Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

341쪽

inire miserit: ab eiusmodi te ipsum talae custodi,fi que illo prorsus considenter utaris. Postea suggerit modum ilius amicitis recu sandae: Si autem occulis tum suum vitium risu aliquo coeperit prodere s simulansiue obementiam , voluerit te decipere s caue ne cogitationem ad illius immodestiam laxaveris , sed tomuo eum aspectu intuere, ut bonum in te fundamentum tactum intelligat; sicque aut suam improbam mentem mutet, aut a te recedat. Alio in loco repellendum. docet huiusmodi teratore salutaribus cohortationibus , ut ille resipistat. Sed quia penicillo propemodum dipingit eum, qui solicitat Fratres adiis stas coniurationes , operae pretium duco S. Patris . verba referre. carissime, se Frater aliquis aduentas cohortetur te dicens: Veni nobiscum, vela anguine iuncti communicemus consilia nillam inphaina re factione coniuncti simus t contradicentes vero reprimamus t senioribus resistamus , ct non revereamur caniatiem : percutiamus oeconomos et subsannemus quietis ac silent, cultores religiosos ac pios ludibrio excipiamus: cunctos nobis ipsi sub jciamus, erim que nominati ac celebres. Reprehensi ne praebeamus silentium et et napariter vociferemur, ne nostrum appareat menaeaci . Admoniti factum retineamus ac tumorem: adhortationibus interpellati esseramur. Sit nostra vis, lex iustitia: nam quod inprmum est, velut inutile reprehendulae, . Tu ergo carisme,ne cum ijs in via ambutaueris; verum ab ipsi declina ct te expedi. Non emnim conqui/sent,nisi male egerint. Si scribit m nita, quibys ad saniorem mentem hic tentator reuocandus est. Verum, pace sancti viri, mallem hunc adeo deprauatae voluntatis Religiosum, per Superiorem, peritumve ac strenuum magistrum curari , quam per adolescentem,cuiuS metus I De perta per longum sermonem, tamquam per venenatum ast latum inuerti atque insica poster. Dilata

342쪽

fit hunc locum de restinguendis primis scintillis

prauitatis exhortator, rea,quae sancti patres ac magistri de hoc aphorismo differunt. Secunda cautio est . Fuga prauorum, seu minus perfectoiuin conuersatione domestica. Notissimum est ac si pe probatum Sancti Augustini, ac Bonaven turae testimonias, in congregationibus sanctissimis, Religiosos minus perfectos degere ad exercita tone Adtet. i p. probationemque meliorum ae persectorum . Hii comm n. addo Sanctum Bernardum, qui ubi descripsisset I ' μ 3

perfectiorum virtutes, lac ait: Contra me inurara--Ascure ect homines pusillanimes et remum, desieientes sub

oncre, virga ct calcaribus indigentes, quorum remi

si latitia, pumiammis tristitia ei r quorum mis Orara compunino enimalis cogitatio, tepida conuersa

tio , quorum obedientia sine deuotione, sermo sine cim cum speectione, oratio sine cordis intentione, uino sine adimatione; quos denique ( ut videmus vix gehenna metus inhdet, vix pudor cohibet, vix fremi rario , vix disciplinacoercet. Haec S. Beenardus , depingens potius tepidos , & malos sibi ipsis, quar communitati perniciosos, sodalibusque molestos. 3Ceterum peritos docet rerum usus , imperfectos Religiosos procliues esse solere ad cottahedas a mi citias illas,quas cincti patres oderuisquemadmodu e verbis S Ephrim paulo ante didicim'. Itaq; adolescens , ne laqueis capiatur istius generis, eregiat omni conatu c salua domestica.d1stiplina , designificatione fraternae charitatis) conuersatione peculiarem , colloquia minus necessaria sodalium eorum, quos minus spirituales, minusque perfectionis amantes esse cognouerit:&eos praesertim, quos S. Ephriem expinxit, solicitatores malorui. Magna pars sanitatis est, inquit Seneca, hortatores insania reliquisse , ct ex icto coetu invicem noxio pro- ''' 'dicula jse. Saepe mente reuoluat Dei commutati, ''

343쪽

nem in Iosaphat regem Iuda contortam per Iehu . . prophetam,quod cum Achab rege Israel impro-- - ' ho ad bellum esset profectus: Impio pratas auxiliu ct his,qui oderunt Dominum amicitia iungeris: re idcirco iram quidem Domini merebaris. Nihil hic liud adiungo de damnis , quae inferuntur Religioso,per minus perfectos sodales , qua verbis, qua mxemplisequoniam ad hanc cautionem amplificandam multa peti queunt ex arca medica Ioannis x.. s.cia. Busaei nostri ordinis. Illud unum ex meo sensiumed. moneo innocentes atque inexperros adolescentes, vis. - inmonem imitari Barbaros; qui, ut refert Ct g.- mens Alexandrinus, captiuos vivos cum cadaum ira. orata ribus aduersos crudeliter colligaban t, ut misera- ad si biliter putrescendo perirent. Itaque sibi caueant, nec se unanim vitiosorum ladalium tamquam cadaueribus mortuorum ab Aduersario per damnatam amicitiam constringi, ne misere computr . scant.

Tertia cautio est, vitare illa omnia, quibus docui supra conciliari generis huius amicitias: ac

M. - potissimum frequentem consuetudinem , & niamiam familiaritatem aequalium, quom affectus, per eam facillime accenditur ad amandos pares. Abstineata munusculotum acceptio ne, quam remete dixeris Estam tegentem hamos , dc inestatem incautos . Respuae assentationes simulatorum laudatorum dc adulationes , quae maximae illec brae sunt ijs, qui propter humilitatis destinino appetunt laudari: quaeque tandem , quamquam dulciculae videntur auribus, tamen in amarorem conuertuntur. Propterea Dauid nolebat sibi caput inungi adulationis oleo, cum dicebat : Oleum risi , o i' autem peccatoris non impinguet caput meum. Vbi S. Hieronymus loco Peccatoris, ex Hebraico vertie maritudinis qua versione intelligimus , quim

344쪽

procul absit a vera sanaque dulcedine oleum adulationis, quod desinit in amaritiem. AdhSc manus ti hcontineata sodali tangendo cui contactui Ioancs 2 diudicGermn mutatione amrcitiae spiritualIS in carnale Diab. tentat tribuit, his verbis: Nonnumquἀ sub velamento sane Atatis ac denotionis, in personas religiosas spiritualis unicitiae,agit Hostis, ut ex consuetudine intuevi,sequeae,epulsidi , simul naedi, mutuo sese iocose tangendi, mertatur spiritualis amor, in libidinosum carnalemq. amorem,ct demum in sinem ignominiosi simum. C, sonat haec cuias, quae scripsimus in assectico comen Adreg. et . tario. Deniq. horreat ac reformidet nocturnoS , com n. i. aut cladestinos secess', in suspectis locis atq. horis; quos magistra spiritus profligatos esse cupi ut e coenobias. Exhoru numero lector attendat S. Basiliureuocante adolescetes a secessibus clandestinis , et per specie de diuinis agendi quaesitis. Domi,aut liquo loco, ubi qua d vobis stat, videre qui possit , nemo sit arbiter, caue ne una cum eo sit mul deprehedaris vU- qud; ea re videlicet, quod una cum eo diuina eloquia meditari te dicas; aliamve quamuis ob causam etiam summe necessariam. Amolitur deinde vulgarem excusationem, secreto secessu vitari scandalum;docescos adolescentes, qui sic si cedunt, magno sibi elles, scandalo, quia per eam occasionem in peccata labuntur. Subdolae, inquit, is It curtationi tua nolito

assentiri cum tibi hoc propoetit fore, ut quidquid ita tu occulto factum sit, scandalo vacet . sed hoc ipsum tibi esse scandalum per ade. getque isthaec multorum exemplo , qui simili in genere , faede sunt lapsi, vulgata iam

esse apud omnes existimalo. Crede mihi, quoniam fir terrae t hi , at q. ex in imo ara mi recessu loquier . Hactenus Basilius cu magno affectu char i tatis. Potio de fugi eda familiari tate qua omnia haec comemolata & vita da nutrivis receptu est ab omnibus,ta- uam prissum principium huius artis spiritua-

345쪽

s.sem,in iis, axioma illud a S. Bernardo scriptum in speculo monachorum his verbis r meminem habeo fins. Th.opu. miliarem. S. Thomas Aquinas discendi studiosue' formans: Nemini te multum familiarem ostendas; quia nimia familiaritas parit contemptum re subtractionis a studio materiam subministrat. Accedit his S. Bonaventurae Familiaritates superfluas fu-

spee.p tae igit Didam , omnibus benignus, nemι-- ni blansis , paucis familiaris , omnibus aequus. Et S. Bernardus, Tria inquit Religio quemlibet decet; Tauca loqui , paucos habere familiares, si multum orare. Ubi multi familiares, ibi multa locutiones, ST h. hemst sibili singulares. Thoma s a kem pis magnu s magii; d*imix ster virtutum, de cauenda nimia familiaritate

caput scripsit,& inscripsit; in quo illa sime grauissima verba in rem nostram : Charitas habenda est ad omnes , sed familiaritas non expedit . AC ne quis putet a S. Bernardo dc Bonaventura paucirum familiaritatem permitti, quam ijsdem scimus displicuisse et consideret atten te verba, quae Ihijcit Bonaventura de qualitate familiaritatis. Si familiarem, inquit, admittis, sit quem alas, mores, discretio ct honestas insignit S commendat Familiaritat se fuerit ordinata, non erit blanda, improba , puerilis. Permitti Vergo familiaritatem illam , quam fraterna charitas& virtus admittui; in ordine praesertim non tantum contemplativo, sed mitio: reprobat singularem familiarita-Clet. s. p. rem virtute vacuam, cum blanditijs puerilibusq.uli insti. actionibus coniunctam. Clerici S. Pauli cautim

nouit.c.18 nem hanc uniuersam in suorum nouitiorum institutione scripse lunt.Sint una, inquiune simul quan

346쪽

tvo vero simul etiam versantes coniunctim nemo sit , qui singulam quadam affictione in aliquem propeaeat, aut etiam cum eo utatur svulari quodam genere s miliaritatis. Quarta cautio est , diligentissime

seruarriquae in tractatu de duplici ordine in Retiagione obseritando prascripsi, quorum alterum viatae, alterum disciplinae nominaui . Accuratus ni usque obseruator,non habet tempus vacuum squod cum iodalibus singulari ter dilectis conterat , vel amicitiam peculiarem contrahendo, vel nutriendo contractam. Est enim ordo Catena quaedam sanctarum actionum,quae diei noctisque Trs, mi horas in unum coli agat adeo,ut nisi abrumpatur, '' otiosis, intempestiuis , furtiuis colloquias non sit neque locus, neque tempus. Editus est tractatus

in lucem , proinde hic plura dicere supers

. s8 Quinta cautio sit, siue in examine particulari, siue in secessu aliquot dierum ad meditandu, sue alio tempore opportuno, consideratio damnorum de periculorum, quae subeunt ij, qui se implicant ijs detestabilibus amicitias. Primum damna consideret, de quibu&S Baslius his vera si das, bo sbis. Re vera noxia sunt amicitia , qua cum malitia contrahuntur. Nam ea est amicitia huius lex et vis, ut per similitudinem mali iam coniuniuiis indat. suamobrem recte prouerbium dicis,corrumpunt honos mo--. ' 'res colloquia praua. Vt enim in pestilentibus locis emsem attractus aer latentem corporibus morbum iniicit: sic in praua conluetudine ac conuersatione, maxima nobis mala hauriuntur, etiam si statim incommodum non sentiatur. Haec S. Basilius strictim : ego copiose supra demonstraui,nou modo communitati sup. n. ED uniuet perniciosas esse tales amicitias , verum di seqq.etiam damnosissimas iis, qui sunt earum retibuSimplicati . Quae damna ideo luculenter exposui, X et ut

347쪽

ut ea legentes S considerantes reformident amicitias illas, quae sun t fontes tot tantorumqUe malorum . Secundo loco consideret lector pericula , quae cultoribus harum amicitiarum impendent. Colligi queunt ex disputatis supra, ubi damna r 2p n se lacnsebam, cum periculo grauiorum damnorum peccatorumque coniuncta. E tenim si actus amandi non est ordinatius secundum affectum spiritua- a. . i. lcm , ut est auctor Cassiodorus, Quia modii nescit:

Actu, no quanto minus nesciet modum, seruabit mensura, ster. terminis continebitur carnalis aste stus 3 Hicar

cha via praeceps deflectet, lineasque rationis omnes, transiliet. Metuat ergo seipsum affectumque suum, quisquis amat quempiam singulariter. R uoluat saepe an Inao Salomonis monitum: Est via , '' quae Oidetur homini iusta, nouissima autem eius Haemcunt ad mortem. E t alio in loco: Di, pro Iustis scripsit, quod magis accommodum est rei nostrae, atque ita Chaldaeus vertit . Sensus est, rationesqiiasdam vivendi rectas videri illis: qui eas in tu

Xunt, parum considerantes viae finem ; sed revera

distortas esse atq. fallaces, quod intelligitur in sine viae ac vitae, sta terminatur aeterna morte. Propterea iudicio proprio non esse fidedum, d insuper habenda suspecta vulgarium hominum Iudicia , ians m*' quae talent esse plerumque plenissima errorum . Salax.pto. Haec Fere Ian senins , a quo non dissentit magnore is, pere Quirinus Salagar noster Cassianus affert hoc , ' tmimoinum, disserens de varias generibus illusi . nu,& prudenter. valet etia atq.ctia in hac disputatione. Iuvenibus enim inexpertfs, incautis, ed forte illusis ac deceptis, haec amicitiarum via recta videtur,quod habet specio fraternae charitati S, mmulatur vera amicitia, quae virtute nititur; dulcis est oblucuditate couersationis aenia alit facet tu. Veru sinis initi is non re ponde triuia non raro

348쪽

via haec non opinantes ducit ad morte, praecipites ages saepenumero in grauia peccata, ut dictu est, eos, qui per ea via affectu,no ratione ; sensu, non spiritu gradiuntur. Recogitent quoque S. Pauli di Gal. Q, ctum in epistola Galatarum Sicstulti estis, ut cum

spiritu coeperitis,nuc carne consumemini I Genuinus sesus est,que Benedictus Iustin. noster expressit,ex pes a vi Graecae vocis επιτελursi stultos dici Galatas, Ben. Iusti.

quod percepto Euagelico spiritu perfide, doctrina serum 'i'

di baptismu, retrocederent ad carne legis,per circucisionem,quae in carne sit, ac per legalium cer monia tu obseruationem. Ironia vehemente agnoscit,quasi dicat,sic estis amentes,vicu initiati sitis spiritualibus ritibus & sacramentisi, recedentes a prima initiatione rursus carnalibus initiemini EVerti ad morale sensu trahitur passim a recetiori hus doctoribus,atq. intorquetur,ut grauis reprehesio i eos,qui spiri tu vi ta inchoat,& eo restincto desinui in carne,hoc est in peccata. S. Thomas i re Th opus nostra, ges de dilectione proximi: O qusitor, capita rixissibiliter fracta sut, or in periculosa quada insanisi luciderutequi sinesale discretionis, etia honor homines

dilexerut,qui spiritu coeperui, si carne cosrimauersit 3 - .

Ide paulo post de amici tia disseres : Nonnuqua ena 'amicitia, qua sine vitio naturaliter, vel spiritualiter inchoatur,subintrate vitio; carnaliter turminatur: se estultifac testis etc. Refertq. poetae versus,quos etia de rasile

alicubi S. Bernardus habete . Moc Coepisti melius, quam desinis: tima primis Cedunt: dissimiles hic tar, ct ille puer.

Quod si amicitia spiritu inchoata,ex S. Thomae serentia,interdum desinit in carnem ; quod etiam rup n si animaduer tit Cassiodorus quo peruetura est ilia, cui dat initiu affectus naturalis & carnalis 3 Merim B. Lautetius hoc ipsu Apostoli testimoniti producit,ubi nimiam hanc familiaritatem exagitat. X s Menita

349쪽

emnita pro subditis illaqueatis, ut

sp T Eniamus ad tradenda monita promicv se ijs, qui sunt damnatis amicitias illita gaes , ut his vinculis soluantur . Multa ex dictis

ad anteuertendum morbum, proficere possunt ad sanitatem recuperandam aegrotorum. Praeter ilis Ia , sit primum monitum: Sciant adolescentes ita retiti suam ipsorum amicitiam non posse diu Suis perioribus esse occultam, tametsi maxime in ea contegenda laborant. Probatur id tribus ratio nibus , auctoritate Saluatoris, ex adolescentium natura, ex infirmitate iuramenti . quo munIta putatur, si tamen iureiurando conflata est. Dixi primum, non posse latere amicitiam ex dolina rue. r. ig. Christi ; cuius verba haec sunt apud Lucam,sensus vero etiam apud Matthaeum & Marcum. 'Non est enim occultum, quore non manifes elur,nec abscon' um , quod non cognostatur, O in palam vera m

Scio locum ab Hieronymo & Latinis patribus intelligi de reuelatione, quae facienda est in ultimi iudicij die. Non minus probabiliter Graeci opinantur progressu temporis, etiam in hac vita ,

quod est absconditum feri manifestum. Horum sen tentiam cum Ioanne Maldonato libentius hic N 'h, sequor, videns maximam dissicultatem seruandi secreti . Qu3m multa occultissima crimina quotidie patefiunt in iudiciis tum Ecclesiasticis, rudi politicis Quae in sacramentali confessione dicuntur, & si premuntur a Sacerdotibus, qui a dierunt, silentio perfeci issimo; tamen illi ipsi, qui ea sunt confessi, per loquacitatem amicis pro-

Adree. o. clunt, atque amici silere nescis vulgant in popu- 'm 'n' lum Demonstraui in ascetico couamentario,E

350쪽

clesiastis 5c patrum testimonijs, longas aures habere principes, atque ijs facile omnia innotest re , quemadmodum & magnatum domestica secreta populo quoque fiunt manifesta . . Quam s. Euch.ephrem sapienter S. Eucherius Valerianum monet p* R anon esse facienda,qua nesciri volumus ab homi- -- nibus. Praeclara verba sunt haec: In secretis tuis, quod velis homines nescire, ne feceris: quod Deum, ne cogitaueris. Quod de princibus ac magnatibus d. xi, traho nunc ad Superiores c*nobiorum,qui intra sua domicilia longas quoque habent aures , quia vigilant attente atque arrectis apertisque auribus super gregem suum; nec desunt fideles viri , boni communis amantes, qui Superiori nuntiat, quae vident audiuntque, ac publico priuatisque nocere arbitrantur. Secunda causa reuelationis est adolescentis natura,garrulitati obnoxia, & tam cendi nescia ; praesertim vel cum irascitur, vel iucunditate perfunditur ac liquescit in conuersatios phis tine. Notauerunt S. Bonaventura&B. David SD B. Dauid cretorum proditiones, inter eos amicos euenire , de septinqui non amantur amore spirituali, cum alter alte tialiari subiratus ac suboffensus est. Etenim irae pertum batio efficit eos impotentes adeo, ut secretan q u Can t con tinere. Iucundi ias quoque colloquiorum: pectus aperit, ( praesertim si longiora sunto ad arcana prodenda ; quae ubi sunt semel patefacta, vulgantur per monasterium, &prouinciam uniuersam pervadunt. Nec prodest multum,obis testari amicum, ne patefaciat; quoniam, ut ait Sericca I Habet mussulsique aliquem, cui tantum cre-Iis sen ep. it , quantum ipsi creditum est. Thomas a Nempis, hia damno suo doctus, deplorans hunc prauum mo-I.;.de id rem, haec ait: Cautus esto ; quidam ait, cautus ento, Ciu. c- Ioserua apud te,quod dico . Et dum ego leo, di abscon-

itum credo,nec ille silere potest, quod mendum petiti