장음표시 사용
211쪽
talem augent di. vina misaeula .
CXXVIII. Ad ejus rei nuntium Rumecan vacuam ratus arcem , cO hortes aliquot ad eam occupandam circuitu capto jubet extemplo contendere . Ii ab Antonio Correa, quamquam patentibus portis, magna cum
caede pulsi. Alia item manus ad opem castris serendam a mari submissa . Inde aliquot locis atrociter dimicatum est: id adeo ex ipsa vulnerum foeditate perspici potuit. Cosno Palvae gladio semur abscissum . Ua o Fernando , cum sele in hostes acrius immississet, decisus ab tergo thorax, perque plagam nudata vitalia . Cuidam , quod super aures oculosque eminebat, a reliquo capite, prope ad ostentationein artis, uno acinacis ictu di visum est . Circa unam item e turribus , qua Praetor ipse constiterat, multum sanguinis susum: & vexilliser Eduardus Barbutus, inter standendum ter ab hoste praecipitatus, repetito quartum conatu in pinnas evasit: ibique per vim Lusitana signa constituit. Exinde ingens Mamudianos invasit pavor,& fuga passim fieri coepta perterritis: hinc Praetor , illinc Mascarentas pertinaciter ab tergo cum suis instant, immistique fugientium turbae eodem impetu in urbem irrumpunt: ibi redintegrata pugna; & aequis aliquandia viribus mercenarii ac transfugae maxime resistebant. Urgente dein vehementius Lusitano, quantum se invehebat hic, tantum illi de loco demoliratque uti denuo inclinarat certamen; Lusitana vis ultra sustineri non potuit. Fufi Mamudiani, insula trepide relicta , super alium alii ex utroque ponte sese in continentem ejiciunt; multi in turba obtriti, multi a persequentibus interfecti. Castris & oppido Lusitanus u ho die potitus. In oppidanos deinde nullo discrimine sexus aetatisque saevitum est . Masica remae p cipue cohors dolori atque iracundiae paruit; Mahometicamque perfidiam, caesos tot praeliis commilitones, & diuturnae obsidionis mala ad satietatem ulla est :armati juxta & inermes , pueri senesque , viri pariter, ac seminat trucidati: usque ad brutorum animantium caedem atrox ira pervenit. Regium Cam-hajae vexillum, & alia signa relata complura . Castrensis aeque atque urbana praeda militi cessit. Utrobique tabernas apertas, paratam expositamque rem rum omnium copiam ; triclinia strata , & appositos cibos, velut in media pace adeo Lusitanum Indus contempserat ) invenerunt. Simon Pheus ,& secti, ad catenas demendas frustra quaesti. Ab irrito sub muris colloquio Mamudiani Madabam vinctos attraxerant: hosce dein, & una civem Goanum Athanasium Frerium cum militibus viginti, dum lembo Dium pet rent , vi tempestatis ad Surratum nuper ejectos, ab nuntio cIadis acceptae Manaudius rabie serens jugulari omnes jussit: in cisternam projecta cadavera . Ceterum in praelio e nostris desiderati circiter sexaginta: ex hostibus ad quatuor millia. Rumecan imperator incertum a quo peremptus in ter caesorum acervos gregali amictu vix tandem est agnitus: sexcenti vivi , in iis principes aliquot, in potestatem venere . Praeter innumerabilem armorum ac telorum copiam , aenea tormenta majora in castris reperta quinque& triginta . Clara admodum & gloriosa Lusitanis haec quoque victoria sui vel magnitudine periculi, vel praedicatione omnium, & fama: celebritatem auxere divina miracula ; quod hostes ipsi met affirmarent, conserta jam pugna , majores aliquot ballistas applicitum quater ignem , coelo minime pluvio , respuisse : & super aediculam arcis apparuisse mulierem coelesti lumine radiantem, cujus fulgor ita adspicientium oculos mentesque perstringeret ut caeci propemodum neque in ordines ire, neque in unum conglobare λγssent; ac tanto superiores numero , tamen immutata repente rerum omnium specie , in denos Lusitanos pugnaturi singuli viderentur . Inde consternationem, & fugam ortam . Praetor ab tam felici eventu primum Deo sup
212쪽
Is 46. ANNO II. ANNO 28. RUM ANNO 339.
supplicationes habendas curavit. Collaudato dein exercitu , laureatas ad Joannem Regem litteras misit, militumque ac ducum virtuti minime maligne testimonium tribuit: inde hostiles omnes,munitiones aequavit solo: pontes, quibus insula continenti jungebatur, interseidit. Simul ad reficiendam augendamque arcem admotis ipse ante alios manibus, cunctos accendit: atque ut ingenti labore militum , ita non magno siumptu , intra paucos menses partim repurgatae ruderibus fossae; partim etiam turres ac moenia restituta. Iisque ad extremum laxiore circulo nova fossa novique muri ei reumdati. Histe rebus peractis , & stipendio militibus persioluto , Praetor ineunte autumno victor Goam in se lita omnium ordinum gratulatione
CXXIX. Per eosdem sere menses Idalcan , Decanti rex, in Bardesia nos & Salsetanos fines , eadem, qua nuper iis Lusitano cesserat, levitate ad vectigal portoriumque exigendum armata manu procuratores immiserat. Adversius hosce modicis copiis Proetoris jussu prosectus Jacobus Almeida, ejectos ex agris Pondam trepida compulit suga, castellum magnis operibus ab Zusolarino Idalcanis copiarum duce munitum. Iis cum ab Idalcane sub-sdia mitterentur, Castrius ipse cum duobus millibus peditum, equitibus ducentis in ea loca trajecit. Ad eius adventus famam pavidi hostes, ne
expectata quidem oppugnatione , castello agri sique excessere. Castrius Ponda recepta,& eversa, Goam rediit. Inde adversus Mamudium reparantem bellum protinus classe contendit lemborum aut biremium centum & vi
ginti, quibus Lusitani mille octingenti, & e sociis Naires quingenti id
Indorum nobilibus sortissimisque nomen est vehebantur. Cum histe copiis in Cambajam delatus, aliis atque aliis locis milites sub signis ad popu
landam oram agrosque duxit. Cum diu neminem obvium habuisset armatum I ad Barocum denique urbem cum equitum millibus quinque acie instrue a sese illi objecit Mamudius ipse Rex . Turritos elephantos & curuli a tormenta in prima fronte Iocaverat; post elephantos in dimiatae lunae figuram instructo equitatu substiterat. Neque Castrius detrectavit certamen . Ubi ad teli jactum est ventum, repente Mamudiani reserunt gradum , haud tamen confusis turmarum ordinibus; & intra conspectum hostium loco remotiore consistunt . Tam subiti receptus causa in occulto est. Sunt qui ab Turca quodam ex praesectis monitum dicant Regem, ne florem nobilitatis &una suum ipse caput furentibus rabie ac temeritate Lusitanis objiceret. Sunt qui putent eo consito recessisse, uti aviditate pugnandi pertractos intra sua praesidia Lusitanos ex omni parte circumveniret. Siquidem e toto regno copias ingentes equitum peditumque in loca vicina contraxerat. Ut cunque sese habeat res, Castrius ad ostendendam fiduciam, integris item ordinibus , aliquantulo spatio cedentibus instare perrexit: dein torrente desuper sole , armisque degravantibus , expressa ab tanto rege timoris consessione contentus, incolumem exercitum praeter oculos Manaudii cum plausucantuque ad naves reduxit. Patanem inde Arabum coloniam metu ab incolis relictam , itemque Patem eiu sidem tractus oppidum celebre, & alia
emporia multa , plurimas naves incendit: magnum mortalium numerum
partim occidit, partim cum alia omnis generis praeda captivos avexit: sita, villasque, & conditas horreis fruges exussit. Eam vastitatem per se gravem spatium temporis graviorem fecit . Tres sere menses circumlatus belli terror ac populatio : & Mamia dii conatus in multum tempus ea clade repressi. Inde Praetor, confirmato Diens praesidio, renavigans Goam, ex itinere Dabulum oppidum Idalcanis maritimum vi cepit, direptoque flammas injecit.
eas ellum nona I. ne Pondam teri pata Mamudium te parantem bellum
213쪽
litem mittit . Praetor In salse εὶ ἡ .in prosei solis
familἱa si titulos addit. Mahometa nota edita strages a
CXXX. Idalcan , absente Castrio, in Salsetanum rursius agrum externorum magna ex parte miIitum octo millia miserat, equites septingentos.
Aba ierant Arabesque Turcis immisti. Duces iis quinque pari imperio
praeerant, ita ut pluribus sententiis in decernendo staretur. Ad Marganum vicum munierant castra . Praetor , uti Goam insulam attigit, priusquam urbem intraret, novis copiis auctus, ab Agacino id loci nomen ad veteris Goae ruinas illico in Salsetanam terram transini sit ratibus. Lusitanorum peditum duo millia, equites centum & octoginta; pedites Canari nos ex eadem insula Goa item bis mille; Naires sagittarios peltatosque trecentos ducebat. Ejus adventu cognito duces hostium silentio ruinis in locum natura tutiorem se recepere . A fronte fluvius, ab tergo mons editus claude bat . Eorum vestigiis acriter insistens Praetor, in castris ab hoste desertis ea nocte consedit. Ibi resectus ex itinere miles . Postridie , divisis quadrifariam copiis , intentus praelio ad hostem ducit. Lusitanos interim , tanquam non cum armatis ac pluribus dimicandum , sed quasi par pecorum grex mactandus foret, accensa cupiditas invaserat pugnae: minisque ac denuntiati nibus plerique ad signa contineri vix poterant. Ex iis quinquaginta fistula tores , inconsulto Praetore, deviis callibus antegressi, flumen vado trajiciunt, interelusque ab suis temere hostem lacessunt. In eos continuo Arabicus equitatus emisses; cumque pauci a pluribus premerentur, atque retro ad numen trepidi cederent, conspicatus laborantes Praetor, ad opem circumventis serendam amne transinisse cum paucis equitibus advolat: perque ignium rivos, quos ja,me a Mahometanis ardentes duxerant ollae , perque
media tela hostem aggressus, tandiu sustinuit pugnam, quoad ab tergo reliqua superveniret acies. Eo primum certamine ita per litteras jullerat Rex cum sincto Iacobo divus quoque Thomas Apostolus invocatus, 3c is ipse dies sorte natalis erat Apostoli, x Ir. Kalendas Ianuarias: quae res animadversi fiduciam animosque militibus auxit. Simul etiam Casalius ex Observantium similia , idem qui nuper ad Dium , Christi pro nobis e ligno
pendentis ef5giem excelsem gerens,commemoratione tantae earitatis identidem addebat stimulos . Neque ad superos vota , neque ad homines hori menta irrita suere . Evidens tum quoque coeleste numen Christianis affuit rebus . Et Lusitani proceres , novo ardore concepto , in Malio metanas catervas impetum dant. Alvarus Castrius primo incursu duos ex equis praeci
pitat; stricto dein gladio sese medios in hostes immittit. Ioannes Atai diu
unum ex primariis deturbat: inde non gladio tantum , sed manu atque impressione urget adversos . Franciscus Sylvius, effuso item uno, cum tribus limul ea pessit pugnam , atque omnes interficit. Iacobus Almeida unum equinque dueibus hasta transfigit. Alvarus Camigna tres equites, Alvarus Gamma duos, Antonius Periona totidem sternit . Salvator Fernandus vexilliser, ad ceteros magis magisque incitandos , in mediam hostium aciem seque , & signum intrepidus intulit. Dum haec ab antesignanis fiunt, nequaquam ab aliis interea cessatum ζ acriter ubique gesta res . Magna passim edita strages: ae nisi praelio intervenisset nox, e tanto hostium numero pauci omnino superfuissent. Sub vesperum coepta pugna, circiter unius horae spatiuin habuit: arrepta dein fuga plenos vulnerum ac pavoris Mahometanos tenebrae simul ac sylvae tutatae sunt. Eorum equites cecidere centum ficquinquaginta , sexcenti pedites: e quinque Praesectis occisi tres. In iis Celebat ecan Turca , magna inter omnes auctoritate e e reliquis alter duabus acceptis plagis aegre tandem evasit; alter incolumis per denses cohortes incitato equo sibi viam aperuit. E Lusitanis unus tantum desideratus, Joan-
214쪽
nes Carriagius, Goanus civis , & Naires duo : vulnerati Lusitani quatuor , Naires haud amplius tres . Haec omnia postmodum ad Ioannem Regem sese perscripsit Praetor, idemque multiplici intra vertentem annum parta victoria , Goam urbem specie triumphantis invectus est. Sub haee, perhonorificum de rebus ad Dium gestis decretum regis allatum . Ex eo cum alia sortibus viris divisa praemia ; tum veteranis ad Bazainum agri assignati. Praetor ipse laudatus verbis amplissimis , & Proregis titulo decoratus est : eidem Proretis titulo super honorarium stipendium decem auri millia dono data, & in tres annos '' prorogatum imperium. CX XI. Sed , quae rerum humanarum vanitas est , Castrio non diu licuit uti honore, ac beneficientia Regis . E magnis laboribus vigiliisque Emdem obitus, lenta correptus febri , gementibus bonis, intra paucos menses extinguitur, 'si β' vir omnium consensu aeque belli, ac pacis artibus clarus . Exstant ejusdein Castrii ad Ioannem regem epistolae: in quibus, praeter communis boni studium insigne, non vulgarem insuper tum militaris, tum politicae rei scientiam facile animadvertas, & , quod haec omnia superat, usque adeo pius perhibetur suisse , uti quantalibet stipatus aut nobilium, aut plebis frequentia , ad Crucis adspectum illico positis humi genibus, oculos in coelum cum attenta quadam veneratione defigeret. Huic pietati non sne causa victorias vulgo acceptas serebant; quas brevi tempore , parvisque copiis , non paucas , neque obsturas de nominis Christiani liostibus reportavit: hoc etiam nomine felix, quod morient i Franciscus Xa verius Indiarum Apostolus, una- Μ mul D. Et que duo ex Observantibus viri assuerunt, atque in extremo illo certamine
opem egregiam tulerunt. Demortui cadaver tunica indutum Franciscanorum, imi ex obsietv
insignibusque sodalitatis ejus, quem Christi ordinem militarem appellant, 'sese nebri pompa elatum est, conditumque in Basilica divi Francisci. De An- Cadaver elistonio Casilio , cujus in Castrium eximia fides, atque in Ecclesiam praeclara 2--. - οῦ
merita constiterunt, nihil praeterea scriptum reperio : ut proinde eum pu- In otvm eoad;-tem circa haec tempora decessisse . tui .
CXXXII. In insula Dio Observantium coenobium extructum est , ubi u 2'',' 'Antonii Uirguletani e Romana Provincia Resormatorum cadaver miraculorum clarere gloria testantur ejusdem Provinciae commentaria. Is ab Pontifice Maximo ad A thiopes missus , inter incommoda quotidiana H hiopes nin Romanam fidem ac religionem longe provehere omni ope contendit. Verumtamen ejus vota in irritum cecidere: quippe a barbaris primum inclusus in carcerem , deinde in insulam baquenium nomine deportatus, longa fame vigiliisque tandem extinguitur. Cadaver ejus ab Lustanis Moliret. negotiatoribus Dium delatum , atque in templo Franciscanorum condi--Π
CXXXIII. Sub idem tempus , quo apud Dium haec gerebantur, in
regnum quoque Cranganoris ab observantibus itam est e quibus etiam su- Regnum Clan. scepti laboris , & industriae fructus multo maximus constitit. Eam terram Christi cultores sere omnem tenebant e vetustissima illorum stirpe , quos Christiarii Tho- beatus quondam Apostolus Thomas ad sanam religionem ac fidem aBrachmanarum fabulis, 3c impura superstitione traduxit. Is Indiam Pro D.Thoma Apo- vinciam in orbis terrarum distributione sortitus, Socoloram insulam Arabici maris sertur adiisse primum : dein, multis ibi factis Christianis, traje Ei ibidem tis' cisse Cranganorem. In ea civitate cum multos item Christo filios peperisset, g 'η Colanum petiit: neque ibi frustra disseminato Evangelio , trans juga montium ad oram orientalem ingenti labore contendit: multisque locis ,. ac praesertim in Coromandetis regno, Christiana re bene gesta, perrexit in Si- Tom. XVIII. Bb a nas
215쪽
nas , quorum ea tempestate celeberrimum erat nomen ; ac Divini verbi sementem in eo quoque novali sacere instituit. Atque haud poenitenda collecta fruge , templisique ad Christi cultum aedificatis, in Coromandelem ad revisendos 3c confirmandos in fide neophytos rediit. Coromandetis cχ-put ac regia tum erat urbs Meliapor; quam vetustate bellisque dirutam nuper Lusitani, deducta eo militum emeritorum colonia, frequentarunt, ae mutata appellatione, honoris Apostoli causa ab sancto Thoma denominarunt . In ea urbe sacram aedem extruere aggressus Apostolus, cum a daemonum sacrificulis, & ab Sagamo Rege prohiberetur; res interim insignis accidisse perhibetur ad Christi virtutem, & fidem Evangelii comprobandam . Inusitatae magnitudinis truncum, ut fit, in littus e cerat mare,quod eo tempore leucas sere decem ab urbe distabat. Eam rex materiam cum in usum aedificii cujusdam vehementer expeteret, robusti primum homines incassinia su tribus ergatisque amovere conati. Dein adhibiti complures elephanti, cum toto connixi impetu nihil omnino proficerent; Apostolus Regi conditionem tulisse sertur, si truncum illum sibi ad templum vero Deo aedificandum daret, nullis machinis, nullo mortalium adiutore , se se protinus eum ad urbem attracturum. Cum rex , insanire videlicet hominem ratus, per ludibrium annuisset; tum divus Thomas zona , qua erat praecinctus, ad prominentem e caudice ramusculum annexa , signo tantum facto Crucis, immanem stipitem facili ductu sequentem , universa ad spectaculum effuse civitate, in ipso pomaerio statuit: ibidemque defixa lapidea Cruce, vaticinatus est, cum ad eum lapidem usque pertingeret pelagus tum Divino jussit e remotissimis terris candidos homines ad eadem , quae ipse intulisset, sacra instauranda venturos. Neque sesellit praedictio. Siquidem sub Lusitanorum appulsium, occultis tot annorum accessibus locus Oceano demum allui coeptus . Verum ab eo signo ceterisque virtutibus , cum Thonve verbis major in dies accre steret fides, Brachmanas autem suco, & fallaciis parta jam auctoritas, jam sagina deficeret; accensius rabie quidam ex iis, foedum, ac serum facinus mali daemonis instinctii constivit . Filio admodum puero ipsetnet necem intulit, ut haberet unde peregrino& inviso capiti crimen exitiumque conflaret. Citatus ad regem Thomas. Cum accusator ab eo per summam indignationem , & querimoniam poenas filii extincti repeteret; contra , Thomae distipuli assinem aut omnino conscium ejus culpae magistrum negarent; nihil opus esse conje turis & certaminibus ait Apostolus; ab ipsomet, qui occisus dicatur, omnium optime cognosti rem posse: petit, ut ejus publice interrogandi potestas fiat. Nihil recusatum ab adversario: & cunctis tam inauditae rei expediatione sesbensis, cadaver in medium assertur . Tum ad exanimem puerum Thomas placido & sereno vultu eonversius: age dum, inquit , Per cirisum, quem ego Deum praedico , stalam ne ambagibur puer Arame , pulseram hujus tanti sceleris auctor extiterit. Mirum die u : ad Clitisti nomen, frigido &exangui corpustulo vitales confestim rediere spiritus et 8c elara voce, ut omnes exaudirent, Thomam certum summi Dei legatum , & ipsius odio , ad struendam illi calumniam nefarias a parente sibi manus allatas esse confirmat . Hae tam illustri tamque admiranda testificatione fractus calumniator obmutuit. Sagamus propensio jam ante ad credendum animo, Christianam deinde fidem ac religionem sine ulla dubitatione complexus est. Regem ex amicis, & popularibus imitati complures . CXXXIV. Brachmanis, quamquam detecta divinitus fraude , & pulsi, in exilium parricida, pertinax tamen, & caeca mansit improbitas. Cum laetOS
216쪽
Iaetos Christianae rei progressus, & neglecta deorum simulacra serre non possent, facta conspiratione , praeconem Evangelii e medio tollere omnino constituunt. Tumulus erat non procul ab urbe et quo Thomas identidem ,
e Christi disciplina, secedere propitiandi aeterni Regis, & sui recolligendi
gratia , consueverat. In eum locum, tempore captato, Brachmanae armaticum sui similibus impetum dant. Ibi Apostolus dum ad crucem , alienato ab sensibus animo, Deum pro salute hominum , & ejus praesertim populi deprecatur; telis primum ac lapidibus appetitus, dein ab uno e Brachmanis lancea transfossus occubuit. Venerandum corpus inde sublatum a discipulis, & in templo nuper aedificato conditum est. Accessit martyrii nomine,& memoriae causa, fragmentum hastae, quae inhaeserat costis; & baculus prae- serratus, quo ille ad peregrinationes utebatur; & urna fictilis cespite inserto , nempe qui manantem e sacris vulneribus cruorem ebiberat. Exinde locus multis miraculis claruit, ac magnus eodem ex omni parte concursus , voti & religionis ergo, fieri coeptus. Haee se e Indi stistitantibus Lusitanis, non e fama solum, sed etiam e veterum annalibus edidere . Quin egregias Thomae laudes , ae mortem pro Christi nomine sortiter obitam, pueris Malabaribus patrio carmine decantare mos est. Sunt qui cum tribus Magis, qui ad Christi liberatoris incunabula cum muneribus adoranda, Sibyllae Indicae, ut serunt, monitu , Stella duce tetenderant quo in numero Pi-timal Ceilani rex ponitur Thomam in Oriente congressum, deque immani trunco miraculum non Meliapore , sed Cranganore perpetrasse dicant, ac postremo in Calamina urbe mactatum regis imperio , qui Sagamo defuncto successerat , ac sacrum deinde corpus Edessam Mese potamiae translatum a Christianis suisse contendant. Quorum certius iudicium, quod ad martyrii attinet locum , Ecclesia sequitur universe; quae in Offeio beati Tli mae ita legit: telissae era fossus , Calaminae A mlatas honorem man rn eorona decoravit. Nec dubium est, quin ex divini viri praeceptis atque institutis , ingens hominum multitudo variis Indiae dispersa regionibus , in haec usque tempora Christi nomen , fidemque tenuerit; quam quam ex Armenii Patriarchae Nestoriani placitis, a quo Episcopos paulo ante hanc memoriam accipere consueverant, multis vitiis, & erroribus inquinatam . Alioquin Apostolicas caeremonias magna ex parte obeunt, altaris mysteria religiose venerantur, eoque viatico , decedentes e vita, semuniunt. Adventus Domini, & quadraginta dierum solemne jejunium persancte agunt; quotidianae psalmodiae & saeris insistunt; & eum alia Christi Domini sanctorumque festa rite concelebrant, tum vero praecipue pascha lium seriarum octavam , quam Dominicam in albis vocamus; quod eo demum die incredulus antea sanctus Thomas , indito in Christi latus ac vulne ra digito, Dominum suum , ae Deum suum praeclara testificatione consessiis est. Alia praeterea multa ex majorum traditione diligenter observant, eo majore fidei & constantiae laude, quod ob id ipsum non modo a Mahometa nis hominibus acerbe vexantur , sed etiam ab regulis ethnicis in servitutem redacti, cum alias indignitates & contumelias perserunt, tum vero sedetuac domicilia iniquis pensionibus redimere subinde coguntur. CXXXV. Iis adventu Franei Panorum nova divinitus assulsisse luxvi se . Annus agebatur hujus seculi secundus , cum primum in eas terras pC netrarunt ό ex eoque tempore magno tum in amore , tum in honore ab inquilinis Christi cultoribus haberi coepti. Itaque horum Ecelesiam miserasiti errorum colluvie serdibusque statentem, quibustumque modis possent, repurgare, Sc in pristinum decus ae dignitatem restituere adorti sunt. Ia
D. Thomam Indi Malabares magno In hono te habent. D. apsus In In.dJam adventu a se morte obita , aliolum opteso . Ab Iodatu mul
retenta ad ii eusque tempora Eotum εἰ ur aeeaetemoesae.
217쪽
II 6. ANNO II. ANNO a 8. RUM ANNO 339.
iis per haec tempora insignem tulit pietatis ac solertiae laudem Vincentius a Lacu, vir, siquis alius, immortalitate dignissimus, qui Ioannem Albu querciuin ut supra commemoratum est Goanum Antistitem e Minorum
familia in Indiam proficiscentem est comitatus. Is cum regem reginamque Tanoris, ac duos proceres aulae regiae saero sente tinxisset, ad Cranganoris Ecclesiam in ossicio Catholicae fidei continendam convertit animum . Et conspicatus, ministrorum penuriam in causa esse, ut in dies glisteret malum , passimque monstra Nestoriani dogmatis reviviscerent, per idoneos homines seedam pestem comprimere, eamque Domini vineam omnibus mO dis perpurgare constituit. Quocirca cum Antonio Perrerio Lusitanorum primario viro communicatis consiliis , juventutis collegium , quae religioni ac bonis artibus operam daret, Cranganore sundavit. Annus erat seculi hujus quadragesimus sextus , quo primum filios inquilinorum adolescentes , numero Octoginta, iteinque aliquot Lusitanos in eam sedem deduxit: ubi Latinae ac Lusitanicae linguae institutionibus eruditi ,& ad omnem virtutem, ac religionem inserinati, Romana dogmata imbiberent animis, quae ver nacula gentis lingua suis deinde popularibus explicarent. Hinc enimvero magna opportunitas non modo Eceseliae amplificandae, sed sermonibus etiam doctorum hominum scriptisque illustrandae manavit. Uintentius , ut, quod jampridem destinaverat animo , omni ope conficeret, aureos nummos quin gentos e vectigalibus regiis, qui in usium Collegii singulis annis insumerentur, impetravit. Ipse precatus immortalem Deum, ut orsis tanti operis seccessus prosperos daret, ad imbuendam optimis legibus juventutem Omnes industriae nervos intendit; brevique perfecit, ut complures exculti Romanae Ecclesiae disciplina, insignem deinde operam ad reipublicae utilitatem incrementumque navarent. Eorum aliqui inter alumnos vel Franciscanae, vel Dominicanae familiae adlecti, quidam sacerdotio initiati ab Andrea Cocinensium Episeopo, administrandis magna cum laude paroeciis excelluerunt. Omnium denique unus labor, &cura fuit, ut, quae arcana Catholicae fidei, assidua commentandi exercitatione percepta, ipse ruma nimis alte insedissent, ea sine fraude aut erroris periculo in vulgus disteminarent. Sub adventum Vincentii tredecim millia hominum erant Cran-ganore, qui fidem Christi profitebantur . Domicilia non eum ethnicis ut Mahometanis communia, sed procul ab urbibus oppidi sive seorsum posita obtinebant . In his templa admodum' pauca exigui numero sacerdotes e Nestoriana disciplina, qui vulgi sermone Casanares dicuntur, procurabant. Sed eos tamen Ecclesae ritu initiatos fuisse, non est exploratum . Quidam illos aedituos, alii silitarios e lateorum grege semotos, quod assiduis preca tionibus Operam darent, suisse arbitrantur . Uincentius igitur cum delecta juvenum manu in haec suburbia prosectus , e templorum suggestis in consertissima Indorum turba sermones habebat: & quas ministri fallaces eorum mentibus tenebras jampridem offuderant, eas nimirum ut veritatis obje- et a luce dispelleret, nitebatur. Agendi autem rationem sequebatur eju Gna odi : Fidei praecepta 3c mysteria cognitu necessaria, primum ad vulgi captum explanabat, iterabatque, ubi opus esset, eadem sepius: deinde opportunis digressionibus certos interim locos tractabat fusius, non ad ingenii , vel doc trinae ostentationem, sed ad pietatem excitandam, populumque permovendum accommodatos . Idque tam veris gravibusque sententiis , tam ardenti vultu oculi sique , ut Divini amoris ignem undique spirare videretur, minime secatae eloquentiae vir, nec in sngulas voces numeros
que sellicitae, sed ingenti animo, prout impetus tulerat, sua sensa prose
218쪽
quentis. Itaque perorationem ejus , non ineptus populi plausius, aut stulta secundiae commendatio sequebatur, sed alta suspiria gemitusque, & anteae at vitae detestatio salutaris r ut vel defixis humi ocus , tristes , ac sibimet redeam stahem. irati discederent, vel etiam illico sese ad ejus , comitumve pedes abjicerent se' confitendi causa, tanto cum fletu , atque singultibus, ut linguam solvere , ' 'p'' 'aut vocem in verba formare vix possent. Multorum ergo ex hae Vincentii consuetudine insignis vitae morumque mutatio est consecuta. Et ejus gentis plerique a Romani Pontificis auctoritate antea sejuncti, impietatem pravi dogmatix detestari, castosque ritus, ac caeremonias deinceps agere occoeperunt . Ad sacrificia non sermentato, ut olim pane , sed communibus h hiis Latinorum uti instituerunt. Ad haec Sacramentum unctionis extremae ritu Iegitimo administratum ; Eucharistia non frequentius modo, sed malore, quam antea , religione vulgo suscepta I denique omnia saluberrimis egibus constituta usuque recepta , quae ad ejus Ecclesiae vel ampliationem vel tutelam pertinere videbantur. Cum res Vincentio sociisque exanimi τε ν1, .ους .sententia procederent, ad aedificia, & sarta tecta eonvcrsi, dicata sit perix velumis inmin- templa , vetere situ & squalore deterso , instauranda curarunt. Nova praeterea a sundamentis excitata eleganti struictura; iisque sacerdotes, qui E clesiae Romanae ritu munera obirent, attributi: cumque aedes antiquae praeter lapideas cruces, quibus intus forisque conspersae erant, Divinae Matris, aut divorum imagines nullas haberent, his quoque parietes araeque templorum ornari coeptae. Uincentius tandem Christiana re confirmata, ethnicisque praeterea multis salutari lavacro regeneratis, ad sempiterna laborum praemia Cranganore decessit anno sesqui millesimo quinquagesimo . Semina- vInreMἰἰ obitis. rium, quod in urbe condiderat, magis ac magis amplificatum, non Crang
noris modo , sed finitimarum quoque gentium pueros, & adolescentes, piis ae liberalibus disciplinis imbuendo quam unam expeditissimam conterendae impietatis esse rationem eompertum est instituto plane Divino exinde suscepit. CXXXVI. Ceterum per haec tempora qui status esset Indicae Ecclesiae, qui mores, quibus artibus superstici improbi tauque oppugnatae, perspicuum est ex ejusimodi litteris, quas Ioannes Rex Lusitaniae hoe anno dedit ad
IOANNES Rex 2 anni Cainio India Praetori amico salutem .
Od non irastror dololatria tam grave aeulum est, τι ea in meis regnis ResIt Lusitati7. allo pactoferenda non sis. Delatum es aurem ad nos , in Goanis μ- bur, tam publice, tum privat, coia feriis idolorum; praeterea tistes . ' 'Iudos , risurique et Dor eriebrari palam . Ac proinde tibi etiam atque etiam mando, ac plane jubeo, idola omnis per idoneos administros investia a, e . S i t ςom inuianique sublato comminuas, comburaclue, di eum gravibus eduas minis, ne eul prorsus Hum eis od simulacrum sutsignum ex aere, ligno, argiva, ramo, sume metriis, mareria, massa, fundere, ducere ,sculpere,fingere , exprimere , Agarare , aut aliunde imponatum habere, seu sacra Iud vera leo more facere, aut Brachmanas e cimatores magis Me, teterrimos ripi adversarior, uua ope Deare, vel tecto recistere liceat. fulsecuID- tectis areeri.
xu, nis in edicto 'ops iis nulla remissione mulctator. ει quia gemes ad Iegitimum unius Dri eauum, non modos futurae beatitudinis , sed etiam praesentibus interdum praemiis invitandae sunt. rasis enixe, uti redem plurae vectigalium, curationes publieae, di atia munera quaesumo, in homia
219쪽
eret iubet . Et Evangeli; pr .
1 M. ANNO Ia. ANNO 28. RUM ANNO 339.
que tempore transferantur. Ad classes meas deducendas audio promiscuum etai vulgus Indorum . Placet exei risianas. 2uod si nece cas eorum quoque operas interdum exegerit; videbis omnino pshac, uti quotidiana illis merces se juria filiatur . AEquo hoc toto de genere Mehaesis Vas I sententiaM exquires: guem nos virum e publicae rei bene 'ruum , ct C, sianc religionis a rime studiosum animadvertimus. Ad haec certis auctor sur magna mihi meo dolore eo ertum es, ab L Ianis hominibus vili pretio eoempta mane*ia , quae apud Cissianos doruinos per cui negotio ad Bapti raram adduci ρυ ν; Mahometanis, se barbaris mereasciribus, ad non dubium animorum interitum , Merioria quaesus causa venundari. Id Maculam ne a uirium is MLDrum, neu servuia ulli nisi Chrisiano emptori aut Iuuatori addicantur , item gravi cavebit edicto. Faeneratorum licentiam, quamur aevi te Goauarum legum ali didicimus De imperio atque auctoritate coe eras r idque ea c e legum serie quamprimum expungas. In oppido Bazaira templum Divo Iosepho ex ultor, idoneum estpendium Mendo ricario, e beneficiariis aliquot , de mea adsignatre . Annua porro tria m daam millia, in impuros Mabometis aedes, ct nefarium euuam is *m sectatoribus impendi antehae filiis, Evangelii praeeonibus 9 eonversionis adjutoribus mpseram numeramor . Iu agro Galensi, neopb II a Michaele V eo in III iii , si qui moerea ad Grinum aces ins, e meis vectigalibus trecentiquosaunis oryzae modii ab anti te dividantor . Pondera, metis , pactiones, olim eum Thomaeis orsi suis ini as, 'I In Coeinenseditisne divendum piper,
a nomis mercatoribus labefactari, violaripae cognovimus: Menon subtraia Gratiaris , quae adstretium addi exstam convento consselerant: idque magno eum eorum damno pariter , di ostensione, guibus multos ob causas μα- eipue eonfitium Nortuerat. Ac moinde curabis quam diligenti me, ut in hisce rammerciis Trimis flramus incolumes indemnesque ferventur: ressus eueris etiam in rebar, uti Gripianos erseior cum es, liberaliter eo miserque tractabis . Ages etiam eum Quo Corini Rege, uti ritur quosdam
ethnicos ab testis auguribus in piperis penditisne adbiberi filius quod quidem nihil iesus ea res interest e no O remmercio tolli Aemiliat. Ab eodem Rege aisnt Indos ex ejus disione, quI relictis idolis Corsiaxa δ si piunt sacra , fortunis amnibus tuus spoliari. Ab ejusmodi immanitate crtu omaeibur nemn amicam Regem niseris avertere; er nos 'si quo e in eodem sententum ad euis litteras dabimus. Soeotoranam causam diligenteri e tu mihi eoram, di per litteras remmeuda . Eos ego ρopulos e ins rima servitute eremos admodum eupla ; fae eum eo, ne Turea, cujus in imperio sunt, serius irritetur , et Frique in I re maris mittere paulatim assuescat. me totum, adhibito Michaele V eo, tu pro tua providentia r ramque inaram usu videbis es modi sit. Uscaria littoris ineolai, eum aliis injuriis inci a meis ducibus ferunt, tuis vero eora ad ea, quae Usanx- , si tantiam inIqua conditione pendenda. Catebis igitur etiam atque etiam , ue motis iis liberum vendendi arburium adimatur : daresque mes in tam mercio ejusmodi ne quid sibi 'oprium arrogent. Atque ad ceteram guoque tollendam vexationem, videbis num ea littora sat curiodiri, mea ae vecti a
Dasut eommode exui sine et bus possint. 2uae reis saeuitatem habuerit I
non es est illuc in 'serum nauigent. Praeterea eum Magi o Francisco verio eonsultabis atque disicies, utrum ad ejus Ecessae inerementum ex
pediat , fas sit, piscondi potesatem patere dumtaxat iis , qui Chrsum induerintVeneror, quoad sapiant, eo quaesu , ct commodo prohiberi. Di m
220쪽
eunteis ad Chrisum sese consentini, eos audio tamquam sceleratos &D-cros a starentibus, cunasis, amicissique tecto ejiei, tinis everti, acsumma protinus insoliturine atque ege te versari. Horam tu inopia sublevandar, 'i: '-άδ;
eernes, disribuendam a Deerdote , ρm ejusmodi ne utorum insitutioni praefuerit. E Ceilano infula regius, uti fertur, adolescentulus, Impias, avunculine an starentis ugiens manus, Goam bapti I gratias eomtitit. Hujus in persona quando ad aliorum conversionem haud leve momentum es, dabis operam , uti doctrina euidem ae moribus in divi Pauli cillegio cum ni sd. in eo . Nalumnis reteris imbuatur : quod vero ad vinum euisumque attines, lautos : iv paratim hospitio, impensa mea, eo me ae liberaliter Babeatur . Signi favit 'is ipse inibi ster litterar, ad celum regnum sibi jus actionemque eo etere et videbis quidnam Messe tota ue reis probe exploratam ct cognitam ad me perseribes. mod autem tyrannus is uos postularer, quI E angelio credide Ae Ceilam tν re , tam crudeliter μιις Heras quidem illas, verumtamen debitas tanto nmun in scelerι Parnas ais eo per te quamprimum exigi voDῆ σ' gravem sudactae mer pl.cti. redem Natui; puo intelligant omnes , nihIl esse mibi antiquius , quam ut omni ex parte integri incolumesque ferventur, qui a daemonum capris ad Griniana signa transierint. Ab ethnicis artificibar, Chrisi Domini, Vir D Edictum eth. nit Macris, disanctorum imagines Ungi, atque adeo circumferri senales, 'Τ- misime Deorum en nomini Chri πο . Tu ergo eum stroscriptionis ae uirgarum minis edites, ne eri profano tabulas ejusmodi Ungere , aut vendere quoquo modo in posterum Deeat. Puraeciale Cocim Iem am, itemque Colani, Mirutatum de dudum ineboata , sta ere Imbribus putrefarienda, turpis umeri. inrumque is, arebitectis, fabris Mbibitis, quamprimum tegendum , ac ραμ his.;ntur'. r. iamdum eurabis. Placet etiam, in t eo Misa tem iam diso Thomae A so- dis D fleri; Cala re coeptam sanctae Crueis aederer absolvi; itemque in Gorano insula templum exestari. Praeterea, loris idoneis auditoris c, scholas insλια , ad quae statis iebus non Chrisiana modo plebs catechismi eausa , ve-
doquidem is icta mea ditisne, mihi primum omnium, ct maximum en audisn-obs utam Dei, O rinianae religionis amplificasio; evio vinementer e , ' Mi tanti quopae ct Bardesiis finibal, quibus mihi nuper Malean cessit, ido- Tum e salsitI. Arum cultum, ae profana1 gentium supersuioms morsus eselia. Id quo citra tumultum ae v m, hoc 'aesertim initio fias; expedit rMIonibus, ac disputa- Οἰum fleorsi sis. rionibur quam lenissime sto Hos edoceri, quanto in errore, ae veritatis igno-- vel ratione versentur: quamque vel perversum, vel immum sit, euisum uni debitum Des , simulatrii, lapidibusque ab homine reuui . Porro ad ear pHIendas fenebras, eum alios viros adbibebis vistute di eruitione praesam res I tuam vera i e tu mimarior gentis evocare, alloqui, monere non desinet, at se omni ratione ad Grisum auuere . mi sese dederim, bose in Memrecemor, non tueberis modo , sed etiam pro suo quemque eastu fovebis orna. bissique . Ree omnis suo nobis majorem in modum esse cordi: quae singula te pro tua indu is, ct probitas edulo curaturum esse confidimus. Amerim
CXXXVII. Epistolam igitur hanc, indicem regiae pietatis ac sapientiae Michael Uaseus, eximia virtute sacerdos, in Indiam pertulit. Ceterum salutaria Principis mandata , itemque praetoris edicta , non quantum par fuerat ponderis habuere . Observata, & exhausta serme sicillima quaeque. Reliqua, partim quod privatis obstarent commodis, haud aequo animo in Fulgus accepta ζ partim , nondum maturis ad agendum rebus, in aliud tem- Tom. XVIII. Cc pus