Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

321쪽

fur esse charitas, ct est magis carealitas./Alio iri, loco et Fili diligenter aduerte motus Natha O Graistiae ; quia valde contrarie ac subtiliter mouentur in x nisi a spirituali, re intime illuminato homine dia cernuntur. Et quamuis in hac discussione, si dilia genter fiat, multa indicia pestilentis amoris, que

insectamur admeritum, stile datura sint; tamen ut Iechorea facilius deprehendat, placuit referret huc aliquot, quae, Bona uentura& B. David Oh- seruarunt, discrimina carnalis&spiritualisam s. 3on. seris. Cupido sese extricandi ex his laqueis, eadem R. David l. erunt argumenta peruersi amoris cognoscendi, up pq 'qui vitiosas creat amicitias. Primum igitur indita g'D -'rum' c um exhibeatur ipsorum verbis: Pauca de spiritualibus, ct plurima de inutilibus confabulationibus, ct maxime de mutua dilectione insatiabiliter rumianat , ita quod ad huiusmodi colloquia notis ciant hora,non dies,um qualibet temporasse semper cum comvenire postfiunt , copio am habent materiam loquendi, indemienter. Haec illi. Tetigit hoc indicium postia j,. hos Beatus Laurentius, ubi de damnis egimus;ataque obseruauit Iacobus Aluarus noster. Et sano cupiditas haec insatiabilis colloquendi remotis arbi tris, collocutioque ipse sine necessitate,sine modo , sine sanctitate, sine prudentia,non modo facit nimiam conuersiationem&familiaritatem vituperabilem , sed etiam cst perspicuum argumen tum ipsis amicis, vitiati amoris ac peruersi .HS cundum indicium eorumdem Bonaventum ac Dauid est, Insolentianstuum ct motuum . Explicant postea per mutuum aspectum , blanditias, contactum, amplexum, & alia quae referret non cisio i i audeo . Cassi dorus multis ante saeculis , identadeamie. . indicium innuerat his verbis: Si electionem illiut

ficur indi amoris, aliquod desiderimm turpe, vel actus irrepre-

hensibilissubsequitur, restat ut ipsius dilectionis integritas

322쪽

gritas violetur. Per actiam irreprehensibilem intelligit, me interprete, Cassiodorus, quid quad-

coram alias ipse facere non auderet, metuens reis

prehensionem: & quidquid rure posset a viris prudent bus reprehendi, si fieret: iv quidquid vir

modera tus,si videretur ab alns facere , coram eis erubesceret. Itaque quicumque verecundiam exuit coram socio , nec pudet ipso praesen iniquaedam agere, quibus abstineret coram alias prae pudore; sine dubio is . se nimis familiarem & corruptum veneno improbi amoris debet agnoscere ac fateri, si ipse id agat; aut socium eiusdem a finem culpae, qui se vidente ab actionibus huiu modi non continet manus & sensus, eadem pice inquinatum putare. Tertium indicium ex ias de duobus magistris Bonaventura & D uid, est Imquietudo cordis, quandosunt absentes,cogitando de inuice. Explicat multis,quae,qualesve sint eorum cogitationes, tum de seipsis propter socium e tum desecto respectu sui. Subiaciunt his cogitationibus

impediri meditationem rerum diuinarum, res alias agendas . S. Antoninus similiter: Cuius gnum eri; quando magis cogitat de ipso,quam de Deo; er delectatur de eius praesentia corporali magis, quam s. secund. in doctrina eius; ct huiusmodi. Hoc praesen riae desiderium , & conuersationis ,& colloquij, quod tane cogitatione non est, attigit B. Laurentius clarissime: cuius verba descripsi, cum agerem de a lup. n. q. damno famae. Quodsi desiderium inuolueret ali quam turpitudinem , aut cogitatio protender tur eodem, clarissimum esset argumentum deprauarae beneuolentiae. Posse id euenire significauit Cassiodorus, verbis nunc descriptis , inter quae s. Lautie. Desiderium turpe memoratur: existimatiit Beatus sa de dile. Laurentius, qui scripsit cogitationes obscena sex et g sinordinata familiaritate, sub colore charitatis ge uec.

nera Ti.

323쪽

A v x x-l 3 rae rati. Hos magistros merito secutus Iacobus Aluarus ait de hac re: Postremo alia Daemonis tentadicula, aliae cogitation/s forte minus pudica, alia desideria minus casta , de quibus , nec diles ionis sam Stitas , qua scribimus , nec religionis pudor patitur , ut magis clare dicantur.

so Quartum indicium traditum ab ijsdem Bonaventura S: Davide est, Impatientia, vel inuidiacon dilecti sui, si aliquem secum diligat, & alia sub duntur, per quae describitur Zelotypia , quam sequitur dolor & tristitia , . Signum idem expo- ...i, nitur a Beato Laurentio verbis illis et Livor qui pe inuidia accenditur, si quempiam ab eodem dilia gi, ct cum eodem conuersara perspexerit. At vera diuinaque charitas, teste Paulo ; Patiens et . Et, a. nis. praemulatur . Quintum indicium proditur ab ijsdemr Ira ct conturbatio. Ut ij fines excedunt diligendo, blandiendo, adulando; sic etiam in terdum irascendo, si quid vel leuiter in amicitiqpeccatum fuisse putauerint. Ex hac ira querelae oriuntur, improperia beneficiorum, detestati nes, iuratoriae promissiones debeneuolentia imis posterum deserenda, clamores , maledicta, s cretorum proditiones, & his similia, quae diligenter ab ijs doctoribus numerantur De hac disico inse n tio' dia dicetur quoque aliquid inferius. Sextum indicium ab ijsdem duobus magistris habet munuscula & dulces litteras, quas sianctus amor, ex B.

Hieronymi sententia non habet. Huc refero dulationes, quibus abundant amici, neque ex diuina charitate, neque ex amicitia vera diligentes,adeo ut Plutarchus librum scripserit de rati ne discernendi adulatores ab amicis, Septimum indicium apud eosdem postremn m Cst, Inordina ta vitiorum dissimulatio, excusatio, defensio mutua , qua pugnant aduersus arguentes, corrigenis

324쪽

tes , monentes confiderari ad malum, ut fures.

Octauum indicium ex Cassiodori do strina, si non

ratio, sed affectus moueat ad amandum. Amor enim solius affectus, fi non aliud, periculosus est, Sap. n. 3. ut probaui. Conueniunt huic , quae Sanctus An-33 D toninus tradit de periculo sensualis amoris: Si iste amor non regitur a Spiritu sancto , e citur bestialis , S. Anton. in peior omni hestia insania proximus. Dissicultas est in cognoscendo, quando nam sit ex affectu sis' , - Io , non rectus a ratione , neque a Spiritu lancho. Ducit nos in viam huius cognitionis Cassiod Casii Od.I. rus, ubi ait: L matur aliquis ex solo affectu naturali, quando diligendum externa habitudine arbitramur . Vbi vero sola virtus in causa diligendi , ex sola ratione diligimus. Cum igitur habitudo extem . na, est amoris obiectum & illecebra, non est a r tione amor , sed ab affectu . Habitudinem externam intelligo, quam idem his verbis descrini ibit PSi forma elegantior , si sermo orbanior fumi '' - rit, si competentior habitus , si maturus incessus. Iure Iacobus Aluarus , multis probat imperfectos esse, qui non Fratrem amant, sed res fra tris , quibus deficientibus amor extinguitur. Enumerat res fratris, qua amantur, cum ait: Amant nobiliatem, fortunas 1 litteras, ingenii felicitatem, Algar. PDet (quod valde pudet dicere) vocis suauitatem, iu- 'φ' , 'tientutis florem, oe vultus decorem; non tamen sciunt animam diligere, nec Dei imaginem, ac similitudianem illi impressam amare. Deinde docet hinc omtum habere perniciosas amicitias, nimias familiaritates, vana colloquia, temporisaacturam piritus teporem, & alia mala , quae toto tractatu r censui. Nonum indicium est, si mala consilia dent amiculi,vel contra legem aliquam regulave

ordinis , vel perfectionem spiritualemq. prudentiam. Dat exempla idem Aluarus malorum consiliorum

325쪽

l iorum:)m onera obessientia detractim,si HI tanti tum propria commoditati, aut vana eius timationi a pud saeculares ossiciante ut defectus, aut crimiua admissa Praelatis abscondant, Er ab alijs, qui spiritualem artem medendi non habent, remedium postulent, ne bonam opinionem , ut ipsi ilicunt , apud prelatos mmittant: Ut talentum, exempli gratia ,scribendi, aut laborandi , aut aliquod munus gerendi celent , ne cura S labore grauentur. In amicitiae humanae

legibus a philosophia praescriptis isthaec consilia damnantur, ta perniciosae suasiones s quanisto damnabiliores putandae sunt in amicitia reliis es. i , giosa, atque babendae pro argumentis pestilentiti. c. -- M. Tullius audiatur in libro de amicitia: Haestiatur prima lex in amicitia sanciatur, ut neque rogomus res tu es , neque faciamus rogati. Quamobrem

pestilentissimus amicus est , qui rogat, suadet, in insinuat res turpes, contra leges, disciplinam , per sectionem. Decimum ac postremum indicium est,publica vox & fama, cum oriensione coniuncta, non bonam, neque Ex charitate amicitiam esse, quae illo tempore serpit in coenobio: Vox populi , vox Dei, dicitur prouerbio. Probabilissimi est amicitiam h&nc tuam esse malam stametsi tu id non agnosciss quam totius fraternitatis sensus&consensus damnat, vituperat, abominatur, atque in ea scandalum patitur. Itaque te subtrahe ab ea, si laqueis eius detineris. His decem an gumentis, qui in conscientiae discussione corania Deo diligen ter utetur, in telliget clare, quan to in errore versetur, si fuerit huiusmodi retibus Implicatus : si vero libcr, cauebi t etiam atque etiam ne similibus fraudibus captus irretiatuL .

326쪽

c P. I. Remedia pro Iuperioribui ad ah -

di CEPTI MYM capythostera explicanis

dum,quo remedia coens hiorum ac magistris vitae religiosae proponun eur is v t vel repellantur a communitate simuli viventia

amici istius generis, cum for prum sent; us m conita atque admissae, sua vi vi Oprehem sunt, abresntur ac diu luantur. .

REM EDI VM primum est, ut ipsi Supra

ri orus asi magistrismi MagiuMitis ac di Ripulis exemplq,sa uentrum nimiam familiarit eem paucorum, di singulavigilectiones nonnullorum, ac praesertim adolescenxium t quia generant haec in aliis sodalibus conuulloribus di condiscipulis, admirationem, eosiqnm , scanda lum/labefactant auctoritatem, ieripiuntquo cui taleae medendi qgrotis; qui medicinas admonitionum & poenarum respuunt porrectas ab ias , quos vident,aut opina ntur eodem,morbo laboram, di ure mira seipsos a Nue in lingulis subimurmurantes cum amicis illud Saluatoris: M ,- iace cura teipsum. Verili imum enim est xtatureia, LR 'I S. Petri Chrysologi: Guariseu auctoritas constat ex vitae docenda faciens, obedientem persivit audia rorem Ex Amore peculiari S eriorum, admirastionem gigni ceterorum olfensionem , ditamus ex historia Siluani abbatis, in vicis patrum s vitae pati. qui propter obedientiam admirabilem, plus qua fissataeo ceteros discipulos, Marcum illum diligebat, qui hq , litteram inchoatam vocalpsu ei sinccc consitquq - .

327쪽

rat. Undecim enim alij discipuli, ut ibi narratur, Contristabantur,quod diligeret eum plus aliis: Sc vicini senes et moleste tulerunt adeo , ut Silvano fuerit opus se purgare illis, & demon strare celeritatem incredibile in illius in obediendo, dignis mam fuisse dilectione peculiari ex regulis tharitatis. Firmius&clarius offensionis liuius argumentum exhibet nobis historia sacra Genesis; ubi legit en I mus in m patriarchar Iacob, odij & inuidiae flamam exarsisse aduersius Iosephum fratrem tanta,

ut nihil ei pacifice loqui posset, is de eo necando deliberarent, ac tandem venderent Ismaelitis.

Causa tam grauis & acerbae offensionis 'redditur a Scriptura: Quod si patre plus cune tis pilus amaretur. Pater, qui diligebat, vir sanctus erat , nec excludebat alios liberos a visceribus paternae dilectimnis: paternus erat amor,quo Iosephum diligebat: rationi consentaneus, & consuetudini aliorum parentum, quod in senectute genuisset eum, ut obse

uat S. Chrysostomus; qui addit assiuxisse Iosepho

Agin Gen. superne gratiam, quae propter animi virtutes,adolescentem merito ceteris amabiliorem reddebat. Verumtamen, quia singularis amor erat inter fraties non nisi aetate inaequales , & illos grauiter ocfendit ,& domum sancti patris conturbansm C rore luctuque compleuit. B. Theodorus S rudites rvp'n ' in testamento monebat praepositos coenobiorum sui dictum est , ne paterentur sibi a discipulo ad lescente in cella ministrari, erga quem essent v hementius assectis cum ob alias caulas, tum veros ut offensione vitata, ceteris domesticis essent exemplo. Existere alia incommoda dc pericula ex niamia vel familiaritate, vel amicitia peculiari SupeCar.serib. rioriS cum vno, aut paucis, docet Carolus Scriba-

med- nius noster, in Medico religioso ubi remedia quo 'i'g'.s' i' quem aegrotis. Non ea refero, quia liber

obuius

328쪽

obuius est,tape recussus. Ad haec arcenda procul a nobis, Maiores nostri , in ter capita rerum, quae in Superiore requiruntur, ac de quibus viri prudentes ac probi ferunt iudicium , cum aliquis in Superiorem eligendus examen subit aliorum , ponitur hoc expendendum, An particulares an istiones retinere soleat ad aliquas personas partiaculares,i taut cum aliorum ostensione gubernat

tus videatur. Qui plura cupit de bono exemplo Zer Superiores domesticis ac subditis exhibendo, at quae disserui cum ad disciplinam strenue retinendam eos cohortarer in explicatione tituli Titin. communium regularum. .

mmediam. II. capitis deprehensio.

32 C Ecundum remedium in amicitijs,in qui-

bus plures conspirarunt. uno conciliam re atq- capite, caput ipsum obtruncare; hoc est deprehendere ducem ipsum & auctorem, eumque 'Capere, captumque vel bene curare, si securare permiserit, vel in exilium mittere, siue extra cc nobium , aut prouinciam, siue etiam extra ordinem,si culpae grauitas ferat. A Fratribus Eremi tanis Sancti Augustini hoc remedium hausi, quin rum verba retarre placet, ut optimorum patrum Eelus in telligatur. Vt autem paci, ct unitati ordinis consulatur, praeipimus , inuiolabiliter ovem uari mandamus: in illi , qui inuenti fuerint ei eramquam duces di capita factionum , diuisionum seu partialitatum in conventu , vel prouincia alia qua , seu in toto ordine: si de hoc eontra si fuerint,

. missi probabiliter fuerint suspem, re se canonice pur

gare Nequiuerint , a conuentu icto , vel prouincia, vel ἀ toro ordine omnino cum effectu expellantur nec ulterius admittaatur . Didicerunt illi a

329쪽

Eareh.x3, Zacharia propheta, & a Christo Salua tore Mundi, dixerunt: Percute Liorem, O dispergensi. ter oues. Etenim in huius generis sodali iijs& con-WM spirationibus solemne est,capto duce,ac signifero

socios aflectu in diuerse labi ,& foedera dissolui. Cumque in multis alijs proprietatibus Religiosorum foetus simillimi sunt apum examinibus(quod

Th.C.hi; duobuS-Thomas Cantipratanus diligenterpni.apuae demonstrauit, & S. Basilius alijq. patres passim docent)tum potissimum in hac,qua rege amisso didit i i labitur examen. Plinius paucis eleganterque:Ducex . ' praesente,totum tenetur agmen; amisso, dilabitur, mias Ambrat. grantque ad alios. Post eum S. Ambrosius, Virgialium aemulatus, non impari felicitato : Incoluisv irg. L . mi rege neseiunt mutare ivducium, mentem inflecteretorum amisso,/idemseruandi muneris derelinquumsatque ipse sua mella diripiunt, quod is, qui principatum habuit muneris, interemptus est. Qui latrones campestres armis venantur, duci potissimum insidiantur,quod eo,vel capto,vel interempto, manus e

rum facile dispereat. Bellatores perrtiores rei mi- ditaris, hoc yrsum militibus madent in praest ijs, ut

duces & vexilliferos quam primum , aut captiuos faciant, aut occidant; sperantes fore, ut hostilis exerculis,amissis ductoribus, in fugam illico cons. Gree l. 6 uertatur & profligetur. Sanctus Gregorius Pa- rgini v pa et Vulnerato vexillifero, multitudo citius dispersi capitur . Hanc artem Dqmones aduersus Religiosos studiosius exercent, ut primipilos , centuri nes , tribunos, hoc est seniores, perfectiores,clariores prosternant potius, quam iuuenes, minus perfectos, &obscuri nominis, ut tractatu primo m. r.n.is. demonstraui; quod illis quasi ducibus prostratis , facile sint reliquas coenobis,vel Ordinis ramquacopias fusuri . Prudentes ac strenui moderatores coenobiorum, eandem artem spiritualiter ad su

Tum d b, Coosl

330쪽

rum salutem adhibeant.Nam,ut recte notat Seruatius, nihil Pralato curandum est magis,quam ut bonorum dissid a tollantur ; & improborum concordia dissoluatur E, quemadmodum ex Grego ,s.iacaerio Papa, fecit Deus in aedificatione turris Babel per linguaru varietatem; & Apostolus Paulus scidit conspirationem Phariisorum & Sadducaeoruin concilio aduersum se conflatam , declarans socredere ac sperare resurrectionem. ,

Remedium III. Amotio nutrimentorum. .

E R TIV M remedium est illa om-

1 nia tollere atque amouere , quae primmum creant & conciliant eiusmodi amicitias;d inde contractas , alunt,muent, tuentur. Ex disputatis ea colligi propemodum possunt a diligenti lectore. Sed ne vagetur tempus terens, eadem ipsius oculis hoc loco subijciam, cum aliqua noua probatione . Primum omnium familiaritas niamia tollenda est,simi forisque,& ad communem quandam moderationem redigenda . Hoc urget sup. n. is magistri Religiosorum , quos retuli capite tertio huius tractatus, ubi perniciosas esse has amicitias is et is c demonstrabam. Illis accedit Beatus Laurentius hedi se elongam &grauem detestationem harum amiciis perfimo tiarum claudens his aureis verbis: Proinde inter. -nu' ' a' scenaea est assidua ct priuata conuersatio in collegi sseruorum Christi . Et quoniam conuersatio hqceolloquijs otiosis alitur, praecipue inter aequales AEqualis enim aequalem delectat,& iuueni iuummis iucundus est ex Aristotele) ideo tolletur nimia At.Li.thmfamiliaritas, subtractis eius nutrimentis. Itaque e. is. primum iuuenes suspecti& comperti prohibeantur inter se conuenire, donec actinis defervescar. Non enim id alios ostendere potest, cum in mul tisv a ordi-