장음표시 사용
361쪽
DE MORB. INTERNI sidem praestant oestruae ros violancichor. Admo-odιών b. isti uehitur ceratum fantal. cum oleo ros . emollitum. ei, ei saρεν Tandem vero abstessus si sequatur: ut plurimum supcusistit in nestus. Vt enim ab eo vita diutius protrahatur,sem sim tamε tabescete corpore mors interuenit, quod . - ' videlicet ulcus hepatis aegre detergeatur,ob perpe-L Ombis .is; partis humiditate: unde haemato sis frustratur. d.ιilitatis in Attamen Claud. Rousseletius primariae notae Do- peris sta' ctor .Medicus, hepatitidem ad suppuratum saluis rebus perductam obseruauit. ne i debilitate hepatis. CAP. χ6
. 'u, rata, genis & arteriis continentur. Atque imbe- ita f., cillis est attractrix,retentrix, alteratrix,& excretix. aut evia pee 3 Attractrice infirma liquida deiiciuntur per ab c t. s Ob uum, ut alteratrice vetriculi infirma: sed hic cruda zzz-' & incocta. Infirma attractrice hepatis, non ita cru- ό,...His da,sed ad chyli Arma accedentia. Hepate vero atii. hepatica trahente,sed no alterante chylum,simile quid totu-6sentiri4 o rete carniu aut sanguinis , quem aqua diluerit, si ex-2ι- aer cernitur. Post a vero non rudimenta sanguinis,sed
ρHIuuiis, deteriore qualitate excremeta essitiunt. Cuius rei sect 2. Primi causa haec est. Frigidiore hepate alteratrix infirma Prorrbet ci. est. Itaque rudiorem sanguitiem, quem a 7 me , :.is., senterio accepit, non conficit. Vnde per interualla H. GaI. lib. e cernitur, 3 & loturam carnium repraesentat. Vbi 4.de V par. vero resistit, crassescit, tempore angustias hepatis 8 t. q. 7 intercipit. Cum non perspirat, suboritur febricula.
362쪽
LIBER I. Issnis excernitur. Excretio illi l etiam; aliquando in atram bilem conuertitur. In frigida intempeste ' Ilai color faciei pallidus, io pulsus tardus, Vrina alba, rus modie alias tenuis, o alias cras non ita frequens,neque Galin. copiosa deiectio, neque grauiter oles, nisi cum iam corrumpitur. Appetentia aliquando corrumpitur, io putari,
aliquando intenditur: nulla litis. iu dιlatatur Calidam veto intemperiem sequitur 73 color A. arteria. ciet flauu celerior pullius,urina flauo calore saturaia H-ta, i prostrata appetentia, i s sitis vehemes,fastidiugraue,agitatioq; corporis, in insignis febris, excre- ὸ dilata iumenta alui olida, biliosa admodum, crassa, crocea, venis. 12 Ex mordacia, vomitus quoque virulenti, aeruginosi,ex perturbatio
8.de compositione particularium medicamentoni, ' Σ' i
In calida dispositione sotu atque 77 irrigatione ses enisi, primum viedum est,e cham.ros. mastichino oleo, talis O et in quo absunthij comae vel dactyli incoxerint. Lau ςς stridatum remedium Graecis & Arabibus,frequens v-sus i8 cichorij,end. Oportet autem haec Vel resicca- A ealore. ta infriare aqua hordei, vel incoquere aqua purissi- ω bilis ma, & adiecta sexta vel octava parte sacch. potio- e tra Amnes conficere. Augebitur autem facch. modus, vel minuetur pro ratione. Haec eadem in frigida con- - .diis. h ueniunt, sed loco sacch. liluemus mel aperit enim, moris,oe Oxerget, purgat, urinam ciet) aut utemur syrupo de ri'
bracbe ex oleo odon. O rosareo : linimentum excirato saulatim in oleo . n.dissoluto. Admoueatur etiam cerat sani abnum toti hypochεiario dextro in formam luna resentis. Immisceri poterit puluis coralli rub. aut ros b. 18 Vt conficietur potio quotidie mane ex decocto radie. euborij, in quo
sub finem decoctionis abonth 3 Romani coma maduerit. Exhiberis iusta dosi cum tabella electaris sauratim.
363쪽
DE MORB. INTERNI soptimumque fuerit eas aquas prius condire modico cinamomo,aut adiicere aliquid eorum quae , periunt, quale hoc est. Interim roborabit iecur,ataque eius incendium temperabit id electarium.*. puluer. diarrhod. Abbat. sine moscho,trias antal. diamargarit.frigid.ana Θ. I. rasurae eboris θ.scinam. elect. cornu cervi ana. Θ. f. iacchari ros acet quantum fatis sit , fiat electarium per loZengias auro cooperiendas,ponderis 3.3. v.endiu. cich siccat.& pes. ana Θ.2.sem.securid, cae Θ.1.cina. 9 A fiat puluis,detur e vino albo tenui. 13' Melliera- Laudant veteres i9 melicratum e filicis radiceti in inca' detergendo & liberando, sine calfactione manifetida hepatis refrigeratione.
zia.. rad. chamaepytheos I. a. radicis cichorij I r.
schoenuanthi 5. a. coquantur in quartariis tribus , quae purissimae ad dimidias. Colatura percola permanicam Hippocratis cum sacchari albiss.I.i. cina. t tilis momi 9s sunt qui radices easdem siccat, tritas crua Em=iis seu brant, &melle exceptas ad nucis ponticae magni- almum sim' tudinem ex aqua conueniente exhibent. 3lex ex tri Conseret quoque mirifice hic syrupus. . uene- ' ac M.A, cionis grimonia cichor.endiuiae ana M. s. glycymisi Adbam rhizae 3 I. scinin. anis petros. foenici ana 5.2.cinam. tali Θ.2.rbei spicae Celtician. 5.I.s.f. decoctio ad quart.3.Ιn col, tura dissolue meli. I. .estrup. mediocriter coctus. In frigida & imbecilli retentrice atque cococtrice.
electariis per cribrata melle excipe.eto Fiat electarium, aut deco- taber pq4 que in aqua, atque inde melicratum compara. Vel
z vino & a incoquuntur. Ad fotum eadem concisu
364쪽
LIBERI. Isqin oleo chamremelino & vim maluatico coquuntur,dum vinum sit absumptum: oleum seruatur ad
Vinum,frigidiore & humidiore hepate, quit, roborat, putredinem arcet, intemperiem corrigit. At si febris accesserit, subtrahedus penitus eius UfuS. Vbi nullus febris metus,vinum praescribi potest 'eiusmodi. U. rosmarini M. I.rutae p. I. spicae Celtic. cinamomi ana S.I. Haec in vino macerata leuiter feruefiant: vinum propinetur. In frigore & inde obstructionibus olea conueniunt,in quibus elenis fidis,gentianae, costi radi- 1r V Ue eb-ces coxerint. Eademque quoque radices infriatae: fori pas& insperguntur melicrato, vel exceptae melle hi' iantaribentur. cochleae & lupinum iecur trita, & inpub m. s.c.,uῖuerem redacta ex vino imperantur. Sic etiam ex tur ad pultis pulpa passular. myrobalanoru, hepate lupi,& ele- consistentiam ctariis conuenientibus optatae finguntur. - mo metem Eliciarium de ino Arabum,quod X hoides ab
Andromacho aliis Graecis appellatur. dantur eet ipasset mundatarum I. s. croci 5. 3. calami ceo. Incola,
Μateria fere conuenit, quae penetrat,aperit,ienit, adstringendo roborat, absterget, incidit, putre- yriaci iis, dinem prohibet, exiccat. quotidie ma-Vtimur ergo ad penetrationem cypero, schoe- hq nuantho,croco,iride, aromatibus. Eadem quoque
365쪽
DE MORB. INTERNI sthium, & alia, quae capite de obstructione hepatis dicentur. Leniunt ficus, passul , vinum granatorum dulcium, vinum subdulce & tenue. Absterget mel, aqua mellis, terebinthina, & quae inde distillantur aquae,aqua quoque hordei.
Incidit acetum, vinum granatorum maturOrum, & acidorum.
Roborat schoenuanthum,absynthium eupatorium,rosae,spicae. Praeseruant a putredine,& si quid est virulentum, corrigunt imprimis, cinamomum, deinde cassa lignea, nardus, iuncus odoratus choenuanthum,calamus aromaticus, coocus, myrrha electa, aspalthum, passulae, rasura eboris, cornu cerui, unicornu, vinum, mel, terebinthina, aromata omnia. In exsiccando utuntur spodio, cuius loco uti licet saccharo rosam, admixto cinere, facto ex ositabus elephantis. A proprietate conuenire volunt rhabarbarum, spica passulas,iecur lupinum,carnes cochlearum.
Η-mGi dicuntur; non ut veteribus,qui hepatis inflammatione laborant: sed cum citra manifestu aliquem illius affectum imbecillitas sola acciderit ex intempe GH. libri de He.Cum autem inteperies omnis nata fit, ut ait Galenus, inequali im actionem laedere, no tamen omnis imbecillitatem hanere .pie. efiicit,quam hepaticis tribuut. Cuius propitum est, samguinem probe non conficere,sed crudum, semicocium,& aquae modo liquidum generare, siue calida sit intem peries, siue frigida. Sed & in calida saepe aduritur san- nebris din gui , rantum abest, ut semicoctus maneat. Facilioris er plex iuiam- gQ doctrinae gratia duplicem im temperiem constituere pisiis. licebit 'nam, quae iam ad ieci notis substatiam peruene' rit,illi que vires & harmoniam ditatueri pia xtimis'
366쪽
LIBERI. Isoeillitate contracta suum ossicium non faciat, nisi dimi
nute.Alteram, citra imbecillitatem,imeusa videlicet, aut remissa qualitate aliqua, ut calore & frigore,quae tamen nondum naturalem constitutionem ita. labefactarit, ut facultatis Vires sint imminutae, sed potius corruptae. In priore perpetua est excretio sanguinis aquosi & semico-eti, siue a ea lore si siue a frigore.Distinctio eX effectibus . . cautarum. A calore enim cibi fastidiu,sitis,febris, vitio- Iecoru su sorum humorum vomitus. A frigore, contraria. In po- imperierη steriore,si calida sit,assatur chylus in bilem vertitur, uri- φ .rfur 'na ruffa,alui excremEta crassa,biliosa sorti da. aeria,ven- inctio M
uis adsti ictio ob vehemetem attractionem a nimio calore, oris amaritudo,sitis, interna manuum caliditas,pe' dum pulsus celer. In ambitu corporis pruritus, calidi fu, mi. Et sibilis inventriculum stuat, nausea,biliosa vomitio,& similia, sanguis autem non crudus, i insuperiore, sed adustus potius cernitur. In fiigida contraria omnia apparent,pituita frigus totius corporis, color faeiei albus, habitus corporis tumescens, nisi calor cordis impediat, excrementa pauca, parum olεtia ob cruditatem, en tris profluurum certis temporibus. In sicca, corpus siccius,squalidius,sanguis paucus,crassus,ven duriores. In humida contra fit. Caussie externae,anterna , quaecuneque immodice refrigerant,calfaciunt,siccant,humectat. Partium item consensuq intestinorum gracilium venaxum mesaraicarum,epiploi.splenis,folliculi fellis; renu, Iesic ,Venarum,quae omnes partes hepati inseruiunt ad praeparationem alimenti, excrementa recipienda, san guinis delationem,ues coctionem iuuandam. Ab intemperie cum imbecillitate vix curatur. sed in Nepai. imeo elaborandum: ne augeatur, occurrendo causae, & ro- teperies cumbinando. In calore remedia sunt aquae potus alimenta imbecillitate refrigerantia, strupi tabellae,conseruae, epithemata Vn- con usa πια guenta, cerata. In frigore eadem,sed contrariis qualita- eurabiIu.tibus. In siccitate, sumiaitatem instaurantia, potus lactis, balnea, proprietatem occultam habetia,& quae Eecticis conueniunt. In humiditate contrariiς occurre firdum. Valent hepar piscium,an serum, a malculoru,ca Preolorum,agnorum,terebinthus,pruna pamula acetosa. Possunt macerati in sero lactis,aqua hordei,lacte,vi-
367쪽
no,deeoω einamomi, & aliis, ut res postulat, dum indigeant imaces,cochleae,decQcta hepatica. yua passa tantum astringit,quantem opus habet viscus affectum Neaque enim eget magna astrinctione,neque tanta, quanta ventriculus, tota substantia hepati familiaris. In calore usus mollis casei, cremoris lactis, & similium . Optima sunt, inquit, passim Gal.quae una cum hoc,quod intemperiem curant, etiam alunt,familiari,scilice parti labo. ranti vinum, astiche, consectiones Andromachi, He-
par humidiorem habet compagem. Itaque non fert remollientia, nisi moderata,Oportetque in indurato hepa- te calfacientium & attenuantium modum statuere praeter morem aliorum viscerum. Bubula, & vini potus ni-
.i mius astate hepati infestissima sunt, & bilem ad sepat Nepatis multam,collicunt. Hepatica sunt agrimonia, inlybi spe- similis; cies,senecio chamaepytis ,radix filicis, acetos adi, asparagi, plantago,eupatorum,absynthium Ancus,&c.
--,. -- T I Epati imbecillitas,a qua hepatici nominatur,
b aliis dis. I I citra manifestum ullum visceris vitium fieri Fex. consueuit. Atque haec vel natiua est, vel adscititia. In utraque imbecilla si fuerit haematessis,prodeunt
alui excrementa loturae carnium similia. Intemperierum autem, quae huius affectus causae accensentur, signa distinguuntur ex Galeno cap. 8. libr. 8.de compos .medicam. M.,ὰ, - Imbecillitas a quavis intemperie per contraria pestilitatis corrigitur,additis modicὸ adstringentibus atque Neisatio. tiam aperientibus & detergentibus. Fere fit enim, ut imbecillo in iecore excrementa colligantur,quae obstructionem pariunt. Itaque imprimis rhei dilu- tu ex decocto aperiente praescribitur, vel hic bolus.
g terebinth.Venetae quae lenit,terget,vacuatin totae in aqua endiuiae aut cichor. 5. 3. rhei electi puluerari S.I.f. bol.
368쪽
LIBER I. In In calida causa conserunt remedia hepatis inflammationi dicata. In frigida vero, quae obstructioni hepatis a pituitoso humore instituuntur.
C A P. 37. I abile Diocorpore suf
ὲ i Egius est vero signatus nomine morbus, μ
Molliter hic quonia celsa curadus in aula. Inquit Serenus.Hoc ide Corneli' Celsus. Debet enim omnibus curis esse vacuus ac solutus ictericorum animus: quin & splendido conci ui, sciuiis cantu, iucundis quoque sermonibus t xandus est. V rro quia curatur mulsa, morbum regiu dictu existimat Vocatur & hic morbus arti tus vel arcuatus. Icterus, quia ictida, id est, vive ram, imalculu,quo cuniculos excludunt vel mosella cobre oculorii aures vel Galbulam auem colore repraesentat qua ratione Sc aurigo dicitur. α --εCausa sere 2 obstructio,nonnunquam instam--et lamatio,aut intemperies 3 hepatis.Et obstructio qui-Li.' - dem vel hepatis, vel pororum bilis: lapillus ali- ,-- ---
quando concretus in solliculo fellis, aut adnatum Hatuberculum.Nonnunquam quia cystis sellis multitudine intercipitur, vel quia vis eius excretrix infir ma est. Venena quot, aut bibita J pharmaca, nec 1 stua amenis per aluum reddita, huius viiij cause aliquando ex- rarefactis m
Primum itaque est,ut . causam agnoscas deindς fizau, ut eandem tollas: postremo icterum cures. InterrO- Bmplomatigabis aegrum, num sentiat grauitatem, tensionem, cam. dolorem in dextro hypochondrio.Manum quoq; admouebis,ut intelligas,num tumor & duritie lu
369쪽
po Abud is qss' Omnia si ' absunt,& excrem Miso, , γ t alui,Vrinae similiter, naturaliter habent, iudicabis omnino 3 incolume iecur esse; caeterum estusam in corpus
I rib., b Mς' , qxΤα colorem cutis descedat, quia crassior 7ςst,exhalare acreselui non posse. His ergo victum pGia ict - idiorem atque hunaidiorem imperabis.
Pueνatione. Balnea aquae dulcis, in quibus quae ' deterget, ' H Uri atque reseluunt, decoxetis. Si vero adsint,venter- ia. yilbia; qVς Ribida excrementa sunt, cineuitia,& s. . ' argillosa,Vrinae vero spiss e, colore croceo saturata Io Veseisiam etiam nigrae, tum obstructionis certum indiciu ferta, oe me- est. Inflammatio perpetuo cum sebre est, de qua: prius. Obstructio ergo prius curetur, deinde dele-Etione .aeis, Primum itaque aperientibusp& detergentibus adiso pra- insigniter liberanda est io obstructio. Verum si simh betur bilis spitio aliqua est excrementi in ventre & primis ve- - nis, cassae aut catholici H g. L ex sero lactis irriper,n peti 3.16. bis.Ε quia in hoc morbo aluus u fere adstricta est, oh illud e Vtilissimus est clyster, cuius materia sit ex iis, quae crementumi stercus durius emolliant, quae restantem bilem ir-- Πωt litant, quae mustulos & instrumenta excretionis: Tosta incitent. Sic enim placuisse veteribus Aphodiseus dilonempιε scriptum reliquit. pariat. .maluae,bismaluae, violatiae an.M.I.sursurum δ* pinguium M.f fiat decoctio ad la. i. plus minus . aia In qua dissolue mellis communis, sachar. rubr.ana negetur, eae δ. Ιualis communis 5.2.olei communis I s.Haec est eo quod bilis formula, qua per interualla uti oportebit, ubi di
exatum ustra tius venter restiterit.
: vita Postea si sanguis multus est,basilicam aperies,ac pro ratione sanguinem educes.
370쪽
LIBERI. Ici Solitae quoque harmorrhindes incitandae sunt.& menses in mulieribus, venae sub linpua, non nisi inclinante morbo aperiri debent. Tum enim eaphlebotomia tempestiua est.Tum dei 3 purgatione l3 st Mipagendum est.Meminisse autem oportet nunquam utendum purgationibus, obstructo bu te inubni Q.-um f. ter,nisi priusfeceris via aperietibus & detergetibus, eientem radiri Aperiunt autem Oxatis,cichorium, endiuia,aptu, eisin extiradianthum, calamintha, foeniculum, gentiana, anis chus Maristolochia, melanthium, securidaca,chamPpythis, rosmarinus , serpillum, hypericum, mari
bium,aurum,anisum,petroselinum mara omnia, aromata, terreni vermes, cornu cerui, ebur, cornu unicornis. Quorum omnium herbas,radices,aqua in ques,aut vino tenui, atque inde cum saccharo
aut melle potiones comparabis,aut redacta in puluerem ad 5. a. mulsae aut vini albi tenuis & similia I. . ut A. insperses. Syrupi in usu fiunt de cichorio, endi uia, capit. ven. de byzantiis,de duabus & quinq; radici.syrup. acetosus,de acetositate citri,oxymel simplex.Aquae vero endiuiae, cichorij, lupulorum, cusculae, fum riae, capit. ven.acetosae,scolopedrij, raphani, h,se niculi,lappae,rubear,lybistici, eryngij,rusci,asparagi, & similium. O portetque initio primum uti leuioribus,1dque per interuallia. Assiduus enim aperiem tium ustis vehemeter laedit. A tque ubi his usus se rit, purgationes imperabis ex seri lactis I q. in qui- i. si tabus per noctem maduerint S.2. carthami conquas iis obstractio issati, cinamomi, vel ireos florentinae 9. g. Alioqui rhab. 3. 2. infusas in aqua endiutar cum modico cu bier pis m