장음표시 사용
391쪽
P A R S S E C V N D A. 3ssrunt ad escas, tam die, quam nocte; ex quo non per Visum,sed per odoratum:no ergo Odor potest esse exhalatio,nec cu exhalatione, quandoquidem in aqua destrueretur . , Amplius non posset per aquam penetrare Tinia ea-- deorsum, sed potius sursum petere, siue silva porosa, siue fumosia. Crocodili autem olfaciunt lea,quae sunt super aquae superficiem; appensas enim carnes prHentiunt,ad quas non videntes
accurrunt, cum noctu etiam Veneraturi: ergo
odor non est exhalatio, neque cum exhalatione , vltra ea, quae dicta sunt ab Auer.& Philo- stati,nε. pon .non enim potest per tantum interuallum, dEm is
per quantum fit odoratio, effluxio corporis fie- us 'ri , ct daretur corporis penetratio.
Nec valet euasio ad euitandum corporis pem Coniti euanetrationem, quod aer cedat eXbalationi, quae . . ''E portans odorem ad sensorium peruenit,hoc in- ρ '
quam non habet locum; nam Arist. vult aerem esse medium istius sensus,& ipse debet cum Organo cotinuari; ergo li exhalatio usque ad sensoriu peruenire deberet, Vtique cum aere per ueniret, & sie daretur corporis penetratio; re
statiergo manifestu, quod odor: non peruenithdsensori u cum exhalatione, etsi ad sensorium attingeret, exhalatio potius Ecderetur organu,
392쪽
sue 6 DIE; S E N S a B v x quam seret sensatio : illa enim exhalatio e stet materia immediata odoris, Ec sic sensus perciperet materiam odoris, dc sine medio,quod est contra Arist. expresse,cum proprium sit uniuΩ. . cuiusque sensus percipere speciem sensibile si- ne materia, & sensibile politum supra sensum non possit facere sensationem. Opinio autem Averr. dc communis, quod odor intentionaliter afficiat medium, dc organum: in hoc enim conueniunt, quamuis Communis opinio velit,quod aliquando a re odorabili possit fieri effluxio tame omnes in hoc concurrunt, quod intentionaliter odor afficiat sen-C6ira alia, Q rium, siue fiat effluxio, siue non. Haec inqua ei alio- opinio apud me non est intelligibilis : per inte-tionalem enim affectionem, nescio quid velint, nam si volunt eo pacto odorem afficere sensorium , sicuti colorem oculum, quod videtur as. sentire, hoc est contra determinata de vitione: color enim afficit organum suu per habitudinc,
sicuti fit dexter aliquis per positionem, dc habitudine: immo Arist. in lib. de sens.& sens. contrarium expresse determinauit: mouens enim
quaestionem, an omne sensibile prius sit in medio, quam in organo, determinans dicit sonu, ct odorem prius esse in medio, quam in orga
393쪽
PcA, IUS ET CUNDA . ssetrio, quia post percussionem exauditur sonus, scprius qui proximus est odorem percipit, at non est silc in lumine, Sc colore, ipsa enim per habitudinem praesentiae sunt in medio, de sine motu,nec prius sunt in medio,quam in organo sed simul:quare no est idem modus cu odore, Ec sono, dc haec assectio, quae fit a lumine, de colore non dicitur intentionalis sed per habitudinem praesentiae; si vero per intentionalem assectionem, olunt illam,quar fit per species intentionales repraesentantes obiectum, iam supra s iis demonstratum est, has species esse chimericas, nec esse admittendas in reali philosophia: quibus adde hanc rationem nuper adductam: nam sit darentur species, utique principaliter propter sensum visus,& ut obiectum fiat pra sens ipsi potentiar,cum aliud esse habeat in medio, de in organo, quam in subiecto; propterea dicunt dari species, quae receptae in medio habent repraesentare obiectum ipsi potentiae: sed Arist. in loco citato clare dicit colorem, de lumen non esse prius in medio, quam in organo, dc peruenire line motu; ergo non requiruntur o
species, Ut repraesentantes e sed ea est natura
d. aphani, ut transparere faciat obieinim, donec in terminato diaphano recipiatur, ubi non am- . δ plius
394쪽
potentia, quae est in medio , &in organ cuiuscunq; sensus recipiendo sensibile persincitur, & no corrumpi
plius trafisparentiam:sed apparentiam faciat, mcuti fuit abunde supra declaratum; quinimmo Aristiresecundo de pari. anim. de in lib.de sens.& sensi vulit thoe pacto obiectum afficere me, dium,&organum, quemadmodum id, quod assii est, id quod potentia tale; &sic antequam sensus recipiat, dc cognoscat senssibile, est potentia illud, cum autem receperit, sit actu i Ie , quod in omnibus sensibus seruari debet ieX quo modum , quo sensibile afficiat sensum
Et primo notandum hanc actionem, Sc paLsionem , non esse proprie alteration C, quae corriruptiua dicitur : sed potius perfectiva, secudum quam non Corrumpitur illa potentia, quae recipit illum actu, sicuti in passione corruptiua, COT- rumpitur enim poteritia ad calefamonem, adueniente actu cathfactivo; quia cum illa potentia stabat priuatio, qua adueniente forma cor rumpitur ,' potentia aute geometriZandi, adueniente astu geometrico perficitur, Sc nota corrumpitur , limit iter potentia aedificatoris peracti dificandi is ic emo in vn oquoque sensu, potentia; quae est in medio,de in organo recipiendi sensibile, sen tiendo perficitur. Oportet modo videre,quam potentia habet medium,&or
395쪽
m Hubnte quant i eripiat sensibile quae per receptione tabilis petiscessu r. qu la non eade tenera est in unoquoquei sense : diuersis sunt . Gg0 actioneς uniustatiusque Getiam si omnes perfective, & primo potentiisquam habet medium, &brganum insensis visus, est diaphaneitas , quas adueniente holore, es lumine perficitur, fictili potentia geometrae peractum geo,
m et risurn, n on in immed uitia a colore colora tur, v nde dicebamus supra,hanc actionem, per
quam sensus sit similis sensibili,non terminari in ut te rationem,sed in iuda ςiunt; unde sensus vi sus fit si Hista colori,ipsum iudicando i sim jliter . dicebambs de audith: pore taenim aeriit ad recipiendum sonu dijcheitas si ilicet , aduenien- to sono potacitur; simaelit netiamdicendum est de odore t est enim odor in medi a exeb in . alia; eluis perfectio quaedanai, i& situs illius potentiae,quae est in utrisque, tran sportandi scilicet odorem, i& silc 'on si odos inmedi , nec realiter C sed pecte ino eius potentiae, imae, est transportatrri odoris, sicuti color diaphaneita iis , non enim, bd6h alterat ipsum aerem, quod stilicet faeiat ipsum odorum, quia tur odor causaret odore na,quodnon potest esse in secun
dis qualitatibus: albhdo mina non . it albedisssi Liai nem
396쪽
36o . A uis Vs Inga Ia et Mnem, neque odor migrat de subiecto in subiectum:sed perficiens illam potentiam aeris, quae est odorifera, seu transportatrix odoris δεο υν dictam, & inspiratione in animalibus sanguineis, apertis meatibus ad sensorium usque communicata, ibique potentia sensitiva assiva,similis sit odorabili, non per alteratione hased tu dicando odorem sic ergo est odor in medio, & in organo,hoc perbelle declarauit Ι'hilop. his vero bis : Non est autem existimandum, sicuti dixi,'' oportere illos vap6res, in quibus sunt odores adis sensorium accedere, id quod ex eo manifestum D est, quod pisces quoque olf ciunt ι : sed quod hi
,, aeris & aquae odoriseram faciant facultate nonis utique aquas substantia odorem admittente ;
sed eius iam Levitate perfecta, sicuti & a colo- ribus non ipsi aeris substantiae qualitas linduri tur; sed colorum eius transportatrix facultas is perficitur.
Et hoc nota bene, quia per haec dicta modu, quo odor est in medio manifeste percipimus, de si hoc vqlunt expositores per intentionalem lationei , inter nos nulla est discrepantia; sed satis clare ex his educitur, illas species intentionales esse frustratorias,cum sensibile sine earum auxilio hocpraestare potest, perficere scilicet
397쪽
pΑRs s ECUNDA. 36xillam potentiam 3ίν aeri,& aquae Communem ; patet ergo quomodo potentia olfactiva sit organica, de per medium Nolor dimam operatur , supe est modo videre, quomodo recipere, de iudicare habet odorabilia, quae erat altera particula in desinitione possita. Despeciebus odorum, for quomodo sensus opactilia iudicet. Cap. XLII. Tsi ex dictis colligere posis mus modum, quo potentia olfactiva rectapit , dc iudicat olfactilia r pro clariori tamen notitia videndum est ;quot sunt species olfactilis, Sc quomodo facta illorum receptione in organo potentia illa iudicare habear. Odorabile igitur tin sicco & humiado constitutione habere, sicuti& gustabile: longo sermone,&rationibus demo strativis o si cndit Philosophus in libro de sens Sc sens Sc vult species odoris , a gustabilis speciebus cognosci debere. Primo, quia sensum odoris omnium animalium pessimum habemus; tactum autem exquisitissimurn, Sc gustum , qui cum quidam tactus sit, ab eo certiores species, & distarentia nasci debent: insuper gustabile natura pro cedit
- Nalm is 3 an Cdoris species a gu stabilis speciebus cognosci debent , cum ad illat habeant pt portionetu
398쪽
nem, neque odor migrat de subiecto in subiectum sed perseiens illam potentiam aeris, quae est odorifera , seu transportatrix odoris ruri dictam, & inspiratione in animalibus sanguineis, apertis meatibus ad sensorium usque communicata, ibique potentia sensitiva affla ,ssimilis sit odorabili, non per alterationeita sed tu dicando odorem :ssic ergo est odor in medio, & in organo,hoc perbelle declarauit Philop.h is veris bis : Non est autem existimandum, stituti dixi, ,, Oportere illos vapor es, in quibus sunt odores ad ,, sensorium accedere, id quod ex eo manifestum is est, quod pisces quoque olf ciunt ι sied quod hiri aeris; & aquae odoriferam faciant facultate nonis utique aquas substantia odorem admittente ; sed eius iani laeuitate perfecta, sicuti & a colo ribus non apsi aeris i substantiae qualitas tundiri tui' ; sed colorum eius transportatrix facultas is perficitur. Et hoc nota bene, quia per haec dicta modu, quo odor est in medio manifeste percipimus, de si hoc vqlunt expositores per intentionalem is neir , internoς nulla est discrepantia; sed satis clare ex his educitur, illas species intentionales esse frustratorias,cum sensibile sitne earum duxilio hoc praestare potest, perficere scilicet
399쪽
pΑRs s ECUNDA. 36r illam potentiam nο ν aeri,& aquae communem i patet ergo quomodo potentia olfactiva sit organica, de per medium dimam operatur , supe est modo videre,quomodo recipere, de iudicare habet odorabilia, quae erat alte
ra particula in desinitione possita. Despeciebus odorum, ρας quomodo sensus opactilia iudicet. Cap. XLII.
Tsi ex dictis colligere possumus modum, quo potentia olfantua recipit , dc iudicat olfactilia r pro clarita riori tamen notitia videndum est ;quot sunt species olfactilis, Sc quomodo facta illorum receptione in organo potentia illa iudicare habear. Odorabile igitur in sicco & humiado constitutione habere, sicuti& gustabile: longo sermone, & rationibus demostrativis ollcndit Philosophus in libro de sens Sc sens. Sc vult species odoris , a gustabilis speciebus cognosci
debero. Primo, quia sensum odoris omnium animalium pessimum habemus; tactum autem
exquisiuissimum, Sc suitum , qui cum quidam tactu sit, ab eo certiores species, ct disserentia nasci debent : insupergultabile natura praecedit
cies a gu stabilis speciebus cognosci debent , climad illas liabeam pi pol tionetu
400쪽
Distitetia inter gustabile. S odorabile.
odorabile: nil enim est odorabile, quin priuasit gustabile : evaporatione enim facta a regustabili, odor persentitur,& generatur : gustabile aute non potest in simplici re costare; sed inmixta, similiter&odorabile: nultu enim simplex gustabile est, cum gustus sit propter alimentum ; nullii autem nutritur simplici, cum quod nutriri debet mixtum esse oporteat , Scpropterea nullum corpus, elementis simplicibus nutritur: relinquitur ergo, quod cum nullum elementum simplex sit gustabile, pari ratione non potest esse odorabile : sed bene gustabile prouenit ex admixtione , sim ili ter & odorabile. Illa autem isceri facillime possunt, quae magis sunt passiua:huiusmodi autem est humidum , de siccum ; ergo in humido, de sicco materialiter constituitur gustabile, & odorabile; agens autem causa utriusque est calidum : sed haec est differentia inter gustabile,& odorabile : nam gustabile in humido constituitur superante siccu, ex permixtione scilicet utriusque, calido digerente, & concoquente, resultat sapor ,&gustabile, in quo cotinuata calidi actione, humidu deperditur, &augetur siceum, in quo consistit odorabile; & propterea dicebamus gustabile natura praecedere odorabile,