita rediguntur. Aa l, ,. Primo enim probat, tum eX naturali pa αὐ . . tium narium constitutione : tum ex proprio actionis odorandi accidente, organum odora--φ' tus, non posse in naribus constitui. Secundo probat debere in anterioribus cerebri ventriculis constitui
Tertio frustratoria esse:opercula posita su-
367쪽
4 PARS S E C V N D A. salpra organu, quae Vult Arist. inspirando reserari.Hanc opinione secuti sunt multi recentiores, de Cociliator voluit, nares non esse certum, Scproprium olfactus organum: sed potius delati uum, cum per ipsas odorabilia ad primas cere, bri ventriculos deferantur, in quibus quaedam caruncular ad modum capitum mam miliarum siluatur, quae sunt proprie odoratus organum.
De vero odoratus instrumento, iuxta es s. men item,ubi Galeri opinio resellitur,eiusq. - an tione oluuntur. Cap. XXXIX. N hac grauissimorum Virorum Controuersia, & pro solidanda Aristot. opinione, illam q. explicando; illud primo notandum, quod Galenus, ut nimium loquax, nil mirum si multa in eoi siderate dicta, contra Arist effutivit; quorum primum dictum, quod nasus non possit esse organum odoratus, neque eX parti si constitutione,neque CX proprio actionis acciden te,& enumerando partes, quae nares constituunt enumerat tantum os, & tunicam,&frustra laborat ad ostendendum,quod nec os, nec tunica possites fa Organum, cum nunquam hoc senserit Arist.
368쪽
sed beneponit organum odoratus intra tunica. ut postea dicemus) quod debet habere natura, si nilarem , ut non recedamus ab his,quae dicta sunt secundo de parnanimal senationem scilicet,fieri per partem similarem, amonem vero
per organicam' nec unquam voluit Arist. nares esse organum sensus, cum constent eX par.
tibus dissimilaribus; sed bene quod in naribus sit constituta pars illa similaris, quae odorabile recipere habet, dc in qua fit iudicium; sicut dicebamus de oculo: in ipso enim , dc per ipsum sit actio videndi , cum sit pars organica; tamen in ipso oculo constituitur pars similaris,quae habet recipere visibile, de i ri qua est affixa potentia visiva, quae habet de vi sibilibus iudicare. Similiter dicebatur de auditui quin immo si residvolumus sententiam Arist. de organo perpendere, datur Vnum organum immediatum ipsiv.f. otiri. potentiae, quod constituit unum numero cum ipsa, cum de generatione generetur, eadem ..' corruptione corrumpatur, & est spiritus animalis, qui influit per neruos, ad partem illam similarem , cui affigitur, Ec ubi specificaturi;
eiusdem enim existes rationis animalis dicitur vitiuus, auditiuus, &odoratiuus appellatur secundum partes, quibus affigitur ; de secundum
369쪽
pΑRs s E. CV ND A. 333diuersas actiori es, quae in illis partibus organiticis fiant, de hoc organo in tantum dictum sit: supra enim fusius fuit distincte tractatum: estat iud organum actionum,& hociab Arist. in ipso odoratu dicitur esse nasus, in quo debet constitui pars illa similaris, in qua est affixus spiriatus olfactivus vivificatus a potentia immediate sibi unita, Sc in qua fit iudicium de odorabilibus : hanc distinctionem organorum non feci dGalen. Sc propterea argumenta sua nihil concludunt contra Arist.&facillime solui possunt: nam cum probat nullam parte, quae nares con sti tui t posse esse organum : non enim OS, Cum nec tactus sensum habeat, nec tunica, quae intus substernitur, cum siti communis, &continUetur cum illa palati, Sc faucium , eo quia illa tunica exilibus neruis disseminata est, Sc propterea vix sensum tactus obtineat; huic inquam Respond rationi facile responderi posset: nu quam enim Galeonu. imaginatus est Arist. sensum odoratus consti ' μ' tui in tunica, neque in osse, dc propterea dicebamus supra Galenum frustra laborasse: sed bene voluit tunicas, Ossa, membranas, ne TUOS, constituere nares : quae dicuntur organu actionis odorandi; sicuti in oculi constitutione, ad faciendam visivam actionem, in quo aliud est organum
370쪽
ganum,quod est similaris pars, in qua aTxa est potentia visitua, quae recipit visibil ia , in qua sit iudicium,& est humor crystallinus; sic& in ipso odoratu aliud est organum actionis auditius, quod dicitur esse nasus; & aliud est organum sensationis, in quo est aiuxa potentia olfactiva,& est quaedam pars silmilaris, quae recipit olfactile, contenta intra nares, ut ibi possit fieri iudiciu , sicuti humor crystallinus intra oculum: quae autem sit haec pars, infra declarabitur. Responde- Similiter respondebitur ad aliud argumen
sationem. tum , qUOd m BIOTem Vim Videtur habere, quod
semper natura in constituendis organis secuta
est similitudinem naturae sensibilium ; hinc dicit ipse quae proportio odorabilis, quod natu-
Tam retinet vaporis, cum tunicis, ossibus, ct ceteris partibus, quibus nasus constituitur, quae sellitur naturam habent terrestrem: sed vide quaeso, cii '' ' quo pacto inconssiderate loquatur, cum possit retorqueri argumentum contra ipsum, Sc peterem , quam proportionem habet odorabile, quod est de natura vaporis cu cerebro, seu cum carunculis illis mamillaribus, quae sunt de natura cerebri, profecto hoc argumentum vim habet,& contra ipsium concludit : nam organum Visus proportionatur cum visibili; ambo enim