De morbis internis, Lib. II

581쪽

De Hernia. CAP. 62.

IVt ad dia. I ad hanc rem pertinent, plurima ca-gηψim, ρηρ--p. 18.& sequentibus libri 7. Cornelii Celsi. iis,ῆ'ὲ--Μuix quoque apud Paulum & Aetium..ia. Caeterum vinculum quoddam membranosum est,utrinque ab inguinibus procedens,in peritonaeuexporrectum,cuius robore peritonaeum confirma

tur. Atque hinc omentum & intestina. Relaxatum herniam facit,descenditq; phis,miniisve intestinum& omentum,aliquando in inguina, nonnunquam et Labore, in scrotum,unde nomina enterocele & epiplocete. Cis, Aliquando α rupto peritonaeo idem fit. Gram miti malum est, cum 3 intestinum de edit,intestinum

Oseermoni que in scroto conuoluitur. Supprimuntur reteces,re' sercoris dira gurgitantque in ventrem.Testiculus erythroide imium, quod .mca vestitur. Post hanc vero adnata est

,-ὶ - δε in 'i' si iem extenditur solliculus genitalis, quod

sedi . stodia Graeci, scrotum Latini vocant. obrem ent ενο Inter crythroidem & darton,& inter testiculum is fere ' & erythro1dem, aut etiam in scroto, aquosasanies, ς' s/υ aut aqua colligitur, unde hydrocele. Nonunquamissa ah.ὰ fla us herniam repraesentant. Id recens natis est 3 m apb puerulis saepe contingit, facileque discutitur. Variph iqμαἐά cosius ramex, sarcocella, testiculorum inflammatio, cum me siqnte tumor & similia extra rationem hemiae sunt.. hiatis , AMOsa & ventosa hernia remediis curantur,quaerispia=εὰ ab descripta sinat in ascite & tympanite. In aquosa solute intesti peculiariter laudatur emplastrum factum e recentinum dici μ' stercore vaccino, & tertia parte pulueris boli arme, sis, μὴ.. Πτ)νς iring draconis.Laudatur memuncia pulus lil=.6. M. xi e cremata radice bractae. Puluis is incorpor

582쪽

LΙ3ΕR I. asItur adipe suillo vetere. Ad enterocelem & epiplocelem multa remedia sunt medica,tum quae per os semuntur,tum quae apponuntur.Sed in primis habenda ratio, ut quod decidit, reponatur. Quies ad

multos dies imperetur: molli lecto decumbant,proci ratione corporis, abstineant clamoribus: Et in. e- ί gerendo manum apprimat pubi δc scroto, ne quid ueta, dis a

recidat. Fasciae seu loculamenta scroti ex panniculis uis fui , comparentur,sed ita compactis,ut solida sint.Optu mores. mumque fuerit materiam eiusmodi fasciarum aes s. stringentem materiam primum imb1bisse. Possunt& ex ligno,ferro,aut alioqui solidiore materia confici, sed ita ut interiori parte, qua scrotum conti gant & inguina,molliori corpore inducantur.Lam

datur luccus iaceae s utriusque. Datur singulis die- laxar

bus mane, quantum testa oui capiat, cum modico 'vini albi.Ex eodem succo depurato tulepi & syrupi

comparati possunt. Laudatur pul. & succus radicis consolidae maioris rusci,omundae regalis, solli Salomonis, panis

cuculi, radicis valerianae. Pulveris 3. I. datur pueris in lacte co cto,addito oui vitello,aut ex solo oui vitello. Succis utemur, ut succo iaceae,eodem modo,

sem.thlaspi,vermib' terrenis, limatura chalybis, i pide, quem vulgo diament vocant, hepatica trita. Et haec quide probata multis. Herbula si est in fac 6 me bεν-bulosis nascens : ramulos multos in terram spargit, mi H -- foliis minimis & rotundulis, alis sollicatis ex viridi flavescentibus per ramulos sparsis, adstringente gustu, ex qua succus expressus subinde astuso vino albo, certissimum,& aliquoties probatum remedium contra descensum intestini. Nam nouem diebus ita

583쪽

DE MORB. INTERNI s, percur si ut postea no redeat malum. 7 Facilis in

uentu Autumno.

mo in tenuise Ex radicibus Osmundae regalis repurgatis fiunt sim mpμωρ' strupi , qui huic rei conueniant. Radices eiusmodi

Pum in nigro Vino austero coqui possunt , & inde e fiatis, plastra fingis Alioqui viedum erit emplastro Pharia. bus mell-ο- macopolarum contra rupturam. Valet & lenticula ρο aquae trita & alligata,similiter & cicuta valet, radix petaphylli sicca trita 3. podere ex vino data. Semu-z eia soliorum equisseti tritorum ex aqua calida. P, rabile emplastrum ex r. bdelli, mane quide subacta cum saliua hominis:vespere vero cum Vino amstero. Radix cyperi, arno ossi, aristolochiae longae& rotundae in emplastrum formata,& trita prius, deinde data potui. Empti strum. φν. mastichis,corticis thuris, nucis cupressi,myrrhae, sarcocollae, glutinis piscis sussilain vocant, &ichthyocollam) ana I. g. ichthyocolla in aceto disoluatur,reliqua trita miseeatur extendantur in aluta. E nucibus cupressi & gallis immaturis ad consumptionem coctis emplastra fiunt parabilia, quae in mensem relinquantur, nisi superueniat dolor. Liquor autem,in quo coxerint, potui datur. Probatissimum istud est Octavio. balaustiorum I. u. s. gallarum I. g. radicis asphodeli, radicis narcissi, aut ii hae radices desimh radiciis arnoglossi& betae loco personatae,ana I. I. g. coquantur in vino,tundantur in emplastrum,subigantur.

F.spumae argenti vehementer combustae s. aceti m.2.& I. . olei cydoniorum ib. s.succi planta-

584쪽

LIBER I. 269ginis I. 1. spuma argenti in aceto extinguatur, etiamdum feruens: deinde teratur. Tum adiecto oleo &succo, perpetuo agitando fiat decoctio secudum artem, ut habeas emplastrum, quod quidem diebus continuis adhibetur. illud emplastrum. thuris, mastichis, sarcocollae, acaciae, lapidis

malitis, naummiae, tracaganthi, gummi arabici, terrae sigillatae ana 5. 3.boli armenae,gallae, lithargyri, balaustiorum, nucis cupressi, malicorij, aristolochiae longae & rotundae, corticis olibani, rosarum, radicis utriusq; consolida ,orobi, siliginis, sambuci, cyperi ana I. g. picis naualis 3 r. g. Colophoniae,resinae pini, terebinthinae ana I. i. visci querni I. I. s.cerae 3. a. pilorum leporis ustorum 3. . olei,in quo ficus pingues incoctae sint,J. g. fiant magdaleones secundum arte de quibus portio extendatur in M

iuta,applicetur. Q aod si his remediis nihil proficia

tur,ad Chirurgiam veniendum est,quam ex is.Pa lio. Celsi,& recentioribus colliges.

Ad ossa pubis non perforatur peritonaeum,sed produ' misia Lactici quaedam illius descedit in scrotum, per cuius mea' priducto tum vasa spermatica,arteria scilicet & Vena,perreptat ad Itim nou fuistestes,& per eundem locum eiaculatoria ascendunt, νεο ν riiο- ut inserantur collo pudendi. In hac productione multi tumores fiunt, quos Graeci, κλαε vocant, modo in scroto, modo supra scrotum, qua parte in illud descendit. Quorum omnium causa est vel flatus, aut aqua ibi cona

tenta,aut caro,aut tumor Venarum varicosus:vel delapsa pars aliqua ex iis,quae intra peritonaeum continentur,

ut intestinum & epiploon. Idque fit vel rupto peritoneto, vel relaxato & hiante. Ex omnibus autem intestinis so-

585쪽

DE MORB. INTERNI I

lum ileon, in quo chylus semper continetur, proeidit.

ων M. αὐ- ,δm xς 'Rm in anum, eum relaxatur, descendit. Colum

. - e ... RiggyRm pstronibus , & altius ascendit ad ventri estium. i. iei. 'a S tenuia intestina sublimiora sunt. Ileon itaque

tantum superest, vel caecum. Neque enim de duodeno ulla dubitatio. Duo igitur in his affectibus statim initio distinguenda sunt, an sit aqua, vel satus, vel caro, vel Varicosus ramex: in mulieribus, laxatio foraminis ligameti descendentis ad internam partem inguinis: aut ileon delapsum vel epiploom nonnulli addunt musculos ruptos epigastri j. Deinde si quid descenderit, qua parte sit, , . & an ruptione, an relaxatione id fiat. Si aqua fuerit, hy-M4 Wh drocele: si flatus, pneumato cele: si caro, sarcocele: si Va- Anemoto iς rices, cirsocele: si ileon, enterocele: si epiploon, epi' ' plocele nominatur. A situ vero partium, bubonocele,in Cir16 i ' inguine: oscheo celein scroto dieitur. Quibusdam testi' ΣΠ πρ ς' culus in ingnen transatus imposuit, ut herniam crede' rapiqς ές rent. Aliquando etiam hi affectus inter se complicantur. Assisivst eis. Saepe vehementi imaginatione libidinosis colligitur se'

cheocete. men inter tunicas testiculi, ut videatur quaedam esse sar 'cocele, aut hydrocele. In quibus omnibus cauendum, ne Seminu αἰ- iudicando fallamur. Primum in hernia aquosa cogno lectio inter feenda omnis aditus lucis intercludatur, &obiecta cante incin t v dela cerea, videatur Dunquid pelluceat. Est enim ali cos birmam i quando durities, quae plenitudine & tensione fallit, ut ubeminutum deatur esse earnolis,aut intestinatis, se8 pelluciditas fraudem detegit. Sed quia pelluciditas conuenit etiam fatuota , ad leuitatem resp1ciendum. Nam aquosia obscurior est x grauior , quam saluosa. Vbi constiterit de aqua , videndum quo loco contineatur. Qua in te veteres satis perplexi & confusi videntur. quo Galenus de tumoribus scribit in tunicis , quae testesticosn Ddro- ambiunt, contineri. Paulus in corporibus scrotumeeli cont/nein implicantibus. Celsius integris membranis colligi: alij turi ruptis etiam & relaxatis. Alii modo intra tunicas, modo intra membranas. Si inter tunicas,vel inter summam & mediam, vel mediam & imam. De loco e te& ad praeci ictioni& ad'eurationem non est ambigendum. Nam aliquando in superficiali scroto continetur:

aliquando profundius. Sed cum testiculus duabus tuni

586쪽

eis insignibus inuoluatur , erythroide,qria sequitur dartos, fere semper hydrocele fit, vel inter has duas, vel in

toto scroto Hic totum scrotum intumescit ne rugis,vesicae inflatae simile .Illic tumor tantum in testiculo percipitur, xideturque rotundus & tensus rugato & laxior

scroto. Aliquado,ut Paulus scribit, peculiari quadam tu. - Pnica humor ille comprehenditur,quae supernascitur,ve- ς'T Iuti atheroma quoddam, aut steatoma, 3t vide=tur esse tertius testiculus. Quin etiam videre contigit in puero Tydo graphi filio tertium testiculum. Nec desunt,qui aseserant quibusdam familiis peculiare esse, ut tertium habeant testiculum. In mulieribus Aetius tumorem aquosum fieri scribit circa pudendi alas inflationi similem, debilem, mollem,' thumor fluctuans appareat,modo in sena parte, modo in utraque tantum. His perspectis de li moris natura cogitandum, an renuis,an albugineus, an sanguineus&isculentus, uti turae humoris remedia adaptetur.Si aegro veter tumeat,sympicoma est hydropis.

In pneumatocete similia omnia,'nisi quod, ut dixi, per-hicuitas & leuitas maior adest, quia dilatatio fit a flatulento spiritu.Fit aliquando, vel in quatuor vasis testiculos alentibus, vel in arteriis darton intercurrentibus Illed 1io nec compressu digitorum uuanescit, recipitque curationem:hie oppresso digito intro recurrit & evanescit, vix φ curatur, periciato ab incessabili saguinis profluuio imminente. Fit sine hydrope,& cum hydrope. Sarcoce te, tumore, duritie & colore ubique sui simili digno- s rereti ab scitur. Est enim tumor rotundus, oblonguS, durUS,Hr- enterocelemam testiculi reserens, qui longo tempore pedetentim duobus modis increuit. Quibus duobus ab enterocele distinguitur,quq distincta. mollior est & repente oborta. Fit a carne duriore in aliqua scroti parte nata. Galenus adscirrhum refert. Albquando testiculi, aliquado nerui, a quibus testes depe

dent, indurantur, aut inter tunicas earo illa generatur.

Causae sunt, fluxio, ichus, succisio ramicis non recte curata,& similia, quae scirrhos procreant. Cirsocele, id est,

Varicosus ramex,cum venet intumescunt testiculum nutrientes. Sentitur diuersitas tumorum&paruitas in epi-

d1dymide & 'asis spermaticis, quae sunt veluti congIO-

587쪽

merata & intorta. Paulus vasorum aut darii dilatationem κησους, id est,uarices simplici vocabulo appellat:eorum vero, quae testiculum nutriunt , κιρσοκούω. Celsus ex loci varietate quatuor differentias facit,omne' ivno Anterom nomine comprehendit. In enterocele signa sunt, tumor molliS,repente natus. Augetur vel minuitur pro ratione materiae collectat. Clamore si cibi satietate crescit, frigore contrahitur, scrotum multum distentum apparet, magis in una, quam altera parte. Tactu saepe discernuntur excremeta indurata,nec excerni possunt,ut videatur iliaca passio.Cem ad inguen retruditu murmur statule-

tum percipitur. Quod fit, cum aeger supinus iacet,&quiescit. In epiplocele percipitur veluti strophiolum

molliusculum,lubricum, inaequale: tumor paruus, frequentius in osse pubis, quam scroto. Idem semper manet, siue a cibo; sive ante cibum, & quouis modo collocetur,aut huc & illu Ioueatur corpus, nec retento sp, ritu adeo increscit. nihiς duobus videndum an ruptumst peritonaeum, an relaxatum. Ruptura fit in lateribus ossis ilium post saltum,ictum, vehementε corporis con torsionem.Initio tumor paruus, progressu temporis argetur. Paulatim enim magis diurumpitur peritonaeum. Feritonai Quae tumorem faciunt, in summa cute apparent, quia rapti noto extra peritonaeum dilapsa sunt, atque a sola cute inte-ssi Dis eisse guntur, massique supr1 scrotum. Dolor punctorius sedem relaxati quitur,& quasi lacerans .Contra in relaxatione.Tumorεdctinctae. enim eficientia eum maiore renixu sentiuntur,quia in tendunt meatum illum peritonaei,per quem vasa & musculi cremasteres descendunt, videnturque esse in secundo vase, que ubi in ventrem recipiuntur,tumor cessat. Si vel omentum,vel ileon remaneat in illo meatu,nec perueniat ad serotum bubonoeele erit,in ipso nimirum iuguine assiectu cosistente. In mulieribus fit ob scelus magnitudinem aut multitudinem Alioqui rard hernia la- Entemele borat, quod peritonaeum firmius continendo scelui. mniumgra- beant.Omnium periculosissima enterocele, praesertim si sigma , pra- reduci nequeat intestinu. Sinistra parte adhuc grauior, seni sini- ubi colum conuolutum desinit in rectum,& multa intes parti in- stina tenuia incumbunt. Quibusdam inde singultuosiae cumban febres, in quibus reposito intestino, mors acceleratur.

588쪽

In aliis non reposito , gangraena. Experientia etiam docuit paulo post mori quibus vi reponitur. Carnosa insignis n5 curatur, sed testiculus extrahendus.Neque cirsocel ed minus molesta est. Εpiloon ob sarcoceleta mollitiem vix reducitur. Remedia adhibenda vaeuato signuventre a stercore& flatu, blando clystere aut medica- Nigrimento .inunctiones, sacculi, ligamenta, subligaculum, decocta, emplastra. Extremum remedium in ferro. Alij aperiunt ventrem ad intestina, Vt dissito retrahatur intestinum. Id fit supra ilia, via ad vasa spermatica, quae proinde separantur,&peritonaei locus constringitur,noecolligatur te impediatur generatio. Periculosum certe remedium,& saepe frustra tentatum : ex quo gangraena oritur & mors, ut cuidam in suburbio sancti Germani.

Alij sectionem faciunt ad illa: ubi alligant productione

illam peritonaei simul cum vasis spermaticis.Deinde e rant vulnus callo illic obducto. Alij id faciunt puncetovsecato aureo in ilibus, qua permeant vasa spermat, ca,acu ducta,& exceptis vinculo vasis illis & vieinis eoriaporibus. Experimentum fit contrectato & deorsum tracto testiculo, ut intelligas,an sit vas spermaticu. Et certe si quis vasis illis non ligatis constringere posset peruo-naeum,neque testiculus excidendus esset, neque impedi retur generatio. In aquoso quoque ramice si nihil efficitur fomentis, cataplasmatis, emplastris, diaeta, purgationibus,ad incisionem, punctionem, cultellum, cauterium actuale, potentiale veniendum. Habita tamen ratione corporis,uiscerum, partis affectae,& multis diebus praeparato aegro, ad messem aut 4o .dies adhibitis emplastris superiori parti,qua humor defluit. Sectio periculosae cultello.Μultisgangraena inde mota atq; inde mors. Melius cauterium potentiale & alia remedia. Anno Nemia a-I 1 1 1.mense Martio in suburbio sancti Germani, nobili quos aperta cuidam cultello aperta hernia aquosa, unde in gangrae- salutaris. nam, dolorem intolerabilem febrem & delirium incidit, nde mors ab omnibus expectabatur.Εxclusa multa aqua per urethram,concisa magna parte gangraenae,cO- ualuit praeter expectationem.Cauendum quoque,ne as siduo fotu excoquatur testiculus & corrumpatur, vi Fibdimus contigisse in aquoso ramice.

589쪽

DE MORB. INTERNI sANTO. VALETII EXERCIT. LXII. TI Erniarum frequentissima enterocele non pe-IItitonaei solius, sed ipsius quoque tendinis eius miculi, cui peritonaeos tunica innititur. morbus est, 1sque in situ, ob intestini ad alterutrum inguen, aut ad scrotum prolapsum. Hic si negligatur, testuculi corruptelam affert, ut ad curationem hic quoque sit auferendus. Purgato corpore clysteribus qui minore quantitate, sed irritante facultate, imperari debent , ne portio in prolapsum intestinuinseratur vel catharticis, adeoque praegresso sotu imstino reposito,sumpta & admota adstringetia proderunt.Itaque ex conserv.jmphyti maiori cortic. citr. condit. cum puluere osmundae regat botarm. ternsigill. rosrub. mastich.& similib. condita par tur. Admouentur haec. .mastich. arcocoli .glui. pisc.ana I C radic.consolid.

maior. osinund. reg. sigill. Salom. ana 3 .i. Distatuantur gummi in aceto: radices bene purgentur, cum oleo de

spica & costinos emplastrum, quod pinsetur cum saliua

limacum.

Vtilissimum quoque est emplastrum e limacibus tritis cum thure,mastichecidellio, Item.

. massae emplastri contra rupturam mastich. sarcocoll.glutin. pisc. ana 3. 2. cum oleo mastich. & costin si. emplastr.

Priusquam applicetur, ungatur locus pingued ne cerui.Mirabilis est Hollerianae herbae, herniaria propterea appellant, ad hunc affectum profligandum efficacia. Eius aquae stillatitiae arte Chymica extractae unico haustu, cum tentata alia remedia non responderent,paucis abhinc diebus curatus est

adolescesis omnasio Haricuriano,cui citatior sab

590쪽

LIBER I. 272ms insignem herniam conciliarat. Admotum a tem emplastrum huiusmodi.

. emplastr. contr. rupi. & de grat. dei ana I. I. sang. drac.puluer. radic.osmund.regat.oliban.puluerat.an. 3. 2. cum modico olei myrtill. molliatur in igne, x Lemplast. super alutam.

De arthritiae. C AP. 63. Uratio in i vacuando & roborando. VDI MArithue cuarhus & repellendo, & diuertendo, & Uproprie vacuando in cautionem, & initio μ' morbi etiam si arthritis frigida est. Si quidem nihil a dii I. -- aliud prohibet, detrahendus sanguis est. Ischio, id beeissitate naest,coxa, vel crure laborante venas brachij diui se dimus. Et, si quide fluxio est a capite, 3 mediam : si is, si

a reliquo,corpore basilicam. scae materiae Hippocrates non satis manifesta ratione venas generatisne,

post aures aperit, ubi coxendix afficitur. Arabes veta σ σἐ es hementer laudant phlebotomiam ex interuallo annularis & parui digiti. 3 Tebepatis Brachiis laborantibus deplendus sanguis est e viseerum crure, & perpetuo secundum rectitudinem. In coia ratist habe xendice post phlebotomiam e brachio,venam poplitis & malleoli incidere oportet. Multo magis, sanguis in causa est. Quod si dextrum crus, dextrum item brachium laboret,e sinistris membris vena secanda est. Si v ro in omnia membra dolor sparsius est, ex eo,quod

minus laborat. Purgatio.

In biliosa arthritide & serosa Arabes s sortiori 6 Ut diaeambus catharticis utuntur. Alij primum quidem leuio bβmo, eis it tibus, ut cassia: deinde sortioribus. Melius fuerit