Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

311쪽

ingerant ad resiliendum Daemoni ,& vero mtiam ad eumdem oppugctandum fugandumque a cordibus nostris, quam ut pectora nostra spirituali Patri aperiamus,optemusque eum omnium nostrorum consilliorum, arcanorum , dc optat rum esse conscium. Aduersarius contra noster totus in eo est, ut cor & os claudamus . Ille docet& suadet monitum Manichaeorum :Aaro. t Iura , periura, secretum prodere Noti. '' U' ' Ille lucis osor, tenebrarum amator, quia male amgit, cum In rebus omnibus, tum vero in damn tis amicitijs colendis,qua suggerendo,qua insinuata . . do, qua cohortando iuniores incautos ad silentili

ae ethc (quod ab Heliodoro episcopo sapienter dictum,

est Morborum alimentum) atque ad occultandum malum inducit. Auget item secundam causam dissicultatis Daemon, adulterans ipse magna ex parte, siue docendo, siue suadendo virtutum gemmas fuco vitiorum; & speciatim inaurans amore carnalem simulatione fraternae charitatis. Decla- s.cteg.Li rat id S. Gregorius multis exemplis & verbis,quomoX. iv. rum haec summa est: Antiquus hostis, quo in eis

rum v c vitias fortiter deprehendi se conspicit, eo illa, sub

virtutum imagine altius abscondit. Ars tota, & labor illius eo dirigitur, ut ne vitium , esse vitium cognoscatur. Quapropter conatur quoque magiastros sallere, ne distinguant falsam, vilem, viti tam amicitiam, a vera, sincera, sancta charitate, cuius splendore ac specie coloratam illam tectaq. obiecit. In uniuersium de hac fraude, per quaminiscit caliginem oculis magistrorii, S. Ephrqm :i i d. non Horaestatis osor, inqui P, nos tentans res confundit, ne susci reb. meratis imperio dintingui possit inter bonum ct m VNM lum. Quapropter magi stros oportet habere oculos acutos ac perspicaces;eosque aperire atque in excubijs quodammodo collocare. Cognoscitur ex hacte-

312쪽

cpra se latebrar. s. d. a s ,

hactenus disputatis, quo maior est virtutis sim latio sui in re nostra contingit, in qua carnalis amor, charitatis purpura velaturi eo vitium,non solum cognitu; sed etiam, quia dissiculter cogin scitur,esse curatu dissicilius. In philosophia L. S

Meca: Omnia vitia in aperto leuiora sunt: morbi quo i en epaque tunc ad sanitatem inclinant, cum ex abdito erumpunt , ac vim suam proferunt. Et auaritiam itaque, in ambitionem, ct cetera mala mentis humans, tunc

perniciosi ma scias esse, cum simulata sanitate Aia dunt. In disciplina spirituali Cassianus : Peraniciosiora, ct a remedius longinquiora sunt vitia,quae CasLeoli sub lpecie virtutum, ct imagine spiritualium rerum

midentur emergere, quam illa, qua ex aperto, pro carnali voluptate gignuntur . Haec enim velut palam expositi ac manifesti languores, ct arguuntur cominus, ct sanantur: illa vero dum sub praetextu virtutum teguntur saincurata perdurant , ct dec pios quosque periculosius faciunt, ac desperatius ae grotare . Similia docet in libro de cenodoxia,quaehreuitati studens praetermitto.S. Gregorius expla s.citer. honans illud EEechielis biera impetus spiritus Sc. 3.ln Ex primum explicat,quid sit impetus spiritus,& im- h i s*petus carnis: deinde ait.Pisum impetus carnis,

se sub et elamine spiritalis impetus palliat , ct quod

carnaliter facit, mentatur sibi ipsa cogitatio,quia hoc spiritaliterfaciat. De perniciosis amicitias vid tur locutus ; in quas incautos homines trudit spiritus carnis, simulans& mentiens impetium . spiritualem charitatis . Tum subdit de dissicultate curationis, ex grauitate morbi maiore: in mores culpae hunt, qua Iuperducta specie, virtutes

mirantur: quia silae in aperto cognita, animum in confusionem deiiciunt , atque a. poenitentiam tra

313쪽

humiliant, sed etiam mentem operantis elevant, virtvites putantur. Volui de hac difficultate cognitationis dc curationis horum morborum,qui teguntur ementita sanctitate, monere magistros& curatores animorum , ut vires colligant, intendante animum,conatusque omnes exerant ad cogniti nem pestilentiae, sanitatem aegrotorum,& en

hiorum purgationem. Et quidem ad comparandam sibi necessariam hanc morbi cognitionem duo monita praebeo magistris & educatoribus in minariorum cuiuscum P generis.

Tara. II. Monita pro superioribus.

DR MvM monitum est, ut magistri

' siet Ut iuniorum potissimum, re rectores edueatoresque seminariorum, in quibus adolestantes siue religiosi, siue clerici, siue laici educantur,quinti die, aut certe diebus alternis, remotis arbitris. Iecum ipsi de coram Deo ,& cum Deo, accurame studioseque considerene, quomodo subditi. quos suae curae commissos habent, spiritu virtutibusque

proficiant; suid impedimenti, quid distractionis habean t a quo spirituali morbo ille, quo hic lab re tequo remedio iuuari possit;& similia,quae sim Irioribus nostri ordinis praeseripta, & in praxi utii ord praemia sunt eomperta gubernationi. Sed inseper con-ggn' ' ' η sideret numquid talis morbus per suum coenobius minariumve serpere incipiat, aut aliquos inu scrit, aut corruperit:utaturque indicin, quae mox PM IT' β in iam . Plinius senior agens de gemmis, tradit Z adulteratas & factitias deprehendi sele, te,PO dere. Ad ulcerinum quoque aurum exploratur &cognoscitur cote . pondere,igne. opali,quae gemma primaria est versicolor, experimentum in solefieri docet. Falsis, inquit, contra radios libratis di-tito

314쪽

CVII. Monita prosuper. S. f. ast

gito a pollice onus atque idem translucet cuos in se corasumptus. Vera fulgor subinde variat , , plus huc illucque spargit S fulgor lucis in iligitos funditur.

Ad cotem quoque explorantur, facta collation Osignorum, seu vestigiorum, quae relinquunt in cote, quemadmodum aurum. Pondere denique deprehenduntur in aurificis statera. Uetae namque lancem deprimunt. Haec omnia spiritualiter fiunt a magistro, seu gubernatore in considerati ne, quam significaui, ad explorandam amicitia , sitne vera charitas fraterna , an fictilia & simulata . Sol Deus est, qui mentem illuminat in or tione; & coram quo, charitas vera & simulata in ter se comparEntur. Non fundit in digitos fulgo rem, quae falsa est hoc est, non cernitur in operibus , sed in se colorem consumit; quia latet & abditur. Cos est doctrina, quae tradi tur a magistris spiritualibus , cuius aliquam particulam in hoc

tractatu expressi. Regulae, indicia, & argumenta , quae traduntur, ducent magistrum, seu educatorem in cognitionem veritatis. Statera est acre

iudicium in rebus praeticis, quod expendit utraque ; & eam veram esse deprehendit,quae plus po-

eris,minus leuitatis habet. Si charitatem veram tibi fingas animo similem auro obrigo, falsam vero amicitiam auro adulterato.; erit eadem ratio experimenti per cotem & stateram. Igne vero ita

probatur aurum,sut adulterinum, aut evanescat in fumum , aut minoris ponderis reddatur. Ita

fiet in amicitia. Si in igne probationis,poeni tentiae,secessus spiritualis, (de quo egi tractatu sexto qui de adulterina charitate suspecti sunt. patientes, fortes, bene morati constiterint; & in vitae religiosae susceptae voto non nutauerint, amicitia illorum aurum purum putu existimetur. Sin auteiu re ferent coerceri, reprehendi, seiungi,puniri,

T 1 satis

315쪽

satis indieanest minus habere, aurumq; amicitia impurum esse, atque a re permistum,aut certe pluhum auri bracteolis contectum. is Secundum monitum. Vbi cum Deo egerihin attenta consideratione gubernator educatorq. tun iorum, crebro cum illis amanter agat coli Reg.tem quio priuato. Dulcedo sermonis, longioris prae-ss. sertimjatque iterati taplusi irrepit in animum , eique blandiens penetrat secreta pectoris, &ar L. Ma. er. cana producit, ut L. Seneca. docuit, arcana , in-gos, quam, vel illi, qui celabat , noxia o vel alteri s dati se suaque profundo silentio comprimenti , cuius quaeritvrsalus. Per hanc amantem , - hram , & charitatis plenam collocutionem , consueuit iuniorum educatori tanquam per hamum ex pistari latentes tentationes, affectiones,conspirationesi exinde interdum deprehendet priuatu samorem illi, quo cum loquitur, esse molestum svel quia ipsese procliuiorem sentit affectu, quam deceat, eiga quemdam alium: vel quia nimis ab alio diligitur, qui propterea saepe reuocat a studio , minus tempestivis horis .etiam renuentem. Hac percepta cognitione Superior applicat alia quod salutare remedium ex iss, quae prudentia sexperien tia , doctrina magistrorum suggesserit , Inti. n.s i. & ipse subiaciam . Feliciter autem haec exploratio' succedet,si praesectus hic tam amabilem se subdi-- . i. ' tis exhibeat , ut ad eum omnes consura iant confidenterque omnia fila detegant,& ab eo solationem & auxilium sperent in Domino. Iuuerit quoque plurimum educatorem & Superiorem , deheeritas in exigenda ratione conseientiae, seu spiritus,seu motuum & affectuum internorumquae in Ele. VIII. usu est aliquibus ordinibus;& pracscribitur a Cle- inmm No mente VIII. in insti tutione nouitiorum a se s

Paulo V. confirmata & edita; ubi appella

316쪽

CRI. Monita pro super. S. c. is

tur Apertio quotidiana motuum internorum cordis , ct tentationem manifestatio. Etenim haec dexteri tas, tamquam obstetrix, educet e pectore subditi colubrum tortuosum ; quia sincere respondebit, di reteget singularem affectum , si tamen eo fu rit illigatus ,& eo morbo liberabitur . Postunt autem interrogationes in ea ratione exigenda, C- iusmodi esse : An sentiat aliquas animi pe turbationes molestas, contra rectam rationem insurgentes: an ex sociorum conuersatione proficiat in Domino: num auersionem animi sentiat ab alia quos& contra, num propensionem nimiam voluistatis ad aliquem in se experiatur. Si blandae coia locutiones , interrogationes opportunae, congres.sus beneuoletiae pleni proficiunt nihil ; quod istas

affectiones in profundo cordis, ut in fundo putei nutriant, osque elauserint inani aliquo ac pernicioso iureiurando,ut est demonstratum, recurren- Lia Ndum tunc est ad coniecturas satque ex dictis , fa- 'ctis, socijs, totoque vitae genere conisciendum squod excuti non potuit ex ore. Sapientissime Saluatorenuntiauit et Ex fructibus eorum cognoscet ii Mit .di. s. eos: Et: Siquidem ex fructu arbor cognoscitur. Quam Id. i. si. quam in hac arte coniecturali diligentissimosa

que acutissimos esse oportet educatores adolesce tium: quoniam eorum aetas vitaeq; ratio, est adeo

varia & latebrosa, ut cognitu disticillima sit, vel Salomone teste,qui ex quatuor rebus propositis, quae post se vestigia no relinquunt,dissicillima omnium pronuntiauit ad cognoscendum a Viam vim matar ri in adolescentia. Veniamus igitur ad indicia, siue argumenta, quae sum pollicitus . indagandi cognoscendique amoris priuati.

317쪽

para. ILL Indicia pro Superioribus.

- DRIMVM indicium est familiaritas,

I seu conuersatio , quam definiui es ptimarium effictum amicitiae singularis . Haec M a. his eum potissimum arguit nimium a um,cum est etiam in publico , nimis frequens ac diuturnata, et cum sodales quotidie totam integramq; horam , quae post refectionem in multis ordinibus datur

lata Ala.ti honestae animi relaxationi, una transigunt, vel alijs non admissis, qui se socios offerunt, vel indeis ' -- β eote repulsis ; qui sese cum illis associant. vehementius fit indicium , si nimia haec publica famialiaritas inquinetur violatione regularum de pe eam ; qualem detribit Beatus: Laurentius, cuius verba saepe transcripsi. Manifestum tandem arasan, vir , gumentum est , si vetitis horis, extra tempora psis' quietis se colloquias quibus temporibus silere iubent omnes ordines , ut alicubi demonstratum Adm.a6. est conueniunt ad libere colloquendum & conis cum P in uersandum in publicos id est, in ambulacris, in I. .c..D aulis, in horto, in hibliotheca, rn dormitorio,

ubi silendum est. Manifestius, si in locis fit spectis, ut in angulis . latibulis, cubiculis, in qu bus colloqui otiari, conuersari, damnabile iudicatum est ab omnibus Religiostrum magistris, quod ibi demonstratu . Manirestissimum denique , si

a re 33 de nocte quocumque loco deprehendanturcoli qui ac latere, argumentum est amicitiae reprobatae . Superius , cum enuclearem particulam illam descriptionis clandestinam, multa dixi ex B. Lai rentio Sc alijs,aduersus tenebraruam tores; quio quia lucem oderunt, non bene agere putandi fur. Subnecto hic B. Ioannem a Capistrano qui monens coenobiorum rectores ad tollenda suspectata . , i . conm

318쪽

consertia, etiam cum domesticis, siue nouitiis,tarincapistri ac professis, refert indicia cognotandi, quae suc ' npecta dicantur. Talis, inquit, suspicio poterat ha-hera ex circumstant ijs locorum secretorum S occulto rum, temporum nocturnorum oec. Et possit. Fragem

sulpae ris abali s sequestratus, in occuIta re secreto loquit- , ct conuersatur cum persona suspecta. Magistros, qui nocturnam in cellis conuertationem abominari tur, referam inferius. Etenim pra f*- 1.L o. D: ehis adolescentium in uniuersum esse oportet cetatissimum, axioma peritorum magistrorum religioserum , multis cognitum probatumque exp*rimentis et Omnem conuentum, extra necessit rem, & contra. regulas esse debere laminum . Contra regulas dico illos, qui vetitis temporib., locis occultis, clam Superioribus ac senioribus ,

alijs mdalibus exclusis, fiunt frequenter ab iisdea tametsi deprehensi dicunt se spiritualia trachar . Bonas bene quoque tacienda sunt. De spiritualiabus agendum est, horis locisque colloquio depu- tatis; non in conuenticulis tempore ac loco per regulas plohibito. coactis Procliue est , communicatione sensorum , quae contra iussa Maiorum fiat, ad otiosa colloquia, querimonias de Sup tioribus, ct detraetiones prolabi.

S,Secundum indicium est , si colloqui simul . . vetiti squod usitatum in multis Religiovibus,ra, 'tionalibus ex causis docui ad regulam 2Z ommu, di se ni um) nituntur in vetitum furtiuis congressibus: aui,si nominatim eumdem tam socium egressuri petierint, vel decepto per artem Superiore, sese associant extra domum inter ambulandum, ve rumoti ab oculis M aiorum & senum, liberius ac lucen tius conuersen tur. Hanc ob fraudem cautum

319쪽

Ad reg. i. ro socium, quem exiturus petierit, sed quem e cum M 3y' pedire iudi aerit: ut alibi demonstraui. Quod si praecludantur ab accuratis gubernatoribus omnes aditus ad mutua in terdicta colloquia, nussitat inter se furtim ae clanculum schedulas dulciores, quam conueniant Religiosis: missitant vicissimis Carminae missitant munuscula . . Tertium indicium est, si qui administrationem aliquam habent , non seruant aequalitatem in rebus distribuendis, habita ratione necessitatis, sed semper, aut saepe sine necessitate, sineque causa ra. s. 3ac rex. rioni congruente aliquibus meliora & plura larus .fusd.*giuntur. Sanctus Basilius in regulis longioribus obseruauit & damnauit hoc vehementer, agnoscens esse indicium ., moris vitiosi. Primum igitur haec ait : Diligenter igitur circumspiciant, ut facile se ad omnes, ct clementes praebeam in que suspicionem aliquam alicui commoueant , maioris alicuius erga aliquot beneuolentia inclinationisue animipropensioris. Paulo post monet , ne ob aliquam animi perturbationem, Iis , quibus infe Aressint , necessarias res subtrahant , ct illis , in quos animi inclinatione propendeant, amplius, qRam quantum sit opus , largiantur a quorum alterum fraterni est odidi , alterum amoris vitiosi oec. Speisciant ad hoc indicium munuscula , quae vel tane facultate Superiorum dantur , vel cum faculi cate quidem, ne poenam subeant, sed nimis cr hro, & solum ad captandam alendamque beneuolentiam illam priuatam . Quartum indicium est Lingua ; cum scilicet quispiam opportune & importune Superioribus atque ijs, qui possunt amicum extollere,illum laudat cum exaggeratione atque artificio; commendat ingenium seloquentiam, mores, doctra nam supra veritate

suscipit eius patrocinium, cum ab co poenae exi-

320쪽

guntur, ut ostendat eius innocentiam . Deniq. quamuis non id ad illum ex officio pertineat , cuSuperioribus ac senioribus strenue ac violenter ais git, ut a communibus laboribus eximatur, &ad altiora promoueatur

vari. IV. Indicia pro subditis

v data sunt indicta , superioribus

auxiliantur ad extirpandas amicitias. - Debeo quoque partem suam ijs, qui per fraudem in amicitias alliciuntur, ut princaueant huiusmodi nassas, si capti non sunt; elabantur , si capti . Propter dilficultatem , quam probaui maximam este, cognoscendae fraudis; moneo iuniores, ut ipsi quoque in precibus, coram Deo, & cum Deo considerent has falsias gemmas; easque explorent ad talem, cotem, stateram . Sol est Deus, qui mentem illumina it cos est doctrina Sanctorum de vera germanaque charitate,ad qu1 si conserantur actiones verae ac simulatae amicitiq. quiuis mediocriter eruditus diuinam amicitiam, ab humana,&carnalem beneuolentiam a spirituali distinguet. Stateram repeto iudicium esse in discussione conscientiae,quae fieri debet accura te coram Domino ac seclusis arbitris passionum, quae cognitionem hanc efficiunt, inter alia,difficillimam.S. Augustinus ingenue fatetur,se adolesceatem in hac re valde deceptum cum in confessioni-hus ait lacrymans: Exhalabant nebula de limosa concupiscentia carnis,ctscatebra pubertatis, ct obnubila-hant atque offuscabant cor meum s ut non cognoscere tur serenitas dilectionis a caligine libidinis t Tho. mas a Nempis et Propter priuatum amorem fastu perdimui verum iudicium e Et . Sepe videtur