De morbis internis, Lib. II

511쪽

DE MORB. INTERNI se farina hordei primum in mulsa, deinde passo ex farina dicta, & iis quae leniendo discutiant & to

borent. Cataplasmatis non cedente morbo cucurbitulae cum scarificatione applicentur lumbis & iliabus. Insessiones deinde parentur ex decocto lenietium & resoluentium, roborantium. Prius tamen cum vesica hydrelaeo plena cum spongiis foueatur locus. Tum ad cerata & malagmata ex eadem materia eiusdem virtutis. Vtendum quoque potionubias narcoticis,& cocta inflammatione quod urbnis crassis euntibus & boni sedimeti intelliges) diu- reticis . Memaeus initio ex farina hordei, rosis &Gmilibus repellentibus, deinde mixtis detergentibus chamaemelo,&c. Emplastrum de muscissaginibus, deinde de meliloto. Lactis asinini usus cum modico melle efficacissimus renibus exulceratis. ANTO. VALETII EXERCIT LI. ID Enes phlegmone tentari indicant febris inor-1 dinata, nec usque adeo ardens, sed cum hor-ν--;ἡ re& rigore insultans, mictio frequens, grauis rimatas. dorsalium partium dolor, iisdemque in partibus ta. pondus veluti propendens. Remedia sunt, venae

sectio si modo nihil aliud prohibeat) citra cunctationem in principio celebrata, admota topica m diocriter refrigerantia.His si non cesserit phlegmone, neque symptomata conquietierint, pus hac in parte colligi indicium est. Atque tum suppuratio, quae alioqui fuerat declinanda,vitatis impendio calidis, promouebitur cataplasmate e mollientibus herbis, semin.lini, floribus cham m.& similib.Prodeunte pure assiimpia tergentia usui erunt. De missu

512쪽

t Vibusdam α naturis eodem modo singule is aQ.;

per vias urinarias excernitur, quo aliis per Mis, mel etiat nares, 3 venas sedis, aut vomitum. Hoc proprii excre ipsum praeter 3 naturam est, debetq; anteuerti secta venae brachio dextro. Eiusmodi excretionsti syn .

sanguinis excitantur sere inclinante Vere. Veris i x sone,aut me que initio anteuertendum est. bro aliquo

Allis 6 cruenta est urina, similisque diluto sanguini ex laxitate atque amplitudine venarum, quae a caua renibus inseruntur. 4 ri mulie

Renum quoque infirmitas hoc idem essicit. ribis, asώρ- Scriptu autem ab T Hippocrate, quicunque sponte' ' sanguinem mingunt, iis a renibin venula rupta est. Sponte,hoc est, S repente, & sine manifesta causa. Dis ἐν ebm-

Rupta vero vena propter humoru multitudinem inoda loeans ac crassitudinem, unde venae quae renum ventres feratur- ad subintrant, disrumpuntur, aut aliquando aperiuntur. Ex casu,saltu ctu,aut vehemetiore motu idem aut piame- potest contingere. Rupta vena confertim effuit me, infini=tinguis:aperta,paulatim. Laxioribus venis emulgetana reuotibus, infirma vi renum contentrice aut discretrice, statim a cibo serum sanguinis purum post coctionem cum S spongioso sedimento excernitur. In ead)μteria infirmitate vasorum seminalium aliquando exerni consimilis est. tur sanguis,non cu urina,sed in s coitu aliter,quam 7 3- ρη Vesica exulcerata. Hic enim cum urina sanguis e ' mingitur quibusdam corpusculis immixtis. Nec in s messo glosum sedi

mentumsatulanti stiritus est soboles: ex quo effoetam vim renum liceat colli gere. ' Vtin tu, quι laborant foeda taliaule, aut quibuι immoderato γε uereorum usu imbecillia sunt vase seminalia.

513쪽

DE MORB. INΤΕRNIs vesica etiam in cole, exulceratio esse po- ι , ilis rest. Sed viceris sanies & dolor indicia sunt. In iistinatisi, quι- becillitate primum cognoscendum est,an a frioido, b M tam me' fereque a calido esse volunt.Q d malum adstrin- q'' gentibus,refrigerantibus atque si rimentibus cor

i a risii, Obot: quae quia propter tardum motum non

he hJpHu facilῖ penetrant ad renes, diureticis, maxime aro- gentia, ρlau- matibus, commiscenda sunt. Sed diureticorum mi-tsist , bHM nima sit portio. Non enim ut urinas moueant, sed ut adstringentia ad renes deducant,commiscentur.

υeribol. ah λ Materia in luto sanguinis, in haemorrhagrae mena, i a naribus,descripta est,& aliis locis.

sigillata fag. Avicennas nihil melius existimat confirmandis renibus lacte ovillo. Datur ieiunis ad I.6. quibus DE is su liqui admiscent boli armenae, aut similis medic, troebisei Goρ menti S.I.alij etiam Θ.spicae,aut cinamomi. donii cum la- ι. lactis ouilli I. . aquae millefolijII. boli a

agi iii rum de carabe 5.6 rasurae eboris & cornu cerui m. Dudo siemel 9 I. Omnia incorporentur carne cydoniorum co- aut bis inbib dita sine speciebus. Dentur auellanae magnitudine, ibis fisum. 4βδbuS notis ante pastum. et hes allu, Conueniunt radix consolidae maioris, gummi et eum mul arabicum rag: icanth. macerata prius,deinde serue

514쪽

LIBER I. 23 facta in vino austeriusculo: colatura bibitur. Maxse

me ubi solidandum est, & hoc quoque laudatum

ab antiquis. . aluminis plumae S. I. gummi arabici 5. s. tr gacanthi 5.2. cum vino adstringente fiant trochisci pondere Θ.2. dentur ut prius. Ad detersionem ulcerum & consolidatio ne repetenda sunt, quae proximo capite.Aliud remedium. .spodi, II. berberorum 3 3. sem. lactucae S. . cum succo cydoniorum fiant trochisci. Detur 5. I. ex decocto fumach. Pulvis sem.lactucae inspergitur vitello ovi mane. In haemorrhagia vescae,ilibus ac lumbis,atque etiam natibus & coxendici exterioriis cucurbitula assigi debet. In unctiones in renum, II re perinaei & pectinis ex oleo rofato, myrtillorum, de μ' si ρος 'ς c=doniis, aut i3 oleo in quo adstrigentia coxeris. ἡbisaild a Hinc fiunt cerota liquida, quibus cospergi possunt rosetis amo-

Hic summum periculum est, ubi grumescit san- T.

guis.Nam hinc sequuntur,quae capite de difficuli, O 3erennem te meiendi dicta sunt. Conandumque est, Vt inci- arcendum in dantur grumi oxymelite, arthemisia, stoechade,a si Odorat coni Za,sem. raphani, coagulo, si mitia Φ in 'tim us,quae lapides comminuunt, datis ex Oxyme- quo με-lite. Quibus si nihil efficitur, I inciso perinaeo,quo deco myrra modo calculi educi debent, molienda curatio. μ

EIVsDEM HO 00 ε GHOLIA. laudά i u Sanguinis nomine non intelligimus sanguinem purum.Nxquisitum. yncerum,mingi,sed aliquando serum ὰ 'h, aliquando suo sero mixtum, & cum vnna, aliquando is μ

515쪽

esi pure. Ab ulcere id fit, aut laesione vasis alicuiusAeὁ νυ

cera intelliguntur tum ex dolore, tum ex pure & corpusculis simul prodeuntibus, ut squamulis e vesica. Pus ergo cum sanguine exit per urinam, renibus, ureteribus mediis & vesica exulceratis. Nam si in pene exulceratiosa Pinis sit,sine urinis & pus exit,& sanguis. Exeut quoque er grum perfe- nibus sanguinis grumi in febribus affati.Nonnunquam bm opsti earunculae, verae renum partes, licet in Aphor. Galenus interdit e re .se vidisse neget.Sexto tamen de locis affectis,& initionibuε seco' primi videtur agnoscere, ubi iam ulceris actimonia er dunt. sit particulas renum: quo modo & in pulmonariis tabidis cotingit particulas pulmonis expui, & in dysenteria Exigua co' partes intestini. In Ad uocato perrot vidimus minimas

neuia e re carunculas, Ut non ab reor ρέα malo dici deberet, quas rubus excr*- saepe emingebat, neque reuera erat grumus. Has carun-ra. culas praecedit dolor pulsatilis qui ad lumbos & nothas

costas extenditur, &signa exulcerati renis. In concretosa guine & orobe is vrinis,non praecedit. In utroq;, hepate incolumi, possunt urinae naturaliter caetera habere.

Si in aliis partibus fuerit exulceratio,ex dolore quoque& simul exeuntibus corpusculis dignoscendu, hoc tanquam generali axiomate notato in his omnibus affectibus, a renibus dolorem & sensum quemlibet a lumbis ad nothas costas extendi: ab ureteribus per illa oblique descedere:a vesica in festine: a vesicae collo, in perinaeo. Potest seorsum pus exire, ut diximus superiore capite. Potest quo ue & sanguis solus aut cum urina. De quo praecipue hic agitur. Si ergo ulcus nullu fit, huius cruen-Monialis tae excretionis causae multae esse possunt. Est quida mi--dier su- eius sanguinis criticus & interuallis quibusdam motuS,Plu mestibus qualis fuit in Moniali muliere, cuius meminit Musa, multum san- quae singulis mensibus, suppressis menstruis,multu sanguine emin- guine emingebat . Archembauit aduocatus per aluum, gens. VΟmhum,urinam interuallis sanguinem reddebat aeta

Arebebauit te virili. Quibusdam inclinate Vere multus emingitur. a beatus Id ab Archigene scriptum reperio, quibusdam per cir per ala vo- cultus, ut in haemorrhoidibus, sanguinem multum cOl' tum, iri- lectum renibus emingi, unde subleuentur, idque acci m,sanguis de re iuuenibus, qui maiori licentia veneri indulgent.

Hemingens Milesius quidam apud Aurel. 1. Moriri sauguinem emi

516쪽

ctum aErmabat egie ex infinitate seminalium vasorum. Ab Aureliano reprehenditur. Sed cum experientia doceat e renibus per vasa spei malica ὁefluere, & ab his,&a renibus exire certum est. Vidimus, qui a coitu multu suanguinem effunderent,quique non facile reprimeretur, laxatis nimiu vasis, & imbecillioribus redditis profuso omni semine. Animaduertendum igitur, num grauitas renum & calor praecesserint, an immodicus coituS, an solita sit excretio.Qnod si repente,& nulla causa antecedente profluat,e renibus & vreteribus excidit. Neq; enim a venis vesicae id accidere potest duabus de causis. Vna,quiano ita mulisi sanguinem,ut renum,excipiunt. Altera,quia renum venulat nudae sunt, inuestes & expositae ruptioni. Ouod contra fit in venis ad vesicam perreptantibus. Ex illis igitur sanguinem tribus de causis exoriri consentaneum est, ut & in caeteris omnibus haemorrhagus:orificij venam apertione: erosione: ruptione. Apertio fit ob nimiam laxitatem & amplitudine vena- Tum, quae ad caua renu pertinent, & ob imbecillitatem retentricis,vel discretricis in renibus.'c enim duo saepe essiciunt,ut calfactis, & exercitio commotis cruentae urinae profluant. Sed in laxitate,crassiores: in imbecillitate, timctura est a sero. A eibo quoque serosus sanguis: post coctionem spongio sedimento. Aperta enim αhiantia orificia venatu, nec confertim,sed paulatim,nocrassum sanguinem , sed tenuem,& quasi percolatum, reddunt,praesertim ubi apertio est parua. Maior erassiorem reddit. Rupta aute vena οως,id est, copiose & repente prodit, estque crassior. In erosione deniq; ἔα τἀρί nως ολιγρον:vt in anastomosi non sanguis,sed quid ut vult Philol. Erosionis causae sunt, quaecuq;

acriorem sanguinem reddut & tenuiorem , aut quae exulcerant, ut cantharides,quibus assumptis sanguis min-gitur,penis distenditur, & quodammodo aeger ad venerem irritatur.Ruptionis causas Galenus facit multitudinem & crassitudinem sanguinis intercluti in .enis renu. Hoc etiam fit ictu, casu & vulnere,ut in rustico quodam ense transfosso vidimus. Inde saepe fiascitur ulcus, nisi occurratur: ut in puero quodam, qui in ludo graui, Britone insultatue,sanguinem minxit primum: deinde pus

CG ita Sanguis

is effuse .

517쪽

DE MORB. INTERNI s

annis sequentibus. Ita aliis multis. Sed viceris ratio distinguenda, ut aliorum ulcerum, quia putre, callosum,&c. In uniuersum ergo per penem sanguis exit arenibbus, ureteribus, vasis spermaticis, vesica, aut vesicet collo Sine urina, e collo: cum urina statim subsidens,& eum dolore in pectitae, e vesica: cum dolore in lumbis musetus, nec nisi poli multum tempus subsidens, e renibgs manat. In apertione, serosus in ruptione multus & crassus: in erosione paucus 3c tenuis. Singulis causis suadς betur curatio ex aliis locis petenda.

ANTO. VALETII EXERCIT LIq. ἡ. , . - RVςnxi mictus cause sent externae, aut inter Ebini. .. nae Externae ctus,lapsus, casus,coitus immo-D. deratus. Internae sanguinis copia, qualitas,utraque simul unde venarum ruptio, apertio,vel erosio)renum calculus, ulcus eorundem, itemque vesicae, δύaliarum partium ureticarii. QVnetiam inter huius generis causas reponunt imbecillitatem renu, qui sanguinem retinere nequeunt, sed cum urina simul excolari sinunt,secoris infirmitatem solennis alicuius vacuationis suppressione. Fernelio interna camV ' favnica est, calculus videlicet, qui per corporis laborem, praesertim per exercitationem validam, v luti equitationem asperiorem , renes eorumque venas obterens,sanguinem ciet. A cuius aurem partis vitio fiat,distinguendum dolore affectae sedis,&sanguinis cum urina permistione. A renibus enim

qui excidit sanguis,copiosior est, de urinae toti,propter longitudinem viae, exquisite permixtus; qui mox in tundo matulae subsidet liquidus & rubsecundus. At qui a vesica defluit, urinam n5 aequab liter perfundit,& in ima matula in grumos cogitur. Adde quod paucus elabitur,propter venaru vesicae

518쪽

LIBER I. 13sangustias, nisi sorte a sphynctere ceruicis musculo

Praesentaneum remediu est Venae sectio, ubi ple- Crastisti mi- thora huic malo causam praebet, aut cohibita va--curatio. alio.Vbi humorum acrimonia, purgatio ex cholagogis: ex hydragogis, cum dilutior & serosior fuerit sanguis. Exhibendi interim syrupi rosar.si .granat.cydo. myrtili zulap.ros cum aq..chalyb. plantag. portui. aut decocto adstringente. Valebunt trochisci, de carine, de terra sigillata. Vbi sanguis a vesica flue- n.

rer, posteriori coxendici, vel natibus Vtiliter cucur- uibbitulae assiguntur.Quod si a lapsu sit,aut casu,crue- reuum rapte, tus mictus, linetur affecta pars unguento ex boL 'rbi potioni armen.sang. drac.terr. sigill. hypo itide, cum oui q' ρ ralbumine,vel oleo rosaceo & aceto. 1 F toto

De r Diabete similibus. DUrιοῖς Graeci vocant,qui saepius min pμς :gunt. Vitia,quq in sepius metendo contin- D M.

gunt,urinae multitudo efficit,renum Vi- ta alteratntium, resblutio vel infirmitas musculi, qui collum ce revum μ' vesicae claudit. , cultate,

Diabetes proprium est 3 renum vitium. Nascitur primum humoribus A vitiosis substantiae renu ' is bili. imbibitis. Vnde s inutiabilis appetentia potus , ut aut pituit in canina appetentia insatiabilis ciborum cupidi i las,ex vitioso humore,qui stomacho imbibitus est. ' 'Sequitur perpetua renum attractio.Sed cum in is;

rima iit alteratrix & contentrix , quicquid h1c biu repentina 'bitur,statim per urinam effluit,quo modo in lesen Triνη νη tateria potus cum cibis. modo coctae

.... attractio.

519쪽

DE MORB. INTERNI sc Ex peren' Hic ardent viscera, atque adeo uniuersum

Aia . & serosum in venis, unde videlicet sanguis tempe DUrauda- ratur, attrahitur in renes & emingitur. Ex quo fit, tu seris humo ut & humores solidarum partium exugant venae, i Maia ι. qV0d dςin ζpS renibus attrahentibus emingitur. afisci , dise Rara haec ' affectio, & in ardoribus nastens, ubi se se comme- Vrina aquae omnino similis est. morat Gale. Alius affectus est vescae, cum vel defluxione, si vel frigore, ictu, casu, vulnere aut aliis eiusmodi

caulis, nerui, qui vericae mulcaeum claudunt, resoluuntur. In qua affectione & noctu & interdiu praeter voluntatem urina effuit. Cui & alia in ctio vicina est eorum, qui non satis urinam conti,nent , sed stragulas noctu permingunt. Quod vib tium familiare senibus & pueris. Senibus quidem propter siccitatem: pueris autem, propter laxit,tem & mollitiem.

Curatio.

, In ardente febre diabetes ' incurabilis. In aliis solidar ex- aegre Io curari potest, quia non facile initio depre-baum. hendi potest. uod si initio deprehenditur, mitte-IO μα' lus sanguili est e cubito,sed moderate.

Deinde utendum iis est,quae refrigerant, cotem- vehementia, perant, & paulatim vitium renum corrigunt. Vitae O ς ωνἐε ratio omnino frigida,tum actu,tum potentia.

t nimia C t plasmata quoque refrigerantia tum reni--iu uatis,a bu sium Visceribus applicanda. Vomitus eius quod ti stro Ma. bibitum fuerit. Sudor excitatus in dolio,vi tatum exeratur caput. Conueniunt cibi, lactuca, endiuia, oua sorbilia, recens caseus sine sal lac in quo chahbs, vel calc

520쪽

lus fiuviatilis saepius extinctus st. Pulli gallinarum

hordeo mundato, vel quatuor sem. maioribus fri- gidis infarcti, hordeatum, lac amygdalarum, praeparata cum refrigeratibus. Et quia hic Viribus plu- ta mi bilis rimum detrahitur, ii suilla caro, vinum crassium, vita a cari rubrum, aqua frigidissima dilutu concedi possunt. u Farinam Oxyrhodino subacta,emplastri mo tibia.do,& renibus, & hypochondriis applicabis. Vitis re pisse=& rosarum folia,ea in summa,quae I3 refrigerant, tun hordei.& adstringendo roborant,renibus applicabis. ΤΙ '. ζητCerata comparabis lumbis & pectini ex roi int ..iceo subigesque cum lactucae succo & similium. Ali- eapbufa,--πdo etiam in maiori ardore expresso si1cco e gyntis rosa- papaueris cerota subiges, aut populeum votat Mese et, catum cerato commiscebis. Eruntque 5.2.populei es ad singulas cerati. e domorum, Laudatur & insessio ex oleo,in quo vermes terre- lamina plu- ni fuerint cocti .Mirum est, quod theriaca ex natu- M tenvissmara sua calida & sicca sitim diabetis extinguit, datae interuallis Leges ultimum problema primi Aphro

ditat.Hunc morbum appellant syphonem, urinae aut poto iap- profluuium,intercutem matulae, dipsiacum. giore,autpi- Inparatus diabene curatis. - eolli-

Si paralysis ex luxatione vertebrarum,non facile tam, Aiam

curatur. Alioqui balneis sulphureis, frictionibus piateis iύ a eris, inunctionibus dictis cap. de Paralysi,dropaia tin, abstineuce & sinapismis uti oportet, ut vim medicamento- Uc lo

rum percipiant lumbi,perinaeum & pecis n. cutam, .sd si urinae multitudo in causa est victus ili s ' -

S ratione exsiccante, iis quae ad I6 intestina di tbarticarima uertunt,utendum est. Ad alios vero,quibus infirmi tas claudentis musculi causa est, conueniunt caro 'i'