De morbis internis, Lib. II

발행: 1572년

분량: 778페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

531쪽

DJEMOR B. INTERNI sgines, lentium stridores: alias signi solius,quatenus considerantur,ut excrementa. Sic quando in initiis febrium eiiciuntur, malum indicant, putridae sciliacet materiae multitudinem: sicut & in vigore symptomatice expulsi, eius malignitatem. In declinatione autem, quum critica comitatur excretio, si Hrmiis ma- nitatis spem portendunt. Vermium malignitas exbavitatis ex colore dignoscenda. Qui unius sunt caloris,ut albi, colore detvst' minus censentur mali: qui versicolores deteriores, quia putredinem arguunt maiore. Varia sunt ver-H-- f. natum singua. Turbatur somnus, & vociferatio ed, rua. tur, ab excitatis a vermibus malignis vaporibus corebrum petentibus. Pueri qui propter lactis usum& edacitatem in hunc affectum crebrius incurrui dormientes quasi cibum, vel lac ore trahunti quia vermes humiditatem exugunt. Tussis adest sicca, propter partium spiritalium consensum cum naturalibus , a quibus putridi vapores attolluntur: qui

cum laedunt os ventriculi, singultum mouent: cum caput conscendunt,narium pruritum ,ruborem ge- . narum, Oculorum suffusionem leuem. Vermes, siu

hue ..M ,s quidem febris absit, imprimis necandi sunt, qubd

utui intestinis adhaerentes resistant: at mortui cum fecibus excludantur. Vulgaris est usus thei infusi in aqu.gram. cichor.absynth. cardui, portui vel plantaginis, si alui profluuium accessierit: cui expressio adiiciatur syr. de portui.vel de absynt. Vet.

V. radi c. grana. & ciesror .ana J.f.radie.petro 3.2.se besten g 1. f. decoct. ad '.f. In qua infunde summitati ab synth. Rom.& fumar ana p.I. Deinde e colatura cum sacchato sufficientis syr. Detur J.I. f. cum J.2. aqv. pox tui. in quibus ponatur corn. cerv. praepar. puluer.conis

vermesana 5. g.

532쪽

LIBERA I. 2 3Diuitibus rasura unicornis imperatur. Vermes V yro ut ad superiora Intestina , & Ventriculum non in ..Iὰhebο- perreptent,alliciuntur dulcibus clysteribus,ex lacte, lihi aeuo ἰoleo non addito,eo enim fugantur. Interea extrin f per venas secus, ut umbilico, linimenta, emplastra,ex amaris

Vel semuncia massar interioris pilui. communium ram depledo. malaxatur cu oleo ruthaceo & felle bubulo,& su- LMelana per alutam extensa umbilico adhibetur. Sed aduer- ἰ - , per me tendum,ut si febris adsit, minus amara usurpentur: ut si ex farinae hord. S lupin. ana 5.6. suce.l mon, 4 Fest mene& portu na I. f. aceti I. I. cu oleo amygdal.amar. Ρpogasriea cataplasma fingatur. musiulu

De I Haemorrhoidibus. C A P. S. vesis aevie

AEmoxxhoides uniuersum 2 corpus v cuant , aliquando 3 cacochymia, aliquando A puro sanguine,quique la quantitate peccat. It autem per Venas,quae a 6 vena caua

explantatae utero , pudendis & sedi implantantur. Hoc enim verisimilius est, quam per venam,quae a portis hepatis in extremu rectum intestinum p rigitur. Neque admodum verisimile haemorrho1 dum materia per venam a liene repurgari. Ramus enim venae,quae a medio liene descendit, desinit in ometum. Haec vacuatio in genere praeter naturam est. Ideoque periculosa, proptereaque non faciem

dis, in nimia sanguinis a bundantia, mulieribvi,

ses, aliquo eis Dammembro mutilu. 6 Aramis illistris ei inferioru

533쪽

DE MORB. INTERNI sita eius consuetudo. Quibusdam tamen natutis fit naturali cosuetudine, & incolumis valetudinis cam bbr. 11. sRest. Tale est, quod scribit Hippocrates. 7 Atralib. 6. bor. bile vexatis,& renum passionibus, haemorrhoides

superuenientes bonum.

O ailfu i P ςxςδ quartana, melancholia, angina, tib . d. bi ,- pleuritide & aliis eiusmodi grauioribus 8 morbi, inbu . hominem vindicant.6. Epid. Salutaris quoque haec' et vacuatio epilepticis, & iis,quibus tubercula & m una ulcera oriri solent. Fluunt tame haemorrho

Dd ψ.vi. des aliquando ' immodice . Oportet enim ea flua Io Quod e- Xione corpus Io leuari , non infirmari. Atque ubirat alioqui commouendis haemorrhoidibus consilium est, 'is., Q.&, pCculiari. Π tura aegri primum interroganda est,anebbliti pisuὶ ςx consuetudine,& statis interuallis soleat eo ino Minui sup- do repurgari. Sunt enim quibus periodice fluunt. prsisangui' Mulieribus, Π viduis, ii senibus, & quibus aliter η- pit θρη - supprimuntur menses, sanguis interim diuertit ave- uibris . nis uteri Usedis Venas:& ita perperiodos sese re Dbilis DG- purgant. Praeterea interrogandus est aeger, num sit ditatis, hae opportunus grauioribus illis morbis,quos diximus. esta 'Pii Haec enim efficiunt consilium excitandae huius

' purgavonin

11 Melaebis Excitantur autem aliquando I3 purgationibus, Dei inlim bi- quae cacochymiae coueniant. Nonnunquam phle- μ; θηρrit botomo e malleolo,vel iis venis,quae superiorepa Arci,a j. - φ pςssis eminent: cucurbitulis item cruribus admoast: tuis. ea tis & sedi. Leuissima via est per sanguisugas.

Hutia fune Ferro etiam aperiuntur, ubi turgent, quas mari- melamboli' stas appellant. Tum etiam medicamentis,usoleo cis Ex decocto fliculorum senue ae 'gia, diluto siet O diobaenico,

maxime τero aloes Us.

534쪽

LIBER Ι. 2 nucleis persicorum, aut in quo res I acres & am,rae costae sint. Aut unguento phllum, V V pino uedinis lardi erasis ex parte pingui cima pariue Ia.inei irini, ruthacei, aut similiu 5. 3. Fiat veluti un- praestram mguentum molle, quod subigatur ex succo coepae ru-' - 'strbrie. Eadem caepa aceto macerata, contusa, & imposita. Verum ubi dolor est,cum butyro subigimus, oui vitello, vel rosaceo.Pulpa colocynthidis conuenienti oleo immergitur,ano alligatutaquinque horarum spatio aperit. Collyria , si positoria ex radice cyclaminis,ex radice caulium induntur. Fortiora, si taurino felle illinuntur. Fellis genera,maxime flava, sedi illinuntur, vel gossipio excepta induntur.Pallida vero mitiora sunt. Forte hoc est. y stercoris columbini in puluerem redacti 5. 3. inspergantur unguento molli facto ex pinguedinis lardi I 1.olei,in quo matricaria cocta it Isualis 3.r.

omnia miseeantur in mortatio. Celerius agent medicamenta, si ante constieetur sedes ex foliis ficus,patietari*aut aliis asperioribus,ut linteo cannabino,vel detrito panno. Fotus quoque ex cyclamino, centaurio, abrotono,matricatia,bryonia,radice enulae,ireos,absyn Μ....thij,& similium.Reliqua materia cap. de commo- ῖb ψὸcti

uendis mensibus dicetur. venιunt, siue

Sed aliquando latent is haemorrhoides:qua in sim re placuit Antiquis ut sedes euerteretur. I nusitatum 'in's nec ita tutum remedium nostris temporibus Euera ibi tis 'titur sedes,quo facilius remedia applicentur. corrigendi. piperis, nitri ana S.I. laevigatis locum attin- si

535쪽

DE MORB. INTERNIS

. . ii ' ij liiij I sicco,& matricariae. Postea vero re.

iuuturi ponenda sedes ex iis, quae capite proprio dicentur. At vero ubi iam immodice fluunt, stitere oportet. Sistuntur autem, ubi odiosae sunt. Atq; ubi grauius N.άει qWQd malum non metuitur, ad eam rem venaar cubiti secatur,aut eStremae manus. Cucurbitul hy- iis, tim etia pochondriis,lumbis ac scapulis affigunturA eliqua adproluben- curatio I 8 potionibus, topicis remediis, Chirurgia dam μω ς' perficitur. Quod autem ad Chirurgia attinet, me-υμ g 'η minis se oportet,anum maxime ea parte,qua sphi

ς 2 ster est,partim neruosa substantia, partim neruose

tibio oe si- Neruosa substantia neque acria & mordacias'' inedicamenta, neque ustionem aut incisionem,sine' t conuulsionis periculo,perferre potest. Exterior mu- . - , sculus recti terminus ignobilis & carnosus, qui vo-

Oeta in- catur podex,ea remedia perferre potest. Quod au-:b beatur. tem scriptum est ab Hipp, quodque ad consilium sistendi harmorrhoides pertinet, A diuturnis sanato haemorrhoidibus, si una non seruatur,p riculum est, ne intercus, aut tabes subsequatur, ita intelligere oportet. Medico sanati haemorrhoidas, id est, dum sanguinem mittit, affigit cucurbitulas, topica & reliqua remedia adhibet, rectam vitae rationem instituit, una quide eo tempore relinquenda haemorrhois, ut paulatim non temere δc praecipitanter fluxum cohibeat. Ubi vero perfanauit, nulla relinquenda est. Potiones comaeniunt,quae partim cap. de sputo fang. partim cap.de profluuiis alui & mictu sanguinis desicriptae fiunt, & describentur cap. de supprimendis monsibus . Sed quia inhaemor thoidibus

536쪽

L I 3 Ε Υ I. Mysere cruciat dolor,his utendum est. Σ.olei violatum 3. mucag, sem, psiij I 2 mi- Θωρει Ἀ-sce,ungatur sedes. Aliud. istant Καν olei violarum I. 3. cerussae lotre drach. 6. cerae albae quod sufficit. Aliquando vitellum oui cum

rosaceo, aut violato oleo subigimus . Nonnunquam albumen commistemus, ubi maior ardor

est. Similiter & is micam panis albissimi ex supra-13 VisIaria dictis oleis subactam emplastri modo apponimus. in lacterocia Conueniunt & mucag. portulacae, tesctucae, sed maxime psilis. Fiunt quoque sacculi e rebus distis,ddynis. Fiunt solus ex iisdem, atque ubi dolor Urit sedat, si e

scere potes. Postremo videndum,ne adstringentibus immodice nimium resiccatus podex non praestet officium.Itaque fomentis humectantibus corrigendu vitium est. Similiter cum nimium podex refiixit restigerantibus medicamelis & narcoticis,

temperandus est.

Potest sisti haemorrhois siccantibus,causticisJob sella praehensis,& vinculo interceptis venis.

Laudatur farina volatilis, aranearum tela, & lia in fluxu sanguinis numerata. Vrunt, &, Vt loquuntur, mortificant ex puluere radicis caules tota resectae,& stercore canino similiter cremato, faece arida vini adstringentis cremata, adiecta tertia parite vitrioli Romam. Extremu est arrhenieu rubrum,cum aequa parte aluminis plumae.Oportebit autem,priusquam haec admoueas edem madefacere vino adstringente.

537쪽

DE MORB. INTERNI s

Per anum emuit sanguis multis modis, ut per inte. ζωοis, stinorum fluxum, haemos rhoidas, ν, siue ficum,liμ Thymum siue Mariscam . In quibus multi saepe fallun- Um tu qui sine distinctione, statim fluxu aliquo in ano, aut

tumore apparente,haemorrho Idas esse putant, cum plurimum hi omnes affectus inter se differant,& natura,&curatione. Thymus a veteribus describitur tuberculum carnosum, quasi verruca eminens ad cutem, tenue, supra latius, subrubrum, in summo perasperum, oblongum,florem thymi reserens unde nomen habet. Facile finditur x cruentatur,modoque unus, modo plures nam

scuntur in pedibus,talis palmis, mediis femoribus,glande, praeputio, facie, & saepe in ano. Alij sunt sine dolore carnosi,asperi, candidi aut subrubri. Alij cum dolore puctorio duriores,asperiores,maiores,soeculenti,liuidi qui non facile curentur,nisi tota parte execta,cui innascuntur. sycosis idem significat, nisi quod minor est quanti-Aee M Te- tate & magnitudine,ut scribit Aetius. Dab. .ser. De quibus sic Iuvenal. Satyr. 2.2.cap. 6 Caeduntur tumidae, Medico ridente, mariscae. Falluntur ergo, qui maris eas cum haemorrhoidibus confundunt. Illae enim generantur ex praepostera venere, immodica equitatione, vel attritione qualibet in

tua earum ea parte facta. Haemorrhois vero nomine pro affecta Obmore sumpto, siquidem partem affectam quandoque signifi- Oidum g catl nihil aliud est, quim profluuium sanguinis per veneratio. nas ani, aut in illis tumor ab influente sanguine. Ouae affectio vi distinguatur a fluxu sanguinis antea descripto superioribus capitibus, obseruanda est haec metho-FIuaeianum dus, omnium ssurionum causis inuestigandis accom- omnig eausa modissima,siuae naturales sint,sive pr ter naturam.Tria qui psint enim sunt in genere, in quibus causam inuenies. Virtus dignosti. quae mittit: instrumenta leu viae fluxionum, Vnde , qua,& quo mittuntur: postremo materia fluens. Virtus qua- Sanguinis druplex attractrix,retentrix, concoctrix ia expultrix. In ρεν intestina materia notanda mixtio cosistentia, quantitas, qualitas.

reiecti signa. Primum igitur per quam viasanguis fluat, obseruandu,

538쪽

an per intestina, an per venas ani .Hoc cum ex causis antecedentibus & sensu, tum ex mixtione conjiciendum. Nam simul cum recrementis reiectus&cum 1llis mixtus ab intestinis prodit: sine recrementis,ab ano. Illic causa est vel in Languinis multitudine aut acrimonia , vel in virtute,siue non retineat ob imbecillitate,siue excernat ob copὶα vel in via,ut ulcere' aliquo in intestinis .De quibus omnibus dictum est superius Si a vesis ani simul

cu arteriis:ab utrisque enim fian haemori ho ides erunt. . Itaque videdum initio, ut fluvionis natura & origo exa-' mori'uracte intelligatur, unde venae illae oriatur qua. progredian-'ς tur,& ubi terminetur.Vnaeest insignis quae a ramo sple-sico venae portae per messerarum circa collum & intestianum rectu exteta terminatur in musculis ani &intestino interiore,cui circa lumbos occurrit arteria. In eunde locum,sed ulterius ad cutim usque a vena caua, tres cum

suis arteriis, a duabus illis & ramulo venae sacrae dictet Sy- luto .si per has essiuat Languis quia exteriores sunt, haemorrhoi8es apertae dicuntur,siue externet, in quibus ne cesse est hepar,renes,&totu illud venosum genus a vena caua magis expurgari, proindeque sanguinem magis coctum esse,quam qui fluit a venis mes arascis, in quibus adhuc rudis est & spledidus,licet ater sit & crassus, quem

lien, & metiraeum maxime hac via expurgant. Nam hepar sanguinem coctum pervenam cauam distribuit.Mesaraicae vero sugunt a Vetriculo, & omnibus intestinis, atque ad hepar succum mittunt,plurimumque seri continent.Lien autem sanguinem sesculeἡtu exonerat in ramum splenicu.A quo descendit per mesaraicu ramu,Vnde primus ramus,qui descendendo occurrit, Ea morrhoida. Haemorrhoilis est: paulo infra,venae mesaraicae. Si igitur per venam de isteriuria me laico ramo,qui a splenico oritur,fiat ille fluot hq-morrhoides internae erunt,quod intus lateant,nec oculis cerni possint,nisi descendente ano, aut immisse speculo. Vtraeque tursus diuidatur in caecas, & apertas.Caecae sunt, quae tument cu maximo dolore, nec Languinem reddut. Quanquano ignoro caecas etia dici illas interiores, quia Inflammario non Videntur. Apertae vero,in quibus est sanguinis pro nis in hamor fusio. Rursus veI sine inflamatione sunt vel cum inflam- rhoidibus matione. Insammationis signa sunt dolor,tubor,tensio, nota.

539쪽

enixus, libris. In carcis grauissimus dolor, quia partesilae acutiore sunt sensu. Spllincter enim neruosa quaedam substantia est quae neque ustionem, neque sectioni: facile serte potest sine conuulsione. Deinde habent ε vicino osse facto ductos neruos & extremae partes sunt: quales acerrimum habent sensum, neque sine periculo

ostendutur. Indicio est e pollice pedis subita mors apud Hipp.r Epid. & laesis extremis digitis dolor grauissimus& oculis,& pudendis,& sedi. Rectitudo quoq; & te nubtas neruorum plurimum facit ad dolo is sensum. Quae omnia indicant, non sine causa,plenioribus vasis, & distenta membrana sedis, quae, orificiis venarum praetenditur,a plenitudine, aut inflammatione acutissimum do lorem excitati, qui saepe ad se totam curationem tradu eit.Εx his etiam pet spicuum est,non solum propter cras sum &faeculentum sanguinem, sed etiam purissimum, Gal. eoment. haemorrhoidas fieri, licet Gal. in Aph. contra sentire vi- inque I . deatur. Si igitur sanguis,qui effuit,redundet & vitiosus W.lib. 6 sit, magna ex haemorrhoidibus commoda consequun- ιοm. i' sent. tur, quae numerantur ab Hipp. Incipientem melancho-Πs ct i lib. liam prohibent factam sanant,quod fere is humor crass3 sior & nigrior per has venas vacuetur,quanqua&alius. Varicibus,lieni indurato, arthritidi, neptiritidi remedio sunt. Quibus sin quit Hippo .sect. 6.Εpidd. haemorrhoIdes, ij neque pleuritide, neque peripneumonia, neque phagedaraa, neque furunculis, neque thermynthis,sortasse neque lepra, neq; alphis corripiuntur. Sed non χ-lum his quae dicit Hipp. prosent, verum etiam uteri, vem

sicae & pudesti affectibus. Ex eadem enim diuisione haec

omnia venas habent. Ε viduis quibusdam loco mesium Noorrhoi fluunt haemorrhoides. In grauidis quoque notaui haedes fueutra morrhoidas utiliter quere in duabus mulieribus nobi- me miseo. lissimis iam quatuor menses in utero habetibus rin quibus partus tempestiuus consequutus est, & saluberrime adoleuit. Erat autem frequens & multus fluxus,sanguis sanguine εἰ fere dilutus,qui ubi subsistebat,grauius habebat. Aegre pus mingeti exclusio leuabantur. Quibusdam etia familiis consuetae hamorrhois sunt. Cuida nobili in aede Ambros) Paraei Chirurgi de- Οεrta saluti cumbenti qui me ad consilium adhibuit, cum in grauic fuit. simo xenu dolore emingeret pus,sanguinem & crassam

540쪽

pituitam, natura remedium ostendente, quia tumebat haemorrhois,& aliis remediis non cedebat dolor,eo statim tempore iussi aperiri haemorrhoidem, unde incredibili celeritate dolor conquieuit. Sed haec omnia intelligenda de natura superflua exonerante, & si aegri leuiter ferant.Nam quae ab infirmitate viscerum & intemperie, unde sanguis vel acrior, vel serosior generatur, vel quae a laxatione & hiatu venarum ortum trabent aut immo dice fluunt in his celeriter tolli debet totius mali origo. Alioqui intempestiue cohibitae deteriora longe &φerseculosiora vitia inuehunt Nam suppressus sanguis ad he- par, hinc aliquando ad pulmonem, cerebrum latus,aut in corpus diffunditur, vel aliqua parte consistit, unde morbi illi omnes superius relati ori utur,& si qua adhue grauiora dici possunt. Paucis enim grauioribus annotatis morbis alios intelligit Hippocrates, ut epilepsiam,&similes. Non immerito igitur quantiones illae duae ponuntur,an prouocandae sint,ansistendae. Et si sistere costium sit, an una relinquenda, ut Hippocr. praecipit in Aphorismis. De quibus remota omni disputatione ab hoc loco aliena sic breuiter cesemus. Assiietis & grauio- - η Osribus morbis laborantibus,aut opportunis,aperiri posse: des quando Ouibusdam familiis consuetas esse,in quibus indiuidui pra ocania, ratio habenda. Et quia ante pubertatem non fluunt, ut aut Asenda, est author Hippocrates, impetus quoque naturae consi-ἡerandus. Alioqui non est facienda consuetudo.Aperiε-dae igitur non sunt si non tumeant,& si nunquam fluxerint. Quod ad alteram quaeitionem pertinet Curati linquit Hippoc.6. Epid. J importunε multi subito his morbis correpti sunt,& grauissime. Galenus importune curatos interpretatur,qui neque phlebotomia,neque medicamento subducente per interualla exhibito,vel exe citationibus vacuantur, qui item neq; unam ex ipsis relinquunt,sed omnes in uniuersum tollunt. Vbi Gal. videtur sentire omnes quidem tolli posse, sed non αθύι, . Deinde oportere περιοδους Vacuare corpus, phlebotomia. medicamelo, exercitio: alioqui unam relinqu&dam. Quare ubi h c remedia adhibita fuerint & per interualla , nulla relinquenda videtur, prauertim cum ea purgatio non sit naturalis, & optima Mus ratione ἐα-

SEARCH

MENU NAVIGATION