장음표시 사용
471쪽
DE MORB. INTERNII intendit: musculus cessat officio,atque ita hina emingitur. Nerui a lumbis & osse sacro ad vesicam perueniunt. Reselutis nermis aliquando torpescit sensus vesicae: aliquando musculus sphincter, qui collo vesicae ad natus est, resoluitur, atque ita urina intempestiue effluit.Galen. cap. . lib.6. de loc.male Aut si sensum perdidit vesica,retinetur. Aliis nascitur instarnatio lassis vertebris, unde nerui oriuntur : quod & dolore, & calore loci intelligitur. Aliis rupta vena sanguis emingitur. Grumus fit, qui
meatum intercipit,quo urina expurgatur.Ιde meatus & lapillis, & tuberculis, & inflammationibus, crasso pure,vel humore aliquando praecluditur, alaque hinc urina exprimitur. . vitiatae vero mictionis tria sunt genera: dysiitia, id est,difficultas urinae istranguria, stillicidium, aut substitium malum : ischutia, cum omnino urina supprimitur. Dysiuria libidinem meiendi facit, sed aegre δc vi quadam: aliquando etiam cum dolore
In stranguria assidua metendi cupiditas, sed utina guttatim effuit. Isihuria improprie quidem fit
perdita reniam actione attrahente. Si enim serum sanguinis non attrahitur urina non fit.Proprie v ro meatu urinario praecluso, aut infirma excretrice
vescae,quae transuersis fibris exprimere non possit. Idque propter intemperiem, Ut siccitatem, in a dentissimis febribus: aliquado resplutis vesicae ne uis,dc musculo incolumi. Nam si musculus una resolutus est, urina praeter voluntatem effluit. Dysiuriam & stranguriam facit retentricis imbecillit/s,
472쪽
LIBER I. M3 quae sere fit a frigido. Frigidum enim Vesicae corpus, & frigido facile euincitur. Altera causa est urbnae acrimonia. Adiunge caetera, ut instammationem,grumos, ulcera,calculos,& caetera. Le qua θ'
Curatis hsuriae cryranguriae. ria faciti. aut Si a frigore infirmitas, calorificis utendum est, rumi ηLVnctione perinaei & pectinis, mentis,balneis,cly- 'g' steribus, potionibus ,alii us remediis. Vnguendo 1 cbmὸnD
olea conueniunt xutaceum,anethinum,chamae- turpraeter cae
melinum, balsaminum, de scorpion sem, de heiri, Ostum iis de lilio, de cucumere asinino, in quo decima pars fri ''
caltorei, texta galbani vel opopanacis COXeris. m. I. Otii Ex eiusmodi oleis fiunt cerata.Ceratis conspergun- an si ieitur 3 aromata, quae calefaciant, & partium tenuiu iis Drpionistate facile penetrent. b-au. 3. m.
menta fiunt ex decocto maioranae, rosmari- ni,arthemisiae rigani,calamenthi,thymi, hyssopi, Coqis una parietariae, sysimbrij, berulae & crestonum, ex qui- balneo ma bus & balnea comparari debet. Alioqui has herbas friges in sartagine ex oleo vel butyro, & em- ,
plastri modo femori superiori, pectini & perinaeo hsi
calida admouebis. Omentum arietinum calidum, Operin scin iisdem locis admotum iuuat, vel recens detracta Pist x pellis cuniculi. Cuius axungia in eundem usum plu
rimum commendatur. parietariae '
Clysteribus & glandibus ex supradictis herbis, ere nis a . oleis & materia, adiecto sale & melle, ad irritan i Ex budum,confici debent. cir sto adi-
Decoctum radicis eringij, cyperi, radicis lappae,
ameOS,Gnamomi, nepithae, myrrhae, opopanacis, nise s t cretae marinae,carthami, extremitatum caulium, & pt qalia,quae postea dicentur cap.de lapide. .
473쪽
DE MORB. INTERNIs Aquae conueniunt tribulorum, raphani, cretae marinae, pentaphylli, alliorum, acori, florum malus, peri, erytiodani, sabinae, sebaceorum scolopen drij, athehcngi. Grana aikehengi trita & expressa
succum reddunt, utilem cum vino albo tenui,ter binthina,parietaria, acetosa, acetum album. Conueniunt a proprietate viverrae genitale, c,s Naturalis nis scorpionum crematorum, testa otii repurgata, oeconom δ τψ' ε qua pullus exierit, aselli, vermes terreni, erinacei, An isse si ςῖα, aut ' unde testiculor.pului vesica lauti &, I bd in caprae.
peculiari ci Conuenit & theriacae potus, vocatum lithoni Cisseque nat bon, electarium Ducis, aurea Alexandrina, cucur-υ μ μ bitulae natibus afligae. Pediculus inditus soramini
fouea ωia Virgae,aut cim , Vel loco horum fila croc1, gran EBes rasime. tum satis,cathaeter, algalia,stringua,aut candela ce-6 Adsedan- rea oleo prius illita. dum aris , Ubi: ver , urina s acrior est, si quidem corpus Hia, .hέω ἴ-c mesum est si inflammationis suspitio,vena Deiodun=- basilica V. secanda est. stisvilicor- Purgandum cum S. m. cassice dissolutat in sero p . caprino, vel liquore j eonuenienti. mitus; si quia Δiam,m,' dem consuetudo est, plurimum prodest. Clysteres a borebitis e lacte, sudoris prouocatio. 8 Dexitum Galenus ' ex Hippocr*te , phlebotomiam eb-bως-bor, crure magis probasse visus est,quam e brachio. Ara-
Uipia. h prse e b chio, quam e crure, quod & aliquot 1. ὰ locis Galeni non repugnat.' Libro Q Hic olea conueniunt,violatum,nenupharinum,lhqri s b. de papauere, ex quibus cerata fiunt , admixta mO
474쪽
Balnea & situs in decocto sem.lini, scenugneci, inhaeae, psith. Nec peccaueris, si quid chamaemeli
Aqua distillata ex acetosa, plantagine, laureola, pentaphyllo, furupus de lutubis,de papauere,decoctum g cyrrhizae, portu. lactucae, quatuor seminum communium, lac asinae, vel caprae, serum i ctis, lac amygdalarum, hordeatum cum sem.lini, melonum, cucumeris, .sem.communibus frigidis, quale hoc. seminum psilij, melonum, cucumeris ana
3.χ. seminum althaeae, cydoniorum ana 3. I. seminum lactucae, hyoscyami albi, papaueris albi ana 3. g. gummi tragacanthi 3. 2. fiat decoctio : cum qua dissolue amygdala dulcia. Fiat lac amygd larum cum saccharo violato. Quod si suspitio est viceris, iam bolus armena, terra sigillata, sanguis draconis, ptil. equiseu cum lacte vitulato, strupo
myrtillorum , tulepo rosato conueniunt. Similiter saccharum rosatum, trias antalum, tragacanthum
frigidum, cydoniatum sine speciebus factum cum saccharo. Iniicitur in virgam lac recens emulctum, maxime muliebre, cui si calor maior est & dolor, addatur m ago seminis papaueris,aicum eris, psi iij & similium cum.modico caphurae. Vbi vero consolidandum. via lactis mulieris, vel bubuli ustulariaci sarco collae nutritae,amyli,ceruta ana 3 1.fiat iniectio ter aut quater in die.Laudatur hic puluis,quo mane &vesperi utatur. .sem.melonum excorticatorum 3.χ. semin.citrus, cucurbitae, portiscar, papaueris albi ana 3. S
475쪽
mitur vacua, aut plena τε- sicaa
fiat pul. detur ad La.cum tulepo violato,aut liquore conuenienti. Drachma una trochiscorum alia. hengi . cum liquore conuenienti plurimum com
Grumi decocto stoechados, sarmentoriam vitis,mummia, oxymelite, rebusque eiusmodi incide libus dissolui debent: Hinc graue periculum est. Sequitur enim animi defectio, coloris sceditas,pulsus paruus, frequens, obscurus, anxietas, & ut plurimum mors.
Sanies & pituita si crassior est, incideda: Inflam
mationes 3c ulcera suo modo curanda sunt. Ita &calculus. plenior vesica manibus comprimeda est,& qua parte tumor eminet.
Vrina vel supprimitur: vel parum & frequenter min-gitur: vel seruat naturalem excretionis modum, sed vesica eum difficultate aliqua aut dolore operatur. Supprimitur autem vel vacua,vel plena vesica. Si vacua, argumentum est utinam non transire ad vesica. Vitium igitur erit vel in V reteribus vel renibus,aut resolutis,aut interceptis .philol. in Aphor. obstructionem addit in crassioribus intestinis a crassa & viscida pituita, quae probi bet limi αν ad hepar,& consequutione quadam succo rum generationem,& urinae secretionem. Si vero vesica plena sit, in ea assectionem morbosam esse necesse est. suppressio utinae sue renum vitio I siue vesicae fiat, quibusda dicistrio χον . . Prorrie tamen hoc nomen usur pari debet in ea tantum affectione, in qua urina supplimitur, lasione in vesica existente. Cum autem parum reste uenter, siue guttatim & maturius, quam pro natu rati excretione emittitur, g se α: quando tepore con Menienti d cum difficili motu,aut dolore, illo: no
476쪽
LIBER I. Mue minatur. Haee est vera distinctio inter has affectiones
breuissime ex multis Galem locis coprehensa. In quem re naracerbius tanquam tenebras offundentem, nobis invehi latur. videntur,qui nuper Commentarios in Aphor. scripserui. Aiunt enim in dysutia sempet dolorε fieri, ut in dyse teria: nunquam in stranguria. Sicque hae sola dissete tia dysuriam differte a stranguria,liue guttatim emitta tur siue contra. In quo & sibI& experientiae repugnant, ut qui alio loco scribat stranguriam fieri eo modo, quodylenteriam ab acri humore confertim ad vesicam irruente, & alibi ardorem urinae adiungant,imo proὰucataphor.ss. lib.s. Vbi Hippocr. ait stranguriam fieri a magna inflammatione uteri,aut intestini,aut renibus pura lentis. Quo pacto hic dolor ad stranguriam nihil peristinebit 3 Neque ad mixtionem duarum affectionum recurrendum, nisi maiorem multo confusionem in omnibus & Hippocratis,& Galeni scriptis,de industria mutatis pro arbitrio vocabulorum significationibus, inducere velimus. Unicuique enim libenter concesserim rem quamlibet,ut velit,nominare modo aut a seipso, aut ab aliis intelligatur. At in veterum scriptis interpretandis non idem licet. Illi enim perspicuitate sequuti propriis.& suo tempore usitatis dictionibus conceptiones animi expresserunt, parum admodum solliciti, quo quisque idiomate deinceps loqueretur,aut in quam significationem vocabula traduceret, modo sententiam non per uerteret. Ac certe nescio an ulla unquam maior in grauioribus scientiis exorta sit colasio ex praestigiis quibus' dam & captionibus tum verborum, tum dialecticarum ratiocinationum, quam quae imminere videtur, neglecta vera illa antiquorum methodo,solo nomine pleHGque,etiam doctioribus nota. Cum igitur perspicuum sit, non solum in dysuria, sed & in straguria.& ischuria dolorem saepe fieri,actionem tamen vesicae diuerso modo laedi, num satius fuerit a rei natura, & laesionis in excretione varietate harum assectionum distinctionem sumere,quam ex dolore, qui omnibus communis esse potest Vt igitur aluus in icienteria, ita vesica in stranguria, siue Gale. ea . . urinae stillicidio non expectat, ut urina tota colligatur, sib. 6. de loci sed statim aquam grauantem ut ait Galenud aut mor' ma si
477쪽
entem expellit. In dysuria siue difficultate urinae expectat quidem, atque aliquando diutius, quam oporteat: 1ed cum excernenda est, percipit aeger dolorem,aut tantam difficultatem, ut saepe, nisi locum vesicae comprimat manu, aut diu & magno conatu enitatur,libere no profluat. Et si in totum supprimatur, iam erit Hispositis exuta facile in uestigari possunt. In liranguria
primum vesicam stimulari ad excretionem ante tempus M U*ris perspicuum est. Id igitur vel urinae mordentis acrimo--μμ. nia fieri necesse est,uel imbecillitate retentricis,quae minimo etiam onere grauatur, vel ab ulcere, erysipelate, abscessu, inflammatione. Acrior urina redditur vel admixtione acris alicuius humoris,ut pituitae salsae,aut bilis, puris per vesicam euacuati, ut a renibus suppuratis, vel quia talis ex venis ectuit ex praua victus ratione, aut intemperiem calidam,& humidam,vel humidam a quisiuit. Idque aliquando per consensum vicinitatis rutione. Participat enim intemperie & infamatione paptium proximarum, a quaru etiam tumoribus premitur, ut intestini & vieri. Retentrix imbecilla redditur ab intemperie qualibet,sed praesertim frigida. Musculus vesicam claudens quandoque resoluitur,ut in senibus. Sed propriὶ non est stranguria. Hae sunt in uniuersam cau. sat huius pr cipitis excretionis propriis signis distinguε- dae, & ex relatu aegri, quas diuersis locis Hipp. exposuit.' Vt eum seribit in siccitatibus urina stillicidia fieri: alio Sy ' loeoAecto intestino, aut utero inflammationem pati - 'i' te,& renibus purulentis, curari quoque Vini potione, §is venis interioribus. Δvo sylia, si dolorem pro symptωmate habeat, causa erit inflamatio, vel abscessus,vel viceratio, ut ab usu medicamentorium aerium, vel spiritus flatuosus, vel inaequalis iΗ temperies. Si vero dissicilem aliquem motum, imbecillitas potentiae eaecretricis, ut ob frigus vesicae,aut colli: vel tumor praeter naturam,
vel obstructio a erassis & Viscidis humorib' in farctis,aut
adhaerentibus ceruici vesicae,aut urinae permixtis. I re ην -' ρία nascitur obstructione meatus urinarsi, imbecillitatς ά - excheinci intemperis. Obstructio, et cum collum vesicae tame scit& induratur extra naturam, adeo ut via uri
nae claudatur: vel cum ibi aliquid praeter naturam g
478쪽
neratur , Ut tophus, carunculae,tuberculum: vel aliunde confluit aliquid in illam cauitatem,ut grumus,lapis. Iminbecillitas ab intemperie,morbo organico, solutione c6tinui, saepe neglecta metendi occasio he,velut eversa expultrice ob copiam urinae immodicam, unde etiam obturatur meatus. Sic nec vesica sese contrahere potest ad expellendum: nec si id fecerit, praecluso aditu urina exire. In temperies a multa siccitate idem essicit, ut in febribus ardentissimis & siccissimis. Si lapis exitum proli, beat, sitq; insignis magnitudinis, cognoscitur, quoniam
aegro supino,si concutiatur,urina prodit: si paruus extiis teri cath tere immisso sentitur in collo esicae. Si arena, dignoscitur exitu, quanquam raro obstruat, nisi lentus humor adsit. Si sanguis cocretus, liquidus solet ante eL fluere: si pituita,apparet dum excernitur. Si imbecillitas, praecessit aut diuturna retentio,aut frigus Vehemens,aut alia intemperies.Si abscessis,dolores,& febres praecesserunt. Tophus, callus, tubercula solent sequi ardorem urinae,fluxum seminis, morbum gallicum,ulcerationem a cathaetere.In cath aetere cauendum ne fallamur, quod aliquado pure aut crassitie pituitae orificium intercipi se turAE os callisteris angustius,aut quia nihil lotijjn vesica,interceptis superioribus. Constat experientia utinam supprimi a calculo in ventriculo renum fine dolore. Sed ubi incidit in ureteras,acerbissimus dolor excitatur. Plerisque suppurantur renes calculos,&colliquantur, Vt' - . ,
tat una maneat pellicula,sicuti D.de Mancy, cui ren dexter colliquatus,sinister calculum habebahvretet & par 'o tes reliquae siccatae. Subita resolutione vesicae cuidam 4 Vr ς ε cum subitus dolor motus esset in osse sacro & coccyge, urinae suppressio seqituta est, quam tame reddebat tuo sens, & sie se comprimens , manu admota pubi . Sensus 'HwΦ'amissus in recto intestino,ut neque clysterem iniectum
sentire neque cum redderetur. AdmotiS metis,&em- .
plastris ossi sacro contra Paralysim,rediit sensus &conualuit. Viro nobili in pueritia secto aderat signa omnia calculi nisi quod cathaetere non inueniebatur. Mortuo a male curata cicatrice abscessus & gangraena in vesica& vicinia in uenta est. Inflammatis vesica dignoscitur ν γρος se tumore supra pectinem, febre, urinae retetione & excreis μ' -
479쪽
mentorum alui. Sequitur sere Vlcus,calculum,usum mNdicamentorum acrium ,dolorem Vehementem. Varia curandi ratio. Pro causarum diuersitate conueniunt clysteres ex materia conuenienti,quia collum vesicae insidet recto intestino, latus,insessus, veronicae succus, cuniculorum esus, qui iuniperum oleant, candela cerea, ita lectiones per virgam, cassia cum tantillo rhab. terebinthina, iniectio ex oleo nardino & succo ocimi, aqua theriacalis,gallus cum parietaria, radicibus,herbis' seminibus conuenientibus coctus,aqua ligustri herni Dria, sacculi,vinum dilutum aqua parietariae, intinctus ciborum in Oxymel ite, vel succo limonu, sectio venarum interiorum iuxta Hipp. A materiafrigida vini potio,&tus ex decocto apio illitus ex unguento Agrippae,Martis to & similibus,vinum enulatu,stercus grandioris muris.
ANTO. VALETII EXERCIT. XLVII. π rRina guttatim & saepe reddita stranguriam fa-V cit: excreta magno cum dolore & nisu, aut etiam manu firmiter appressa, dysuriam: suppressa seu cohibita ischuriam. Stranguria duas cum habeat causas, acrimoniam Vrinae, ab humorum cor- 'potis totius mordacitate, aut aliquo renum vitio,Vt
ulcere & abscessit, itemque facultatis vesicae retem tricis imbecillitatem, a morbo, Vt intemperie, aut humore praeter naturam, si quidem ab illa fiat dolorifica est, ab hac minime. Dysuria vero atque iochuria maioris latum & minoris ratione distinctae affectiones iisdem innituntur causis. Aut enim fiui s ria W ex partium aliarum consensu, ut resolutorum renu, W --, ἡ strum non attrahentium, Vreterum interceptorum,s Asthar crassorum intestinorum inflammatorum : aut per protopatheiam vesicae,vel plus aequo frigidae,unde
expultrix facultas imbecilla, vel obsessae phlegminne, tumore aut obstruction sanguinis grumo,pa
480쪽
LIBERI. MΤre,caruncula, topho,tapide, copia urinae,aut deniq;re quavis alia urinam exitu prohibete. Horum cau- Sc suma affectuum a Galeno destribuntur lib.S. Nos omnis de sympl. causs& lib.6. de loc. mal. affectis. Quin--βρ- etiam plerunque in morbis acutis instante cris vri--fnae suppressio interuenit ad crisim apparens, per sudores,aut alui profluuium suturam. Aliquando iisdem in morbis per resolutionem caloris insiti vesi- in sent. cae urina intercipitur ad mortem. Sed hae suppre siones is churiae no sunt,quia vesica plena no fiunt. - Vt cauta suntvariet ita curadi ratio diuersa.At pilaCquam de remediis decernas, affectam partem e plorabis, & si tensio, tumorque pullus sensu perciupiatur, fistulam urinariam,cath terem vocat,in penem immittes. Vbi constiterit urinae acrimoniam, aut ulcus & abscessium renum, stranguriam excit re, opportunum fuerit ad ea praesidia, quae cap. de ardore uri &de inflamatione renum traduntur, recurrere. Quod si ab intemperie frigida vesicae id mali acciderit,calorificis remediis,praesertim adm6tis,sanatur. Cum autem meiendi difficultas, vel etiam isthuria vitio renum serum non attrahentium fiunt, quia fusione & secretione est opus, comparanda sunt ex simplicibus calidioribus & acrior,bus apoZemata, quae sanguinem fundant, & serum segregent, sed praemissa tamen purgatione blanda.
cassiae recens e canna extractae drach. 6. pulpat se 'besten drach I.rhe. elect. puluerati Θ. .vel 3.I. cum pul uere glycyrrhizat, fi bolus. Vel. V. terebinth. venet. clarae, in aqua rosac.& alheheng. Iot. drach. 3. rhe. elect. pulu. 3.1. cum diatragacanth.