장음표시 사용
111쪽
Gulielmum Lamermaini, qui est a sacris Conses
sioniblis Caesaris, de sum horiatus ; submitteret Sacrae Caesareae Malcfati coi filia consentanea re Catholicat Rcligionis in C crisania. Nec enim Coenobia congrue redibant ad antiquos Dominos , qui extra claustra nihil molian rur; cum viderentur offerenda potius ijs Rcligio-ss, quorum vitae ratio actuosa est, atque idoneatum erudiendae iuuentuti, seu in Gymnasijs pu- blicis , seu in Sc minarijs Cleri; tum instruendae picbi in his, quae ad mores probos . Veraretque I ligionem spectant ; tum denique Sacramentis Ecclesiae rite administrandis, S concionibus habenis dis aduersus eos, qui passim adultcrant Verbum
Tametsi autem laudabiles fuerint antiquae sundationes , & plurimum habuerint honestatis ac sanctitatis; adieci laudabilius multo esse, Catholiacam Fidcm earum subsidio erigere, tot iam annis afflictam & prostratam ; atque hoc pacto in Germaniae Prouincias dcmum veluti postliminio
eam reuocare. Quod si aestimare sit ac expendere piam mentcm fundatorum; citra dubium quoque videri fore, ut prorsus aliter illi de ijsdem Coenobijs statuerent, si viuercntiam , di spirarent in
112쪽
tanta Ecclcsiae pernicie, lscctarentque ingentc madeo & ludi volam Religio uis Catholicae inclina
Posse deinde Summum Pontisiccm eas fundationes, praesertim in melius mutare, cum ipse Suis prcmus sit bonorum Ecclesiae Dispensator, dixi adeo esse incomperto ; ut sanae doctrinae aduc sentur omnino, D qui aliter pronuncient. Neque antehac dubita se unquam de istiusmodi poteli, te aut superiores Caesarcs N Principes Germani , aut ipsum Caesarem Ferdinandum quibus utique Apostolica Sedes annuit aliquoties petentibus, ut eius generis piae fundationes in usus alios maxime
aptos restitutioni Ecclcsiae transferantur.
In hanc porro sententiam haud ita multo pdstscripsit ad me Dux Fritiandiae,Magnus Praefectus exercitus Caesarei, rogauitque supplicarem Summo Pontifici: ut Caesari auctor esset ; operarios navos & indultrios in Vinea Domini excolenda iam necessarios videri ; qui nimirum agrum Ecclesiae repurgare, Seminaria Cleri moderari, de Gymnasia publica, tamquam arces Veritatis, de munimenta Fidei aperire possent. Quod ipsum Ducis Fritiandiae iudicium P. Gulielmo Lamem maini mox pariter exposui; ut Caesari suaderet,ita
113쪽
tirorsus sentiendum ac decernendum esse, si vellet de ne parta , melius tueri. Quod deinde Ecclesiarum Sacerdotia de dignitates atque ipsos in et Episcopatus distribueret, hoc insinuaui nouum , inusitatum atque alienum videri ab ea conscientiae gloria, quam Caesar profitebatur. Designari enim ad honores Ecclesiae
posse viros idoneos a laicis Principibus, non inficias ibam ; sed affirmabam tamen sblius Romani Pontificis esse instituere dein ipsbs, ac per Apostolicas litteras verum eis titulum conferre.
Sed & abusus quosdam alios non dissimulauit quia & illud scripsi; Magdeburgi, Bremae, Hauber stadij, Lubecae , Recem burgi, & in alijs Episcopalibus Haereticos quidem eradi atque expungi ex albo Canonicorum, ac viros Catholicos eisi abrogari; sed hoc tamen a Caesare sine delectu fieri. Nempe ad Sacerdotia seu Canonicatus promoueri pueros ; vel eos, quibus si honor aetatis non deest, necessitas erat saltem alibi residendi, ob alia quae obtinent Sacerdotia, aliasve Ecclesiasticas dignitates. Interesse autem boni communis videbatur, eos potius Canonicos pro his Eccleses inuenire, qui adesse perpetui, frequenta. re Odaeum, moribusque honestis & pietate constantis
114쪽
stabit, spectaculo Haereticis , exemplo &solatio Catholicis esse possent. Ipsas litteras meas Viennae tradidit legendas Sacrae Caesarcat Maicslati is , qui est ei a sacris Confessionibus, & negotij utriusque magnitudinem substituit meditationi eius. Vti vero Caesar optima consilia , si ea suppetant, nunquam aspernatiir ; annuit postulatis meis, & non aliter futurum deinceps , atque ego suaseram, ad- promisit. QPae omnia ubi ex me cognouit Em VR exhilarasse in primis ea Summi Pontificis animum rescripsit: placuitque Em*-humanis I itf. iansme affirmare ; me huic negotio magno vitam atque animum dedisse.
interim quia, reipsa Osnaburgens Episcopo Imperator Episcopatum Mindensem, Magno autem Praeposito Treuirensi Lubecensem Episcopatum iam distribuerat: cum hi ambo flagitarent me interprete, a Sanctissimo D. N. Vrbano viii. Apostolicam Confirmationem; spem omne impetrandi eam ego ipsis ademi. Rescripsi enim, debere de integro eis honorem a Summo Pontifice conferri ; cuius erat videlicet Episcopos, hoc est
Principes Ecclesiae ibi constituere. Vti Mindae postmodum factu est; de fiet porro etia Lubecae, si
115쪽
ho libus suis ibidem aliquanto Catholica Religici
caruerit; & si ad eam, si lue oram Battici maris ex. tenderit victrices manus, atque adeo Cruct triumphanti gloriosum ibidem erexerit &consecrauerit trophaeum.
SVblato e vivis Philippo Adolpho Herbipo
lens Antistite, ac Dace Orientalis Francit; ego, tametsi essent dies Caniculares iter statim aris ripui , S: per ultus Arduennς, perque Eyssi et regionem sterilem ac vix Rhedet perviam quatriduo Confluentiam veni; ubi salutatus atque exceptus ab Electore Treuirensi , cognoui Franciscum ab Hartsfeldi i ta 5: communi suffragatione appellatum Herbipoli Antistitem ac Principem fuisse. Decreui nihilominus progredi, ut eleetionis processum ibi commodius formarem , ubi nimirum suppetere testes idoneos haud ignorabam. Moguntiet inuisi Archiepiscopum Eleetorem cum valeret improspere : ibidemque cum Comite Ioanne Ludovico N issovio egi, qui nupera Fidei Catholic professione clarus ad me Adamaria eb excurrerat, consultandi causa de Collegio
Semlaario; quod utrumque in ditionibus proprijs
116쪽
Ios. Deietati IEsu fundare meditabatur Ih quem finem Summus Potisex antiquas aliquot pias fundationes, ab Haereticis receptas non ita multo ante eidem Comiti concesserat. Dein Francoserto misi unum ex similia mea citatis equis Herbipolim, ut de aduentu meo ad nouum Episeopum & Principem referret, traderet, peipsi a me litteras gratulatorias, ob recentem . eum & amplissimum honorem. Mox vero inde 'Aschasemburgum Rhedae quatuor misse sunt pro me ac familia mea, cum vno ex primis eius Consiliarib, qui &inuitaret, comitaretur He
bipolim. Quocirea digressus Aschassemburgo post sesquidiem, procul ab Herbipotensi Vria ad unam
ingentem leucam , nouum Primipem obuium habui, cum pluribus Rhedis, & cum insigni ala Nobilium Equitum: ac post salutationes gratulationesque ad Arcem eius sitam in loco excelso,&praealto veni. Superfuit veris adhuc Otium eo die,ut potuerim in Sacello eiusdem Arcis Vesperas,ex podio familiari, una cum Principe audire. Dum interim Episcopus Suffaganeus, Magnus. Decanus,&aliquot alii Canonici, qui pariter ob-
vij fuerant , in Sacello ipso , quemadmodum
117쪽
caeteri ex Aula insta , Odaei subsellia insiderent. Structura aedium sumptuosa & magnifica; conclauia item congruae laxitatis ; atque adeo ex eis amoenissimus despectus in subiectam vallem ;quam interfluit irrigatque Moenus fluuius ; quam uniuersam explicant cultissimi agri, quam comsiti vineis coita circumdant, de veluti coronant; quam demum Civitas ipsa in primis nobilitat de frequentat ; me ab itinere longo fatigatum non mediocriter recrearunt. Ad haec Aulae honestas & splendor; apparatus mensae praedures; supellectilis argenteae copia &varietas; numerosum equite; armamentarium in struistissimum; de peculiariter in eo plurima aenea 'tormenta caeteram gloriam Episcoporum hiab,
potensium affatim patefaciebant. Adfui hospes gratissimus vel ideo; quod Electus Episcopus adscriberet suae magnae felieitati; ut posset initio Principatus testificari, quam a-plis studijs Apostolicam Sedem , eiusque Adm,
nistros coleret ac veneraretur. Q
Caeterum ipse dotes animi habuit dignas, pro' ter quas prae alijs eligeretur; mores videlicet temperatos & suauissimos , cum prudentia ac dexteri tate singit lari; quam tractando negotia publica,
118쪽
re o que Europae diuersas ac praecipuas peragrando acquisiuit. Peritus est insuper linguae Italicae, Gallicae, atque etiam Anglicae, praeter Germanicam de Latinam, quam utramque callet ferme
Τriduo in commentarios retuli eius electionem, &quia monita quaedam obtuli chirographo meo scripta, ne eπciderent ex animo, grates propterea Princeps habuit ; navique demum instructissima, nec ad necessitatem tantum , sed ad honorem etiam praeparata, secundo ineno me abire permi sit. In oppido Nertheim Comes a Rupeserti, quoniam ibidem recuperauerat Ecclesiam, quam fratres eius Haeretici , & ante illos Parentes eorumdem litibus Lutheri prollituerant, avide opperiebatur reditum meum : ut nimirum Cives praesentia Legati Apostolici magis in Religione Catholica confirmarentur. Id fuit causae , cur postridie publice Aris perlitauerim , comcionique interfuerim. Porro dum ad Templum irem, praeter asseclas honorarios, armata peditum cohors tegebat latus meum: nam cum Satellitio Comes semper in oppido illo erat ; quandoquidem ex odio assertae denuo religionis unus e
119쪽
sectanis in eum Pulo antE sclopum exonerauerat, alijque vitae eius insidia tur.
R Euerti Francosertum , quo tempore Comi ita ibi habebam Legati : omnium Princ, pum Germaniae, seu Catholici forent, seu Secta-rij; Comitijsque praeerat,iceo S.C.Maiestatis amannesGaspar Magnu&Magister ordinis Teuth
nici. Cum eo, dum ibam Herbiritim , optaueram equidem loqui, ut commendarem negotia Religionis. - Sedenim,etsi iam Francolarii eratante assitientum meum, me adire primus recusauit: '
luissetque me antea in aedibus proprijs salutari 1 ctim diceret se a Caesare ad ea Comitia ex peculi 'ri destinatione mitam esse ; me autem ad illa ita ipeculiariter a Summo Pontifice non destinari. Respondi me, dum intra legationis meae fines eram, ad promerendam retinendamque honoris lpraerogatiuam,ea peculiari destinatione haud qua- iquam indigere : declinavique ideo congressum;& selum postquam redij,scripto ipsi capita rerum communicaui, quae censui posse conducere,ut Catholica Religio nihil detrimenti ex eo Conu
120쪽
'py. tu Imperii Meretur. . - Ea erant potissimum ; ut nihil statueretur In quo Caesar aut ab Edicto suo aequissimo de recuperatione bonorum Ecclesiasticorum recederet s mut Semrijs aliqua permitterer, quae pacem Reli- gionis vulnerarent, di Passavij pacta conuellorem. Atque in eandem sententiam priuatis allo- quijs adducere conatus sum plurimos ex Legatis Catholicis, qui Francolarii in eodem Conuentuerant. Quamquam id frustra suit, quia paulo post commisso ad Lipsam ingenti praelio ; superatoque & castris exuto Ioanne Comite Tallio exerciatus Caesarei Supremo Duce , Gustauus Rex G
thorum & Vandalorum simul opes Catholicoruafflixit, & veram ubique in inferiori Germania Religionem oppressit. Caeterum occasione alia Leodii etiam gradum personae, quam gerebam, sustinui, nec passus sum quidquam detrahi de honore illo, ac de illa ven raxione, quam in Administris suis Apostolica M.
des promeretur. Aduenerant Vienna Conres l-
semourgius Eques Velleris Aurei, & duo alii Sacrae Maiestatis Caesareae Commissarij , qουorum alter Baro erat, alter fuerat Eminentissimi Eleet ris Treuirensis Cancellarius, & tunc ipsimet Cae-