De morbis internis, Lib. II

601쪽

ino. sient.

curatio.

DE MORB. INTER NisSic humorem biliosium mitia digerentia satis resoluunt: pituitosum vero minime, sed vehementiora longe requiruntur. Quod autem pericranium pars no sit tras mittens, a qua omnis fluxio fiat,hinc codiligitur , quod reperiatur multi arthriticis doloribus grauiter afflictati, qui prius nec capitis grauitatem

ullam, nec ullum perceperint dolore: cum tamen ex Hippocr.lib.de Natura humana omnis pars trasmittes,excipiensiq; laboret in omni humorum de- cubitu, sitisq; symptomatis se prodat. Praeterea a pericranio in spinalem medullam qui potest esse aditus ' Probabilius enim est fluxiones in spinale medullam fieri a cerebro,ex quo oritur. Et quid vetat, quo minus sanguis,qualiscunq; sit in membranarsi& cerebri venis, huiusique sinubus,per venas & a terias deuolui, deorsiumque relabi possit, omneques urionis genus pareret Adhaec sentetia est Hippocratis. Cui inte*num a dextra parte, articulorum morbo laborauit, erat quietior: postquam vero id cu'ratum fui erat dolentior. Galenus in commentar.

id fieri scripsit conuerso humorum impetu a cola intestino in articulos. At humorem eiusmodi semper a pericranio decidere quis dixerit 3 Accedit huc, quod plerique obseruarusia diarrhaea intempestiue cohibita arthritidem nonnunquam subsequi. Qui Ferneth partes mordicus tenent, validas huic sentetiae machinas admotas putat, si soli capiti adhibitis

remediis aetatis frustra aliis, se sorte arthritidem c rasse profiteantur. Sed hoc minus verisimile. Rel quum ergo statuamus humorem morbificum magna ex parte ex capite, toto corpore, hepare, liene,

manare.

602쪽

LIBER L 178Morbus hic ut liberatu, sanatuque difficilis sit,notamen lethalis est. Consuetudo enim fluxionis inhabitum cum concessetit, non sinit magnam,ingetemque copiam colligi, verum ex facilitate perpetiendi in consuetos articulos excrementa illabum tur. Statim itaque si a calida sit materia,vena partis

oppositae incidatur: aui,si venae sectioni npn fit lo cus, clementior purgatio e cassia, cathol: rheo, syrilax t. ros. pallid. imperetur. Atque etiam ipsis in

initiis oleum rosaceum, vel omphacinum pauco ceto persusum parti affectae admoueatur,quod repellendo & roborando sit. Deinde vero te Fr tur atque in crassantur humores jrupis accommodatis, de quibus in aliis affectibus biliosis diximus:

postremo cholagogis vacuantur. Pitu de hermodactylis, Arabibus alio qui tantopere commendatae, suspectae sunt,nisi in robustis corporib quod hermodactyli ventriculo plurimum noceant. Adde quod veris caremus hermodactylis. Topica nodyna sunt infinita. In ardore magno utilissimum unguentum ex aequis populei & unguenti nutriti partibus. Vet.

. cerat.ros. i. I. mucag. sem. psi ij Θ f. croc. gr. . haec postrema lacte uniantur, deinde cum aliis miss

ceantur addito rosiaceo, pro unguento. uS O-

Cum autem inclinat morbus,ex coquentibleis, & discutientibus, ut chametem. sesamin. lilia c. nethino, additis eius generis farinis, pulveribus &adipibus cataplasmata fingentur. Vel.

mucas.sem in .lini &Renugr. extract. in aq. chamae. ana 3 6. adipis anatis&gallinae ana 3.χ. cum cera pamea & oleo s. unguent. Inunctae ex eo parta succida lana superponatur.

603쪽

DE MORA. INΤΕRNIs Cum de praecautione latum agitur, sufficiet ineunte Vere & Autumno venam secare, & purgatione, caeteris non repugnantibus, instituisse, necnon ad desicationem humorum, & laxitatem articulorum corrigendam, fomenta ex adstringentibus, bala stiis, malicorio, vino nigro & austero incoctis usura passe,vini usu penitus subtracto. λιὴρὰμ Artliritis autem cum a causa est frigida,purgam diis a causa tia primum requirit blandiora, ut ex rheo & ag, fg is rico in aqua situ. beton. aut cephatico decocto infusis:deinde valida,sed praeparatis antehumoribus, apogematis,& iis, quae neruosum genus roborant, sin cibus. Materiam valenter purgant pilulae a

nis pauci turpethi bene gumosi. Huc etia pertinebunt anodyna statim principio adhibenda: vi Oh chamae m. vulpin. lumbr. tantillo addito rosiaceo, donec fluxio desierit.Diaphoretica sint valentiora. In tophos aut nodos si abierit affectio ,sere semper insanabilis. Iuxta illud. Tollere nodosiam nessit medicina podagram.

Vulgo tamen ad ea emplastra parantur ex gummi ammoniac. opopan.bdellio, cum mucagunibus alth.lini,seenugnextrastin sq. vitae,in qua etiam gummi dissoluuntur,adiectis medullis, ad Mbus, pulveribus salu . cyper. ireos,hermoda lorum cera & oleo sufficienti. VIadis ea. Ischias grauissima est, quae nullum certe prae- ratio. sentius habet remedium clysteribus saepe ac saepe

repetitis. Etenim praeterqua quod humorem in affectam partem ruentem revellunt, oleorum etiam

calore digerunt. Clysterum forma haec erit.

604쪽

LIBERI. 279

Paulatim augebis olea magis digerentia. Sectio venae in cubito lateris eiusdem reuellendo plurimum confert , praesertim si phethoricus sit aeger. Interim quia acerbissimus est dolor, exterius anodyna applicentur.

Repellentia hic nunquam usurpanda: nam i tro humorem regerendo dolorem augerent. Linumenta vero magis digerentia sensim imperatur.'.

v. mucag.semin .lini,scemrg.extract.in aqua. stillatitia chamaemel.ana I. I. puluer. chamaem.3.2.olei lilior.&aneth.ana I. I.axung.anser.3.6.eum cera fiat linimentum pro parte affecta.

Essicacius erit hoc unguentum.

Si his linimentis & similibus, quae quisque suopte ingenio essinxerit, non remittitur dolor, clyst res iterabuntur: a quibus parti fomenta instituem

Ex magmate eius decocti parari poterit cat plasma additis olei liliac. & chamaem. ana I.2.puI-

605쪽

x De Mino DE MORB. INTERNI s uer, Chamae m.3. . puluer. ireos Florentiae 3. 2. axun b. se αγρι- gyR xj , VH cati, Vel teporis δ.II. cum cera sussi νε, quod Ue- cienti. Sylvius probabat fotum ex urina pueri b, bautissimi liosi. In cataplasmatis vitanda nimium digerentia, tum utra ne tenuiore materia vacuata reliqua occalescat. Ad, so. m xζri4m b alto ischio euocandam hoc emplas

ρε sectis s- des,si velis,adipes digerentes. Inficatur. Neque vero interim omittendae sunt cucurbu i tulae, quae in hoc morbo tantam vim habent, 'ts ptimatia partem respiciant. Affiguntur saepe ac ta- patin tu- pe partibus superioribus, a quibus in coxendicem herese nares, defluit humor Si ex calore febris corripuerit,ut fe- labia pratu' rὸ fi electariis vires recreentur. Medicamenta pur-- - , -- gantia alternatim sumantur. Visicidis alimentis δο ,hia sicci itemque strup.myrtili. cydon. cum aqua mulissem abisse ta chalybeata, vino etiam crassiore, nisi febris inhiaque rimis ex beat,sanguis ad omnem motum ineptus reddatur.

'I . Si spes sit contractae a lue venerea ischiados, deco- - Δ0. tum guai cini ligni, Cynarae, salsae Parilla: eri, ex Omiano de- vsi1. Si prae dolore sommum inire non potis sit, prauueta sit frontalia de hypnotici syrus imperabuntur.

milatio,

De I Elephantias vera. CAP. 64. Onfirmata et Elephantiasse non 3 curatur. Recens curari potest &prohiberi.Rece- tem autem volunt,quae annu non stuperat. Saepiuso; Medicus, ut de morbo iudicet, quammatione O Ut cundem curet,appellatur. Signis itaque de mo

alteratione.

606쪽

LIBER I. 18 obo s pronunciandum est. Temperamentum hominis spectandumest. Qui si sanguine sunt cras- 'ail aubi siore, huic vitio magis opportuni sunt,& aliquan- parido haereditarium malum est. Locis calidioribus a. si ob gene-dustus sanguis aut a frigore congelatus hoc malum ηος 'vim M. m uehit. A febribus continuis male curatis, ab Viu ebilitaρ malimentorum & medicamentorum, quae mellilium nem, quia aliam gignant, aut pituitam crassam, quae nimium bundant fa- incidunt & attenuant, aut aliter calfacim, nonnum ιν quam huius mali initium est. His piger sensus &motus, 7 spiratio retardatur. Durescit' aluus, Ur p=εμο-nae ' crassescunt instar iumentorum, aliquado te- Membmmunues Io minguntur, spiritus Π olet grauius, Ira fre- -- co quens ructus& Is sternutatio incitatur, I libido V . ... incenditur, is concidit appetentia, crassescunt ma-lae, mentum, stuperciliorum locus, crura dc manus, humorum . i. labia crassescunt, tabescunt musculi , & is pluri- mum,qui medius est inter indicem & pollicem Fit r 'r'

corpus grandinosum. Sub lingua Varicola Venae his a fatale- nigricant,facies rubet ad liuorem. pili ir e capite & io spiritu Hrsuperciliis decidunt, habitus corporis commutatur. calore contra λ Fiunt pterygodes, quasi sati. I' Satyros reprae- μμ μμ '

1entant. Somnia io molestIssima, *I incubhinueror, si mone.& anxietas. Pulsus exiguus,imbecillus, creber, tar- 11 Ab aluo, dus,rubent oculi,& in rotunditatem coguntur,rau- p lmonibo cessit vox , narium pinnae dilatantur inferiore par-

cbolico in aluim mente, O rectionis infirmitate I3 D teismatis pisthoricis cerebro. I Asa s humoribus Ofatulento spiritu. Is Alui, uritiine. I6 Couiiuuitate interioris tunicae, qua aluo γ labiis eommunis es. II Nam netque aluutur. Huegignuntur. I 8 Consumptione partis in fenoris missi uti trapecitae. I' M utato faciei colore,charactere,mois,a-ib. retortu. 2O Materrae semifera corruptione, ΣΙ oppressi binas tumore,

607쪽

DE MORB. INTERNI ste, nares constringuntur, dyspnoea, mollis auricula

contrahitur.

Excrementa olida,interstitium nas corrumpitur, fixus intuitus. Quibusda detractus sanguis totus corruptus non cogitur. Sal iniectum calenti &recens extracto sanguini non dissoluitur. Acetum

iniectum sanguini non dissolititur. Si ad spondylia.

colli transfiguntur,non sentiunt. Perit tande extremitatu sensus. Oportet igitur vocatu Medicum,ut de re magni momenti proniiciet,haec signa omnia percurrere. Quae ut aucta sunt,ita aucti viiij indiciuest. Consilium est Galeni, ubi eius mali suspitio Galen. est, ut Vere sanguis detrahatur, deinde refectis viribb. ad bus exhibeatur medicamelum, quod atram bilem si purget.Ratio vitae instituatur,quae sanguinem crλςsiorem attenuet,ac depuret. Vitato tamen immodico usu attenuantium rationem vitae ex Aetio & aliis colliges. Cosiensius est Graecorum & Arabum initio detrahendum eum sanguinem. Sed quia magna ex parte corruptus is est, particulatim ex utroque brachio detrahes, et, gesque maiores venas, siquidem vires patiuntur, multo magis cum spiratio difficilior est. Alioqui venas extrems manus, vel malleoli aperies .Nonnunquam etia contentus eris sanguine, aut cucurbituliscum scarificatione appositis partim tibiis , partim scapulis. Avicennas venas etiam capitis incidit &iugulares,si suffocatio imminet.' A sanguinis missione purgatio ex hiera diacolocynthidos, deinde etiam adiecto dacrydio: pinstremo etiam helleboro,sed interuallis haec fieri oportet. Quo tempore cessamus a pharmacis, sero lactis,

608쪽

lactis, lacte etiam & iis quς humores praeparat,& depurant. Materia ex capite de meladcholia, finiea,s lo-Postea vero frequens vomitus. Primum qui- pendria, ce

de e leuioribus: deinde raphano: postremo helle- . borisno. Cucurbitulae α inanes stomacho &Vi Q .. ..

siceribus admouentur. Caputpurgia, gargarismatR, Ubisvidissevnctiones primum, ut e butyro: deinde ubi prur, tutionem. tus est,ex iis, quae detergent: postremb,cum vicer, Viae partes,conueniunt quae leuiter adstringunt. Balnea' primum dulcia. Persuasum φε Vulgo Iuviaria , O est balnea comparata sanguine humano morbum primoma hunc persanare. Deinde si pruritus est, naturalia i Mercuria conueniunt. In multis remediis brassicae & abjΠr M. E.

iiiij decoctum,stoechados,ligni x et sancti,commen' ia, .

datur. det ιυλOptimumque fuerit cum his passulas,ficus,vio- Io. de sim laru flores, buglossi & borraginis incoquere. Mul psic. med se to magis, si feruidior sanguis est. α3 Castratio, ut singulare remedium, ab antiquis probata est. ScO- sua semus bes eboris,cornu cerui, succus Cyrenaicus, aselli a- in Φρυνώquaxij, scyllae semen,& haec duo maxime contra v mm t dyspnoeam. Smaragdus trita, & ex aqua data, vel 'qJ μηρ 'cum aqua & gumm illita. Erinacei caput laudar isto δει. l. tur a Galeno,nepitha, qua eo modo Vtendum erit, radicis iun- quo ligno sancto, id est, cum passulis & caeteris. catae impera Laudatur theriaca , quae in calidiore conditione hη temperari potest, adiecta parte conseruae Violarum Pisistis aut borraginis. Laudatur vinum, in quo δ' Vipera i/riasperma

tua extincta sit. tica ab udat,

Viperarum carnes abscisso capite & c u Uz ΠΣ

tur oe tumescuntriinde assimilationis deprauatio tollitur. Lege Gala- ωm c.Idib.II. plu.medicamentorum facultatibus.

609쪽

Vitiliginis

tres mores. Teuce seu lepra alba θμη sit sanin bilis.

DE MORB. INTERNII puttilaginem coctae cum iure albo veterum, vel iisquς huic morbo conueniunt,ut & carnes edantur& iusculum rbeatur.

Alioqui non tam siuspectum remedium, si pabulis caporum & gallinarum iusculum illud & cara

nes misceantur . Senties penetrasse virus, cum plumae decidunt avibus, tumque aues ad cibum elix, bis. Sed theriacae & remediorum usus magis tempestiuus a thermis comparatis e fumaria, borragunciendiuia,nepitha, rosinarino, origano, meliloto,& aliis eiusnodi. lVstio frequens circa caput fatis fuit aliquando, alioqui in tibiis ac genu, aut musculosa parte bra,chiorum cauteria imprimunsuta i

A m est, Vitiligo, κνησμsssae prurituS aut prurigo, id est, impetigo, ἐλεφει, nomina sunt affectionum, in quibus omnibus male afficitur euetis a vitioso aliquo succo, qui nequit assimilari cum albqua contagione alias maiore, alias minore . Differunt autem magnitudine & propriis differentiis. Nam vitili go & pruritus ad lichenem: hic ad psoram: psora ad lepram: lepra ad elephantiasim veluti via quaedam est. Viatiligo vitiosa macula est & Mila ex malo corporis habitu excitata, non in tota carne, sed in cute, sine manifesta cutis asperitate, squamis, exulceratione. Cuius tres sunt species: alphos nomen generis retinens ex pituitoso sanguine: color albus sere subasper, similis quibusdam guttis dispersis leuce paulo albidior, ad carne usque descendens, a pituita lenta & viscosa, unde pili albescunt: λα ab atro humore cum colore nigro, & umbrae simili. Leuce 8scitur etiam quibus da lepra alba, in qua notam caro,sed alba caro, media inter sanguinea& exanguem, ac pituitosa generatur. No facile sanescit,si locus pilosus

610쪽

OBERI. 2 gr. glabrescat. Curim incidi iubent,aut acu pungi ad intelligendum,an sanari queat.Nam si sanguis exit,curationi locus est: si pro sanguine humor albidus, sanari no potest. Aliae diue species facilius curatur.Pruritus sine a1peritate etiam est & exulceratione cutis ted excrementi a cris sub cute sensum excitat & dolorem. Excrementum acrenitrosium, salsum & amatum, paucius, tenuiusque, quam in lepra,aut psera.Nasciturque malum ex sorditie, cruditate cibis vitiosis. Liche deterior est, habetque duo Φmpmmata perpetua,summae cutis asperitate, & leuem

pruritu. Gignitur authore Galeno ex serosis, tenuibus, Z o πη-& acribus succis cum crassis permixtis. Si augeatur & ptrpyt cutem In furfures resoluat, in psora degenerat:si in squa- p μω mulas fit lepra succis illis tenuibus discussis & erassioribus adustis. Initio a ieiuno saliua si quotidie fricetur,curationem recipit. Hoc nomine comprehendunt menta-gram Romanorum & nouum illum morbum ignotum

ante Tiberij principatu de quo multa sunt apud Pliniu.

In psora asperitas cutis est,furfures, pruritus & colliquatio corporis. Sed non tanta profunditate in carnem descendit, quanta lepra. Distinguitur ergo tum squamulis, Mentetratum profnnditate a lepra.Paulus addit figuram, quae V, Aomanorum ria est in psora, circularis in lepra. Materiam habet melancholicum humorem & sanguinem biliosum saepeque in squamas resoluitur, exulceratur,serpit:pustulas & sanie emittit vocaturque ais Graecis, Cornelio Celso fera sca Leprae pro-bies.Lepre propria fiunt asperitas eutis profvaior,pruritus pria Ompto

maior, uamulae. Scabedo aeger non iuuatur, sed ulcera mala.&phlegmonas inducit.Subiecta caro colliquatur,&cor pus niuersu a calore praeter natura Materia est melacholicus humor, multus, viscosus crastus, acris, terrestris, siccus.In quatuor differetias distribuitur, sola intesione Aremissione mal nitatis humoris disti itistas. PrimςΦm- praemata sunt rubor exulceratio maior qua in scabie pu- Tepra diffsε-sba ,squamulς. Secidet, quς deterior est papulciasperitas rentiae rubor maior figuret vati ,squamul ,rosio maior,& cele- tuor. rius, latiusque procedes. Tert , erassities, tumor, fisturci rosio,omnia,quam in prioribus, maiora. Quarta subalbida, recenti cicatrici similis,in curabilis Elephatiasis ab omnib dissert magnitudine.Est enim veluti cacer totius