장음표시 사용
321쪽
at D E S E N S I B V s. ruectrice facultate, qua cum aqua etiam communicat,ad auditiuum usque transportat. Tertium dictum: hinc sequitur diuersos causari sonos, ut acutos, dc graues , atque ex his mixtos , secundum diuersitatem , dc diuersas qualitates corporum percutientium, dc percus sorum: aliter enim sonat aes, argentum, plumbum , ferrum, dc lignum, secundum quod plus, vel minus aquae, vel aeris, quae transuectricem sonorum habent potentiam, miXtionc obtinet;
haec enim ut dictum est dc si in nora sint,
sonum autena praestare possunt, cum dissipari prohibentur: vertim in hoc differt aer,&aqua; quod aer permittit percussionem ante disii pationem, &sic propter velocitatem percutientium, de eorum laeuitatem, cum unus,& infractus permaneat,sonum edit, &propterea dicebat Arist sonus est motus aeris qui dissipari non potest: aqua autem propter eius crassitiem,non
permittit percussionem ante dissipationem; de ideo in aqua , non sit sonus, bene per ipsam transuehitur sonus, cum ,& ipsa etiam habeat dijchen. Quartum dimam,non quemadmodum illuminantis praesentia in diaphano in potentia, Scipsius coloris praesentia in diaphano actuato
322쪽
p A K s s E CUNDA . os coiifestim, Sc sine tempore agebant, sic,& lini sius sol idi sola praesentia in eo quod sonum edere valeat, sonum agat: sed requiritur, Ut percu- atiens cum motu, Ec tempore agat: agit autem
affectionem immittendo , quae est ipsa percus sio : ex qua quidem assectione actio resultat, quae est ipse sonus. Erit ergo sonus actio per ν opith s cutientium ex percussion ς resultans: hice Rutu 'actio, quae sonus dicitur, sicuti, & ipsa percussio,absque ulla diffolutione, in toto aere diffunditur, quousque Unus continuus, & infractus permanet: cum autem dissipatur non amplius percipitur: verum non simul secundum omnes partes: sed priores, & magis: prius enim afficitur illa pars, quae apud solidum reperitur, &Vna cum reliquis totus aer afficituri: non enim secundae parti lar a prioribus percutiuntur, aut figurantur, , sed una afficiuntur, atque formantur vi Vtar verbis Alex. ab eo qui ex prin- is cipio percusiit, atque egit: non enim alia ratio- is ne tota ubique eadem esset affectio, & si magis is priores partes, quae apud solidum reperiuntur is afficiantur, ut propterea magis, dccelerius au- is diant, qui propinquiores sunt, quam qui prin riculabsunt: motus ergo soni non est per aerem, is qui latione moueatur, sed per aerem, qui sua
323쪽
ttatisvectrice potentia assectionem a percussione factam perferat, atque deducat. Dclaratis ad principale quaesitum itale quaesitu. respondenda , Censeo. Vtrum ad percipiendam sonum, requiratur motus aeris usque ad auditum. i. Respondeo quod non requiritur motus ae-
ris, qui latio dicitur itolin sonus non sit timotus aeris, sed actio percutientium in aere recepta, qui aer sua dijcheitate, seu transuectrice potentia , ipsam actionem ad auditum traducit. Quia si sonus esset motus, vel actio aeris, non darentur plures species seni; sed uniformis ellet sonus , sicuti aer, & hoc patet, non solum ex diuriis: sed auctoritate Arist. qui vult sonum continuari cum aere coplantato illo, qui est auditus
organum; modo tantum abest, ut ille aer complatatus moueatur, quod potius constituatur abi Arist. immobilis, ut possit sonos recipere; quia si moueretur potius desti ueretur auditus,Vt CX-
perientia constat: nam si quis strepitu magnum Prope aurem percipiet, profecto impeditur auditus,sicuti diximus stupra de illis, qui degut pro-
nuia si .5 pe CataractaS Nili. Continuatio ergo cum aere
complantato secundum Philosophum, est a Te-:4.2.42 Ηψnum causataru a percussione, & actionum
324쪽
pqA R s S A C V N D A. Mypercutientium traductio,que proprie sunt soni: quando enim ex percussione afficitur aer imia mediate corpori solido percutienti, de percusso illa eadem affectio , de sonus, qui est actio illorum Corporum communicatur toti aeri, qui ex velocitate percutientium seruatur unus,Vnutate continuitatis, ct infractus usque ad aerem complantatum: qui cum sit animatus a spiritiabus ibi affixis, iudicare, & discernere potest sonos, sub speciebus acuti,&Erauis; Nec reqUi- Non requia
runtur aliq ipecies intentIonat es, quae haberent speeie, in-
representare sonos intentional Iter Iactos, Vt VΟ- quae habe
lebant latini: namque ultra quod esset multi- c. zzplicare entia sine necessitate: istae enim species 'μ' essent superflua , cum affectio tantum ,&actio sonantium, qua proprie dicitur sonus,per medium ad auditum traducitur absque vita dissolutione, & propterea tota ubique eadem est: .sequeretur etiam aliud ut supra dictum est quod non possctemus iudicare distantiam, vehementiam , ct celeritatem soni; Sc Arist. in tex. 86 uit sicuti sine lumine non esset colori, sic, neque sine sono, quod acutum, Sc graue; nec requiritur alia species intentionalis, lume enim non est species coloris; Quod si quis dicat flan- si V M.' te Vento a contraria parte in qua fit sonus non ' 'μ' 'ita
325쪽
Alterius quaesiti disi solutaOa
xss, DE 'SENSIB V se ita perspicaciter audimus, ex quo videtur, quod requiratur motus aeris usque ad auditum, qui quidem videtur impediri a motu contrario. Ad hoc dicimus, quod si quis perfecte ponderabit nostram opinionem, ex hac experientia confirmabitur potius,quam et idetur: na in dictum est, quod illa assemo,&sonus causatus a percus o ne durorum corporum , sua Velocitate debet praecedere aeris dissipationem ; dc donec per maneat aer unus continuus, de infractus, semper conseruatur ille sontis usque ad auditum. blante ergo vento e regione, dissipatur aer, nec seruatur continuitas , dc propterea impeditur auditio, non ergo requiritur motus aeris: sed continua, assectionis, & soni traductio, quae in aere sua transiuectrice potentia dijches, dicta, usque ad aerem complantatum continuatur. ιEx his sequitur alterius quaesiti dissolutio , an scilicet sonus sit in percutiente, vel percusso, vel in utroque : ad quod dicimus sonum esse .utriusque actum effective , scilicet ab utrisque causatum , materialiter autem susceptum iis aere , qui, & si sui natura sit insonus, ut volebat Philos propter eius fluxibilitatem, sonum tamen recipere potest, cum infractus velocitate percutientium, quae eius dissipationem antecedunt ν
326쪽
P ARS SECV Ni A. a sdunt; sesuatur. Illud tamen animaduertedum, quod quando aer effective sonum causare potest; tunc scilicet quando aer vim per tussi subit 9 sicuti in flagello, Sc flantei vento maXimo , a n ranci suscipit vim percussit, ex consequenti effectiud producit sonum: quamuis pollea alia pars vicina, de continua percussae, illum suscipit, Sc defert: sic dicebamus supra sonum esse acri aliδnum , adeo ut Aris . ipsum insonum appellauerit,non enim ex proprio ipsius motu so-
rius sit sed vel cum ipse in aliud quid, vel aliud 'quid in ipsiam aerem inciderit. Concludendo Cocludini e igitur dicimus sonum esse actum percutictiUim, tia, & an sit se ad idulcem,receptum in aere, qui non pote ' dissipari, usque ad auditu me unde corellarie se- quitur aerem non moueri motu locali nam volebat Arist. aerem non posse dissipari, ad hoc, quid inrelut sonus causetur, de si dicat sonum esse aeris m, pictis
motum qui dissipari non potest, vel intelligi '''' tur causative ut dictum est idest sonum causa--ria motu, vel, &. melius intellis itur per motu
aeris, ut exponit oimpl. non motum, qui dici- artur latio , quemadmodum eorum qui saltant: dedi velocem percussionis, atque actionis succeLsionem usque ad auditum , unde volebat Phil sophus hunc motum debere continuari cu aere
327쪽
dios I D E SENSIT VI. .complantatoi, qui sui natura e st immobilis, ms tu locali : haec autem percussio,&actio eum, tota ubique eadem sitit,ab eo, qui primo percussit, Ec egit, totus aer afficitur, dc .quasi compatitur idonec unus cotinuus, ct infractui seruetur aeri
lex hoc innotescit modus,quo fiat Echo:sed prius videndum cst, quid alij senserint.
lfficilis admodum fuit haec tractatio de Echo apud auctores, Sc diuersidia
uersa sentierunt, secundum Varias de sono opiniones, qui .n. Voluerunt in sono eandem aeris parteci percusiam ad auditum peruenire, ut Avicennas , Veluti sagi ta ad scopum : voluerunt etiam in Echo eandem partem aeris primo elisama percutiente per medium transsire, eademque inueniens ob-s aculum, iterum regreditur, Sc bis sentitur. Illi autem qui voluerunt sonum fieri multiplicatis nouis percussionibus dixerunt, cum sodus occurrit alicui obstaculo, adeo ut non amplius multiplicare possit nouas percussiones, propter obstaculi duritie, aer percussus retrocedit, semper percutiendo alias diuersas partes, de sic sen-
328쪽
p A R s SECUNDA.titurbis sonus: disserunt ergo hae duae opini nes in hoc', quod in prima unus met aer sit , pri- .mo percussus, ct rediens idem nu mero,bis per cipitur sonus. In secunda autem bis percipitur sonus ; sed non idem numero : sed specie, cum secundum diuersas partes aer percutiatur tam in primo is es; quam in retrocessione, sicuti in fluctibus ictis per: circuitus apparet. ti Ali j autem voluerunt sonum retrocederemin. Echo, esse diuersum specie a priori: na prior poterat esse ab anima factus, posterior autem ab inanimato obstaculo. Quae omnes opiniones, obseruatis his, quae dicta sunt supra,faciliter reprobari possunt: nacum determinatu fuerit impossibile este in so- briis. no, aerem moueri , usque ad auditum, iam cla re patet nullo istorum modo ru posse fieri Echornam in omnibus his opinionibus praesupponi iatur aerem usque ad auditum moueri, vel eundem primo percussum, vel diuersum : & cu non possit fieri hic motus aeris, nisi in multo tempore, impossibile videtur in Echo fieri tam citam adris moti retrocessionem: maxime si fiebri deberet per multiplicatas diuersaru partium aeris percussiones, sicuti in fluctibus apparet. QDd absurdum etiam sequeretur si illa prima
329쪽
pars a eris percussa, illa eadem propteriobstac tum retrocederet, non enim adeo seler & veralox hic motuς fieri posset , 'maxime, quia, dithum est)in his quae proijciuntun moues sem. per debet simul esse cum res mora,& percutiens eum re percutia, quod in imaginabile est in v ee ,α in Echo , si cum motu aeri; fieri debercti Mu ito peior. censenda est illa opinio, quae vultionum ab obstaculo retrocessum, esse cliuersum specie a priori, tanquam ab inanimatu forma tum: nam quo pacto eaedem syllabae articulate proferentur in retrocessione soni, ab obs aculo facti , quod non potest fieri ab eo,qui immedia id tibiam pulsauerit; quantulacunque enimrex CLlens fuerit tibicina, non potest voces articulate Oxprimere per tibiam: quomodo ergo ab obsta culo in animato eadem syllaba retrocededo primitur: non enim est diuersus sonus specio, ut ipsi autumant, cum eadem n nero syllaba articulate profertur. ' i , Reiectis ergo his opinionibus , cie stando de cisis, facile est videre, quo pactosat Echo sipre- supponamus non requi ri motum aeris ad persi ciendum sonum, cum sonus sit actus corporum percutientium lsu igatorum, qui suae percustionnis velocitate praecedant aeris diu ipati ein,
330쪽
sea coticauitate ori invii ratem ι& infrassiliariqm adiuuat eanderii assectionem; qu, soniti dicitur, aerii libi tintinuo tretrocertando communicar, clava non finio hecte pro pter solidi obsiam turre coit a municati est haec compassib υτ die uim silhul abeo,' qui a principio percus it; cum tota vbsque eodem si asses io r magis tament&ipbius secundum pro x i m toros prim o perblitient is tes,adeo,Vt naa.
sis, & cel e rius addi ant, quit propei sunt p quain tui procul, timc efiicitiislachis; in qua haeccon
heat Vmsi continisus,& infractus, quod patet in r: celari vasis aqua pleni circumuolutione,clus no ' epermittit aquamcadere vase, etiadideorsum
fit sonus; Se seruatur donec aer non dissipetur. Secundo consideratidum est quod si aeris continuitas,& infractio seruetur donec appel-