장음표시 사용
411쪽
factus, ficus&alia sensibilia, proprios sensius;
Vnus autem modus: omnibus comunis est, ut voluit Arist. secundo de partibi&iri lib.desens Scsens id quod ama est,afficit illud,quod potentia est; de cum amrctu illi, quod acta est ; hinc colligere debemus, ea asses ione si
ci sensum, qua ad adhu reducitur; sensus autem non reducitur ad actu alteratione corruptiua,& transmutatiua subiem:non enim visus colo Tatur a colore, nec auditus se sonativus, immo nec medium tali alteratione alteratur: sed bene vi sus fit similis colori in eognitione:ad hanc enim alterationem,qua perlamua dicitur, ter- :M. undς minatur actio sensibilis: unde Aristot. in lib. de sens. & sens dicebat sen tire sit , sicut scire, non s1cut addiscere, & sicut contemplari: quemadmodum enim intellectus contemplando, vide
tur quod amodo itangere speculabile, Sc ipsum intelligendo fit illud, sic sensus 4 selisibili redu-
citur ad actum, hac alteratione perlamua,qua- . tenus cognoscendo ipsum ei similis fit,& medium recipiendo sensibile, reducitur ad actum, secundum illam potentiam, quam habebat,an- itequam illud reciperet; Vnde aer, & aqua,&ce- citera huiusmodi, quae sunt media recipi C di Vis sebile,habent potentia, quae dicitur diapbaneitas, i , quae
412쪽
quae a lumine,& visibili a tuatur, ct aer, qui est mediu transportadi sonu habet potentia,quq dicitur diataeitas, quae a sono similiter actuatur,no per alterationem corruptiua sed potius perfectiva, sicut potentia geometricia di per actum geometricum: sic dicendu est de olfactu, qui ab odore fit similis rei odorabili, nulla alteratione corruptiua praecedente, sed potius perfectiva,
quae terminatur in cognitionem: similiter in medio, & organo nulla inducit alterationem, nisi secundum illam potentiam, quam habent, antequam recipiant odorabile:haec autem dici- . turno υν idest odoriS transportatrix non enim odor in aere, & aqua generatur, cum sit de numero secundarum qualitatu, quae non habent, ut possint generare alias similes: non enim color generat colorem, nec sonus sonum, sic nec odor odorem : quod notauimus supra de menis te Philop. his verbis: Non est autem existimanis dum, sicuti dixi, oportere ipsos Vapores,in quiis bus sunt odores ad sensorium accedere, idqueo ex eo manifestum est, quod pisces quoque olfari ciunt, sed quod hi aeris, Sc aquae odoriferamis faciant qualitatem, non utique aquae substantiari odorem admittente; sed eius iam facultate per- ,, secta, sicuti & a coloribus non ipsi aeris substantiae
413쪽
pΑKs S E C. VND A. 3 stanti aequalitas innititur; sed coloru eius trann portatrix facultas perficitur. l 1 sb. i
Ex quibus iam clare patet, quom odo olfacti ite afficiat sensum, & quomodo sensus olfactus sat similixolfastili, lisc quidem conditio gene
rim copetit unicuique sensui. Ad complementum autem tractatus de olfactu oportet videre, mi in odor nutriat. ' ἰ
Anc quaestionem de intento pertra-S E l n flat Arist. in lib. de sede sens So sens contra Pythagoricos, quos sequutus est Galenus, qui in pluribus locis hanc videtur tenere opinionem, quod odor nutriat dc praecipue in secundo Aphor.xj.ubi exponens Hippocr. A phorismum, facilius implemur po- tu , quam cibo, adducit ipsius verba in lib. de ali mento: Quicuque indigent citissima adiectioiane,hum idum remedium ad recuperandas vires optimum est: ubi autem celeriore, opus est,Odorabili. Ex quo capiunt qui Galeni doctrinam sectantur, quod odor nutriat, Sc.citius nutriat&xj. methodi habet, quodcu scopus viriumsit ipsarum custodia : sic inorboru eorum ablatio;
Galenis vis detur tenereopin.hac quod odor nutriat. s
414쪽
&quia vires constitu utur in spiritibus, partibus carnosis,& solidis :fecundum horu diuersitate, custodia requiri Mimili m exhibitionem, subla
tio contrariorum: & propterea custodia spiri' tuum ex respiratione transpiratione,& qui exsanguine attollitur Vapore c0nsequitur. Inter has autem res res purabiles, & transpirasiles,&Vaporosas, profecto res odorabiles incliadntur. Ex qua auctoritate Conciliator inducit ratione
ad probandum spiritus nutriri rebus istis odorabilibus, de vaporabilibus, hoc pacto, id nutritione indiget, qu bd re l ui tur , & deper di tu r: huiusmodi butem sunt spiritus, partes carnosae,&solidae ,& ut volebat Galenus loco allegato a similibus sit restitutioi. V nde si spiritu Gesoluu- in , deperducitur a spiritibus restaurari, stitui debent: und adducit pollua multaeXem,pla,& experimenta, ut in syncope ;. Sc animi deliquio,restauratio sita rebuq odoratis,& suffitis;filii vi voluit Auic.mulierlaccidat, e matri cis praefocationes tunc enim potius laetidis , et grave olentibus medetur, et adducitur mirabile de Democrito, qui cum esset C Vita eXcessurus, tempore, quo Abderitae festos dies celebrabant , petier ut a Democrito, ne tuc deced ret, ne ciuitas elui obitu contristaretur in die
415쪽
p ARsas Ε C V N D'A. xxx bus festiuis; ad quorum preces, tribus, Vel qua tuor diebus adhuc se superstite promisit, de ius sit sibi afferri vas melle plenum, quod saepius odorado, adhuc quatuor diebus superuirit. Aliqui alij dicunt odorasse fu rnu, in quo panis erateoctus, &sic eum superuixisse. Quinimmo demente Galeni, Conciliator affert non solum odorem nutrire, sed aerem;&ad auctoritatem Aristi quod nullu si1mplex nuiciat , dicit hoc Veiarum esse ; sed odorem nutrire, qui est mixtus: accipit enim odorem cu fumida exhadatione, sicuti& aerem, qui etiam nutrit, non tamen ut simplex est, cum non detur elementum simplex :lic vult, quod aer, & aqua nutriant. Vnde in limpidissimo flumine vivunt pisces, curri non indigeant multa nutritione, sufficiens est illa parua mixtura, quae in limpidissima aquae reperitur, cum no detur penitus simple aqua, sic de odore: non enim dicit ipse, quod odor,ut
intentionaliter receptus in organo nutriat;sed mediate, & improprie,accipiendo autem odorem cum suo vapore mix tu m,non solii m nutrit. spiritus, sed ceteras partes confortat, ad quod
sequitur vera nutritio ; haec dicit : iste Doctor , conciliando Aristotelem cum Galeno; in qui-'bus illud certe elicitur , quod nomentatritionisi
De mente Coneil nosolum odor nutrit, sed
416쪽
odori impositum, aequivoce ipsi competit, ut ex Arist. addiscere possumus, qui in libro de senta, ct sensili, pertractans hanc materiam contra Pythagoricos detereuna' nullo pacto odo-
Nullii sim- rem nutrire, quio immo asserit nullum simpli-ς--ε. cium posse nutrire, non ignis, cum in ipso nul- -lum animal vivat, etsi legitur in aliquibus for- macibus vermiculos quosdam gigni, hoc prouinnit ratione calcis, & aliorum humidorum,quae ad conglutinationem parietum larnacis concurrunt . Quod dicitur dei Salamandra in igne vivere, &propterea eXistimatur ignem euomere, Sc este calidissima naturae, profecto Ll-
salamadra sum est: est enim Salamandra frigidissima n sim 'ntius turae, adeo ut per ignem transiens, calore non sentiat; unde mirum videtur esse dictum,ab il-sariatuit lo famosisiimo Parthenopeo Poeta. .
Chi non hos suoco alta mandra Vedihi a me Aeson Salamaudra. In hoc profecto allucinatus est,nam in aere puro nullum animal viuere potest.&quicquid diaditur de Camoleonte est fabulosum ;&de alijs: animalibus dicimius, quod taliariu ut de aliquibus animaiusculis per aerem volitantibus; sic
dicendu est de aqua, ct mrra Simplicibus; quod
417쪽
P A R sis E V V N D A. s sprobat Plialo2phus hac ratione, quia alimen tum debet esse corpullantum. Ex his nim nu trimur, ex quibus sumus compossiti; ergo ex compositis debemus nutriri : nueritio enim sit per assimilationem nutrimenti ad corpus lendum:vnde aqua ipsa solitarie sumpta, nulli com , mixta,minime alere potest,& tanto minus aer, cum non sit ita corpulentior, nec ita faciliter admisceri possit; unde sequitur,quod nec odor nutrire possit, cum ipse de se non siit, nisi actus aeris, dc aquae, in quantum habent potentiam transportatricem odoris , quq dicitur : dc tanto magis,ut dicunt Latiniin Auer. inquan- is o tum odod intentionaliter afficit organum, d rii
medium: odor enim ut dictum est etiam demento Arist. non est exhalatio, neque Vapor icum pisces in aqua odoret, in qua nee est vapor, nec exhalatiis ; ideo Valeat Conciliator cum Contia C4
sequacibus, qui Volunt, quod odor acceptus pro di sequacesya re possit nutriri; odor enim ut dictu est i aunon est vapor, &sii concurrit exhalatio Vapq-rcisa. seu fumida ad faciendum odorem,boc no est deessentia odoris, sed est propter imperfectionem sensus odoratus, non nisi, Ut approXLmetur odor ipsi sensui: sicut habentibus oculos imbecilles, nisi vissibilia propius admoueantur,
418쪽
sse, A ME Vs E-t z et Milla non percipiunt; non propi et hoc requiritur
fumosam illa exhalatione mi organo admoueari, quia tunc no sequeretus sensarior alia tratisse etiam probat Philosophus odorem honnuare: nutritio en i m sit per organum aptum ad nutritionem, Unicuique enim anima li datus est locus alimenti capax, quo elaborato, accipit animal nutrimentum; odόris autem locus, in quo
est senstiterium , est prope cerebrum , dc inspirando sentitur , quae inspiratio ad alimentum nihil refert, nec ergo odori ad ipsum, sed valetudini confert, sicu i sapor alimento. Ο jl Isolvit. EL -Π Ad dicta vero Galeni facile est respondere; φ' μ μ' quandoquide nec ipse, nec Hippocrates loqua
tur de nutritione, sed volunt, quod odor suauis confortet, spiritus illos uniendo, sua alituosa, ct aerea substantia,in qua matenaliter siluatur; Ed sic potest laciliter permeare quod etiamst cit delectando aturam iucundό, dc suaui. De rivi AisHa Democrito fabulosum est, ct forsitan dicerem, DE . rit quod odore mellis, vel panis, fu i t prohibita dis Rhμφ'- sipatio spirituunx quae t m m inebat ; & nos vidi mus plures, qui sine cibo pluritias diebus cose
uati sunt,non tamen sitne nutrimento.Tandem si odor nutriret,utique excrementa nutritionis
apparerent; hochenim est omni si,quae aluntuc
419쪽
r X X ς Isu NI A. soproprium , t ex alirnentis excrementa fiant, tum in se illis , ut in animalibus; tum extrinse-eus, ut in stirpibus; haec autem excrementa; Scsicca, ct humida conspiciuntur: signo euidentissimo, quod talis naturae debeant esse alimenta;in animalibus clarum est, quando eXcrementa in se ipsis producunt, quae postea excernuntur tam sicca; quam humida: in stirpibus etiam huiusmodi excrementa apparent extrinsecus,
ut sunt veluti gummi ab illis stillantes, ct veluti lacrymae, vel corpuscula quaedam terrea, quae circa stirpiu radices conspiciuntur; quin etiam in folijs; dc corticibus cernuntur quaedam, interream naturam conuersa; haec autem CXcrementa extrinsecus in stirpibus apparent, cum pomorum , de fructuum digestiones, Sc concoctiones ex trinsecus in ipsis neri consp iciamus, ibide in ergo debent apparete excrem en ta, quae in concoctione excernuntur , sitati sunt quaeda, lanugines quae in mitescentiu pomoru concOctione excςrnuntur: ea ergo quae nutri ut debet esse coposita, quod ipsorum excrementa docet. Hinc factu est, ut agricolae agros stercorent, fi-muq. radicibus apponat, Vt adueniete aqua, aliquid coxpulcti,&lmixti ad radices descedes, stirpes alerepossit. Haccede odore,ct odoris sensus u. t De
420쪽
Um dictum sitsupra, gustum consistere in humido superante siccum . non enim in humiditate solum sua essentiam habet; quandoquidem aquat, ratione suae humiditatis insipida potius est , nee unquam acquirit saporem, nisi ab eius
contraria siccitate terrea patiatur, Concurrenteealido, quod concoctione saporem imbibit, Scsapida gignit; hinc sequitur, quod gustabile tactile quodam est:humidum enim tactu percipi tur, Sc propterea dicitur gustum,quendam tactum esse, ex quo sequitur, ut nullo alio inter medio corpore, praeter id, quod gustabile est,&quod gustare natum est, gustare contingat: sic enim efficitur tactus;in olfactu autem non contingit, quamuis olfactile in sicco, dc humido consistentiam habeat: nam ex saporoso per vlteriorem actionem calidi, a quo essumatio ψα exhalatio sequitur, resultat odor, naturam nanciscens spiritualiorem, ut possit organum afficere, Sc sic indiget medio extrinseco, quod in sapore non accidit: quia corpulentior est.' i Sed dices, non ne in omni sensatione requi ritur obiectum A medium, dc organum, tamin